Een notitieboek gebruiken in de les | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 공책을 가져오는 것을 잊었어요.

   Ik ben vergeten mijn notitieboek mee te nemen.

   공책

   notitieboek

   가져오는

   meenemen naar hier

   잊었어요

   ben vergeten

   Uitgebreide uitleg

   공책 betekent hier “notitieboek”. In 공책을 staat 을 als objectmarker: het notitieboek is het object van de handeling 가져오는 것. De keuze tussen 을 en 를 hangt af van de laatste klank van het voorafgaande zelfstandig naamwoord; na 공책 staat 을. 가져오는 komt van 가져오다, “meenemen naar hier” of “meebrengen”. Het is de bepalende vorm vóór 것: 가져오는 것 betekent “het meenemen”. 것 maakt van de handeling een zelfstandig behandelde eenheid. Samen betekenen 공책을 가져오는 것 dus “het notitieboek meenemen”; 공책을 geeft aan wat wordt meegenomen. 잊었어요 komt van 잊다, “vergeten”. Dit is de beleefde 해요-vorm in de verleden tijd. De verleden tijd presenteert het vergeten als iets dat al heeft plaatsgevonden. Het onderwerp wordt in het Koreaans weggelaten; in de vaste vertaling is dat “ik”. Samen betekent de zin: “Ik ben vergeten mijn notitieboek mee te nemen.” De beleefde vorm maakt de uiting geschikt voor gewone beleefde conversatie.

2. 이 종이를 써도 돼요.

   Je kunt dit papier gebruiken.

   이

   dit

   종이

   papier

   써도 돼요

   mag ... gebruiken

   Uitgebreide uitleg

   이 betekent hier ‘dit’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt. Koreaanse aanwijzende woorden onderscheiden onder meer 이 ‘dit’ (bij de spreker), 그 ‘dat’ (bij de gesprekspartner of al genoemd) en 저 ‘dat daar’ (verder weg). In deze zin verwijst 이 samen met de vaste vertaling naar het bedoelde papier; de vorm zelf geeft geen informatie over aantal. 종이 betekent hier ‘papier’. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbare combinatie is bijvoorbeeld 종이 한 장, ‘één vel papier’: 한 betekent ‘één’ en 장 is een telwoord voor vlakke voorwerpen zoals vellen papier. 써도 돼요 drukt toestemming of toelaatbaarheid uit. De basisvorm van het werkwoord is 쓰다; in deze constructie wordt dat 써도 (쓰- plus -어도). 돼요 is de beleefde vorm van 되다. De herbruikbare constructie werkwoord-아/어도 돼요 kan, afhankelijk van de intonatie en de context, vragen of iets mag of aangeven dat iets mag. Hier geeft de vaste vertaling de betekenis ‘je kunt dit papier gebruiken’. 쓰다 kan met andere objecten ook ‘schrijven’ betekenen. Voorbeeld: 여기 앉아도 돼요? — ‘Mag ik hier zitten?’ Samen vormen 이 종이 (‘dit papier’) en 써도 돼요 (‘mag ... gebruiken’) de betekenis ‘Je kunt dit papier gebruiken.’ De Koreaanse zin laat het onderwerp weg; de vaste Nederlandse vertaling maakt de bedoelde lezing als toestemming om dit papier te gebruiken expliciet. De beleefde vorm -요 past bij een gewone beleefde interactie.

3. 고마워요. 새 단어를 적고 싶어요.

   Dank je. Ik wil de nieuwe woorden opschrijven.

   고마워요

   dank je

   새

   nieuw

   단어

   woord

   적고 싶어요

   willen opschrijven

   Uitgebreide uitleg

   고마워요 betekent hier “dank je”. Het is een beleefde vorm van 고맙다 (“dankbaar zijn; bedankt”); de stam verandert in deze vorm door de Koreaanse ㅂ-onregelmatigheid: 고맙다 → 고마워요. Gebruik het als beleefde dankbetuiging. 새 staat vóór 단어 en betekent “nieuw” in de vaste vorm die een zelfstandig naamwoord beschrijft. 새 is hier geen zelfstandig naamwoord, maar een bepalende vorm. Een andere veelgebruikte vorm is 새로운, bijvoorbeeld 새로운 책 (“een nieuw boek”); in deze zin is 새 단어 de compacte combinatie voor “nieuwe woorden”. 단어 betekent “woord”, vooral een afzonderlijk woord als taaleenheid. Het Koreaans markeert meervoud niet verplicht: 단어 kan dus “woord” of “woorden” betekenen. Hier ondersteunt de vaste Nederlandse vertaling de meervoudige betekenis “woorden”; de vorm zelf krijgt geen aparte meervoudsuitgang. 적고 싶어요 betekent “wil opschrijven”. Het eerste deel komt van 적다 (“opschrijven; noteren”), dus iets schriftelijk vastleggen. De vorm 적고 gebruikt -고 om 적다 te verbinden met 싶어요. Samen vormen -고 싶다 en een werkwoord de patroonbetekenis “willen [werkwoord]”: 읽고 싶어요 betekent bijvoorbeeld “ik wil lezen”. 싶어요 is de beleefde vorm van 싶다; in deze zin maakt de Nederlandse vertaling duidelijk dat de spreker zelf iets wil opschrijven. Samen ontstaat de betekenis: 고마워요 is “Dank je”, en 새 단어를 적고 싶어요 betekent letterlijk dat de spreker de nieuwe woorden wil opschrijven. 를 markeert 새 단어 als het object van 적다: “de nieuwe woorden opschrijven”. De beleefde stijl loopt door de hele uiting via 고마워요 en 싶어요.

4. 좋은 생각이에요. 저도 그 단어들을 적을게요.

   Goed idee. Ik zal ze ook opschrijven.

   좋은

   goed

   생각

   idee

   이에요

   is

   저도

   ik ook

   그

   die

   단어들을

   de woorden

   적을게요

   ik zal opschrijven

   Uitgebreide uitleg

   좋은 staat vóór het zelfstandig naamwoord en betekent hier ‘goed’. Het is de bepalende vorm van 좋다 (‘goed zijn’): 좋다 wordt vóór een zelfstandig naamwoord 좋은. Voorbeeld: 좋은 책이에요. — ‘Het is een goed boek.’ 생각 betekent ‘idee’ of ‘gedachte’. In deze zin vormt het samen met 좋은 de woordgroep ‘een goed idee’. Het is hier geen werkwoord. 이에요 is de beleefde koppelwerkwoordsvorm na een zelfstandig naamwoord dat op een medeklinker eindigt, zoals 생각. Na een klinker staat doorgaans 예요; bijvoorbeeld 친구예요. — ‘Het is een vriend.’ 좋은 생각이에요 betekent dus letterlijk dat het een goed idee is en wordt natuurlijk vertaald als ‘Goed idee.’ 저도 bestaat uit 저 (‘ik’, beleefd) en 도 (‘ook’). 도 voegt ‘ook’ toe aan het element waaraan het vastzit. Hier zegt de spreker dat die persoon eveneens zal opschrijven wat genoemd wordt. Voorbeeld: 저도 가요. — ‘Ik ga ook.’ 그 is een aanwijzend bepalend woord met de betekenis ‘die/dat’ of, afhankelijk van de context, ‘de betreffende’. Hier bepaalt het 단어들 en verwijst het volgens de vaste vertaling en de context naar de woorden die eerder genoemd zijn: ‘die woorden’. 단어들을 betekent ‘de woorden’. 단어 is ‘woord’; 들 markeert hier het meervoud en 을 markeert de lijdende voorwerpsfunctie. De vorm 단어들을 is dus het object van het daaropvolgende werkwoord. Voorbeeld: 단어들을 읽어요. — ‘Ik lees de woorden.’ 적을게요 komt van 적다, ‘opschrijven’ of ‘noteren’. In deze vorm staat -을게요 na de stam 적-, omdat die stam op een medeklinker eindigt. Deze uitdrukking presenteert de handeling als de toezegging of het voornemen van de spreker: ‘ik zal ze opschrijven’. Het object staat ervoor: 단어들을 적을게요 — ‘Ik zal de woorden opschrijven.’ -을게요 is niet simpelweg een neutrale infinitief; het maakt duidelijk dat de spreker zich ertoe verbindt of dit op zich neemt. Samen is 좋은 생각이에요 ‘Goed idee’. Daarna betekent 저도 그 단어들을 적을게요: ‘Ik zal die woorden ook opschrijven.’ De hele uiting is daarmee: ‘Goed idee. Ik zal ze ook opschrijven.’

5. 우리는 수업 후에 그 단어들을 확인할 수 있어요?

   Kunnen we ze na de les controleren?

   우리는

   wij

   수업

   les

   후에

   na …

   그

   die/dat

   단어들

   woorden

   확인할

   controleren

   수 있어요?

   kunnen …?

   Uitgebreide uitleg

   우리는 bestaat uit 우리 (“wij”) en 는, de topicmarkeerder. Het betekent hier “wat ons betreft/wij” en is de handelende groep bij de vraag. 우리 kan ook “ons/onze” betekenen, afhankelijk van zijn plaats en functie; in deze zin is het het onderwerp. 수업 betekent “les” of “onderwijs”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 수업 후에 wordt het gecombineerd met 후 (“na, daarna”) en 에, een partikel dat hier een tijdsrelatie markeert. 후에 betekent hier “na”. Het patroon zelfstandig naamwoord + 후에 betekent “na het zelfstandig naamwoord”: 회의 후에 = “na de vergadering”. 후 kan ook zonder 에 in andere constructies voorkomen, maar in deze tijdsbepaling staat 에 expliciet. 그 is een aanwijzend woord vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “die/dat”. Samen met 단어들 vormt het de woordgroep 그 단어들; die hele woordgroep wordt in de vaste Nederlandse vertaling natuurlijk weergegeven als “ze”. Het staat vóór 단어들, niet zelfstandig als vervanging daarvan. 단어들 betekent “woorden”. 단어 is de basisvorm voor “woord” en 들 markeert hier expliciet het meervoud: 단어 + 들. Koreaans laat 들 bij meervoud soms weg wanneer de context het aantal al duidelijk maakt, maar hier is het wel aanwezig. 확인할 komt van het werkwoord 확인하다, “controleren” of “verifiëren”. De vorm 확인할 is niet de volledige werkwoordsvorm; -ㄹ maakt hier de vorm die vóór 수 있다 staat. Het patroon werkwoordstam + -(으)ㄹ 수 있다 drukt uit dat iemand iets kan of in staat is te doen. Bij 확인하다 wordt dat 확인할 수 있다. 수 있어요? vormt samen met de voorafgaande werkwoordsvorm de beleefde vraagconstructie -(으)ㄹ 수 있어요?, “kunnen …?” of “is het mogelijk om …?” 수 betekent in deze vaste constructie niet zelfstandig “mogelijkheid” in de Nederlandse zin; 있어요 voltooit de uitdrukking. De beleefde stijl eindigt op -어요. Samen is de opbouw 우리는 + 수업 후에 + 그 단어들을 + 확인할 수 있어요?: “Kunnen wij na de les die woorden controleren?” De vaste Nederlandse vertaling gebruikt natuurlijk “ze” voor de hele woordgroep 그 단어들. De vraag gaat dus over de mogelijkheid om die woorden na de les te controleren, niet over een mededeling dat dit al gebeurt. De beleefde -어요-stijl is geschikt voor een gewone, hoffelijke vraag.

6. 우리는 그 단어들을 같이 읽을 수 있어요.

   We kunnen ze samen lezen.

   우리는

   wij

   그

   die/dat

   단어들을

   de woorden

   같이

   samen

   읽을 수 있어요

   kunnen lezen

   Uitgebreide uitleg

   우리는 bestaat uit 우리 (“wij/ons”) en de topicmarkeerder 는. De spreker maakt “wij” zo tot het onderwerp van de uitspraak. In deze zin verwijst 우리 volgens de vaste vertaling naar de spreker samen met minstens één andere deelnemer; het betekent hier dus niet “ik”. 그 staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “die” in 그 단어들. Het is een aanwijzend woord; het krijgt niet zelf de meervoudsuitgang 들. 단어들을 bestaat uit 단어 (“woord”), 들 (een expliciete meervoudsmarkering) en 을 (de objectmarkeerder). Het geheel betekent “de woorden” als datgene wat gelezen wordt. 단어 is het basiswoord; een enkelvoudig object kan bijvoorbeeld 단어를 zijn, terwijl 단어들을 expliciet meerdere woorden aanduidt. De vorm 을 wordt gebruikt na een medeklinker; na een klinker staat 를. 같이 betekent “samen” en geeft aan dat de handeling gezamenlijk gebeurt. Het hoort bij de handeling “lezen”, niet bij het zelfstandig naamwoord 단어들. 읽을 수 있어요 drukt mogelijkheid of vermogen uit: “kunnen lezen”. Het werkwoord is 읽다 (“lezen”). In de constructie 읽을 수 있다 krijgt het werkwoord de vorm 읽을 vóór 수, en 수 있다 drukt uit dat de handeling mogelijk is. 있어요 is de beleefde, tegenwoordige vorm van 있다; in deze constructie maakt de vorm de uitdrukking beleefd. 읽을 수 있어요 zegt dus dat lezen mogelijk is, niet dat het lezen al heeft plaatsgevonden. Samen vormen de delen: “Wij” (우리는) + “die woorden” (그 단어들을) + “samen” (같이) + “kunnen lezen” (읽을 수 있어요). De volledige betekenis is: “We kunnen die woorden samen lezen.”