De timing van een diner met gasten | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 메인 요리를 아직 만들고 있을 때 손님들이 도착할 수도 있어요.

   De gasten kunnen aankomen terwijl het hoofdgerecht nog staat te koken.

   메인 요리

   hoofdgerecht

   아직

   nog

   만들고 있을 때

   terwijl … bezig is met maken

   손님들이

   de gasten

   도착할

   aankomen

   수도 있어요

   er is ook een mogelijkheid

   Uitgebreide uitleg

   메인 요리 betekent hier “hoofdgerecht”. 요리 is een zelfstandig naamwoord voor een gerecht of bereide maaltijd; 메인 specificeert dat het om het hoofdgerecht gaat. Deze woordgroep is ook bruikbaar in andere situaties rond maaltijden. 아직 betekent “nog” en geeft aan dat de genoemde handeling op dat moment niet voltooid is. Bij een lopende handeling helpt het om “nog bezig zijn met …” uit te drukken. 만들고 있을 때 bestaat uit 만들다 (“maken, bereiden”), -고 있다 (“bezig zijn met; aan het … zijn”) en -(으)ㄹ 때 (“wanneer; terwijl”). 만들고 있다 beschrijft een handeling die op dat moment voortduurt; 만들고 있을 때 betekent dus “terwijl iemand het aan het maken is”. Het onderwerp van 만들다 wordt in deze zin niet expliciet genoemd. Voorbeeld: 음식을 만들고 있을 때 전화가 왔어요. — “Terwijl ik eten aan het maken was, kwam er een telefoontje.” 손님들이 betekent “de gasten”. 손님 is het zelfstandig naamwoord “gast”; -들 markeert hier het meervoud, en -이 is de onderwerpsmarkering na een medeklinker. Deze vorm maakt de gasten tot het onderwerp van het aankomen, niet van het bereiden van het hoofdgerecht. 도착할 komt van 도착하다, “aankomen”. 도착할 is de vorm die vóór een volgend element staat in de constructie 도착할 수도 있어요; hier gaat het om een nog niet gerealiseerde mogelijke aankomst. Voorbeeld: 손님이 곧 도착할 거예요. — “De gast zal binnenkort aankomen.” 수도 있어요 vormt met 도착할 de mogelijkheid: -(으)ㄹ 수도 있다 betekent “het kan gebeuren dat …” of “het is mogelijk dat …”. In deze constructie drukt 도 een extra of mogelijke optie uit. 있어요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 있다 (“er zijn; bestaan”). In deze zin gaat het om een mogelijke gebeurtenis, niet om een zekere aankomst. Voorbeeld: 비가 올 수도 있어요. — “Het kan regenen.” Samen betekent 메인 요리를 아직 만들고 있을 때 “terwijl het hoofdgerecht nog wordt gemaakt” en 손님들이 도착할 수도 있어요 “het kan gebeuren dat de gasten aankomen”. De hele uiting betekent daarom: “De gasten kunnen aankomen terwijl het hoofdgerecht nog staat te koken.” De beleefde uitgang -어요 maakt de mededeling geschikt voor gewone beleefde conversatie.

2. 그럼 사람들이 편하게 자리를 잡을 수 있도록 간단한 전채를 내세요.

   Serveer dan een eenvoudig voorgerecht, zodat iedereen rustig kan binnenkomen.

   그럼

   dan; in dat geval

   사람들이

   mensen; iedereen

   편하게

   op hun gemak

   자리를 잡을

   een plaats innemen; gaan zitten

   수 있도록

   zodat ... kan

   간단한

   eenvoudig

   전채

   voorgerecht

   내세요

   serveer

   Uitgebreide uitleg

   그럼 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verwijst naar de voorafgaande situatie: gasten kunnen aankomen terwijl het hoofdgerecht nog wordt bereid. Het is een veelgebruikte overgang naar een voorstel of instructie. 사람들이 bestaat uit 사람 “persoon/mens”, het meervoudsmarkerende -들 en het onderwerpmarkerende -이. In deze zin betekent het, in overeenstemming met de vaste vertaling, “iedereen”. 사람 verwijst naar een persoon of mens; 사람들 betekent “mensen”. 편하게 is de bijwoordelijke vorm van 편하다, “comfortabel/op zijn gemak zijn”. De uitgang -게 maakt hier van een beschrijvend woord een bijwoord: 편하다 → 편하게, dus “op zijn gemak”. Voorbeeld: 편하게 앉으세요. — “Gaat u rustig/op uw gemak zitten.” 자리를 잡을 bevat 자리 “plaats/zitplaats” en 잡다 “pakken, nemen; innemen”. In deze context betekent 자리를 잡다 idiomatisch “een plaats innemen” of “gaan zitten”. 잡을 is de attributieve vorm van 잡다 die vóór 수 staat; samen met 수 있도록 maakt hij deel uit van de constructie “zodat men een plaats kan innemen”. Voorbeeld: 먼저 자리를 잡으세요. — “Neem eerst plaats.” 수 있도록 is een grammaticale constructie: werkwoordsvorm + -을/ㄹ 수 있도록 betekent “zodat iemand het kan ...” of “opdat het mogelijk is om ...”. In 자리를 잡을 수 있도록 gaat het om de mogelijkheid om plaats te nemen, niet om een afzonderlijk zelfstandig naamwoord met de betekenis “manier”. De vorm -을 na 잡다 hoort bij de combinatie -을 수 있다 “kunnen”. 간단한 is de vorm vóór een zelfstandig naamwoord van 간단하다, “eenvoudig zijn”. De basisvorm 간단하다 wordt vóór een zelfstandig naamwoord 간단한: 간단한 전채 betekent “een eenvoudig voorgerecht”. Voorbeeld: 간단한 식사를 준비했어요. — “Ik heb een eenvoudige maaltijd voorbereid.” 전채 betekent “voorgerecht”, een gerecht dat vóór het hoofdgerecht wordt geserveerd. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin wordt het beschreven door 간단한. Het volgende contextfragment noemt salade en brood als dingen die vooraf klaargezet kunnen worden, maar de bronzin zelf noemt die gerechten niet als voorbeelden van 전채. 내세요 komt van 내다, dat onder meer “geven, naar buiten brengen” en in een eetcontext “serveren” betekent. De vorm -세요 maakt hier een beleefde aansporing of opdracht: 내세요 — “serveer”. Dit is niet dezelfde vorm als de gewone beleefde mededeling 내요; de context maakt hier een verzoek of instructie duidelijk. Samen vormen 간단한 전채를 내세요 en de doelconstructie ervoor de instructie: “Serveer dan een eenvoudig voorgerecht, zodat iedereen rustig kan binnenkomen.” In de Koreaanse opbouw staat eerst het doel — dat mensen op hun gemak een plaats kunnen innemen — en daarna de handeling die dat doel ondersteunt: een eenvoudig voorgerecht serveren. De beleefde opdracht 내세요 maakt de hele uiting tot een beleefd geformuleerde instructie.

3. 손님들이 오기 전에 샐러드와 빵을 준비해 둘 수 있어요.

   Ik kan de salade en het brood klaarzetten voordat ze hier zijn.

   손님들

   gasten

   오기 전에

   voordat ze komen

   샐러드

   salade

   빵

   brood

   준비해 둘 수 있어요

   kunnen klaarzetten

   Uitgebreide uitleg

   손님들 betekent hier “de gasten”. 손님 is de basisvorm voor “gast”; 들 markeert in deze context een meervoud, dus “gasten”. De vorm 손님들이 bevat daarnaast 이, de onderwerpmarkeerder. Een vergelijkbaar patroon is 학생들이 — “de studenten” als onderwerp. 오기 전에 betekent “voordat ze komen”. Dit bestaat uit 오다 (“komen”), de vorm 오기 met -기, en 전에 (“ervoor / voordat”). Het patroon werkwoord + -기 전에 betekent “voordat iemand iets doet”: 먹기 전에 betekent “voordat [iemand] eet”. Hier verwijst het onderwerp van 오다, volgens de vaste vertaling, naar de gasten. 샐러드 is “salade”. Dit is een leenwoord dat in het Koreaans als zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. In deze zin is het, samen met 빵, een van de dingen die klaargezet kunnen worden. 빵 betekent “brood”. Het is een zelfstandig naamwoord; de combinatie 샐러드와 빵 betekent “de salade en het brood”. 와 verbindt hier twee naamwoorden; na een naamwoord zonder eindmedeklinker is 와 de gebruikelijke vorm, terwijl na een naamwoord met eindmedeklinker vaak 과 staat. 준비해 둘 수 있어요 drukt uit dat de spreker iets vooraf kan klaarmaken en het daarna in die toestand kan laten staan. 준비하다 is “klaarmaken / voorbereiden”; in 준비해 wordt 하다 verbonden met het volgende hulpwerkwoord. -아/어 두다 voegt het idee toe dat een handeling vooraf wordt uitgevoerd met het resultaat bewaard voor later: 문을 열어 두다 betekent bijvoorbeeld “de deur open laten staan nadat je die hebt geopend”. In hetzelfde stuk staat 수 있어요: 수 있다 betekent “kunnen / in staat zijn om”. 있어요 is de beleefde, alledaagse vorm van 있다. Samen met 준비해 두다 geeft dit 준비해 둘 수 있어요: “kan vooraf klaarmaken en klaar laten staan”. De volledige opbouw is 손님들이 (“de gasten”) + 오기 전에 (“voordat ze komen”) + 샐러드와 빵을 (“de salade en het brood”, met 을 als objectmarkeerder) + 준비해 둘 수 있어요 (“kan ik vooraf klaarmaken en klaarzetten”). De vaste betekenis is dus: “Ik kan de salade en het brood klaarzetten voordat de gasten hier zijn.”

4. 그러면 저녁이 늦어 보이지 않으면서 메인 요리를 준비할 시간이 조금 더 생겨요.

   Zo krijgt het hoofdgerecht wat extra tijd, zonder dat het lijkt alsof het diner is vertraagd.

   그러면

   dan / in dat geval

   저녁

   diner

   늦어 보이지 않으면서

   zonder dat het laat lijkt

   메인 요리

   hoofdgerecht

   준비할

   voorbereiden

   시간

   tijd

   조금 더

   iets meer

   생겨요

   komt erbij / ontstaat

   Uitgebreide uitleg

   그러면 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verwijst naar een voorwaarde of aanpak die uit de context volgt en leidt de consequentie in. 저녁 betekent hier “diner” of “avondmaaltijd”. In 저녁이 krijgt het woord de onderwerpmarkeerder 이; het diner is daardoor het onderwerp van de daaropvolgende beschrijving. De zin zegt dat het diner niet laat lijkt, niet noodzakelijk dat het werkelijk niet laat is. 늦어 보이지 않으면서 is opgebouwd uit 늦다 “laat zijn”, 보이다 “lijken” en de ontkenning -지 않다, gevolgd door -으면서. 늦어 보이다 betekent hier “laat lijken”; 늦어 보이지 않다 betekent “niet laat lijken”. Het patroon -지 않으면서 kan een gelijktijdige omstandigheid uitdrukken, hier natuurlijk vertaald als “zonder dat ...”. De vorm 늦어 is de verbindingsvorm van 늦다, en 보이지 않으면서 bevat de ontkenning daadwerkelijk. 메인 요리 betekent “hoofdgerecht”. Dit is een zelfstandige naamwoordgroep: 메인 specificeert het soort en 요리 betekent “gerecht” of “bereiding”. 준비할 komt van het werkwoord 준비하다, “voorbereiden”. De vorm 준비할 staat vóór 시간 en betekent hier “om voor te bereiden” of “voor het voorbereiden”. Het achtervoegsel -(으)ㄹ maakt een vorm die een nog uit te voeren of bedoelde handeling bij een zelfstandig naamwoord beschrijft: 준비할 시간 = “tijd om voor te bereiden”. 시간 betekent “tijd”. In 준비할 시간 gaat het specifiek om tijd die beschikbaar is om het hoofdgerecht voor te bereiden. 조금 더 betekent samen “iets meer” of “wat extra”. 조금 geeft een kleine hoeveelheid aan en 더 betekent “meer”; 더 maakt hier dus duidelijk dat het om extra tijd gaat ten opzichte van de eerder bedoelde hoeveelheid. 생겨요 komt van 생기다, “ontstaan” of “beschikbaar komen”. 생겨요 is de beleefde, niet-verleden vorm in de 해요-stijl. In combinatie met 시간이 betekent het niet dat tijd letterlijk wordt gemaakt, maar dat er tijd beschikbaar komt: 시간이 생겨요 = “er komt tijd bij” of “er ontstaat tijd”. Samen vormen de delen: 그러면 “dan”, 저녁이 늦어 보이지 않으면서 “zonder dat het diner laat lijkt”, en 메인 요리를 준비할 시간이 조금 더 생겨요 “komt er wat extra tijd om het hoofdgerecht voor te bereiden”. De hele uiting betekent dus: “Dan komt er wat extra tijd om het hoofdgerecht voor te bereiden, zonder dat het diner laat lijkt.”

5. 모두 도착한 다음에 채소를 요리할까요?

   Moet ik de groenten koken zodra iedereen is aangekomen?

   모두

   iedereen

   도착한 다음에

   nadat iedereen is aangekomen

   채소

   groenten

   요리할까요?

   zal ik koken?

   Uitgebreide uitleg

   모두 betekent hier “iedereen” en verwijst naar de groep die moet aankomen. Het woord kan ook “alles” betekenen wanneer het over dingen gaat; de concrete betekenis wordt door het soort referent bepaald. Voorbeeld: 모두 왔어요. — “Iedereen is gekomen.” 도착한 다음에 drukt “nadat [iemand] is aangekomen” uit. De basisvorm is 도착하다 (“aankomen”); 도착한 is de vorm die deze werkwoordelijke handeling vóór een zelfstandig naamwoord of tijdsuitdrukking plaatst. 다음에 betekent “erna/nadat”. In deze zin wordt 모두 als onderwerp van 도착한 begrepen: eerst komt iedereen aan, daarna volgt het koken. Voorbeeld: 수업이 끝난 다음에 만나요. — “Laten we elkaar ontmoeten nadat de les is afgelopen.” 채소 betekent “groenten”. Het is een zelfstandig naamwoord voor groenten als voedselcategorie. In deze zin is het het object van het koken. Voorbeeld: 채소를 씻어요. — “Ik was de groenten.” 요리할까요? bestaat uit 요리하다 (“koken” of “bereiden”) en -(으)ㄹ까요?. De vorm 할 is de toekomstige of niet-verleden vorm van 하다 in deze vraagconstructie. -(으)ㄹ까요? kan onder andere een voorstel (“zullen we …?”) of een vraag naar de voorgenomen handeling uitdrukken. Hier past, volgens de vaste vertaling, de betekenis “zal ik …?”: de spreker vraagt of die de groenten moet koken. Voorbeeld: 지금 시작할까요? — “Zal ik nu beginnen?” Samen vormt 모두 도착한 다음에 de tijdsvoorwaarde “nadat iedereen is aangekomen”. Daarna komt 채소를 요리할까요?, “zal ik de groenten koken?”. De volledige utterance betekent dus: “Moet ik de groenten koken zodra iedereen is aangekomen?”

6. 채소는 갓 요리했을 때 더 맛있으니까, 내놓을 때가 가까워질 때까지 기다리세요.

   Ze smaken lekkerder als ze vers zijn klaargemaakt, dus wacht tot het bijna tijd is om te serveren.

   채소는

   wat de groenten betreft

   갓

   net, vers

   요리했을 때

   toen het was klaargemaakt

   더 맛있으니까

   omdat het lekkerder is

   내놓을 때

   wanneer het wordt opgediend

   가까워질 때까지

   tot het bijna zover is

   기다리세요

   wacht alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   채소는 introduceert 채소 (“groenten”) als onderwerp van gesprek met de topicmarkeerder 는. In deze zin gaat het volgens de vaste vertaling om de groenten. De vorm 채소 verandert hier niet voor enkelvoud of meervoud; het meervoud blijkt uit de betekenis en context. 갓 betekent hier “net” of “vers”, met de nadruk op iets dat zojuist gebeurd is. Het staat vóór 요리했을 때 en beperkt dus de betekenis tot het moment waarop de groenten net klaargemaakt zijn. Voorbeeld: 갓 구운 빵 betekent “net gebakken brood”. 요리했을 때 komt van 요리하다 (“koken, klaarmaken”). 했 is de verleden vorm van 하다 en -을 때 betekent “wanneer/toen”. Samen betekent dit hier “wanneer het klaargemaakt is”. De verleden vorm verwijst naar het klaarmaken dat vóór het bedoelde eet- of serveermoment voltooid is. Voorbeeld: 집에 도착했을 때 전화하세요. — “Bel wanneer je thuis bent aangekomen.” 더 맛있으니까 bevat 맛있다 (“lekker zijn”), 더 (“meer, nog”) en -으니까 (“omdat”). 더 맛있다 is de vergelijkende vorm “lekkerder zijn”; 더 markeert hier de vergelijking zonder dat het vergeleken alternatief expliciet genoemd hoeft te worden. 맛있으니까 geeft de reden voor het verzoek dat volgt: “omdat het lekkerder is”. Voorbeeld: 이 방법이 더 쉬우니까 이렇게 하세요. — “Doe het zo, omdat deze manier gemakkelijker is.” 내놓을 때 komt van 내놓다, hier “opdienen” of “serveren”. De vorm 내놓을 is de toekomstige/attributieve vorm vóór 때: letterlijk “het moment waarop men zal opdienen”. -을 때 kan in zulke constructies dus ook naar een gepland of nog te komen moment verwijzen, niet alleen naar het verleden. Voorbeeld: 음식을 내놓을 때 알려 주세요. — “Laat het me weten wanneer je het eten serveert.” 가까워질 때까지 komt van 가까워지다, “dichterbij komen” of “naderen”. 가까워질 때 betekent “wanneer het dichterbij komt”, en -까지 maakt daarvan “totdat”. Hier gaat het om het moment waarop de serveertijd nadert, niet om een expliciet genoemde kloktijd. Voorbeeld: 출발 시간이 가까워질 때까지 여기에서 기다리세요. — “Wacht hier totdat de vertrektijd dichterbij komt.” 기다리세요 komt van 기다리다 (“wachten”). -세요 maakt een beleefd verzoek of een beleefde aansporing: “wacht alstublieft”. Het onderwerp van dit verzoek blijft onuitgesproken; in het Nederlands wordt dat natuurlijk “wacht”. De zin bouwt zo op: 채소는 maakt de groenten tot onderwerp; 갓 요리했을 때 더 맛있으니까 geeft als reden dat ze lekkerder zijn wanneer ze net klaargemaakt zijn; 내놓을 때가 가까워질 때까지 bepaalt de grens van het wachten, namelijk totdat het serveermoment nadert; en 기다리세요 is het beleefde verzoek. Als geheel: “Ze smaken lekkerder als ze vers zijn klaargemaakt, dus wacht tot het bijna tijd is om te serveren.”

7. 손님을 맞이하는 일은 요리하는 것보다 모든 시간을 맞추기가 더 어려워서 스트레스가 돼요.

   Het is stressvol om gasten te ontvangen, omdat alles op tijd laten gebeuren moeilijker is dan koken.

   손님

   gasten

   맞이하는 일

   het ontvangen

   요리하는 것

   koken

   모든

   alle

   시간

   tijd

   맞추기가

   het op elkaar afstemmen

   더 어려워서

   omdat het moeilijker is

   스트레스가 돼요

   is stressvol

   Uitgebreide uitleg

   손님 betekent hier ‘gasten’. De vorm 손님을 gebruikt 을 om dit zelfstandig naamwoord als het lijdend voorwerp van 맞이하다 te markeren. 맞이하다 betekent iemand verwelkomen of ontvangen; in deze zin gaat het om gasten ontvangen. 맞이하는 일 maakt van die handeling een zelfstandig naamwoord: 맞이하다 → 맞이하는 + 일, dus ‘het ontvangen’. -는 일 is een bruikbaar patroon voor een activiteit of taak. Voorbeeld: 운동하는 일이 중요해요. — ‘Sporten is belangrijk.’ 요리하는 것 drukt eveneens een handeling als zelfstandig naamwoord uit: 요리하다 ‘koken’ → 요리하는 것 ‘het koken’. -는 것 is een algemeen nominaliseringspatroon; 일 legt eerder nadruk op een activiteit of taak, terwijl 것 neutraler is. Voorbeeld: 아침을 준비하는 것이 어려워요. — ‘Het ontbijt klaarmaken is moeilijk.’ 모든 betekent ‘alle’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt. 시간 betekent ‘tijd’. Samen verwijst 모든 시간을 in deze zin naar alle timing die op elkaar moet worden afgestemd, niet naar een losse hoeveelheid uren. 시간 kan ook in combinaties voorkomen zoals 시간이 있어요 — ‘Ik heb tijd.’ 맞추기가 komt van 맞추다, ‘afstemmen’, ‘aanpassen’ of ‘precies laten samenvallen’. Hier gaat het om de timing van alles op elkaar afstemmen. -기가 maakt de handeling tot het onderwerp van het daaropvolgende oordeel 더 어려워서; het onderwerpteken 가 hoort dus bij de genominaliseerde handeling. Vergelijk 시간을 맞추다 — ‘de timing afstemmen’ — met 시간이 맞다 — ‘de tijden kloppen’. Het zijn verschillende werkwoorden en patronen. 더 어려워서 bestaat uit 더 ‘meer’ en 어렵다 ‘moeilijk zijn’, gevolgd door -어서, dat hier een reden aangeeft: ‘omdat het moeilijker is’. De vorm 어려워서 komt van het bijvoeglijke werkwoord 어렵다; 더 vergelijkt deze taak met 요리하는 것. De vergelijkingsstructuur is A보다 B가 더 어렵다: 이 일은 요리보다 더 어려워요. — ‘Deze taak is moeilijker dan koken.’ 스트레스가 돼요 betekent hier ‘is stressvol’ of ‘veroorzaakt stress’. 스트레스 is het zelfstandig naamwoord ‘stress’, en 되다 betekent in deze constructie dat iets stress wordt of stress veroorzaakt; 돼요 is de beleefde tegenwoordige vorm. Het patroon N이/가 되다 kan ook letterlijk ‘N worden’ betekenen: 의사가 돼요. — ‘Ik word arts.’ De volledige voorafgaande handeling vormt hier de situatie die 스트레스가 돼요 oplevert. De zin bouwt dus als volgt op: ‘gasten ontvangen’ wordt als activiteit genoemd, daarna wordt dit vergeleken met ‘koken’. Het op elkaar afstemmen van alle timing is moeilijker dan koken, en juist daarom is het stressvol. De volledige betekenis is: ‘Gasten ontvangen is stressvol, omdat alles op tijd laten gebeuren moeilijker is dan koken.’

8. 간단한 음식 내는 계획을 세우세요. 음료, 전채, 그다음은 메인 요리예요.

   Maak een eenvoudig serveerplan: drankjes, voorgerecht en dan het hoofdgerecht.

   간단한

   eenvoudig

   음식

   eten; gerecht

   내는

   opdienen; serveren

   계획

   plan

   세우세요

   stel op; maak

   음료

   drankjes

   전채

   voorgerecht

   그다음은

   daarna; vervolgens

   메인 요리

   hoofdgerecht

   Uitgebreide uitleg

   간단한 betekent hier “eenvoudig” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. De vorm komt van 간단하다 (“eenvoudig zijn”): 간단하다 → 간단한 in een bepalende woordgroep. Bijvoorbeeld: 간단한 식사 = “een eenvoudige maaltijd”. 음식 betekent “eten” of “gerecht”. In deze zin is het het eten dat wordt opgediend; het woord zegt op zichzelf niet hoeveel gerechten het zijn. 내는 komt van 내다, hier in de betekenis “opdienen” of “serveren”. Het is de bepalende vorm van het werkwoord: 내다 → 내는, dus letterlijk “dat men serveert”. Samen met het volgende zelfstandig naamwoord vormt het 음식 내는 계획: “een plan om eten te serveren”. De vorm 내는 kan in andere contexten ook andere betekenissen van 내다 weergeven, maar hier ondersteunt de vertaling de betekenis “serveren”. 계획 betekent “plan”. De woordgroep 음식 내는 계획 is een plan dat betrekking heeft op het serveren van eten. Een nuttige vaste combinatie is 계획을 세우다, letterlijk “een plan oprichten”, maar natuurlijk vertaald als “een plan opstellen/maken”. 세우세요 komt van 세우다 (“opstellen”, “maken” in deze combinatie). -세요 maakt hier een beleefde aansporing of opdracht: 계획을 세우세요 = “stel een plan op”. Het onderwerp wordt in het Koreaans niet uitgedrukt; de vorm zegt dus niet zelfstandig wie het plan moet opstellen. Voorbeelden: 계획을 세워요 = “Ik/men stelt een plan op” of “Ik/men maakt een plan”; 계획을 세우세요 = “Stel een plan op.” 음료 betekent “drankjes” of “dranken”. Het staat hier als het eerste onderdeel van de opsomming. 전채 betekent “voorgerecht” en is het tweede genoemde onderdeel. 그다음은 bestaat uit 그다음 (“daarna”, “het volgende”) en de onderwerpmarkeerder 은. De uitdrukking markeert wat daarna komt als nieuw bespreekpunt: “en daarna is …” of “het volgende is …”. Het is niet nodig om hier een specifiek eerder genoemd zelfstandig naamwoord als referent aan te wijzen; de uitdrukking ordent de onderdelen van het plan. 메인 요리 betekent “hoofdgerecht”: 메인 is “hoofd-/main” en 요리 is “gerecht” of “bereid eten”. Samen vormen ze één bruikbare woordgroep. In 메인 요리예요 volgt de beleefde vorm van 이다 (“zijn”): 요리 eindigt op een klinker, daarom verschijnt hier 예요. De eerste zin bouwt zo op: 간단한 beschrijft 음식, 음식 내는 beschrijft 계획, en 계획을 세우세요 betekent “stel een plan op om eten te serveren”. De tweede zin geeft de volgorde van dat plan: eerst 음료 (drankjes), daarna 전채 (voorgerecht), en vervolgens 메인 요리 (hoofdgerecht). Samen betekent de hele uiting: “Maak een eenvoudig serveerplan: drankjes, voorgerecht en dan het hoofdgerecht.”

9. 그 체크리스트를 스토브 근처에 둘 수 있어요.

   Ik kan die checklist bij het fornuis houden.

   그

   die/dat

   체크리스트

   checklist

   스토브

   fornuis

   근처

   buurt; nabijheid

   둘 수 있어요

   kan houden

   Uitgebreide uitleg

   그 betekent hier “die/dat” en staat vóór het zelfstandig naamwoord 체크리스트. Het verwijst naar een voor de gesprekspartners bekende checklist; het is niet het onderwerp van de zin. Vergelijk voor aanwijzen: 이 = deze en 저 = die daar. 체크리스트 is het leenwoord voor “checklist”. Koreaanse leenwoorden kunnen als gewone zelfstandige naamwoorden worden gebruikt. In 그 체크리스트를 krijgt het woord de objectmarkeerder 를: de checklist is datgene wat men kan neerleggen of bewaren. 스토브 betekent “fornuis” of “kooktoestel”. Het is eveneens een leenwoord. Het woord staat hier in de plaatsbepaling 스토브 근처에; 에 markeert de plaats waar iets zich bevindt of waarheen iets wordt geplaatst. 근처 betekent “nabijheid” of “de buurt”. Het hoeft geen exacte afstand aan te geven. Het patroon N 근처에 betekent “bij/in de buurt van N”, bijvoorbeeld 학교 근처에 카페가 있어요 — “Er is een café bij de school.” 둘 수 있어요 drukt uit dat iets mogelijk is: “kan neerleggen”, “kan plaatsen” of, afhankelijk van de context, “kan bewaren/houden”. De kern is 두다 “neerzetten, plaatsen; laten liggen/bewaren”. In deze vorm verschijnt de stam 두- als 둘- vóór 수: 둘 수 있다 betekent letterlijk ongeveer “de mogelijkheid hebben om te plaatsen”. 수 is hier een zelfstandig naamwoord in de vaste mogelijkheidconstructie -(으)ㄹ 수 있다; 있어요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 있다. De Koreaanse zin noemt geen afzonderlijk onderwerp. Het Nederlandse “ik” in de vaste vertaling levert hier de bedoelde spreker als onderwerp: “Ik kan die checklist bij het fornuis houden.” 그 체크리스트를 is het object, 스토브 근처에 geeft de plaats aan, en 둘 수 있어요 zegt dat de handeling mogelijk is. Als geheel: 그 체크리스트를 스토브 근처에 둘 수 있어요. betekent “Ik kan die checklist bij het fornuis neerleggen/bewaren.” De context maakt “houden/bewaren” natuurlijk, terwijl 두다 ook concreet “ergens neerleggen” kan betekenen.

10. 그 체크리스트가 손님들이 도착하는 동안 집중력을 유지하는 데 도움이 될 거예요.

    Die zou je moeten helpen om geconcentreerd te blijven terwijl de gasten aankomen.

    그

    die/dat

    체크리스트

    checklist

    손님들

    gasten

    도착하는

    aankomen

    동안

    terwijl; tijdens

    집중력

    concentratievermogen

    유지하는

    behouden

    도움이 될 거예요

    zal helpen

    Uitgebreide uitleg

    그 staat hier voor “die/dat” en verwijst, samen met de vorige zin, naar de al genoemde checklist. Als aanwijzend woord staat het vóór het zelfstandig naamwoord. Koreaans laat dit woord niet veranderen voor enkelvoud of meervoud, en het heeft hier ook geen aparte vorm voor grammaticaal geslacht; de keuze voor 그 drukt vooral de verwijzing naar een geïdentificeerd of eerder genoemd item uit. 체크리스트 betekent “checklist”. Dit is een zelfstandig naamwoord; de Koreaanse vorm verandert hier niet voor enkelvoud of meervoud. In 그 체크리스트가 krijgt het de partikel 가, die de checklist als onderwerp markeert. 손님들 betekent hier “de gasten”. 손님 is de basisvorm voor “gast” en -들 markeert doorgaans meervoud: 손님들 = “gasten”. Het is dit woord, niet het werkwoord, dat de meervoudsbetekenis draagt. 도착하는 betekent “aankomen” in de beschrijving de gasten aankomen”. De basisvorm is 도착하다 (“aankomen”); -는 maakt hier een vorm die een gebeurtenis als bepaling bij 동안 beschrijft. Bijvoorbeeld: 친구가 오는 동안` = “terwijl een vriend komt/aankomt”. 동안 betekent “terwijl” of “tijdens”. Na een werkwoordsvorm zoals 도착하는 vormt het de tijdsrelatie “terwijl de gasten aankomen”. Na een zelfstandig naamwoord kan het ook “gedurende” betekenen, bijvoorbeeld 삼 일 동안 = “gedurende drie dagen”. 집중력 betekent “concentratievermogen” of “concentratie”. Het is een zelfstandig naamwoord: 집중 betekent “concentratie”, en -력 geeft het vermogen of de capaciteit daartoe aan. In 집중력을 유지하다 is 집중력 het voorwerp, gemarkeerd door 를. 유지하는 betekent hier “behouden” of “op peil houden” in de combinatie 집중력을 유지하다: “de concentratie behouden”. De basisvorm is 유지하다; 유지하는 is de vorm op -는 die vóór 데 staat. Het onderwerp van dit behouden is in de Koreaanse zin niet afzonderlijk genoemd; de constructie beschrijft wat behouden wordt. 도움이 될 거예요 betekent “zal helpen” of letterlijker “zal behulpzaam worden/zijn”. 도움 is “hulp”, 이 markeert het onderwerp van 되다 (“worden”), en 될 is de vorm van 되다 vóór de toekomstige uitdrukking. -ㄹ 거예요 geeft hier een verwachting of voorspelling over de toekomst: 도움이 될 거예요 = “het zal helpen”. De volledige opbouw is: 그 체크리스트가 (“die checklist”, als onderwerp) + 손님들이 도착하는 동안 (“terwijl de gasten aankomen”) + 집중력을 유지하는 데 (“bij het behouden van de concentratie”) + 도움이 될 거예요 (“zal helpen”). Samen betekent de zin: “Die checklist zal helpen om geconcentreerd te blijven terwijl de gasten aankomen.” De Nederlandse vertaling geeft dit natuurlijk weer als “Die zou je moeten helpen om geconcentreerd te blijven terwijl de gasten aankomen.”