Een activiteit kiezen op basis van het weer | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 내일 실내에서 할까요, 아니면 야외에서 할까요?

   Zullen we morgen iets binnen of buiten doen?

   내일

   morgen

   실내에서

   binnen, binnenshuis

   할까요

   zullen we doen?

   아니면

   of anders

   야외에서

   buiten, in de openlucht

   Uitgebreide uitleg

   내일 betekent hier “morgen” en geeft aan wanneer de voorgestelde activiteit plaatsvindt. Het kan ook als zelfstandig naamwoord optreden: 내일은 betekent bijvoorbeeld “wat morgen betreft”. In deze zin staat het vooraan als tijdsbepaling. 실내에서 bestaat uit 실내 (“binnenruimte”, “interieur”) en -에서. Deze uitgang markeert hier de plaats waar de activiteit gebeurt: “binnen”. Een nuttig contrast is 실내 tegenover 야외 (“buitenruimte”, “openlucht”). -에서 kan in andere zinnen ook de plaats van een handeling markeren, dus de betekenis komt uit de combinatie met de context. 할까요 is de vorm van 하다 (“doen”) met -(으)ㄹ까요?. 하다 wordt hier 할까요; de vorm stelt een gezamenlijk voorstel of een keuzevraag voor: “zullen we het doen?” of “zullen we ...?” Het object van “doen” wordt in deze zin niet afzonderlijk genoemd; de relevante keuze is waar de activiteit plaatsvindt. Vergelijk bijvoorbeeld: 같이 갈까요? — “Zullen we samen gaan?” 아니면 verbindt alternatieven en betekent “of anders”, hier eenvoudig “of”. Het introduceert de tweede mogelijkheid in de keuzevraag. Het is een vaste verbindende vorm; het is niet zelf een plaats- of tijdsaanduiding. 야외에서 bestaat uit 야외 (“buitenruimte”, “openlucht”) en opnieuw -에서, dat de plaats van de activiteit markeert. Daardoor betekent het geheel “buiten”. De twee plaatsuitdrukkingen hebben dezelfde grammaticale vorm: 실내에서 (“binnen”) tegenover 야외에서 (“buiten”). Samen volgt de zin het patroon 내일 [plaats 1]에서 할까요, 아니면 [plaats 2]에서 할까요?: “Zullen we morgen binnen iets doen, of buiten?” De spreker stelt dus twee plaatsen voor dezelfde niet nader benoemde activiteit tegenover elkaar en vraagt om een gezamenlijke keuze. De herhaling van 할까요 maakt beide alternatieven parallel. De vraag is beleefd en geschikt om samen een plan te bespreken.

2. 결정하기 전에 일기예보를 확인해 봐요.

   Laten we de weersvoorspelling bekijken voordat we beslissen.

   결정하기

   beslissen

   전에

   voordat

   일기예보

   weersvoorspelling

   확인해 봐요

   probeer te controleren

   Uitgebreide uitleg

   결정하기 komt van 결정하다 (“beslissen”). De uitgang -기 maakt van het werkwoord een zelfstandig naamwoordachtige vorm: 결정하기 betekent hier “het beslissen” of natuurlijker “beslissen”. Dit is niet de gewone verleden of tegenwoordige werkwoordsvorm; het is de vorm die nodig is vóór 전에. 전에 betekent “voordat” of “eerder dan”. Na een werkwoordachtige nominalisering geeft het aan dat de hoofdhandeling vóór die handeling plaatsvindt. Het patroon is bijvoorbeeld V-기 전에 = “voordat je/men V”. Voorbeeld: 자기 전에 책을 읽어요. — “Ik lees een boek voordat ik ga slapen.” 일기예보 betekent “weersvoorspelling”. Het is een zelfstandig naamwoord voor informatie over verwacht weer. In deze zin is het wat bekeken of gecontroleerd wordt. 확인해 봐요 bestaat uit 확인하다 (“controleren, nagaan”) en -아/어 보다. Bij een werkwoord betekent -아/어 보다 dat iemand iets probeert of het eens doet om het resultaat te ervaren. In deze vaste zin krijgt 확인해 봐요 de passende uitnodigende betekenis “laten we het controleren/bekijken”. De beleefde -요-vorm maakt de formulering beleefd; 봐요 is hier geen zelfstandig “kijken” naar een andere handeling, maar hoort bij de constructie 확인해 보다. Samen vormt 결정하기 전에 de tijdsbepaling “voordat we beslissen”. Daarna is 일기예보 het object en betekent 일기예보를 확인해 봐요 “laten we de weersvoorspelling controleren/bekijken”. De volledige utterance betekent dus: “Laten we de weersvoorspelling bekijken voordat we beslissen.”

3. 아침에는 맑을 거라고 나와요.

   Er staat dat het 's ochtends zonnig wordt.

   아침에는

   's ochtends

   맑을

   helder worden; zonnig worden

   거라고 나와요

   er staat dat ...

   Uitgebreide uitleg

   아침에는 bestaat uit 아침 (“ochtend”) en -에는, een tijdsaanduiding met nadruk of contrast. Hier betekent het “'s ochtends”. De vorm zegt niet op zichzelf hoeveel ochtenden bedoeld zijn; de context bepaalt dat. 맑을 komt van het bijvoeglijke woord 맑다, “helder” of, bij het weer, “zonnig”. De uitgang -(으)ㄹ maakt hier een toekomstige of verwachte bepaling: 맑을 = “dat het helder/zonnig zal zijn”. Het is dus 맑다 dat deze vorm krijgt, niet 아침. Voorbeeld: 내일은 맑을 거예요. — “Morgen wordt het helder.” 거라고 나와요 drukt uit dat iets als informatie of verwachting “zo vermeld staat”. 거라고 is de spreektaalvorm van 것이라고; na de voorafgaande inhoud 맑을 vormt het 맑을 거라고 = “dat het helder/zonnig zal zijn”. 나와요 komt van 나오다 (“naar buiten komen”, “verschijnen”) en staat hier in de beleefde tegenwoordige vorm. Bij een voorspelling betekent het natuurlijk “er staat” of “er wordt vermeld”, niet noodzakelijk dat iemand dit rechtstreeks tegen de luisteraar zegt. Samen geeft 아침에는 맑을 거라고 나와요. de betekenis: “Er staat dat het 's ochtends zonnig wordt.” De tijdsaanduiding 아침에는 bepaalt wanneer de voorspelling geldt; 맑을 거라고 geeft de verwachte weersgesteldheid weer; en 나와요 maakt duidelijk dat die inhoud in de geraadpleegde informatie staat.

4. 그럼 점심 전에 산책할 수 있어요.

   Dan kunnen we voor de lunch een wandeling maken.

   그럼

   dan; in dat geval

   점심

   lunch

   전에

   voor; eerder dan

   산책할

   wandelen

   수 있어요

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   그럼 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verwijst naar een gevolgtrekking uit de voorafgaande context. Het kan ook aan het begin van een nieuwe beurt staan om een voorstel of volgende stap in te leiden. 점심 is het zelfstandig naamwoord “lunch”. In 점심 전에 staat het zonder extra markering als tijdsbepaling: letterlijk “vóór de lunch”. 전에 komt van 전 (“ervoor; de voorafgaande tijd”) met -에, dat hier een tijdstip of tijdsgrens markeert. Na een zelfstandig naamwoord geeft N 전에 aan dat iets vóór N gebeurt. Voorbeeld: 수업 전에 커피를 마셔요. — “Ik drink vóór de les koffie.” 산책할 is de vorm van 산책하다 (“wandelen; een wandeling maken”). 산책할 is geen zelfstandig werkwoord voor “wandelen” in alle situaties: het is de vorm op -ㄹ vóór 수, in de constructie V-(으)ㄹ 수 있다. Deze vorm maakt het werkwoord geschikt voor de betekenis “kunnen …”. De stam eindigt op een klinker, daarom staat hier -ㄹ; na een medeklinker staat doorgaans -을, bijvoorbeeld 읽을 수 있어요 — “kan lezen”. 수 있어요 hoort samen met het voorafgaande 산책할 bij V-(으)ㄹ 수 있다, een patroon voor mogelijkheid of bekwaamheid: “kunnen V”. 수 betekent in dit patroon geen concreet zelfstandig naamwoord zoals “aantal”, maar vormt samen met 있다 de mogelijkheidconstructie. 있어요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 있다; de beleefde vorm van 없다 in de tegengestelde constructie is 없어요, bijvoorbeeld 오늘은 갈 수 없어요 — “Vandaag kunnen we niet gaan.” Het Koreaanse onderwerp wordt in de vaste zin niet afzonderlijk uitgesproken; de Nederlandse vertaling maakt met “we” de bedoelde deelnemer expliciet. Samen vormen 산책할 수 있어요 en 점심 전에 de betekenis “vóór de lunch kunnen we een wandeling maken”. 그럼 maakt daarvan een gevolgtrekking: 그럼 점심 전에 산책할 수 있어요. betekent dus “Dan kunnen we voor de lunch een wandeling maken.” De zin is beleefd en geschikt om een praktische mogelijkheid of voorstel te formuleren.

5. 나중에 비가 오면 카페에 갈 수 있어요.

   Als het later regent, kunnen we naar een café gaan.

   나중에

   later

   비가 오면

   als het regent

   카페

   café

   갈 수 있어요

   kunnen gaan

   Uitgebreide uitleg

   나중에 betekent hier “later” en plaatst de gebeurtenis in een later tijdstip. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon of aantal. 비가 오면 bestaat uit 비 (“regen”), 가 als onderwerpmarkering, 오다 (“komen”; bij regen: “vallen/regenen”) en -면 (“als/wanneer”). De vorm 오면 is dus 오다 zonder 다, gevolgd door -면; deze voorwaardelijke vorm maakt van de hele gebeurtenis “als het regent”. Voorbeeld: 시간이 있으면 만나요. — “Als je tijd hebt, spreken we af.” 카페 is het zelfstandige naamwoord “café”. Het Koreaanse leenwoord kan in andere zinnen dezelfde plaats aanduiden, bijvoorbeeld: 카페에 있어요. — “Ik ben in een café.” Het partikel 에 in die voorbeeldzin is niet opgenomen in het geselecteerde citaat; in de vaste zin staat het binnen 카페에 en markeert het de bestemming. 갈 수 있어요 betekent “kunnen gaan”. 갈 is de vorm van 가다 (“gaan”) vóór 수 있다; 가다 verliest 다 en krijgt hier -ㄹ. 수 있다 drukt mogelijkheid of bekwaamheid uit, en 있어요 is de beleefde vorm in deze constructie. Samen is 갈 수 있어요 dus niet alleen “gaan”, maar “kunnen gaan”. Voorbeeld: 내일 갈 수 있어요. — “Morgen kan ik gaan.” De zin bouwt zo op: 나중에 (“later”) + 비가 오면 (“als het regent”) geeft de voorwaarde, en 카페에 갈 수 있어요 (“kunnen we naar een café gaan”) geeft wat onder die voorwaarde mogelijk is. Het onderwerp van “kunnen” staat niet uitgedrukt in het Koreaans; de vaste Nederlandse vertaling maakt hier “we” de bedoelde deelnemers. De volledige betekenis is: “Als het later regent, kunnen we naar een café gaan.”

6. 그러면 계획을 유연하게 세울 수 있어요.

   Zo blijft het plan flexibel.

   그러면

   dan; in dat geval

   계획

   plan

   유연하게

   flexibel; op flexibele wijze

   세울

   opstellen

   수 있어요

   mogelijk zijn; kunnen

   Uitgebreide uitleg

   그러면 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verwijst naar een eerder genoemde situatie of voorwaarde en leidt een gevolg in. Een herbruikbaar patroon is 그러면 ... = “dan ...”. 계획 betekent “plan”. In 계획을 krijgt het zelfstandig naamwoord de objectmarkeerder 을: het plan is het object van de daaropvolgende handeling. De vaste combinatie 계획을 세우다 betekent “een plan opstellen”. 유연하게 betekent hier “flexibel” of “op een flexibele manier”. Het is de bijwoordelijke vorm van 유연하다 (“flexibel”): 유연하다 → 유연하게. Deze vorm beschrijft hoe de handeling wordt uitgevoerd. 세울 komt van 세우다, dat hier “opstellen” betekent. 세우다 → 세울 is de vorm die vóór 수 staat in de mogelijkheidconstructie -(으)ㄹ 수 있다; 세울 is dus niet de woordenboekvorm. De vorm 계획을 세우다 is specifiek bruikbaar voor “een plan opstellen”. 수 있어요 vormt samen met het voorafgaande 세울 de constructie 세울 수 있어요, “kan opstellen” of “is in staat om op te stellen”. 수 maakt deel uit van de mogelijkheidconstructie -(으)ㄹ 수 있다, en 있어요 is daarin de beleefde vorm van 있다. De betekenis “kunnen” ontstaat dus uit de combinatie, niet uit 수 있어요 als volledig zelfstandig werkwoord. Samen vormen de delen 그러면 (“dan/in dat geval”) + 계획을 유연하게 세울 수 있어요 (“kan men het plan flexibel opstellen”). De vaste Nederlandse vertaling geeft de bedoelde strekking weer als: “Zo blijft het plan flexibel.”

7. 아침에 산책하기로 해요.

   Laten we een ochtendwandeling plannen.

   아침

   ochtend

   산책

   wandeling

   하기로 해요

   spreken af om te doen

   Uitgebreide uitleg

   아침 betekent hier “ochtend”. Het is een zelfstandig naamwoord. Met de tijdspartikel 에 in 아침에 betekent het “in de ochtend” of “’s ochtends”; 에 markeert hier dus het tijdstip. 산책 betekent “wandeling” of “wandelen als activiteit”. Het is hier het inhoudelijke naamwoord in de uitdrukking voor een wandeling maken. In het Koreaans kan 산책하다 ook als werkwoord worden gebruikt: “wandelen” of “een wandeling maken”. 하기로 해요 gebruikt 하다 (“doen”) met -기로 하다, een patroon voor beslissen of afspreken iets te doen. 하기로 bestaat uit de stam 하- plus -기로; 해요 is de beleefde vorm van 하다 binnen dit patroon. In deze zin geeft -기로 해요 de voorgestelde gezamenlijke afspraak weer: “laten we afspreken om … te doen”. Het onderwerp staat niet afzonderlijk in de Koreaanse zin, maar de vaste vertaling maakt hier de inclusieve betekenis “laten we” duidelijk. Samen wordt 아침에 “’s ochtends”, en 산책하기로 해요 “laten we afspreken om een wandeling te maken”. De volledige zin betekent dus: “Laten we een ochtendwandeling plannen.”

8. 날씨가 바뀌면 우리는 실내로 들어갈 수 있어요.

   We kunnen naar binnen gaan als het weer verandert.

   날씨

   het weer

   바뀌면

   als het verandert

   우리는

   wij

   실내로

   naar binnen

   들어갈

   naar binnen gaan

   수 있어요

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   날씨 betekent hier “weer”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 날씨가 markeert 가 dit woord als onderwerp; 날씨 zelf verandert daardoor niet. 바뀌면 komt van het werkwoord 바뀌다, “veranderen”. De uitgang -면 maakt een voorwaarde: 바뀌면 betekent “als of wanneer het verandert”. Hier is 바뀌다 intransitief: het weer verandert zelf, zonder dat een genoemde persoon het verandert. Vergelijk bijvoorbeeld 계획이 바뀌면 — “als het plan verandert”. 우리는 bestaat uit 우리 en de topic-markeerder 는. In deze zin betekent 우리 “wij”. 는 maakt deze groep het onderwerp van gesprek; het is niet hetzelfde als de onderwerpsmarkeerder 가 in 날씨가. De vorm 우리 zelf krijgt hier geen persoons- of getalsuitgang. 실내로 betekent “naar binnen” of letterlijk “naar de binnenruimte”. 실내 is een zelfstandig naamwoord voor een binnenruimte; 로 geeft hier de richting aan. 로 kan ook andere relaties markeren, dus de betekenis “naar” komt hier uit de combinatie met een bewegingswerkwoord. 들어갈 komt van 들어가다, “naar binnen gaan”. In 들어갈 수 staat 들어갈 vóór 수; -ㄹ maakt hier de vorm die 수 nader bepaalt. Het bruikbare mogelijkheidspatroon is werkwoordstam-(으)ㄹ 수 있다. Na 들어가다 wordt dat 들어갈 수 있다 — “kunnen naar binnen gaan”. 수 있어요 vormt samen met 들어갈 de beleefde uitdrukking 들어갈 수 있어요, “kunnen naar binnen gaan”. 수 duidt in deze constructie een mogelijkheid of vermogen aan, terwijl 있어요 de beleefde tegenwoordige vorm van 있다 is. Een ander voorbeeld is 볼 수 있어요 — “het kunnen zien” of natuurlijker “het is mogelijk om het te zien”. Samen is de structuur 날씨가 바뀌면 + 우리는 + 실내로 들어갈 수 있어요: “Als het weer verandert, kunnen we naar binnen gaan.” Het eerste deel geeft de voorwaarde; daarna volgt wat wij onder die voorwaarde kunnen doen. De beleefde vorm 있어요 past bij een gewone beleefde gesprekssituatie.