Grenzen stellen rond advies | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 私たちの会話を大切にしていますが、境界線を引く必要があります。

   Ik waardeer onze gesprekken, maar ik moet een grens stellen.

   私たちの

   van ons

   会話

   gesprek

   大切にしています

   waardeer; koester

   境界線

   grens

   引く

   trekken; stellen

   必要があります

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   私たちの betekent hier “onze”. 私たち is een voornaamwoord voor “wij/ons”; たち geeft aan dat het om de spreker als deel van een groep gaat. Het is niet simpelweg een beleefdheidsvorm. の verbindt dit met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 私たちの会話 = “ons gesprek / onze gesprekken”. Het aantal personen wordt door 私たち alleen niet precies vastgelegd. 会話 betekent “gesprek” of “gesprekken”, afhankelijk van de context. Het is een zelfstandig naamwoord en verandert hier niet van vorm voor enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: 会話を続けます。= “Ik zet het gesprek voort.” 大切にしています komt van 大切にする, “iets belangrijk vinden, koesteren of zorgvuldig behandelen”. 大切に is de bijwoordelijke vorm van 大切な; する is het werkwoord “doen”. しています is de beleefde niet-verleden vorm van している. In deze zin geeft 〜ています een voortdurende of aangehouden houding weer: de spreker waardeert de gesprekken. Het voorwerp staat met を: 会話を大切にしています = “ik waardeer de gesprekken / ik koester de gesprekken”. Voorbeeld: この写真を大切にしています。= “Ik koester deze foto.” 境界線 betekent letterlijk “grenslijn” en wordt hier gebruikt voor een grens die iemand wil trekken. Het is een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 境界線を守ります。= “Ik respecteer de grens.” 引く betekent onder meer “trekken” of “een lijn trekken”. In 境界線を引く krijgt het de overdrachtelijke betekenis “een grens stellen”. De vorm blijft hier de woordenboekvorm, omdat 引く vóór 必要 staat in de constructie werkwoord in woordenboekvorm + 必要がある: 境界線を引く必要がある = “het is nodig een grens te stellen”. 必要があります betekent “het is nodig” of, in een natuurlijke Nederlandse vertaling, “ik moet”. 必要 is een zelfstandig naamwoord voor “noodzaak”; あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある, “er zijn/bestaan”, hier gebruikt voor een abstracte noodzaak. In de constructie werkwoord in woordenboekvorm + 必要があります betekent het geheel dat die handeling nodig is. が markeert hier de noodzaak als datgene wat aanwezig is: 境界線を引く必要があります = “het is nodig een grens te stellen”. Deze constructie noemt de noodzaak; de Nederlandse vertaling kan dat natuurlijk weergeven als “ik moet”. Voorbeeld: 休む必要があります。= “Het is nodig om te rusten / Ik moet rusten.” Samen betekent 私たちの会話を大切にしていますが、境界線を引く必要があります: “Ik waardeer onze gesprekken, maar ik moet een grens stellen.” 私たちの会話 is het voorwerp van 大切にしています. が verbindt daarna de twee delen met een tegenstelling: ondanks die waardering is het nodig om een grens te stellen. De beleefde vormen 〜ています en あります geven de zin een beleefde, zakelijke formulering.

2. 聞いています。推測するより、理解したいです。

   Ik luister. Ik wil liever begrijpen dan gokken.

   聞いています

   ik luister

   推測する

   gokken

   より

   dan; in plaats van

   理解したい

   willen begrijpen

   Uitgebreide uitleg

   聞いています betekent hier “ik luister”. De vorm komt van 聞く (“luisteren”; afhankelijk van de context kan hetzelfde werkwoord ook “horen” of “vragen” betekenen). 聞いている drukt uit dat de handeling aan de gang is of als huidige toestand geldt; ます maakt de formulering beleefd. Het onderwerp “ik” wordt in deze zin niet uitgesproken, maar wordt door de vaste vertaling ondersteund. Voorbeeld: 今、音楽を聞いています。 — “Ik luister nu naar muziek.” 推測する betekent hier “gokken” of “een gevolgtrekking maken”. Het is de woordenboekvorm van het werkwoord; する is hier onderdeel van het werkwoord 推測する, niet een los hulpwerkwoord dat het voorafgaande woord vervoegt. Voorbeeld: 答えを推測する。 — “Ik gok het antwoord.” より markeert in deze constructie het tweede lid van een vergelijking: AよりB betekent “B liever dan A” of letterlijk “B meer dan A”. Hier staat 推測するより dus voor “liever dan gokken”. De volledige voorkeur ontstaat samen met 理解したい. 理解したい betekent “willen begrijpen”. De basis is 理解する (“begrijpen”). Voor たい krijgt dit werkwoord de stam 理解し: 理解し + たい wordt 理解したい. たい drukt de wens van de spreker uit. Voorbeeld: 理由を理解したいです。 — “Ik wil de reden begrijpen.” De zin eindigt op です, een beleefde vorm van formuleren. Samen vormen 推測するより、理解したいです de voorkeur “Ik wil liever begrijpen dan gokken”: eerst wordt het alternatief “gokken” genoemd, en daarna de gewenste handeling “begrijpen”. Met 聞いています ervoor ontstaat de volledige betekenis: “Ik luister. Ik wil liever begrijpen dan gokken.”

3. すぐにアドバイスをされると、自分の話を本当に聞いてもらえていないように感じます。

   Als er meteen advies komt, heb ik het gevoel dat er niet echt naar mij is geluisterd.

   すぐに

   meteen

   アドバイス

   advies

   されると

   als het wordt gedaan

   自分の話

   mijn eigen verhaal

   本当に

   echt

   聞いてもらえていない

   er wordt niet naar mij geluisterd

   ように感じます

   het voelt alsof

   Uitgebreide uitleg

   すぐに is een bijwoord: het plaatst de handeling direct aan het begin van de relevante situatie. Het kan ook gewoon “direct” of “onmiddellijk” betekenen. アドバイス is een zelfstandig naamwoord, ontleend aan een buitenlands woord, en betekent hier advies. Met を wordt het het object van de volgende handeling. Voorbeeld: アドバイスを聞きます。— “Ik luister naar advies.” されると bestaat hier uit アドバイスをされる en と. される is de passieve vorm van する; bij アドバイスをされる wordt de spreker als ontvanger van het geven van advies voorgesteld: “advies krijgen”. と koppelt die situatie aan het gevolg dat daarna optreedt: “als/wanneer ...”. Dit is dus niet zomaar een verleden tijd. Voorbeeld: 急に質問されると、困ります。— “Als mij plotseling een vraag wordt gesteld, raak ik in de problemen.” 自分の話 betekent hier het verhaal of de woorden van de spreker zelf. 自分 kan in verschillende zinnen naar “jezelf”, “mezelf” of een andere betrokken persoon verwijzen; de vertaling en de context ondersteunen hier de lezing “mijn eigen verhaal”. の verbindt 自分 met 話: 話 is het zelfstandig naamwoord voor wat iemand vertelt of bespreekt. Voorbeeld: 自分の話を最後まで聞いてください。— “Luister alstublieft tot het einde naar wat ik vertel.” 本当に versterkt hier de voorafgaande inhoud 聞いてもらえていない: het gaat om de indruk dat er “echt” niet naar de spreker wordt geluisterd. Het hoort dus bij de inhoud van het luisteren, niet bij het zelfstandig naamwoord 自分の話. Voorbeeld: 本当にそう感じます。— “Zo voelt het echt.” 聞いてもらえていない bouwt voort op 聞く, “luisteren” of “horen”. In 聞いてもらう ontvangt de spreker als het ware de gunst dat iemand naar hem of haar luistert; 聞いてもらえる is daarvan de mogelijkheid- of bereikbare vorm. いない maakt de voortdurende of bestaande toestand negatief. In deze zin betekent de volledige vorm dat de spreker de indruk heeft dat er niet echt naar diens verhaal wordt geluisterd. Voorbeeld: 今日は話を聞いてもらえました。— “Vandaag kon iemand naar mijn verhaal luisteren / er werd naar mijn verhaal geluisterd.” ように感じます geeft een persoonlijke indruk weer. ように maakt van de voorafgaande inhoud iets als “alsof ...”; 感じます is de beleefde niet-verleden vorm van 感じる, “voelen” of “de indruk hebben”. Samen vormt dit een herbruikbaar patroon: [inhoud]ように感じます — “ik heb het gevoel alsof [inhoud]”. Voorbeeld: 夢のように感じます。— “Het voelt als een droom.” Samen ontstaat de betekenis: “Als er meteen advies wordt gegeven, heb ik het gevoel dat er niet echt naar mijn verhaal wordt geluisterd.” De voorwaardelijke situatie すぐにアドバイスをされると staat voorop; daarna beschrijft de spreker met 自分の話を本当に聞いてもらえていないように感じます welke indruk die situatie bij hem of haar oproept. De beleefde vorm 感じます maakt de uiting geschikt voor een rustige, persoonlijke formulering.

4. 助けるつもりでしたが、あなたにどう受け止められたかは分かります。

   Ik wilde je helpen, maar ik zie hoe het bij je is overgekomen.

   助ける

   helpen

   つもりでした

   was van plan

   あなた

   jij

   どう

   hoe

   受け止められた

   werd opgevat

   分かります

   ik zie het

   Uitgebreide uitleg

   助ける is de woordenboekvorm van “helpen”. In 助けるつもり geeft deze vorm de voorgenomen handeling aan: “van plan zijn om te helpen”. De zin zegt hier dus dat helpen de bedoeling was; het voorwerp of de persoon die geholpen zou worden staat in dit eerste deel niet uitgedrukt. つもりでした bestaat uit つもり (“voornemen, bedoeling”) en de beleefde verleden vorm でした van です. Het patroon werkwoord in woordenboekvorm + つもりです/でした betekent respectievelijk “van plan zijn om …” / “van plan zijn geweest om …”. が erna verbindt dit deel met een tegenstelling, hier natuurlijk vertaald als “maar”. あなた betekent “jij/u” en verwijst in deze zin volgens de vertaling naar de aangesprokene. De vorm zelf markeert geen getal of grammaticaal geslacht. In あなたに staat に niet voor het gewone Nederlandse “aan” in de betekenis van een ontvanger; bij de passieve constructie verderop markeert het degene door wie iets is opgevat: “door jou”. どう vraagt naar de manier waarop iets gebeurt: “hoe”. Het staat hier vóór 受け止められた en vormt daarmee de ingebedde vraag “hoe … werd opgevat”. Vergelijk どう思いますか — “Wat vind je ervan?”; どう vraagt daar ook naar de manier of beoordeling, niet naar een plaats of tijd. 受け止められた is de verleden, niet-beleefde passieve vorm van 受け止める, “opvatten, ontvangen of interpreteren”. Het actieve 受け止めた betekent “vatte op / nam in ontvangst”; 受け止められた betekent hier “werd opgevat” of “kwam over”. In combinatie met あなたに wordt dus bedoeld: “hoe het door jou werd opgevat”. De vorm kan in andere contexten ook een andere functie hebben, maar hier ondersteunt de vertaling de passieve lezing. か sluit de ingebedde vraag af. どう受け止められたか betekent als geheel “hoe het werd opgevat”. は maakt die hele vraag tot het onderwerp of de focus van wat de spreker zegt te begrijpen; het is niet het woord dat “hoe” betekent. 分かります is de beleefde niet-verleden vorm van 分かる, “begrijpen, inzien”. Het onderwerp “ik” is in het Japans weggelaten, maar wordt hier door de vaste vertaling ondersteund: “ik zie/begrijp”. In deze context betekent 分かります niet letterlijk visueel zien, maar begrijpen hoe iets bij de ander is overgekomen. Samen betekent 助けるつもりでしたが “ik was van plan te helpen, maar”. Daarna maakt あなたにどう受け止められたか van “hoe het door jou werd opgevat” een ingebedde vraag, en は分かります zegt dat de spreker dat begrijpt. De volledige betekenis is: “Ik wilde je helpen, maar ik zie hoe het bij je is overgekomen.”

5. ときどき、提案より先に質問をしてほしいです。

   Soms heb ik eerst vragen nodig en daarna pas suggesties.

   ときどき

   soms

   提案

   suggestie

   より先に

   vóór; eerder dan

   質問

   vraag

   してほしいです

   graag willen dat iemand het doet

   Uitgebreide uitleg

   ときどき betekent hier “soms”. Het is een bijwoord en beperkt de mededeling: het gaat niet altijd zo. Voorbeeld: ときどき本を読みます。 = “Ik lees soms een boek.” 提案 betekent “suggestie” of “voorstel”. Dit zelfstandig naamwoord komt ook voor in 提案する, “een voorstel doen” of “iets voorstellen”. Hier is het het vergelijkingspunt voor de volgorde. より先に betekent “vóór” of “eerder dan”. In het patroon Aより先にB gebeurt B vóór A. Hier staat de handeling 質問をする vóór 提案, dus eerst vragen stellen en daarna suggesties doen. より kan ook gewoon een vergelijking markeren; 先に maakt hier de volgorde duidelijk. 質問 betekent “vraag”. Met をする vormt het 質問をする, natuurlijk vertaald als “vragen stellen”. Het komt ook voor in 質問する, “vragen stellen”. Voorbeeld: 分からないことを質問します。 = “Ik stel vragen over wat ik niet begrijp.” してほしいです bestaat uit de て-vorm して van する en ほしいです. Het patroon Vてほしいです drukt beleefd uit dat de spreker graag wil dat iemand anders V doet. De uitvoerder wordt hier niet met een afzonderlijk woord genoemd. です draagt bij aan de beleefde formulering. Dit verschilt van したいです (“ik wil het zelf doen”): bij してほしいです ligt de gewenste handeling bij iemand anders. De zin is opgebouwd uit ときどき (“soms”), 質問を (“vragen”), 提案より先に (“vóór suggesties”) en してほしいです (“graag willen dat iemand het doet”). Als geheel betekent hij: “Soms wil de spreker graag dat er eerst vragen worden gesteld en pas daarna suggesties komen.” Dat komt overeen met de vaste Nederlandse vertaling: eerst vragen, daarna suggesties.

6. それはもっともなお願いですし、尊重します。

   Dat is een redelijk verzoek, en ik kan dat respecteren.

   それは

   dat betreft

   もっともな

   redelijk

   お願い

   verzoek

   ですし

   en bovendien

   尊重します

   respecteer ik

   Uitgebreide uitleg

   それは bestaat uit それ en de topicmarker は. それ verwijst naar iets dat in de context al bekend is; de precieze referent wordt hier niet door de Japanse vorm zelf vastgelegd. In deze uitwisseling wordt het in het Nederlands weergegeven als “dat”. は markeert het onderwerp van bespreking, niet noodzakelijk het grammaticale onderwerp. Vergelijk voor een ander grammaticaal onderscheid: これ verwijst doorgaans naar iets bij de spreker, terwijl それ naar iets bij de gesprekspartner of iets eerder genoemds kan verwijzen. もっともな betekent hier “redelijk” of “gerechtvaardigd”. Het is de vorm van het な-beschrijvende woord もっともだ die vóór een zelfstandig naamwoord staat: もっともなお願い = “een redelijk verzoek”. In deze betekenis gaat het niet om een vergelijking zoals “het meest”. Een bruikbaar voorbeeld is もっともな意見です。 — “Dat is een redelijke mening.” お願い is het zelfstandige naamwoord “verzoek”. Het is gevormd rond 願い (“wens/verzoek”) met het beleefdheidsvoorvoegsel お; als geheel moet je het hier als het gebruikelijke woord voor een verzoek leren. In もっともなお願い beschrijft もっともな het soort verzoek. Een eenvoudig voorbeeld is お願いがあります。 — “Ik heb een verzoek.” ですし verbindt dit deel met wat volgt. です is de beleefde vorm van de koppelwerkwoordachtige uitdrukking “zijn”; し voegt een reden of extra punt toe en kan in context worden weergegeven als “en” of “bovendien”. De precieze Nederlandse formulering hangt af van wat erna komt. Het patroon Aですし、Bです kan bijvoorbeeld betekenen: “Het is A, en bovendien is het B.” 尊重します betekent hier “respecteer ik” of “ik zal respecteren”. De basisvorm is 尊重する (“respecteren”); します is de beleefde niet-verleden vorm van する, hier gebruikt in de samengestelde werkwoordsvorm 尊重する. Deze vorm markeert op zichzelf niet afzonderlijk mannelijk/vrouwelijk of enkelvoud/meervoud. Een voorbeeld is あなたの意見を尊重します。 — “Ik respecteer je mening.” Samen is de opbouw: それは (“wat dat betreft/dat”), もっともなお願い (“een redelijk verzoek”), ですし (“het is bovendien/en”), en 尊重します (“ik respecteer het”). De volledige betekenis is: “Dat is een redelijk verzoek, en ik kan dat respecteren.” De beleefde stijl past bij een expliciete, respectvolle reactie.

7. 本当にアドバイスが欲しいときは、あなたにもしっかり伝えます。

   Ik zal je ook duidelijk zeggen wanneer ik echt advies wil.

   本当に

   echt

   アドバイス

   advies

   欲しい

   willen

   とき

   wanneer

   あなたにも

   ook aan jou

   しっかり

   duidelijk

   伝えます

   zal meedelen

   Uitgebreide uitleg

   本当に betekent hier “echt” en versterkt de wens die met アドバイスが欲しい wordt uitgedrukt. Het is een bijwoord en kan ook andere woorden of uitdrukkingen versterken. Voorbeeld: 本当に必要です。 — “Het is echt nodig.” アドバイス is een zelfstandig naamwoord voor “advies”. Het is een leenwoord in katakana. In アドバイスが欲しい staat が bij datgene wat gewenst is: letterlijk “advies is gewenst”. 欲しい is een i-adjectief met de betekenis “gewenst zijn; willen hebben”. Hier beschrijft het de wens van de spreker, dus アドバイスが欲しい betekent “ik wil advies”. De persoon die iets wil, wordt in het Japans vaak niet uitgedrukt wanneer die uit de context duidelijk is. Voorbeeld: 新しい本が欲しいです。 — “Ik wil een nieuw boek.” とき betekent “wanneer” of “op het moment dat”. De voorafgaande bepaling 本当にアドバイスが欲しい specificeert het moment waarop iets geldt: 本当にアドバイスが欲しいとき = “wanneer ik echt advies wil”. とき kan ook in andere tijdsbepalingen voorkomen, bijvoorbeeld 忙しいとき — “wanneer ik het druk heb”. あなたにも combineert あなた (“jij”) met に en も. に markeert hier de persoon aan wie iets wordt meegedeeld; も voegt de betekenis “ook” toe. Samen betekent dit “ook aan jou” of natuurlijker in deze zin “jou ook”. De vorm zegt wie de ontvanger is en drukt niet zelfstandig uit hoeveel personen er zijn. しっかり is een bijwoord met de betekenis “goed, duidelijk” of “grondig”, afhankelijk van de handeling. Hier geeft het aan dat de spreker het duidelijk zal meedelen. Voorbeeld: しっかり聞いてください。 — “Luister goed, alstublieft.” 伝えます komt van het werkwoord 伝える (“meedelen; overbrengen”). 伝えます is de beleefde niet-verleden vorm. Die vorm kan in context een toekomstige handeling weergeven, zoals hier “zal meedelen”, maar ook een gewoonte of een handeling in het heden. De ontvanger wordt met に aangegeven, zoals in 先生に伝えます — “Ik zal het de docent meedelen.” In het geheel maakt 本当にアドバイスが欲しいときは het moment waarop de wens geldt tot het kader van de uitspraak; は markeert dit kader als onderwerp van bespreking. Daarna geeft あなたにもしっかり伝えます aan dat de spreker het ook duidelijk aan jou zal meedelen. De volledige betekenis is dus: “Ik zal je ook duidelijk zeggen wanneer ik echt advies wil.”

8. そうすれば、私はあなたが必要としている形で返答しやすくなります。

   Dat helpt me om te reageren op de manier die jij nodig hebt.

   そうすれば

   als dat gebeurt; dan

   私は

   ik; wat mij betreft

   あなたが

   jij; als onderwerp

   必要としている

   nodig hebben

   形

   vorm; manier

   返答しやすくなります

   het wordt gemakkelijker om te antwoorden

   Uitgebreide uitleg

   そうすれば betekent hier “als dat zo is” of “als dat gebeurt”. すれば is de voorwaardelijke vorm van する; samen verwijst deze uitdrukking naar een voorafgaande handeling of situatie zonder zelf te specificeren wie die uitvoert. 私は betekent “ik” als gespreksonderwerp. 私 is de eerste persoon; は markeert het onderwerp als thema. Het is niet automatisch een tegenstelling met iemand anders. あなたが betekent “jij” als onderwerp. が markeert hier het onderwerp van de bijzin. Die bijzin beschrijft het zelfstandig naamwoord dat erop volgt: het is dus “wat jij nodig hebt”. 必要としている betekent hier “nodig hebt”. De basisvorm is 必要とする, “nodig hebben” of “als noodzakelijk beschouwen”. している geeft in deze context een voortdurende of geldende toestand aan: iets is wat jij nodig hebt. De vorm 必要としている staat vóór 形 en vormt daarmee een beschrijvende bijzin. 形 betekent hier “vorm” of, natuurlijker in deze combinatie, “manier”. Het zelfstandig naamwoord wordt verbonden met で in 形で; dat geeft de vorm of manier aan waarin iets gebeurt. Een bruikbaar patroon is Xが必要としている形で, “op de manier die X nodig heeft”. 返答しやすくなります betekent “het wordt gemakkelijker om te antwoorden”. 返答する is “antwoorden/reageren”; bij 返答しやすい voegt やすい na de werkwoordstam de betekenis “gemakkelijk om te …” toe. In 返答しやすくなる wordt しやすい met -く verbonden met なる (“worden”): iets wordt gemakkelijker. なります is de beleefde vorm van なる. De delen worden samen: そうすれば (“als dat zo is”), 私は (“ik”), あなたが必要としている形で (“op de manier die jij nodig hebt”) en 返答しやすくなります (“kan gemakkelijker antwoorden”). De volledige bedoeling is dus dat die voorafgaande situatie het voor de spreker gemakkelijker maakt om te reageren op de manier die de aangesprokene nodig heeft. De constructie V-stam + やすい is breed herbruikbaar, bijvoorbeeld 読みやすい (“gemakkelijk te lezen”) en 使いやすい (“gemakkelijk te gebruiken”).