Een notitieboek vergeten | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我忘了带笔记本。

   Ik ben vergeten mijn notitieboek mee te nemen.

   我

   ik

   忘了

   ben vergeten

   带

   meenemen

   笔记本

   notitieboek

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”. Het is het persoonlijke voornaamwoord voor de eerste persoon enkelvoud. Een bruikbaar contrast is 你 (“jij/je”) voor de aangesprokene. 忘了 betekent hier “ben vergeten”. De basisvorm is 忘 (“vergeten”); 了 na het werkwoord geeft hier aan dat het vergeten heeft plaatsgevonden of als een ingetreden toestand wordt voorgesteld. In de vaste zin gaat het om vergeten iets mee te nemen, niet alleen om iets in het algemeen niet meer te herinneren. Voorbeeld: 我忘了带伞。 — “Ik ben vergeten een paraplu mee te nemen.” 带 betekent hier “meenemen”: iets met je meenemen naar de plaats waar je naartoe gaat. De vorm verandert hier niet voor de eerste persoon; 我带 betekent “ik neem mee” en 他带 “hij neemt mee”. De betekenis “meenemen” past hier bij de vaste vertaling en de combinatie met 忘了. 笔记本 betekent “notitieboek”. Het is een zelfstandig naamwoord; 笔记 verwijst naar aantekeningen en 本 maakt hier deel uit van het Chinese woord voor een boekje of schrift. Voorbeeld: 这是我的笔记本。 — “Dit is mijn notitieboek.” Samen vormen de delen de volgorde 我 + 忘了 + 带 + 笔记本: “Ik ben vergeten mijn notitieboek mee te nemen.” Het onderwerp is 我; 忘了 geeft het vergeten aan, en 带笔记本 benoemt wat vergeten is mee te nemen. Dat het notitieboek van de spreker is, staat expliciet in de vaste Nederlandse vertaling; het Chinese zelfstandig naamwoord 笔记本 zelf drukt die bezitsrelatie niet uit.

2. 你可以用这张纸。

   Je kunt dit papier gebruiken.

   你可以

   je kunt

   用

   gebruiken

   这

   dit

   张

   classificatiemarker voor vlakke voorwerpen

   纸

   papier

   Uitgebreide uitleg

   你可以 betekent hier “je kunt”: 你 is het persoonlijke voornaamwoord “jij/je”, en 可以 drukt mogelijkheid of toestemming uit. In het Chinees staat 可以 vóór het werkwoord: 你可以用…… = “je kunt … gebruiken”. Voor een andere persoon verandert 可以 niet door persoon of aantal; bijvoorbeeld 我们可以用这个。 = “Wij kunnen dit gebruiken.” 用 is het werkwoord “gebruiken”. Het staat na 可以, omdat het modale woord de mogelijkheid aangeeft en 用 de handeling benoemt. Bijvoorbeeld: 我用手机。 = “Ik gebruik een telefoon.” 这 betekent “dit/deze” en verwijst hier, samen met het zelfstandig naamwoord, naar iets dat als nabij wordt aangewezen. In de combinatie met een zelfstandig naamwoord staat er in het Chinees normaal een classificatiemarker tussen: 这 + classificatiemarker + zelfstandig naamwoord. 张 is de classificatiemarker in 这张纸. Hij wordt gebruikt bij onder andere vlakke voorwerpen, zoals een vel papier. De combinatie 一张纸 betekent “een vel papier”; 张 geeft daarbij de eenheid van het voorwerp aan, niet op zichzelf een willekeurig aantal. 纸 betekent “papier”. In 这张纸 gaat het om “dit papier” of natuurlijker “dit vel papier”. Het woord staat na de classificatiemarker: 这张纸. Samen vormen de delen 你可以 + 用 + 这张纸 de betekenis “Je kunt dit papier gebruiken.” De mogelijkheid wordt uitgedrukt door 可以, de handeling door 用, en 这张纸 is het aangewezen voorwerp waarop die handeling betrekking heeft.

3. 谢谢。我想写新单词。

   Dank je. Ik wil de nieuwe woorden opschrijven.

   谢谢

   dank je

   我想

   ik wil

   写

   schrijven

   新

   nieuwe

   单词

   woorden

   Uitgebreide uitleg

   谢谢 betekent hier “dank je”. Dit is een vaste, veelgebruikte manier om iemand te bedanken. Een variant is 谢谢你, waarin 你 de aangesproken persoon expliciet maakt; die vorm is niet op zichzelf altijd beleefder. 我想 bestaat uit 我 “ik” en 想 “willen; van plan zijn”. Samen geeft het hier het patroon 我想 + werkwoord: “ik wil …”. 想 staat vóór het volgende werkwoord en krijgt in deze zin geen aparte vervoegingsuitgang. Voorbeeld: 我想喝水。 — “Ik wil water drinken.” 写 betekent hier “schrijven”. In combinatie met het volgende zelfstandig naamwoord krijgt de handeling de concrete betekenis “de woorden opschrijven”. Het is een werkwoord en verandert in deze zin niet voor persoon of aantal. Voorbeeld: 我写名字。 — “Ik schrijf een naam.” In 我想写 volgt 写 op 想, zodat de wens en de handeling samen één patroon vormen. 新 betekent “nieuw” en beschrijft hier 单词. Het staat vóór het woord dat het beschrijft. In deze positie krijgt 新 geen aparte uitgang voor getal of grammaticaal geslacht. Voorbeeld: 新书 kan, afhankelijk van de context, “nieuw boek” of “nieuwe boeken” betekenen. 单词 betekent “woord” in de betekenis van een afzonderlijk woord, vooral als woord dat je leert of opschrijft. Het kan in het Chinees zonder aparte meervoudsuitgang een onbepaald aantal woorden aanduiden. In deze zin ondersteunt de vaste Nederlandse vertaling de meervoudige lezing “de nieuwe woorden”. Samen vormen 我想 + 写 + 新 + 单词 de betekenis: “Ik wil de nieuwe woorden opschrijven.” De Chinese zin vermeldt geen afzonderlijk lidwoord en markeert het meervoud niet met een uitgang; die informatie is in de vaste vertaling als bedoeling weergegeven. 谢谢。 is een afzonderlijke dankbetuiging.

4. 好主意。我也会写下来。

   Goed idee. Ik ga ze ook opschrijven.

   好

   goed

   主意

   idee

   我

   ik

   也

   ook

   会

   zal

   写下来

   opschrijven

   Uitgebreide uitleg

   好 betekent hier “goed” en staat vóór 主意 om het zelfstandig naamwoord te beschrijven. Bijvoorbeeld: 好问题 betekent “goede vraag”. 主意 betekent “idee”. Samen vormen 好主意 de direct bruikbare combinatie “goed idee”; de beschrijving staat vóór het zelfstandig naamwoord. 我 betekent “ik” en verwijst hier naar de spreker. Het is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud en verandert niet naar gelang zijn grammaticale rol. Bijvoorbeeld: 我学习 betekent “Ik studeer.” 也 betekent “ook”. Het staat hier na 我 en vóór het werkwoordelijke deel en voegt deze handeling toe aan een al genoemde handeling. 会 staat vóór 写下来 en geeft hier aan dat de spreker de handeling zal uitvoeren. In andere contexten kan 会 ook vaardigheid of mogelijkheid uitdrukken, maar hier past de toekomstige/intentionele lezing bij de vertaling. Bijvoorbeeld: 我会来 betekent “Ik zal komen.” 写下来 betekent hier “opschrijven”. 写 is de basisvorm “schrijven”; 下来 maakt duidelijk dat het schrijven ertoe leidt dat de informatie wordt vastgelegd. Bijvoorbeeld: 请写下来 betekent “Schrijf het alsjeblieft op.” Samen betekent 好主意 “Goed idee”. Daarna combineert 我也会写下来 de spreker (我), “ook” (也), de toekomstige/intentionele betekenis (会) en “opschrijven” (写下来): “Ik ga ze ook opschrijven.” In deze context verwijst “ze” naar de eerder genoemde nieuwe woorden; de zin zegt dat de spreker die woorden eveneens zal noteren.

5. 下课后我们可以检查这些词吗？

   Kunnen we ze na de les nakijken?

   下课后

   na de les

   我们

   we

   可以

   kunnen; mogen

   检查

   nakijken; controleren

   这些

   deze

   词

   woorden

   吗

   maakt er een vraag van

   Uitgebreide uitleg

   下课后 betekent hier “na de les”. 下课 betekent letterlijk dat de les eindigt; 后 maakt daarvan een tijdsbepaling met de betekenis “erna/na”. Het patroon X后 is herbruikbaar: 吃饭后 = “na het eten”. In de zin staat deze tijdsbepaling vóór de rest van de vraag. 我们 betekent “we/wij”. 我 is “ik” en 我们 is de vorm voor “wij”; Chinees markeert hier geen grammaticaal onderscheid tussen inclusief en exclusief “wij”. De vertaling maakt duidelijk dat de spreker samen met anderen wordt bedoeld. 可以 betekent hier “kunnen”, in de zin van toestemming of mogelijkheid. Het staat vóór 检查, de handeling waarop het betrekking heeft. Het patroon 可以 + werkwoord is bruikbaar voor vragen als 可以进去吗？ — “Mogen we naar binnen?” 检查 betekent “nakijken” of “controleren”. Het is een werkwoord voor het zorgvuldig controleren van iets. In deze zin gaat het om het nakijken van de woorden; dat blijkt uit het daaropvolgende object 这些词. 这些 betekent “deze”. 这 verwijst naar “dit/deze”, en 些 geeft aan dat het om meer dan één of om een groep gaat. Samen staat 这些 vóór een zelfstandig naamwoord: 这些书 betekent “deze boeken”. 词 betekent “woord” of “woorden”. De vorm zelf verandert in het Chinees normaal niet om meervoud aan te geven. Het meervoudige begrip komt hier uit 这些; 这些词 betekent dus “deze woorden”. 吗 is een vraagpartikel aan het einde van een mededelende zin. Het maakt van de voorafgaande zin een algemene ja-neevraag. Zonder 吗 zou 我们可以检查这些词 een mededeling zijn: “We kunnen deze woorden nakijken.” Met 吗 wordt het: “Kunnen we deze woorden nakijken?” Samen vormt 下课后 de tijdsbepaling “na de les”, 我们可以 “kunnen we”, en 检查这些词 “deze woorden nakijken”. De volledige zin betekent daarom: “Kunnen we deze woorden na de les nakijken?”

6. 我们可以一起读这些词。

   We kunnen ze samen lezen.

   我们可以

   wij kunnen

   一起

   samen

   读

   lezen

   这些

   deze

   词

   woorden

   Uitgebreide uitleg

   我们可以 combineert het onderwerp 我们 (“wij/we”) met 可以, een modaal werkwoord dat hier “kunnen” uitdrukt. 我们 is een persoonlijk voornaamwoord voor een groep met de spreker; het Chinees markeert in deze vorm niet apart of de aangesprokene wel of niet inbegrepen is. 可以 staat vóór het daaropvolgende werkwoord. Voorbeeld: 我们可以看书。 — “Wij kunnen boeken lezen.” 一起 betekent “samen” en geeft aan dat de handeling gezamenlijk gebeurt. Het staat hier vóór het werkwoord 读. Voorbeeld: 我们一起学习。 — “Wij studeren samen.” 读 is het werkwoord “lezen”. De vorm verandert hier niet voor persoon of aantal. In deze zin is het de handeling die door 可以 mogelijk wordt gemaakt. Voorbeeld: 她读这本书。 — “Zij leest dit boek.” 这些 betekent “deze” bij meervoudige of meerdere aangewezen dingen. Het bestaat uit 这 (“deze/dit”) en 些, dat een hoeveelheid van meer dan één of een niet nader bepaalde verzameling aanduidt. Hier bepaalt 这些 het daaropvolgende zelfstandig naamwoord 词; het is dus niet zelf het woord voor “woorden”. Voorbeeld: 这些书很有趣。 — “Deze boeken zijn interessant.” 词 betekent “woord” of, in deze context, “woorden”. Het zelfstandig naamwoord krijgt hier geen aparte meervoudsvorm; 这些 maakt duidelijk dat het om meerdere aangewezen woorden gaat. Voorbeeld: 我认识这个词。 — “Ik ken dit woord.” Samen vormen de delen: 我们 = “wij”, 可以读 = “kunnen lezen”, 一起 = “samen”, en 这些词 = “deze woorden”. De volledige betekenis is daarom: “Wij kunnen deze woorden samen lezen.”