Eerlijk en respectvol plannen wijzigen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 予定を変更する必要があって、直接お伝えしたいと思いました。

   Ik moet onze plannen wijzigen en ik wilde het je rechtstreeks vertellen.

   予定

   planning; plannen

   変更する

   wijzigen

   必要

   noodzaak

   直接

   rechtstreeks

   お伝えしたい

   willen vertellen

   と思いました

   ik dacht

   Uitgebreide uitleg

   予定 betekent hier “plannen” of “planning”. Het is een zelfstandig naamwoord; in combinatie met を is het het object van de handeling. Bijvoorbeeld: 予定があります。 = “Ik heb plannen / een afspraak.” 変更する betekent “wijzigen” of “veranderen”. 変更 is het zelfstandig naamwoord “wijziging”, en する maakt daarvan een werkwoord: 変更する = “wijzigen”. De vorm する is hier de niet-verleden vorm; in 予定を変更する volgt hij op het object en betekent de hele combinatie “de plannen wijzigen”. 必要 betekent “noodzaak” of, in een patroon, “nodig”. In 予定を変更する必要がある betekent het geheel “de noodzaak hebben om de plannen te wijzigen”, natuurlijk vertaald als “de plannen moeten wijzigen”. Het patroon werkwoord + 必要がある drukt uit dat iets nodig is. Hier staat niet alleen 必要, maar de vorm 必要があって: あって is de verbindende vorm van ある en verbindt deze noodzaak met het volgende deel. 直接 betekent “rechtstreeks” of “direct”. Het beschrijft hier de manier waarop de spreker iets wil meedelen. Het kan vóór een werkwoord staan, zoals in 直接話す = “rechtstreeks praten”. お伝えしたい betekent hier “rechtstreeks willen vertellen/meedelen”. Het basiswerkwoord is 伝える (“vertellen”, “meedelen”); お伝えする is een beleefde, bescheiden formulering. したい is de vorm waarmee een wens wordt uitgedrukt: お伝えしたい = “willen meedelen”. Het is niet hetzelfde als een mededeling dat het vertellen al heeft plaatsgevonden. と思いました betekent letterlijk “dacht”. 思う is “denken”; 思いました is de beleefde verleden vorm. Na een voorafgaande wens, zoals お伝えしたいと思いました, verzacht deze constructie de formulering: “ik dacht dat ik het rechtstreeks wilde vertellen”, natuurlijk weergegeven als “ik wilde het rechtstreeks vertellen”. Het onderwerp van de Japanse zin staat niet uitgedrukt; volgens de vaste vertaling is de spreker degene die dit wilde doen en is de aangesprokene degene aan wie de spreker het wilde vertellen. Samen vormt 予定を変更する必要があって de reden: “omdat ik onze plannen moest wijzigen”. Daarna geeft 直接お伝えしたいと思いました de bedoeling van de spreker: “wilde ik het je rechtstreeks vertellen”. De volledige betekenis is dus: “Ik moet onze plannen wijzigen en ik wilde het je rechtstreeks vertellen.”

2. 曖昧なメッセージを送らず、直接伝えてくれてありがたいです。

   Ik waardeer het dat je het me rechtstreeks vertelt in plaats van een vaag bericht te sturen.

   曖昧な

   vaag

   メッセージ

   bericht

   送らず

   zonder te sturen

   直接

   rechtstreeks

   伝えてくれて

   het me vertellen

   ありがたいです

   ik waardeer het

   Uitgebreide uitleg

   曖昧な betekent hier “vaag” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. De vorm 曖昧な verbindt dit type beschrijvend woord met een zelfstandig naamwoord: 曖昧なメッセージ = “een vaag bericht”. Het zegt hier niets over de grammaticale bepaaldheid of het aantal berichten. メッセージ is het leenwoord voor “bericht”. In deze zin is het het object van 送らず, aangegeven door het partikel を. 送らず komt van het werkwoord 送る (“sturen”). De vorm -ず maakt hier een negatieve verbindingsvorm: 送らず betekent “zonder te sturen” of “niet sturend”, en verbindt deze handeling met wat daarna komt. In modern alledaags Japans is 送らないで een veelgebruikte alternatieve vorm met dezelfde kernbetekenis; -ず klinkt formeler of schrijftaliger. 直接 betekent “rechtstreeks” of “direct”. Het bepaalt hoe de volgende handeling gebeurt. Het verwijst hier naar rechtstreeks vertellen, in tegenstelling tot eerst een vaag bericht sturen. 伝えてくれて komt van 伝える (“vertellen”, “meedelen”) en bevat -てくれる. Die constructie laat zien dat iemand iets voor de spreker doet; hier is dat: het rechtstreeks aan de spreker vertellen. 伝えてくれて is de verbindende vorm vóór ありがたいです, niet een volledig zelfstandige verleden tijd. Een bruikbaar patroon is Vてくれてありがとう = “bedankt dat je V doet/hebt gedaan”. ありがたいです betekent hier dat de spreker het waardeert en dankbaar is. ありがたい is een beschrijvend woord; です maakt de formulering beleefd. In deze zin gaat het niet alleen om een los “dank je”, maar om waardering voor de handeling die eraan voorafgaat. Samen vormt 曖昧なメッセージを送らず het eerste deel: “zonder een vaag bericht te sturen”. Daarna geeft 直接伝えてくれて de gewaardeerde handeling: “dat je het rechtstreeks aan me vertelt”. De volledige betekenis is dus: “Ik waardeer het dat je het me rechtstreeks vertelt in plaats van een vaag bericht te sturen.”

3. 引き受けすぎてしまい、疲れ切った状態で現れたくありません。

   Ik heb te veel op me genomen en ik wil niet uitgeput komen opdagen.

   引き受けすぎてしまい

   te veel op me genomen hebben

   疲れ切った

   volledig uitgeput

   状態

   toestand

   現れたくありません

   niet willen verschijnen

   Uitgebreide uitleg

   引き受けすぎてしまい komt hier overeen met het te veel op zich nemen van verplichtingen. Het basiswerkwoord is 引き受ける (iets aannemen, op zich nemen); de vorm 引き受けすぎる betekent “te veel aannemen”. すぎる wordt na de stam gebruikt om “te veel” aan te geven. In 引き受けてしまう drukt しまう uit dat de handeling voltooid is, vaak met een gevoel van spijt of een ongunstig gevolg. De vorm 引き受けすぎてしまい verbindt deze voorafgaande situatie met de rest van de zin. Voorbeeld: 仕事を引き受けすぎてしまいました。 — “Ik heb te veel werk aangenomen.” 疲れ切った betekent hier “volledig uitgeput”. Het basiswerkwoord is 疲れる (“moe worden”); 疲れ切る betekent “helemaal uitgeput raken”, waarbij 切る de volledigheid benadrukt. 疲れ切った is de verleden vorm van 疲れ切る en beschrijft hier de toestand die bij het volgende zelfstandig naamwoord hoort. Voorbeeld: 疲れ切った顔をしています。 — “Hij/zij heeft een volledig uitgeput gezicht.” 状態 betekent “toestand” of “conditie”. In deze zin maakt het samen met 疲れ切った een zelfstandig naamwoordelijke uitdrukking: “een toestand waarin iemand volledig uitgeput is”. 状態 kan ook voor andere lichamelijke of algemene condities worden gebruikt, bijvoorbeeld 不安定な状態 (“een onstabiele toestand”). 現れたくありません betekent “niet willen verschijnen” of “niet willen komen opdagen”. Het basiswerkwoord is 現れる (“verschijnen, opduiken”). De vorm 現れたい drukt de wens uit om te verschijnen; de negatieve beleefde vorm 現れたくありません drukt uit dat de spreker dat niet wil. Dit is dus een uitdrukking van wens, niet op zichzelf van onvermogen. Voorbeeld: 人前に現れたくありません。 — “Ik wil niet in het openbaar verschijnen.” Samen geeft 引き受けすぎてしまい de voorafgaande reden of situatie: de spreker heeft te veel op zich genomen. 疲れ切った状態で betekent “in een volledig uitgeputte toestand”; で markeert de toestand waarin de handeling plaatsvindt. 現れたくありません zegt vervolgens dat de spreker niet zo wil verschijnen of komen opdagen. De volledige betekenis is daarom: “Ik heb te veel op me genomen en ik wil niet uitgeput komen opdagen.”

4. がっかりしていますが、無理に決行すると、その日はたぶんもっと大変になります。

   Ik ben teleurgesteld, maar als we het forceren, wordt de dag waarschijnlijk moeilijker.

   がっかりしています

   teleurgesteld zijn

   無理に

   geforceerd

   決行すると

   als we het toch doorzetten

   その

   die

   日

   dag

   たぶん

   waarschijnlijk

   もっと

   meer

   大変

   moeilijk

   なります

   wordt

   Uitgebreide uitleg

   がっかりしています betekent hier dat de spreker teleurgesteld is. Het werkwoord is がっかりする “teleurgesteld raken/zijn”; しています is de beleefde vorm van している, die hier een huidige toestand weergeeft. Bijvoorbeeld: 彼はがっかりしています。 = “Hij is teleurgesteld.” 無理に betekent dat iets wordt gedaan ondanks dat het niet haalbaar of verstandig is: “tegen beter weten in” of “geforceerd”. Het is de bijwoordelijke vorm die de manier van 決行する bepaalt. 無理 kan ook als zelfstandig naamwoord of als な-bijvoeglijk woord voorkomen, bijvoorbeeld 無理な計画 = “een onhaalbaar plan”. 決行すると bestaat uit 決行する, “een gepland voornemen of evenement uitvoeren”, en と. Het werkwoord staat hier in de woordenboekvorm vóór と; deze combinatie geeft een voorwaarde met een voorspelbaar gevolg: “als we het toch uitvoeren/doordrukken”. De vertaling maakt duidelijk dat “we” de uitvoerders zijn. Bijvoorbeeld: 計画を決行すると、問題が起きます。 = “Als we het plan uitvoeren, ontstaat er een probleem.” その is een aanwijzend woord dat vóór een zelfstandig naamwoord staat. In その日 verwijst het naar “die dag”; de precieze dag wordt door deze zin zelf niet nader benoemd. その staat dus niet zelfstandig als “die” in deze constructie, maar bepaalt het volgende zelfstandig naamwoord. 日 betekent “dag”. De combinatie その日 betekent letterlijk “die dag”. 日 kan in andere contexten ook in uitdrukkingen voor een datum of een bepaalde dag voorkomen, maar hier gaat het om de dag waarop het gevolg optreedt. たぶん betekent “waarschijnlijk” en drukt onzekerheid uit. Het maakt de voorspelling minder stellig; het zegt niet dat het gevolg zeker is. Bijvoorbeeld: たぶん明日は雨です。 = “Morgen regent het waarschijnlijk.” もっと betekent “meer” of “nog”. Het vergelijkt de beschreven toestand met een eerdere of verwachte toestand. Hier versterkt het 大変: de dag wordt “nog moeilijker”, niet alleen moeilijk. 大変 betekent hier “moeilijk” of “zwaar”. Het is een な-bijvoeglijk woord; vóór een zelfstandig naamwoord krijgt het bijvoorbeeld de vorm 大変な日 = “een moeilijke dag”. In deze zin staat het vóór なる, waardoor het de toestand beschrijft waarin iets komt. なります is de beleefde vorm van なる, “worden”. なる verandert van toestand of situatie; なります is de niet-verleden beleefde vorm. In combinatie met een な-bijvoeglijk woord volgt de vorm 大変になります: “wordt moeilijk”. Het woord もっと voegt daar de vergelijking “nog” aan toe. Samen luidt de structuur: がっかりしていますが — “ik ben teleurgesteld, maar” — gevolgd door de voorwaarde 無理に決行すると, “als we het toch forceren”. Het gevolg is その日はたぶんもっと大変になります: “die dag wordt waarschijnlijk nog moeilijker”. De volledige betekenis is dus: “Ik ben teleurgesteld, maar als we het forceren, wordt die dag waarschijnlijk moeilijker.” が verbindt hierbij de teleurstelling met de daaropvolgende tegenwerping.

5. 引き受ける前に、自分にどれだけ余裕があるか確認すべきでした。

   Ik had moeten nagaan of ik er wel de ruimte voor had voordat ik ermee instemde.

   引き受ける

   op zich nemen; aannemen

   前に

   voordat; eerder dan

   自分に

   voor mezelf

   どれだけ

   hoeveel; in welke mate

   余裕

   ruimte; capaciteit

   あるか

   of er is

   確認

   nagaan; controleren

   すべきでした

   had moeten

   Uitgebreide uitleg

   引き受ける betekent hier ‘iets op zich nemen’ of ‘ergens mee instemmen’. Het is de woordenboekvorm. De vorm vóór 前に blijft in deze zin de gewone niet-verleden vorm: 引き受ける前に = ‘voordat ik het op me nam’. Voor een andere tijd kan bijvoorbeeld 引き受けた前に niet zomaar worden gebruikt; in deze constructie drukt de niet-verleden vorm de handeling uit die nog vóór een andere handeling ligt. 前に betekent ‘voordat’ wanneer het na een werkwoordsvorm staat. Het patroon werkwoord + 前に maakt van de eerste handeling het eerdere tijdspunt, bijvoorbeeld 寝る前に本を読む = ‘Ik lees een boek voordat ik ga slapen.’ 自分に betekent hier ‘voor mezelf’ of ‘voor mij persoonlijk’. 自分 is een zelfstandig naamwoord/pronomenachtige vorm met de betekenis ‘zelf’; に markeert hier degene voor wie de beschikbare ruimte relevant is. De vaste vertaling maakt duidelijk dat het hier om de spreker gaat. どれだけ vraagt naar een hoeveelheid of mate: ‘hoeveel’ of ‘in welke mate’. In どれだけ余裕があるか staat het binnen een indirecte vraag. Het patroon どれだけ + beschrijving + か betekent bijvoorbeeld ‘hoe ...’ of ‘in welke mate ...’: どれだけ時間があるか分からない = ‘Ik weet niet hoeveel tijd er is.’ 余裕 betekent hier ‘ruimte’, ‘speling’ of ‘capaciteit’ om iets aan te kunnen. Het gaat niet noodzakelijk om fysieke ruimte; in deze context om voldoende tijd, energie of andere marge voor de aangegane taak. 余裕がある is het vaste patroon ‘ruimte/marge hebben’, tegenover 余裕がない ‘geen ruimte/marge hebben’. Een voorbeeld is 今日は余裕がない = ‘Vandaag heb ik geen ruimte over.’ あるか bestaat uit ある, ‘er zijn’ of ‘beschikbaar zijn’, plus か, dat de voorafgaande inhoud als vraag markeert. In 余裕があるか betekent het geheel ‘of er ruimte is’. ある wordt gebruikt voor aanwezige of beschikbare zaken; het is niet de vorm voor levende personen. 確認 betekent ‘nagaan’ of ‘controleren’. Als zelfstandig naamwoord kan het met する worden gebruikt: 確認する = ‘nagaan/controleren’. In de zin staat 確認 vóór すべきでした, zodat de combinatie 確認すべきでした de betekenis krijgt ‘had moeten nagaan’. すべきでした drukt uit dat iets achteraf als verplicht of juist wordt beoordeeld: ‘had moeten doen’. すべき is een vorm die na een werkwoord of werkwoordelijke combinatie kan staan; bij 確認すべき hoort de betekenis ‘moeten nagaan’. Ook 確認するべきでした komt voor. In beide gevallen maakt でした de beoordeling beleefd en verleden: in deze zin ‘ik had moeten nagaan’, niet simpelweg ‘ik controleerde’. Samen vormen de delen: 引き受ける前に (‘voordat ik het op me nam’) + 自分にどれだけ余裕があるか (‘hoeveel ruimte ik zelf ervoor had’) + 確認すべきでした (‘had ik moeten nagaan’). De volledige betekenis is daarom: ‘Ik had moeten nagaan of ik er wel de ruimte voor had voordat ik ermee instemde.’

6. そういうことはあります。特に、何もかもが急を要するように感じるときはなおさらです。

   Dat kan gebeuren, vooral als alles dringend lijkt.

   そういうこと

   dat soort dingen

   あります

   gebeuren; voorkomen

   特に

   vooral

   何もかも

   alles

   急を要する

   dringend zijn

   ように感じる

   het voelt alsof; lijken

   ときは

   als; wanneer

   なおさら

   des te meer; al helemaal

   Uitgebreide uitleg

   そういうこと betekent hier “dat soort dingen” of “zoiets”. そういう verwijst naar een soort of type dat in de context al herkenbaar is; こと maakt daarvan “een zaak/gebeurtenis”. Samen is dit een herbruikbaar patroon voor “zoiets” of “dat soort dingen”, zonder dat hier een specifieke gebeurtenis wordt benoemd. あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある, “bestaan”, “voorkomen” of bij een gebeurtenis “gebeuren”. In deze zin beschrijft ある het voorkomen van zulke situaties: “dat gebeurt”. Het onderwerp staat niet als zelfstandig naamwoord uitgeschreven; そういうこと staat met は als gespreksonderwerp. De vorm あります is niet-verleden en beleefd; de verleden vorm is ありました. 特に betekent “vooral” en beperkt de nadruk tot het deel dat volgt. Het introduceert dus de omstandigheid waarin de eerder genoemde situatie nog sterker van toepassing is. 何もかも betekent “alles” of “alles zonder uitzondering”. Dit is een vaste combinatie van 何 (“wat”) met も; in een bevestigende zin krijgt zo’n combinatie de betekenis “alles”. Vergelijk het patroon 何も…ない, dat juist “niets” betekent wanneer de ontkenning aanwezig is. Hier is 何もかも het onderwerp van de bijzin, maar de zin zegt niet welke afzonderlijke zaken dat precies zijn. 急を要する betekent letterlijk “urgentie vereisen” en wordt als geheel gebruikt voor “dringend zijn” of “spoed vereisen”. 要する is het werkwoord met als basisvorm 要する; 急 is hier het zelfstandige naamwoord “urgentie/spoed” en staat met を als datgene wat vereist wordt. Het is dus niet simpelweg de vorm van een bijvoeglijk naamwoord voor “snel”. Een bruikbaar voorbeeld is この問題は急を要する。 — “Dit probleem vereist spoed.” ように感じる betekent “het gevoel hebben dat…” of “het lijkt alsof…”. 感じる is de basisvorm “voelen/ervaren”; ように maakt duidelijk dat iets als een bepaalde toestand wordt ervaren. In 何もかもが急を要するように感じる wordt dus een indruk beschreven: alles voelt alsof het dringend is. Dat presenteert die dringendheid als waarneming of indruk, niet noodzakelijk als een objectief vastgesteld feit. Een voorbeeld is 少し難しいように感じる。 — “Het voelt een beetje moeilijk.” ときは betekent “wanneer/als”. とき is het zelfstandige naamwoord “tijd/moment”, en は markeert de omstandigheid als kader. Het voorafgaande deel 何もかもが急を要するように感じる bepaalt welk moment bedoeld wordt: “wanneer alles dringend lijkt”. とき kan ook met andere bepalingen worden gebruikt, bijvoorbeeld 忙しいとき — “wanneer ik druk ben”. なおさら betekent “des te meer” of “al helemaal”. Het versterkt de eerdere bewering juist onder de genoemde omstandigheid. De structuur is hier in wezen: A。特に、Bときはなおさらです。 — “A. Vooral wanneer B, geldt dat des te meer.” Samen betekent そういうことはあります “Dat kan gebeuren” of “Dat soort dingen komt voor”. Daarna maakt 特に een voorwaarde relevant: 何もかもが急を要するように感じるとき betekent “als alles dringend lijkt”. なおさらです zegt dat de eerder genoemde mogelijkheid dan nog sterker geldt. De volledige bedoeling is daarom: “Dat kan gebeuren, vooral als alles dringend lijkt.”

7. その代わり、会うときはもっと簡単なことをしませんか。

   Kunnen we in plaats daarvan iets eenvoudigers doen als we afspreken?

   その代わり

   in plaats daarvan

   会うとき

   als we afspreken

   もっと

   meer; nog

   簡単な

   eenvoudiger

   こと

   ding; zaak

   しませんか

   zullen we … doen?

   Uitgebreide uitleg

   その代わり betekent hier “in plaats daarvan”. Het is een vaste uitdrukking om een alternatief voor iets eerder genoemds aan te kondigen. Een bruikbaar patroon is: その代わり、X = “in plaats daarvan, X”. 会うとき bestaat uit 会う (“ontmoeten; afspreken”) en とき (“wanneer; als”). 会う is de woordenboekvorm; vóór とき kan die vorm een tijdsbepaling maken: 会うとき = “wanneer we afspreken”. Het Japanse onderwerp staat hier niet apart; de vertaling maakt vanuit de vaste context “we” expliciet. もっと betekent “meer” of “nog”. Het versterkt hier de daaropvolgende beschrijving: もっと簡単な = “eenvoudiger” of letterlijk “meer eenvoudig”. 簡単な is de vorm van het な-bijvoeglijk naamwoord 簡単だ (“eenvoudig; gemakkelijk”) vóór een zelfstandig naamwoord. De vorm 簡単な verbindt het bijvoeglijk naamwoord met こと. In deze zin geeft もっと de vergelijking weer: niet alleen iets eenvoudigs, maar iets dat eenvoudiger is dan de eerder bedoelde optie. Een voorbeeld: もっと簡単な方法 = “een eenvoudigere methode”. こと betekent hier “iets; een activiteit of zaak”. In combinatie met een werkwoord kan het naar een handeling verwijzen. Hier maakt 簡単なこと een naamwoordgroep met de betekenis “iets eenvoudigers”, zonder dat こと zelf de vergelijking uitdrukt. しませんか komt van する (“doen”). しません is de beleefde ontkennende vorm, en か maakt er een vraag van. Als uitnodiging betekent しませんか vaak “zullen we … doen?”; de ontkenning wordt in deze gebruikswijze dus niet als een gewone afwijzing vertaald. In 簡単なことをしませんか is こと het object van する, gemarkeerd door を: “zullen we iets eenvoudigers doen?” Samen vormen もっと簡単なことをしませんか en de tijdsbepaling 会うとき de kern: “zullen we, wanneer we afspreken, iets eenvoudigers doen?” その代わり plaatst dit als alternatief. De volledige betekenis is daarom: “Kunnen we in plaats daarvan iets eenvoudigers doen als we afspreken?”

8. そのほうが、私たち二人にとって対応しやすいと思います。

   Dat zou voor ons allebei gemakkelijker te regelen zijn.

   そのほうが

   die optie

   私たち二人

   wij met z’n tweeën

   にとって

   voor

   対応しやすい

   gemakkelijk te regelen

   思います

   denk

   Uitgebreide uitleg

   そのほうが verwijst hier naar de eerder genoemde alternatieve optie en betekent ongeveer “die optie / die manier is beter”. ほう maakt een vergelijking of keuze tussen mogelijkheden zichtbaar; het gaat dus niet alleen om “dat”. 私たち二人 betekent “wij met z’n tweeën” of “wij beiden”. 私たち is de meervoudige vorm van 私, en 二人 is de telvorm voor twee personen. Samen maakt dit expliciet dat het om precies twee betrokken personen gaat. にとって geeft het perspectief of de maatstaf aan: “voor” of “vanuit het standpunt van”. In 私たち二人にとって wordt dus gezegd dat iets voor beide personen gemakkelijker is. 対応しやすい bestaat hier uit 対応する (“regelen”, “afhandelen” of “reageren, al naargelang de situatie”) en やすい (“gemakkelijk om te ...”). Na een werkwoordstam drukt やすい uit dat de handeling gemakkelijk uitvoerbaar is. Het gaat hier om de vorm 対応し van 対応する plus やすい, niet om een eigenschap van een zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: この方法は使いやすい。 — “Deze methode is gemakkelijk te gebruiken.” 思います is de beleefde vorm van 思う, “denken”. Aan het einde van deze zin presenteert het de bewering als de mening van de spreker: “ik denk dat ...”. De beleefde vorm is 思います; de gewone niet-verleden vorm is 思う. Samen geeft de zin de betekenis: “Ik denk dat die optie voor ons beiden gemakkelijker te regelen zou zijn.” De keuze voor そのほうが vergelijkt die optie met de eerder besproken mogelijkheid, 私たち二人にとって bepaalt voor wie de vergelijking geldt, en 対応しやすい beschrijft wat gemakkelijker uitvoerbaar is. 思います maakt de volledige uitspraak tot een beleefd geformuleerde inschatting.