Joggen aanpassen voor een betere gezondheid | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 조깅을 시작했는데, 달리고 나면 매번 무릎이 아파요.

   Ik ben begonnen met joggen, maar na elke keer hardlopen voelen mijn knieën pijnlijk aan.

   조깅

   joggen

   시작했는데

   ben begonnen, maar

   달리고 나면

   na het hardlopen

   매번

   elke keer

   무릎

   knieën

   아파요

   doen pijn

   Uitgebreide uitleg

   조깅 betekent hier “joggen”. Het is een zelfstandig naamwoord; met de objectmarkeerder 을 ontstaat de herbruikbare combinatie 조깅을 시작하다 — “met joggen beginnen”. In 조깅을 markeert 을 wat men begint te doen. 시작했는데 komt van 시작하다, “beginnen”. 시작했- is de verleden vorm: “begon” of “is begonnen”; -는데 verbindt dit met de volgende inhoud en geeft hier een contrast weer: “maar”. Het patroon V-았/었는데, ... kan dus een eerder feit tegenover een onverwacht of problematisch gevolg plaatsen. 달리고 나면 is opgebouwd uit 달리다, “rennen/hardlopen”, en -고 나면, “nadat men ... heeft gedaan / zodra ... achter de rug is”. -고 나면 legt de nadruk op de toestand na het voltooien van de eerste handeling. Bijvoorbeeld: 운동하고 나면 피곤해요. — “Als ik gesport heb, ben ik moe.” 매번 betekent “elke keer” of “telkens”. Het is een bijwoord en geeft aan dat het volgende gebeuren zich bij iedere dergelijke gelegenheid voordoet. Samen met 달리고 나면 betekent 매번 hier: “na het hardlopen, elke keer”. 무릎 betekent “knie”. Het Koreaanse zelfstandig naamwoord heeft hier geen aparte meervoudsvorm; afhankelijk van de context kan het om één knie of om knieën gaan. In deze zin verwijst het volgens de vaste vertaling naar de knieën. Bijvoorbeeld: 무릎이 아파요. — “Mijn knie doet pijn” of, wanneer de context dat aangeeft, “Mijn knieën doen pijn.” 아파요 komt van 아프다, “pijnlijk zijn” of “pijn doen”. In de beleefde tegenwoordige vorm wordt 아프다 아파요: de stam verandert daarbij volgens de Koreaanse vormingsregel voor dit woord. Met 무릎이 is het de knie of zijn het de knieën die als pijnlijk worden beschreven; 이 markeert dat onderwerp. De zin als geheel bestaat uit 조깅을 시작했는데 (“ik ben begonnen met joggen, maar”), gevolgd door 달리고 나면 (“na het hardlopen”), 매번 (“elke keer”), en 무릎이 아파요 (“mijn knieën voelen pijnlijk aan”). Samen betekent dit: “Ik ben begonnen met joggen, maar na elke keer hardlopen voelen mijn knieën pijnlijk aan.”

2. 아마 속도나 거리를 너무 빨리 늘리고 있을 거예요.

   Je verhoogt misschien je tempo of afstand te snel.

   아마

   misschien

   속도

   tempo

   거리

   afstand

   너무

   te veel; te

   빨리

   snel

   늘리고

   verhogen

   있을 거예요

   zal waarschijnlijk

   Uitgebreide uitleg

   아마 betekent hier “misschien” en maakt de uitspraak voorzichtig: de spreker presenteert dit als een mogelijkheid, niet als een zekerheid. Het staat vooraan en heeft betrekking op de hele bewering. Een bruikbaar voorbeeld is 아마 비가 올 거예요. — “Het gaat misschien regenen.” 속도 betekent hier “tempo” of “snelheid”. Het is een zelfstandig naamwoord. In deze zin is het een van de twee dingen die iemand mogelijk te snel verhoogt. 거리 betekent “afstand”. Ook dit is een zelfstandig naamwoord en vormt samen met 속도나 een alternatief paar: tempo of afstand. Het achtervoegsel -나 na 속도 betekent hier “of”; het maakt geen opsomming waarin beide noodzakelijk bedoeld zijn. 너무 betekent “te” of “overmatig”. Het geeft aan dat de mate volgens de spreker boven een geschikte grens ligt. Het bepaalt hier de manier waarop de verhoging gebeurt, samen met 빨리. 빨리 betekent “snel”. Dit is de bijwoordelijke vorm die aangeeft dat het verhogen snel gebeurt. Het is verwant aan het beschrijvende woord 빠르다 (“snel zijn”), maar 빨리 is de vorm die een handeling beschrijft. Bijvoorbeeld: 천천히 걸어요. — “Ik loop langzaam.” 늘리고 komt van het werkwoord 늘리다, “verhogen”, “vergroten” of “uitbreiden”. De vorm 늘리고 bestaat uit de stam 늘리- met -고, waarmee dit deel met het volgende werkwoord wordt verbonden. In deze context gaat het om het verhogen van tempo of afstand; het betekent niet simpelweg dat die zaken vanzelf groter worden. Bijvoorbeeld: 운동 시간을 늘리고 있어요. — “Ik ben de trainingstijd aan het verlengen.” 있을 거예요 draagt hier, samen met 늘리고, de betekenis “zal waarschijnlijk bezig zijn met”. 늘리고 있다 is de constructie voor een voortgaande handeling: letterlijk wordt iets verhoogd en die toestand duurt voort. In 늘리고 있을 거예요 staat 있을 거예요 in een vermoedende/toekomstgerichte vorm, zodat de spreker inschat dat die voortgaande handeling waarschijnlijk plaatsvindt. -을 거예요 kan afhankelijk van de context ook een verwachting of toekomst uitdrukken; hier past door 아마 vooral de waarschijnlijkheidslezing. Samen vormt 속도나 거리를 너무 빨리 늘리고 있을 거예요 de bewering dat iemand waarschijnlijk het tempo of de afstand te snel aan het verhogen is. Met 아마 ervoor wordt de volledige uitspraak: “Je verhoogt misschien je tempo of afstand te snel.” De vorm -나 markeert het alternatief “of”, 너무 빨리 beschrijft de overdreven snelheid van het verhogen, en 늘리고 있을 거예요 geeft de vermoedelijke voortgaande handeling weer.

3. 빨리 실력을 늘리고 싶어서 너무 무리했어요.

   Ik wilde snel vooruitgaan, dus heb ik mezelf te hard aangepakt.

   빨리

   snel

   실력을

   vaardigheid

   늘리고 싶어서

   omdat ik wilde verbeteren

   너무

   te veel

   무리했어요

   ik heb mezelf te hard aangepakt

   Uitgebreide uitleg

   빨리 betekent hier “snel” en is een bijwoord: het zegt hoe snel de verbetering wordt nagestreefd. Het kan ook andere handelingen nader bepalen, bijvoorbeeld 빨리 와요 = “Kom snel.” 실력을 is 실력 (“vaardigheid, niveau”) met de objectmarkeerder -을. De vorm 실력을 markeert dus dat de vaardigheid het doelobject van de handeling is. 실력 kan bijvoorbeeld naar iemands niveau in sport, studie of een andere vaardigheid verwijzen; in deze zin gaat het om het eigen niveau. 늘리고 싶어서 bestaat uit 늘리다 (“vergroten, verhogen”) en -고 싶다 (“willen ...”), gevolgd door -어서, dat hier een reden of aanleiding uitdrukt. 늘리고 is de verbindingsvorm van 늘리다; 싶어서 betekent in deze combinatie “omdat [de spreker] wilde ...”. Het onderwerp “ik” staat niet apart in het Koreaans, maar wordt door de vaste vertaling ondersteund. Het patroon N을/를 늘리다 betekent “N vergroten/verhogen”, terwijl V-고 싶다 “willen V-en” betekent. Bijvoorbeeld: 한국어 실력을 늘리고 싶어요. = “Ik wil mijn Koreaanse vaardigheid verbeteren.” 너무 betekent “te veel” of “te erg” en versterkt hier het idee dat de inspanning een grens overschreed. Het bepaalt in deze zin 무리했어요, niet alleen het eerdere verlangen om snel vooruit te gaan. In de gegeven context sluit dit aan bij het te snel verhogen van tempo of afstand en het mogelijke risico voor het lichaam. 무리했어요 komt van 무리하다, “zich overmatig inspannen” of “te veel van zichzelf vragen”. De vorm -했어요 is de beleefde verleden tijd van het werkwoord: de spreker zegt dat het overmatige inspannen al heeft plaatsgevonden. 무리하다 is dus niet simpelweg hetzelfde als “werken”; het benadrukt dat de inspanning onverstandig of boven de eigen grens was. Bijvoorbeeld: 어제 너무 무리했어요. = “Gisteren heb ik mezelf te hard aangepakt.” Samen vormen de delen: 빨리 실력을 늘리고 싶어서 = “omdat ik snel vooruit wilde gaan”, en 너무 무리했어요 = “heb ik mezelf te hard aangepakt”. De hele zin betekent daarom: de spreker wilde het eigen niveau snel verbeteren en heeft daardoor te veel van zichzelf gevraagd. De beleefde stijl op -어요 past bij een gewone, beleefde mededeling.

4. 몸이 아직 적응하지 못했다면 부상으로 이어질 수 있어요.

   Dat kan tot een blessure leiden als je lichaam zich nog niet heeft aangepast.

   몸이

   lichaam

   아직

   nog

   적응하지 못했다면

   als het zich niet heeft aangepast

   부상으로

   tot een blessure

   이어질 수 있어요

   kan leiden tot

   Uitgebreide uitleg

   몸이 betekent hier “het lichaam”. 이 markeert 몸 als onderwerp van de voorwaarde. Het woord 몸 kan zowel het fysieke lichaam als, afhankelijk van de context, iemands lichamelijke toestand aanduiden. Voorbeeld: 몸이 피곤해요. — Mijn lichaam is moe. 아직 betekent “nog” of “nog steeds” en maakt duidelijk dat de aanpassing op dit moment niet voltooid is. Het versterkt hier dus de betekenis van “nog niet”, samen met 적응하지 못했다면. In 적응하지 못했다면 staat het werkwoord 적응하다 (“zich aanpassen”) in de vorm 적응하지 못하다: -지 못하다 drukt uit dat iets niet lukt of niet is gelukt. Dat verschilt van de eenvoudigere ontkenning 적응하지 않다, “zich niet aanpassen”. De vorm -다면 maakt van de voorafgaande inhoud een voorwaarde: “als …”. De combinatie 적응하지 못했다면 geeft hier de voorwaarde “als het lichaam zich nog niet heeft aangepast”. 적응하다 wordt gebruikt voor aanpassen aan bijvoorbeeld een nieuwe omgeving of belasting; 익숙해지다 betekent eerder “eraan gewend raken”. Voorbeeld: 새로운 환경에 적응했어요. — Ik heb me aan de nieuwe omgeving aangepast. 부상으로 bestaat uit het zelfstandig naamwoord 부상, “blessure”, en -으로. Bij een gevolgconstructie markeert -으로 het resultaat waarin iets overgaat: “tot/in een blessure”. Het werkwoord 다치다 betekent daarentegen “gewond raken”; het benoemt de gebeurtenis van gewond raken, niet het zelfstandig naamwoord “blessure”. Voorbeeld: 운동 중 부상을 입었어요. — Ik heb tijdens het sporten een blessure opgelopen. 이어질 수 있어요 betekent hier “kan leiden tot”. Het werkwoord 이어지다 is een onovergankelijk werkwoord voor “doorlopen”, “aansluiten” of, met -으로, “leiden tot”. De vorm -(으)ㄹ 수 있다 drukt hier mogelijkheid of een mogelijk gevolg uit, niet toestemming: 이어질 수 있어요 is “het kan tot … leiden”. 있어요 is de beleefde vorm in de 해요-stijl. Voorbeeld: 작은 문제가 큰 갈등으로 이어질 수 있어요. — Een klein probleem kan tot een groot conflict leiden. De zin bouwt zo een voorwaarde-gevolgrelatie op: 몸이 아직 적응하지 못했다면 = “als het lichaam zich nog niet heeft aangepast”, en 부상으로 이어질 수 있어요 = “kan dat tot een blessure leiden”. Het onderwerp van de voorwaardelijke bijzin is 몸; de hoofdzin stelt algemener dat die situatie een blessure als mogelijk gevolg kan hebben. Samen betekent de uiting: “Als je lichaam zich nog niet heeft aangepast, kan dat tot een blessure leiden.”

5. 운동 루틴을 가볍게 하고 스트레칭을 더해야 할까요?

   Moet ik de routine lichter maken en rekoefeningen toevoegen?

   운동

   beweging; training

   루틴

   routine

   가볍게

   lichter; minder intensief

   스트레칭

   rekoefeningen

   더해야

   moeten toevoegen

   할까요?

   zal ik?

   Uitgebreide uitleg

   운동 betekent hier “training” of “lichaamsbeweging”. Het is een zelfstandig naamwoord en vormt samen met 루틴 de uitdrukking 운동 루틴: een trainingsroutine. Bijvoorbeeld: 운동을 시작해요. — “Ik begin met trainen.” 루틴 is een leenwoord voor een vaste routine. In 운동 루틴을 krijgt het geheel de objectmarkeerder 을; de routine is dus datgene wat lichter gemaakt moet worden. De vorm 을 volgt hier op een zelfstandig naamwoord dat op een medeklinker eindigt. 가볍게 betekent hier “lichter” of “minder intensief”. Het is de bijwoordelijke vorm van 가볍다 (“licht”); deze vorm beschrijft hoe een handeling wordt uitgevoerd. In combinatie met 하다 betekent 가볍게 하다 dus “lichter maken” of “minder intensief doen”. Dit is niet hetzelfde als 가볍다 als zelfstandige beschrijving van een voorwerp: 가방이 가벼워요. betekent “De tas is licht.” Na 가볍게 staat 하고, de verbindingsvorm van 하다. Hier verbindt die twee handelingen: de trainingsroutine lichter maken en daarna of daarnaast rekoefeningen toevoegen. Het onderwerp wordt in het Koreaans niet uitgesproken; volgens de vaste vertaling is het onderwerp hier “ik”. 스트레칭 betekent “rekoefeningen” of “stretching”. Het is een zelfstandig naamwoord en is het object van het volgende werkwoord. Bijvoorbeeld: 스트레칭을 해요. — “Ik doe rekoefeningen.” 더해야 komt van 더하다 (“toevoegen” of “meer doen”) met -아야, een vorm die noodzakelijkheid of een voorwaarde uitdrukt. In deze zin betekent 스트레칭을 더해야 “rekoefeningen moeten toevoegen”. De objectmarkeerder 을 hoort bij 스트레칭, niet bij 더해야. 할까요? komt van 하다 (“doen”) met -(으)ㄹ까요?. Deze vraagvorm vraagt hier of de spreker iets zal doen of behoort te doen; met de vaste vertaling is dat “Moet ik …?” De vorm verwijst dus naar de niet-uitgesproken eerste persoon “ik”, niet naar een expliciet genoemd onderwerp. Samen vormen 운동 루틴을 가볍게 하고 en 스트레칭을 더해야 할까요? de vraag: “Moet ik de trainingsroutine lichter maken en rekoefeningen toevoegen?” De eerste handeling is 루틴을 가볍게 하다 (“de routine lichter maken”); de tweede is 스트레칭을 더하다 (“rekoefeningen toevoegen”). De combinatie -아야 할까요? maakt van de noodzakelijkheid een vraag om advies.

6. 쉬는 날과 짧은 달리기는 몸이 회복할 시간을 줄 거예요.

   Rustdagen en kortere hardloopsessies zouden je lichaam tijd geven om te herstellen.

   쉬는

   rustend; vrij zijn

   날

   dag

   짧은

   kort

   달리기

   hardlopen

   몸

   lichaam

   회복할

   herstellen

   시간

   tijd

   줄 거예요

   zal geven

   Uitgebreide uitleg

   쉬는 komt van 쉬다 (“rusten”, “vrij zijn”). In 쉬는 날 is het de bepalende vorm vóór een zelfstandig naamwoord: “een dag waarop men rust”, dus “een rustdag”. 쉬는 betekent hier niet zelf “dag”. 날 betekent “dag”. Samen vormen 쉬는 날 een herbruikbare naamwoordgroep. Het patroon 쉬는 + zelfstandig naamwoord kan ook een andere naamwoordgroep bepalen, zoals in 쉬는 시간 (“rusttijd” of “pauzetijd”). 짧은 komt van 짧다 (“kort”). De vorm 짧은 staat vóór 달리기 en beschrijft dat het hardlopen kort is. Hoewel de Nederlandse vertaling “kortere” gebruikt, drukt 짧은 hier op zichzelf geen expliciete vergelijking uit. 달리기 komt van 달리다 (“rennen”, “hardlopen”) met -기, waardoor de handeling als zelfstandig naamwoord wordt gebruikt: “het hardlopen” of “een hardloopsessie”. In 짧은 달리기 is 달리기 het hoofdwoord. Voorbeeld: 달리기는 건강에 좋아요. — “Hardlopen is goed voor de gezondheid.” 몸 betekent “lichaam”. In 몸이 회복할 시간 draagt 몸 de onderwerpmarkeerder 이: het lichaam is het onderwerp van 회복할, niet van 줄 거예요. De vertaling maakt dit concreet als “je lichaam”, maar 몸 zelf bevat geen bezitsvorm. 회복할 komt van 회복하다 (“herstellen”). De vorm 회복할 staat vóór 시간 en maakt daarvan “tijd om te herstellen”. Hier is 몸이 het onderwerp van dit herstel: 몸이 회복할 시간 betekent “tijd waarin het lichaam kan herstellen”. Het is 회복하다, niet 시간, dat deze bepalende vorm draagt. 시간 betekent “tijd”. In 회복할 시간 is dit de tijd die beschikbaar komt voor herstel. In 시간을 is 을 de objectmarkeerder: die tijd is wat gegeven wordt. 줄 거예요 bevat 주다 (“geven”) in de toekomstige vorm 줄 거예요. De constructie drukt hier een verwachting of voorspelling uit, passend bij “zal geven” of “zou geven”. 쉬는 날과 짧은 달리기 bevat twee gecoördineerde naamwoordgroepen. 는 staat aan het einde van deze combinatie en markeert de hele combinatie als onderwerpelijk thema: die rustdagen en korte hardloopsessies zijn wat tijd zullen geven. 몸이 회복할 시간을 is de gegeven tijd; binnen die naamwoordgroep is 몸이 het onderwerp van 회복할. Samen betekent de zin: “Rustdagen en korte hardloopsessies zouden je lichaam tijd geven om te herstellen.”

7. 아마 제 목표는 속도가 아니라 꾸준함이어야 할 것 같아요.

   Misschien moet mijn doel regelmaat zijn, niet snelheid.

   아마

   misschien

   제

   mijn

   목표

   doel

   속도

   snelheid

   가 아니라

   niet ... zijn

   꾸준함

   regelmaat; volharding

   이어야 할 것 같아요

   lijkt ... te moeten zijn

   Uitgebreide uitleg

   아마 maakt de uitspraak voorzichtig: “misschien”. Het staat hier aan het begin en presenteert de uitspraak als een inschatting. 제 betekent hier “mijn”. Het is de verkorte vorm van 저의: 저 is de bescheiden vorm van “ik” en 의 markeert bezit. 목표 betekent “doel”. In 제 목표는 markeert 는 het onderwerp of gespreksthema: “wat mijn doel betreft”. 속도 betekent “snelheid”. In 속도가 아니라 staat het in het patroon voor “niet X zijn”. 가 maakt hier deel uit van de vorm 이/가 아니다 na een zelfstandig naamwoord; het is dus niet alleen een los onderwerpdeeltje. 가 아니라 hoort bij het contrastpatroon X이/가 아니라 Y: “niet X, maar Y”. Na een zelfstandig naamwoord staat 이 아니라 na een medeklinker en 가 아니라 na een klinker. 속도 eindigt op een klinker, dus krijgt het 가 아니라. 꾸준함 betekent hier “regelmaat” of “consequent volhouden”. Het is gevormd uit 꾸준하다 (“constant/regelmatig zijn”) met de nominaliserende uitgang -ㅁ; bij deze stam ontstaat de zichtbare vorm 꾸준함. Het woord benoemt het blijven volhouden, niet de snelheid. 이어야 할 것 같아요 drukt uit dat iets volgens de spreker zo zou moeten zijn, met een voorzichtige formulering. 이어야 is 이다 met -어야 en geeft een noodzakelijke of gewenste voorwaarde: “moeten zijn”. Bij een zelfstandig naamwoord op een medeklinker staat 이어야; na een klinker verschijnt bijvoorbeeld 여야. 할 것 같아요 verzacht de beoordeling tot “het lijkt erop dat ...” of “ik denk dat ...”; 요 maakt de uiting beleefd. Als geheel betekent 아마 제 목표는 속도가 아니라 꾸준함이어야 할 것 같아요: “Misschien moet mijn doel regelmaat zijn, niet snelheid.” De zin contrasteert snelheid met consequent volhouden en formuleert de voorkeur voor regelmaat als een voorzichtige beoordeling.

8. 그게 이제 막 달리기 시작한 사람에게 더 현실적이에요.

   Dat is realistischer voor iemand die net begint met hardlopen.

   그게

   dat

   이제 막

   net

   달리기 시작한

   begonnen met hardlopen

   사람에게

   voor iemand

   더

   meer

   현실적이에요

   is realistisch

   Uitgebreide uitleg

   그게 betekent hier “dat”. Het is de alledaagse vorm van 그것이: 그것 (“datgene”) + onderwerpmarker 이, samen uitgesproken als 그게. Het Koreaanse onderwerp verwijst hier naar het plan of de optie die in de context wordt besproken; de vorm zelf specificeert niet zelfstandig welk plan dat is. 이제 막 betekent “net”, in de zin van “zojuist” of “pas”. Samen geeft het aan dat het begin heel recent is. 이제 kan op zichzelf “nu” betekenen, maar 이제 막 vormt hier de vaste combinatie “net begonnen zijn”. 달리기 betekent “hardlopen” of “rennen” als activiteit. Het is de zelfstandig gebruikte vorm van het werkwoord 달리다 (“rennen”): 달리다 → 달리기. Deze vorm kan een activiteit als zelfstandig naamwoord voorstellen, bijvoorbeeld in 달리기를 좋아해요 (“Ik houd van hardlopen”). 시작한 betekent hier “begonnen”. Het komt van 시작하다 (“beginnen”) en is de vorm die een voorafgaande gebeurtenis beschrijft bij een zelfstandig naamwoord: 시작하다 → 시작한. In 달리기 시작한 사람 beschrijft 시작한 dus 사람, niet 달리기: het gaat om een persoon die met hardlopen is begonnen. De combinatie 달리기 시작하다 betekent “beginnen met hardlopen”. 사람에게 betekent “voor iemand” in deze zin. 사람 betekent “persoon” en 에게 markeert de persoon voor wie iets geldt of bedoeld is. De marker is niet zelf een telwoord; 사람 kan zowel in algemene zin als voor één niet nader genoemde persoon worden gebruikt. Een vergelijkbaar patroon is 아이에게 좋아요 (“Het is goed voor een kind”). 더 betekent “meer” en maakt de daaropvolgende beschrijving vergelijkend. Het geeft aan dat iets realistischer is dan een andere, uit de context begrepen mogelijkheid. 더 staat hier vóór 현실적이에요, de beschrijving waarop de vergelijking betrekking heeft. 현실적이에요 betekent “is realistisch”. Het komt van het beschrijvende woord 현실적이다 (“realistisch zijn”) en gebruikt de beleefde uitgaande vorm -이에요. In de combinatie 더 현실적이에요 betekent het “is realistischer”; 더 draagt de vergelijking, niet 현실적이에요 alleen. Samen vormt 달리기 시작한 사람 de bepaling “iemand die met hardlopen is begonnen”. 이제 막 maakt duidelijk dat dit pas is gebeurd. 그게 is het onderwerp “dat”, en 사람에게 geeft aan voor wie de beoordeling geldt. Het geheel betekent daarom: “Dat is realistischer voor iemand die net begint met hardlopen.” De beleefde vorm -이에요 maakt de uitspraak geschikt voor een neutrale, beleefde conversatie.

9. 걷는 시간을 중간중간 넣어서 더 느린 속도로 달리는 게 더 좋은 계획일 것 같아요.

   Een rustiger tempo met wandelpauzes zou een beter plan zijn.

   걷는

   wandelend; wandelen als bepaling

   시간

   tijd

   중간중간

   tussendoor; af en toe

   넣어서

   inlassen; toevoegen en zo

   더 느린

   langzamer

   속도로

   tempo; snelheid

   달리는 게

   hardlopen als activiteit

   더 좋은

   beter

   계획

   plan

   일 것 같아요

   lijkt te zijn

   Uitgebreide uitleg

   걷는 komt van 걷다 (“lopen”) en staat hier vóór 시간 als een bepalende vorm: “tijd om te wandelen” / “wandel-”. De vorm 걷는 is de tegenwoordige bepalende vorm van dit werkwoord. Voorbeeld: 걷는 사람 = “een persoon die loopt”. 시간 betekent “tijd”. In deze zin is het de tijd die voor wandelen wordt gebruikt. 시간을 heeft de objectmarkeerder 을; het hele object wordt verder uitgewerkt door 중간중간 넣어서. 중간중간 betekent “tussendoor” of “op verschillende momenten”. De herhaalde vorm geeft hier verspreide onderbrekingen aan, niet één enkele lange pauze. 넣어서 komt van 넣다 (“erin doen”, hier: “inlassen”) en bestaat uit de verbindende vorm 넣어 plus 서. In deze context betekent het: wandelmomenten in het hardlopen inlassen en daardoor een bepaald resultaat bereiken. -아서/어서 kan onder meer een middel, aanleiding of opeenvolgende handeling verbinden. Voorbeeld: 물을 넣어서 마셔요 = “Ik voeg water toe en drink het.” 더 느린 betekent “langzamer”. 느린 is de bepalende vorm van het bijvoeglijke werkwoord 느리다 (“langzaam”); 더 maakt de vergelijking expliciet: “meer langzaam” → natuurlijk Nederlands “langzamer”. Het bijvoeglijke woord bepaalt 속도, niet 시간. Een nuttige tegenstelling is 빠른 (“snel”) tegenover 느린 (“langzaam”). 속도로 bestaat uit 속도 (“tempo”, “snelheid”) en de partikel 로. Die partikel geeft hier het tempo of de wijze aan: “in een langzamer tempo”. 속도 is het zelfstandig naamwoord; 느린 beschrijft dat tempo. 달리는 게 verwijst naar “het hardlopen” als activiteit. 달리는 komt van 달리다 (“rennen”, in deze context “hardlopen”) en is de bepalende vorm; 게 is de verkorte vorm van 것이, letterlijk “het ding/de handeling die ...”. Samen wordt een handeling als onderwerp voorgesteld. Voorbeeld: 천천히 달리는 게 좋아요 = “Langzaam hardlopen is goed.” 더 좋은 betekent “beter”. 좋은 is de bepalende vorm van 좋다 (“goed”); 더 maakt er een vergelijking van. Het bijvoeglijke woord 좋은 beschrijft 계획, niet 속도. De relevante basis- en vergelijkingsreeks is 좋다 → 좋은 → 더 좋은 (“goed” → “goede” → “betere”). 계획 betekent “plan”. Hier is het het naamwoordelijk deel dat beoordeeld wordt als een beter plan. Voorbeeld: 좋은 계획이에요 = “Het is een goed plan.” 일 것 같아요 drukt een voorzichtige inschatting uit: “het lijkt ... te zijn” of “ik denk dat het ... zal zijn”. 일 is de vorm van het koppelwerkwoord bij 이다 vóór 것, en 것 같아요 vormt de constructie voor een indruk of waarschijnlijkheid. In combinatie met 계획 ontstaat 계획일 것 같아요: “het lijkt een plan te zijn” / “ik denk dat het een plan zou zijn”. Dit is geen stellige bewering. Samen: 걷는 시간을 중간중간 넣어서 betekent “door tussendoor wandeltijd in te lassen”. Dat leidt tot 더 느린 속도로 달리는 게, “het hardlopen in een langzamer tempo”. Dat geheel wordt beoordeeld als 더 좋은 계획일 것 같아요: “lijkt een beter plan te zijn”. De volledige betekenis is dus: “Een rustiger tempo met wandelpauzes zou een beter plan zijn.”

10. 취미는 건강을 지켜 줘야지, 해쳐서는 안 돼요.

    Een hobby hoort je gezondheid te ondersteunen, niet te schaden.

    취미

    hobby

    건강

    gezondheid

    지켜 줘야지

    hoort te beschermen

    해쳐서는 안 돼요

    mag niet schaden

    Uitgebreide uitleg

    취미 betekent hier “hobby”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan als onderwerp met 는 worden gemarkeerd: 취미는 betekent “wat een hobby betreft” of natuurlijker “een hobby”. Voorbeeld: 취미는 중요해요. — “Een hobby is belangrijk.” 건강 betekent “gezondheid”. In 건강을 krijgt het de objectmarkeerder 을, omdat gezondheid datgene is waarop de handeling van beschermen gericht is. Voorbeeld: 건강을 생각해요. — “Ik houd rekening met mijn gezondheid.” 지켜 줘야지 bestaat uit 지키다 (“beschermen, bewaken”), 주다 als hulpwerkwoord en -어야지. 지켜 is de vorm van 지키다 die vóór 주다 staat. 주다 laat hier zien dat de handeling ten goede komt aan iemand; in deze zin wordt de gezondheid beschermd. -어야지 drukt uit dat iets hoort te gebeuren of dat het de juiste verwachting is. De combinatie betekent hier dus “hoort te beschermen”. Voorbeeld: 서로 도와줘야지. — “We horen elkaar te helpen.” 해쳐서는 안 돼요 betekent “mag niet schaden”. Het werkwoord is 해치다 (“schaden, kwaad doen”). De vorm 해쳐서 is de verbindingsvorm vóór 는 안 되다; samen vormt -아/어서는 안 되다 een verbod of sterke regel: iets mag niet gebeuren. 안 돼요 is de beleefde vorm van 안 되다 en maakt de uitdrukking beleefd. Voorbeeld: 사람을 해쳐서는 안 돼요. — “Je mag mensen niet schaden.” De zin begint met het onderwerp 취미는 en noemt daarna 건강을 als object. Eerst zegt 지켜 줘야지 wat een hobby volgens de spreker hoort te doen: de gezondheid beschermen. Daarna contrasteert 해쳐서는 안 돼요 dit met wat niet mag: de gezondheid schaden. Samen betekent de hele uiting: “Een hobby hoort je gezondheid te ondersteunen, niet te schaden.” De eerste clausule heeft een stellende, informele slotvorm (-지), terwijl de tweede met -요 beleefd eindigt; de betekenis blijft dat dit een norm of verwachting is.