Een activiteit kiezen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 不好意思，我们现在可以参加哪些活动？

   Pardon, aan welke evenementen kunnen we nu meedoen?

   不好意思

   pardon; neem me niet kwalijk

   我们

   wij; we

   现在

   nu; op dit moment

   可以

   kunnen; mogen

   参加

   deelnemen aan

   哪些

   welke

   活动

   activiteit; evenement

   Uitgebreide uitleg

   不好意思 is een vaste beleefde uitdrukking voor “pardon” of “neem me niet kwalijk”. Ze kan een vraag vriendelijk inleiden; hier is ze geen beschrijving van schuld of spijt. 我们 betekent “wij/we” en verwijst naar de spreker samen met minstens één andere persoon. Het voornaamwoord zelf markeert geen grammaticaal geslacht. Het meervoudige karakter komt van 们; vergelijk 我 “ik” met 我们 “wij”. 现在 betekent “nu” of “op dit moment”. Het bepaalt hier wanneer de mogelijkheid geldt en staat vóór het modale werkwoord. 可以 drukt hier uit dat iets mogelijk of toegestaan is: “kunnen/mogen”. Het staat vóór de daaropvolgende werkwoordgroep. Een bruikbaar patroon is 主语 + 可以 + werkwoord, bijvoorbeeld 我们可以参加。 — “Wij kunnen deelnemen.” 参加 betekent “deelnemen aan” of “meedoen aan”. Het neemt datgene waaraan men deelneemt direct daarna als object: 参加活动 betekent “aan een activiteit deelnemen”. Het is hier het zelfstandige werkwoord; 可以 is het modale element ervoor. 哪些 vraagt naar welke mogelijkheden of zaken uit een meervoudige groep: “welke ...?”. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat wordt bevraagd, zoals in 哪些活动 — “welke activiteiten/evenementen”. Dit verschilt van 哪个, dat doorgaans naar één keuze vraagt. 活动 betekent “activiteit” en kan, afhankelijk van de context, ook als “evenement” worden vertaald. In deze zin is het het zelfstandig naamwoord na 哪些; de vraag gaat dus over aan welke activiteiten of evenementen men kan deelnemen. Samen vormen 我们现在可以参加哪些活动？ een vraag met het patroon onderwerp + tijd + kunnen/mogen + werkwoord + welke + zelfstandig naamwoord: “Aan welke evenementen kunnen we nu meedoen?” 不好意思 maakt de vraag beleefd en functioneert als inleiding; het verandert niet wie kan deelnemen of welke mogelijkheid wordt gevraagd.

2. 您可以选择导游带领的散步或舞蹈活动。

   U kunt kiezen tussen een begeleide wandeling en een danssessie.

   您可以

   u kunt

   选择

   kiezen

   导游

   gids

   带领

   begeleiden

   散步

   wandeling; wandelen

   或

   of

   舞蹈

   dans

   活动

   activiteit

   Uitgebreide uitleg

   您可以 betekent hier “u kunt”. 您 is de beleefde vorm van “u”; dit voornaamwoord markeert op zichzelf geen enkelvoud of meervoud. 可以 staat vóór een werkwoord en drukt hier uit dat de aangesprokene de mogelijkheid heeft om iets te doen. Voorbeeld: 您可以休息。 = “U kunt rusten.” 选择 betekent “kiezen”. Het is een werkwoord en krijgt hier geen zichtbare vervoegingsuitgang voor tijd of persoon. Voorbeeld: 选择活动。 = “Een activiteit kiezen.” 导游 betekent “gids”. In 导游带领的散步 is het de uitvoerder van 带领, maar de vorm 导游 zelf laat geen aparte persoons- of getalsverbuiging zien. 带领 betekent “leiden” of “begeleiden”. In 导游带领的散步 leidt of begeleidt de gids de wandeling. In de structuur [beschrijving] + 的 + zelfstandig naamwoord maakt 的 de voorafgaande beschrijving tot een bepaling: 导游带领的散步 is “de wandeling die door een gids wordt begeleid”. Voorbeeld: 老师带领的活动 = “de activiteit die door de leraar wordt begeleid.” 散步 betekent hier “wandeling”; hetzelfde woord kan in een andere zinsbouw ook de activiteit “wandelen” aanduiden. Hier is het de naam van een aangeboden activiteit in de keuzestructuur. 或 betekent “of” en verbindt twee mogelijkheden. Het woord betekent op zichzelf niet “tussen”; de keuze-relatie ontstaat door de hele structuur met 选择 en de twee opties. 舞蹈 betekent “dans”. In 舞蹈活动 specificeert het welk soort 活动 wordt bedoeld; het is daar dus het bepalende deel van de samenstelling. 活动 betekent “activiteit” of “evenement”. In 舞蹈活动 is het het hoofd: samen betekent de uitdrukking “dansactiviteit”, hier natuurlijk vertaald als “danssessie”. Voorbeeld: 这是一个户外活动。 = “Dit is een buitenactiviteit.” De volledige structuur is 您可以 + 选择 + [mogelijkheid 1] + 或 + [mogelijkheid 2]: “U kunt [mogelijkheid 1] of [mogelijkheid 2] kiezen.” Mogelijkheid 1 is 导游带领的散步, “een door een gids begeleide wandeling”, en mogelijkheid 2 is 舞蹈活动, “een danssessie”. Samen betekent de vaste zin: “U kunt kiezen tussen een begeleide wandeling en een danssessie.”

3. 导游带领的散步是什么样的？

   Hoe is de begeleide wandeling?

   导游

   gids

   带领

   leiden; begeleiden

   散步

   wandeling; wandelen

   是什么样的

   hoe is het; wat voor soort is het

   Uitgebreide uitleg

   导游 betekent hier “gids” en is een zelfstandig naamwoord voor de persoon die een rondleiding of activiteit begeleidt. Voorbeeld: 导游来了。 — “De gids is gekomen.” 带领 betekent “leiden” of “begeleiden”. Het is een werkwoord dat aangeeft dat iemand een groep of activiteit aanstuurt. In 导游带领的散步 is 导游 degene die leidt; de combinatie vóór 的 beschrijft de wandeling als een wandeling die door een gids wordt begeleid. Voorbeeld: 老师带领学生参观。 — “De leraar leidt de leerlingen bij het bezoek rond.” 散步 betekent hier “wandeling” en kan in het Chinees ook als werkwoord “wandelen” betekenen. In deze zin is het de activiteit waarover de vraag gaat. Voorbeeld: 我们晚上散步。 — “Wij wandelen ’s avonds.” 是什么样的 is een vaste vraagvorm naar de aard, kenmerken of het soort van iets: “hoe is het?” of “wat voor soort is het?”. De vorm vraagt dus om een beschrijving, niet alleen om een ja/nee-antwoord. Voorbeeld: 这家饭店是什么样的？ — “Wat voor soort restaurant is dit?” Samen vormt 导游带领的散步 een zelfstandig naamwoordelijk zinsdeel: “de wandeling die door een gids wordt begeleid”. Dat zinsdeel staat als onderwerp vóór 是什么样的. De volledige vraag 导游带领的散步是什么样的？ betekent daarom: “Hoe is de begeleide wandeling?”

4. 导游带领大家慢慢走。

   Een gids leidt de wandeling in een rustig tempo.

   导游

   gids

   带领

   begeleiden; leiden

   大家

   iedereen; allemaal

   慢慢

   langzaam; in een rustig tempo

   走

   lopen; gaan

   Uitgebreide uitleg

   导游 betekent hier ‘gids’. Het is een zelfstandig naamwoord voor de persoon die een groep rondleidt. In een andere zin kan het bijvoorbeeld onderwerp zijn: 导游来了。 — ‘De gids is gekomen.’ 带领 betekent ‘leiden’ of ‘begeleiden’ en neemt hier de groep als object: een gids begeleidt de anderen. Het is een werkwoordelijke combinatie; 带 alleen betekent onder meer ‘meenemen’ of ‘dragen’, maar vervangt in deze zin niet automatisch 带领. Voorbeeld: 她带领孩子们参观博物馆。 — ‘Zij begeleidt de kinderen bij een bezoek aan het museum.’ 大家 betekent ‘iedereen’ of ‘allemaal’ en verwijst hier naar de groep die door de gids wordt begeleid. Het woord benoemt de groep als geheel; het geeft op zichzelf geen exact aantal aan. Voorbeeld: 大家都来了。 — ‘Iedereen is gekomen.’ 慢慢 betekent hier ‘langzaam’ of, natuurlijker bij deze wandeling, ‘in een rustig tempo’. De herhaalde vorm maakt van 慢 (‘langzaam’) een bijwoordelijke uitdrukking die beschrijft hoe de handeling gebeurt. Voorbeeld: 请慢慢说。 — ‘Spreek alstublieft langzaam.’ 走 betekent ‘lopen’ of ‘gaan’. In deze zin beschrijft het dat de groep zich lopend voortbeweegt; de rustige manier van lopen wordt door 慢慢 aangegeven. Het werkwoord kan ook in andere contexten algemener ‘gaan’ betekenen. Voorbeeld: 我们走吧。 — ‘Laten we gaan.’ Samen vormt 导游带领大家 de kern ‘de gids begeleidt iedereen’, en 慢慢走 beschrijft dat zij daarbij langzaam of in een rustig tempo lopen. De hele uiting betekent dus: ‘Een gids leidt de wandeling in een rustig tempo.’ De Chinese woordvolgorde plaatst de uitvoerder vóór het werkwoord, de begeleide groep erna, en de manier waarop de beweging gebeurt vóór 走.

5. 所以很容易跟上。

   Daarom is het makkelijk om mee te lopen.

   所以

   daarom

   容易

   gemakkelijk

   跟上

   meekomen; bijhouden

   Uitgebreide uitleg

   所以 betekent hier ‘daarom’ en verwijst naar een vooraf genoemde reden of omstandigheid. Het staat vaak aan het begin van de gevolgzin: 因为……，所以…… = ‘omdat …, daarom …’. In deze zin markeert het dus het gevolg van de informatie uit de voorafgaande context. 容易 betekent hier ‘gemakkelijk’ of ‘makkelijk’. Het is een beschrijvend woord dat vóór een werkwoordelijke uitdrukking kan staan: 容易 + werkwoordelijke uitdrukking = ‘makkelijk om …’. Het tegenovergestelde is 难, ‘moeilijk’. Voorbeeld: 这本书很容易读。 — ‘Dit boek is makkelijk te lezen.’ In 很容易 versterkt 很 het beschrijvende woord; samen betekent dit ‘erg/gemakkelijk’ of natuurlijk Nederlands ‘makkelijk’. In modern Chinees staat 很 vaak vóór een beschrijvend woord om een gewone beschrijving te vormen, zonder dat het altijd een sterke nadruk op ‘erg’ uitdrukt. 跟上 betekent hier ‘bijhouden’ of ‘mee kunnen komen’. 跟 betekent ‘volgen’, en 上 geeft aan dat het volgen lukt en dat men het tempo of de beweging bereikt. Het is daarom meer dan alleen aanwezig zijn bij iemand: de spreker kan het tempo volgen. Voorbeeld: 我跟不上他们。 — ‘Ik kan hen niet bijhouden.’ De volgorde is 所以 + 很容易 + 跟上: eerst wordt het gevolg aangegeven, daarna wordt beoordeeld dat iets gemakkelijk is, en ten slotte wordt beschreven wat men kan bijhouden. Het onderwerp van 跟上 is in deze zin niet apart genoemd; uit de vaste vertaling blijkt dat het om ‘mee te lopen’ gaat. De hele zin betekent dus: ‘Daarom is het makkelijk om mee te lopen.’

6. 听起来，第一次试也不难。

   Dat klinkt goed te doen voor een eerste keer.

   听起来

   klinken; zo te horen

   第一次

   de eerste keer

   试

   proberen

   难

   moeilijk

   Uitgebreide uitleg

   听起来 betekent hier dat iets volgens de indruk van de spreker haalbaar klinkt. 听 is de basisvorm “luisteren/horen”; met 起来 vormt het een patroon voor een indruk die uit een waarneming voortkomt: 听起来 + beschrijving = “het klinkt …”. Het hoeft hier niet alleen over letterlijk luisteren te gaan. 第一次 betekent “de eerste keer”. 第 maakt van 一 (“één”) een rangtelwoord, en 次 is een maatwoord voor keren of gebeurtenissen. De combinatie kan als tijdsbepaling voor een handeling staan, zoals in 第一次见面 — “bij de eerste ontmoeting”. 试 is een werkwoord met de betekenis “proberen”. In 第一次试 gaat het om iets voor de eerste keer proberen; 试 krijgt hier dus niet de betekenis “testen” als zelfstandig onderzoek, maar beschrijft de poging zelf. Een bruikbaar patroon is 试 + activiteit, bijvoorbeeld 试跳这个舞 — “deze dans proberen te dansen”. 难 is een beschrijvend woord voor “moeilijk”. De basisvorm is 难; het tegenovergestelde is 容易 (“makkelijk”). In de vaste zin staat 不 direct ervoor: 不难 betekent “niet moeilijk”, dus “goed te doen”. Samen vormt 第一次试 de situatie “het voor de eerste keer proberen”. 也 voegt daaraan de betekenis “ook” of “zelfs” toe, terwijl 不难 zegt dat die situatie niet moeilijk is. De hele structuur 听起来，第一次试也不难 geeft de indruk weer: “Dat klinkt goed te doen voor een eerste keer.”

7. 这个舞蹈活动运动量大吗？

   Hoe actief is de danssessie?

   这个

   deze

   舞蹈

   dans

   活动

   activiteit

   运动量

   hoeveelheid lichamelijke inspanning

   大

   groot; hoog

   吗

   vraagpartikel

   Uitgebreide uitleg

   这个 betekent hier “deze” en verwijst naar de bedoelde dansactiviteit. Het is een aanwijzend woord; de vorm blijft in deze positie hetzelfde en wordt niet aangepast aan een getal- of geslachtscategorie zoals in sommige andere talen. 舞蹈 betekent “dans” en kan als zelfstandig naamwoord of als eerste deel van een samenstelling worden gebruikt. In 舞蹈活动 specificeert het wat voor soort activiteit het is: een dansactiviteit. Voorbeeld: 我喜欢舞蹈。 — “Ik houd van dans.” 活动 betekent “activiteit”. Samen met 舞蹈 vormt het de vaste betekenis “dansactiviteit” of, afhankelijk van de context, “danssessie”. In het Chinees staan zulke bepalende delen vaak vóór het zelfstandig naamwoord dat ze nader bepalen. 运动量 betekent de hoeveelheid lichamelijke inspanning of beweging. Het is hier het onderwerp waarover naar de mate wordt gevraagd; het betekent niet simpelweg “sport” als activiteit. Voorbeeld: 今天的运动量不小。 — “De hoeveelheid beweging vandaag is niet gering.” 大 betekent hier letterlijk “groot”, maar bij 运动量 wordt het gebruikt voor een hoge mate: “hoog” of “zwaar” qua lichamelijke inspanning. Het beschrijft dus de omvang van 运动量, niet de grootte van een voorwerp. De tegenovergestelde beoordeling is 小: 运动量小 betekent “weinig lichamelijke inspanning”. 吗 staat aan het einde van een mededelende zin en maakt er een ja-neevraag van. Het draagt zelf niet de betekenis “hoe”; de vraag naar de mate komt hier door de combinatie 运动量大 en de context. Voorbeeld: 这项活动难吗？ — “Is deze activiteit moeilijk?” Samen vormen 这个舞蹈活动 (“deze dansactiviteit”) en 运动量大 (“de hoeveelheid lichamelijke inspanning is hoog”) de inhoud van de vraag. De slotpartikel 吗 maakt daarvan: “Is de hoeveelheid lichamelijke inspanning van deze dansactiviteit hoog?” Natuurlijk Nederlands formuleert dat als: “Hoe actief is de danssessie?”

8. 舞蹈活动节奏更快，大家一起做简单的舞步。

   De danssessie gaat sneller, met eenvoudige passen in een groep.

   舞蹈活动

   danssessie

   节奏

   tempo; ritme

   更快

   sneller

   大家

   iedereen

   一起

   samen

   做

   doen; uitvoeren

   简单

   eenvoudig

   舞步

   danspassen

   Uitgebreide uitleg

   舞蹈活动 betekent hier “danssessie” of “dansactiviteit”. 舞蹈 betekent “dansen/dans-” en 活动 “activiteit”; samen vormen ze een zelfstandig naamwoord voor de activiteit zelf. Voorbeeld: 这个活动很有趣。 — “Deze activiteit is leuk.” 节奏 betekent “tempo” of “ritme”, dus hier het tempo van de dansactiviteit. Het is een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 音乐的节奏很快。 — “Het tempo van de muziek is erg hoog.” 更快 betekent “sneller”. 快 is de basisvorm “snel”; 更 maakt een vergelijking met iets anders of met een eerder genoemd niveau: 更快 = “sneller”. In deze zin draagt 快 de betekenis en 更 de vergelijking. Voorbeeld: 今天走得更快。 — “Vandaag lopen we sneller.” 大家 betekent “iedereen” in de relevante groep, of letterlijk “alle mensen”. Het verwijst hier naar de deelnemers als groep; de zin specificeert niet hoeveel mensen dat zijn. Voorbeeld: 大家都来了。 — “Iedereen is gekomen.” 一起 betekent “samen” en geeft aan dat de handeling gezamenlijk gebeurt. Het zegt niet op zichzelf hoeveel personen deelnemen. Voorbeeld: 我们一起学习。 — “We studeren samen.” 做 betekent hier “doen” of “uitvoeren” en neemt 舞步 als datgene wat wordt uitgevoerd. De vorm 做 verandert hier niet om persoon of aantal aan te geven. Voorbeeld: 请做这个动作。 — “Doe deze beweging alstublieft.” 简单 betekent “eenvoudig” of “simpel”. Het beschrijft hier 舞步, dus niet de activiteit als geheel. Het is een beschrijvend woord dat vóór het zelfstandig naamwoord staat. Voorbeeld: 这是一个简单的问题。 — “Dit is een eenvoudige vraag.” 舞步 betekent “danspas” of “danspassen”. 舞 verwijst naar dans en 步 naar een pas of stap; samen is het één zelfstandig naamwoord voor een dansbeweging of danspas. Voorbeeld: 这个舞步不难。 — “Deze danspas is niet moeilijk.” Samen vormt 舞蹈活动节奏更快 de mededeling dat het tempo van de danssessie sneller is. Daarna geeft 大家一起做简单的舞步 aan wat de groep doet: iedereen voert samen eenvoudige danspassen uit. 的 verbindt 简单 met 舞步 en maakt duidelijk dat de passen eenvoudig zijn. De hele utterance betekent daarom: “De danssessie gaat sneller, en iedereen doet samen eenvoudige danspassen.”

9. 导游带领的散步更适合我们。

   De begeleide wandeling past beter bij ons.

   导游

   gids

   带领

   leiden; begeleiden

   散步

   wandeling

   更适合

   beter passen bij

   我们

   ons; wij

   Uitgebreide uitleg

   导游 betekent hier “gids”. Het is een zelfstandig naamwoord voor de persoon die een groep rondleidt of begeleidt. Voorbeeld: 导游来了。 — “De gids is gekomen.” 带领 betekent “leiden” of “begeleiden” en beschrijft hier wat de gids doet. Het is een werkwoordelijke combinatie: 带领 + persoon of groep + activiteit kan betekenen dat iemand die persoon of groep bij een activiteit leidt. Voorbeeld: 老师带领学生散步。 — “De leraar begeleidt de leerlingen tijdens een wandeling.” 散步 betekent hier “wandeling”. Het staat na 带领的 en benoemt de activiteit die door de gids wordt begeleid. Het kan ook als werkwoord worden gebruikt: 我们去散步。 — “Wij gaan wandelen.” In 导游带领的散步 maakt 的 de voorafgaande beschrijving tot een bepaling vóór 散步. 导游 is hierbij degene die de handeling 带领 uitvoert; 带领的 betekent dus “die door de gids wordt begeleid”. Het algemene patroon is X 的 Y: een beschrijving met 的 staat vóór het zelfstandig naamwoord dat zij bepaalt. 更适合 betekent “beter passen bij” of “geschikter zijn voor”. 适合 is de basisvorm “passen bij/geschikt zijn voor”, en 更 maakt er een vergelijking van: “beter” of “meer geschikt”. Door de eerdere context wordt deze wandeling vergeleken met de eerder genoemde dansactiviteit. Voorbeeld: 这个时间更适合我们。 — “Dit tijdstip past beter bij ons.” 我们 betekent “wij” of, in de Nederlandse vertaling na bij, “ons”. Het is een persoonlijk voornaamwoord voor de spreker of sprekers samen met minstens één andere persoon. Chinees markeert in 我们 geen grammaticaal geslacht; de exacte personen worden hier niet verder gespecificeerd. Samen vormen 导游带领的散步 en 更适合我们 de betekenis: “De door de gids begeleide wandeling past beter bij ons.” 导游带领的 staat vóór 散步 als de beschrijving van de wandeling, en 更适合我们 zegt dat deze optie beter bij de bedoelde groep past.