Sap vinden en een fles kiezen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 请问，果汁在哪里？

   Pardon, waar is het sap?

   请问

   pardon

   果汁

   sap, vruchtensap

   在哪里

   waar ...?

   Uitgebreide uitleg

   请问 is een beleefde manier om een vraag te beginnen, vergelijkbaar met “pardon” of “mag ik vragen?”. Het is hier geen zelfstandig verzoek om iets te vragen, maar een vaste beleefdheidsformule vóór de eigenlijke vraag. 果汁 betekent hier “sap” of specifieker “vruchtensap”. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord: 果 verwijst naar fruit en 汁 naar sap of vloeistof. In deze zin is 果汁 het onderwerp waarnaar gevraagd wordt. 在 betekent “zich bevinden in/op” en wordt gebruikt om een locatie aan te geven. 哪里 betekent “waar”. Samen vormt 在哪里 een herbruikbaar locatiepatroon: “waar is/zit ...?”. In het Mandarijn staat het locatiegedeelte hier na 在; er is geen Nederlandse omkering nodig. Bijvoorbeeld: 书在哪里？ betekent “Waar is het boek?” De volledige zin bouwt dus op als: 请问 + 果汁 + 在哪里？ Eerst maakt 请问 de vraag beleefd, daarna noemt 果汁 wat men zoekt, en 在哪里 vraagt naar de locatie ervan. De vaste vertaling is: “Pardon, waar is het sap?”

2. 它在这一区，冷饮旁边。

   Het staat in dit vak, naast de koude dranken.

   它

   het

   在

   zich bevinden in/op

   这

   deze

   区

   vak; zone

   冷饮

   koude dranken

   旁边

   ernaast; naast

   Uitgebreide uitleg

   它 betekent hier ‘het’ en verwijst naar het voorwerp waarnaar gevraagd wordt; in de gegeven context gaat het om het sap. 它 is een persoonlijk voornaamwoord voor een niet-menselijk referent. In het Chinees wordt het niet verbogen naar grammaticaal geslacht of getal. 在 geeft hier aan waar iets zich bevindt: 它在… = ‘het bevindt zich in/op…’. Het staat vóór de plaatsbepaling. Voorbeeld: 书在桌子上。= ‘Het boek ligt op tafel.’ 这 betekent ‘deze/dit’ en wijst iets aan dat als nabij of als de relevante huidige keuze wordt voorgesteld. Samen met 区 vormt 这一区 de plaatsaanduiding ‘dit vak’ of ‘deze zone’. 区 betekent ‘vak, zone’ of ‘afdeling’ en kan in andere contexten ook een administratieve zone aanduiden. 冷饮 betekent ‘koude dranken’: 冷 is ‘koud’ en 饮 verwijst hier naar drank. Als samengesteld zelfstandig naamwoord duidt 冷饮 op dranken die koud worden geserveerd, niet op het losse werkwoord ‘drinken’. 旁边 betekent ‘ernaast’ of ‘naast’. Het kan na een zelfstandig naamwoord staan: X旁边 = ‘naast X’. Voorbeeld: 门旁边有一把椅子。= ‘Naast de deur staat een stoel.’ De zin wordt dus opgebouwd als 它在 + 这一区 + 冷饮旁边: ‘Het is in dit vak, naast de koude dranken.’ De eerste plaatsaanduiding noemt het vak; 冷饮旁边 specificeert de positie daarbinnen. De komma verdeelt die twee opeenvolgende plaatsbeschrijvingen.

3. 您推荐什么？

   Wat raadt u aan?

   您

   u

   推荐

   aanraden

   什么

   wat

   Uitgebreide uitleg

   您 betekent hier “u”. Het is een beleefde aanspreekvorm voor de aangesproken persoon; 你 is de gewone vorm. Voorbeeld: 您喜欢什么？ = “Wat vindt u lekker?” 推荐 is hier het werkwoord “aanraden” of “recommenderen”. Het kan vóór het aanbevolen product staan: 我推荐这个。 = “Ik raad dit aan.” In het Chinees verandert het werkwoord normaal niet door persoon of tijd; die informatie wordt meestal op een andere manier uitgedrukt. 什么 betekent hier “wat” en vraagt naar datgene wat wordt aanbevolen. Het Chinese vraagwoord blijft op de plaats staan waar het antwoord zou staan. Daarom staat het in deze zin ná 推荐, op de plaats van het aanbevolen object: 您推荐什么？ = “Wat raadt u aan?” Voorbeeld: 您喝什么？ = “Wat drinkt u?” Samen vormen de delen een beleefde vraag: 您 (“u”) + 推荐 (“aanraden”) + 什么 (“wat”). De vraag vraagt de aangesprokene om iets aan te bevelen, zonder een specifiek product in de vraag te noemen.

4. 这种果汁味道清新，喝起来很顺口。

   Dit sap heeft een frisse smaak en is makkelijk te drinken.

   这种

   dit soort

   果汁

   sap

   味道

   smaak

   清新

   fris

   喝起来

   bij het drinken

   很顺口

   erg aangenaam om te drinken

   Uitgebreide uitleg

   这种 betekent hier “dit soort” en verwijst naar een soort of type. 这 is het aanwijzende element en 种 specificeert dat het om een soort of categorie gaat; samen vormt 这种 + zelfstandig naamwoord een bruikbaar patroon voor “dit soort …”. Voorbeeld: 这种茶很香。 — “Deze soort thee is geurig.” Dit zegt niet op zichzelf hoeveel exemplaren er zijn. 果汁 betekent “sap” of “vruchtensap” en is hier het zelfstandig naamwoord na 这种. Samen betekent 这种果汁 “dit soort sap”. Voorbeeld: 我喜欢果汁。 — “Ik houd van sap.” 味道 betekent “smaak”. In 这种果汁味道清新 is de smaak van het sap het beschreven onderwerp. Een bruikbaar patroon is X 味道 + beschrijving voor een beoordeling van de smaak. Voorbeeld: 这个茶味道很淡。 — “Deze thee smaakt heel mild.” 清新 betekent hier “fris” en beschrijft de smaak. In 味道清新 staat deze beschrijving na 味道; Chinees gebruikt hier geen afzonderlijk werkwoord dat letterlijk met “zijn” overeenkomt. 喝起来 bestaat hier uit 喝 “drinken” en 起来. De combinatie werkwoord + 起来 kan aangeven hoe iets overkomt wanneer men die handeling uitvoert. Daarom gaat 喝起来 over de ervaring bij het drinken, niet alleen over een afzonderlijke smaakbeschrijving. Voorbeeld: 这汤喝起来很暖。 — “Deze soep voelt warm aan bij het drinken.” 很顺口 betekent hier dat iets erg aangenaam en gemakkelijk te drinken is. 顺口 wordt gebruikt voor eten of drinken dat prettig weggaat of prettig smaakt; 很 staat ervoor en versterkt de beschrijving. 很 hoeft in zo’n beschrijvende zin niet altijd een exact, nadrukkelijk “heel” te betekenen. Voorbeeld: 这茶喝起来很顺口。 — “Deze thee is aangenaam om te drinken.” Samen zegt 这种果汁味道清新 dat dit sap of deze soort sap een frisse smaak heeft. 喝起来很顺口 voegt toe dat het bij het drinken aangenaam en gemakkelijk is. De volledige betekenis is daarom: “Dit sap heeft een frisse smaak en is makkelijk te drinken.”

5. 那我就拿那瓶。

   Dan neem ik die fles.

   那我就

   dan neem ik

   拿

   nemen of pakken

   那

   die

   瓶

   fles

   Uitgebreide uitleg

   那我就 betekent hier: “dan neem ik”. 那 staat hier als overgang naar een gevolg of beslissing: “dan” of “in dat geval”. 我 betekent “ik”, en 就 markeert de daaropvolgende keuze als direct of logisch. Een herbruikbaar patroon is 那我就 + werkwoord ... = “dan zal ik ...”. Voorbeeld: 那我就买这个。 — “Dan koop ik dit.” 拿 betekent hier “nemen” of “pakken”. Het is het werkwoord waarvan 那瓶 het object is. Voorbeeld: 我拿书。 — “Ik pak een boek.” De tweede 那 betekent “die” en wijst het bedoelde voorwerp aan. De eerste 那 heeft dus een andere functie: daar betekent het “dan”, terwijl deze 那 een aanwijzend woord is. 这 is een gebruikelijke tegenhanger met de betekenis “deze/dit”. 瓶 betekent hier “fles” en functioneert als zelfstandig naamwoord in 那瓶: “die fles”. Hetzelfde woord kan in een andere constructie ook als maatwoord/classifier worden gebruikt, bijvoorbeeld in 一瓶水 — “een fles water”; daar helpt 瓶 de hoeveelheid water te tellen. In de vaste zin staat er echter geen uitgeschreven zelfstandig naamwoord na 瓶, en de vertaling identificeert het bedoelde object als een fles. 那 drukt aanwijzing uit, niet op zichzelf een getal. In bronvolgorde vormen de delen 那我就 + 拿 + 那瓶: “dan neem ik” + “die fles”. De volledige betekenis is: “Dan neem ik die fles.”