Een rapportbestand voor de vergadering versturen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 报告准备好了吗？

   Is het rapport klaar?

   报告

   rapport

   准备

   voorbereiden

   好

   klaar; in deze combinatie: gereed

   了吗？

   vraag naar een voltooide of bereikte toestand

   Uitgebreide uitleg

   报告 betekent hier “rapport”. Het is een zelfstandig naamwoord; hetzelfde woord kan ook in andere contexten als werkwoord “rapporteren” betekenen, maar hier benoemt het het document. 准备 betekent “voorbereiden” of “zich voorbereiden”. In deze zin vormt het samen met 好 de constructie 准备好: iets voorbereiden totdat het gereed is. Een bruikbaar voorbeeld is: 我准备好了。 — “Ik ben klaar.” Hier kan 准备 dus, afhankelijk van het onderwerp, betrekking hebben op iemands voorbereiding of op het klaarmaken van iets. 好 betekent hier niet simpelweg “goed”, maar “klaar” of “gereed” als resultaat van een handeling. In 准备好 geeft het aan dat het voorbereiden het gewenste eindpunt heeft bereikt. Vergelijk 准备 “voorbereiden” met 准备好 “klaarmaken en gereed krijgen”. 了吗？ maakt van de voorafgaande mededeling een vraag over het bereiken van een toestand. 了 markeert hier de nieuwe of bereikte toestand, terwijl 吗 de ja-neevraag aangeeft. Samen met 准备好 vraagt 准备好了吗？ of iets inmiddels klaar is. 吗 staat doorgaans aan het einde van een ja-neevraag; 了 hoort bij de toestand of verandering die in deze vraag wordt bevraagd. De delen worden zo gecombineerd: 报告 is het onderwerp, 准备好 betekent “klaar zijn/gemaakt zijn”, en 了吗？ vraagt of die toestand al bereikt is. De volledige betekenis is: “Is het rapport klaar?”

2. 快准备好了。

   Het is bijna klaar.

   快

   bijna

   准备好

   klaar zijn

   了

   nieuwe toestand

   Uitgebreide uitleg

   快 betekent hier “bijna” en staat vóór het werkwoordelijke deel om aan te geven dat een toestand bijna bereikt is. Het kan in andere zinnen ook “snel” betekenen; de combinatie met 准备好 en de vaste vertaling bepaalt hier de betekenis “bijna”. 准备好 bestaat uit 准备 “voorbereiden” en 好 “goed/voltooid”. Samen geeft het aan dat iets voorbereid en klaar is. In deze zin staat het als toestand: “klaar zijn”. De vorm verandert hier niet om enkelvoud of meervoud aan te geven. Een herbruikbaar patroon is 准备好 + object, bijvoorbeeld: 我准备好材料了。 — “Ik heb de materialen klaargemaakt.” 了 markeert hier een nieuwe of bereikte toestand: iets is nu bijna klaar. Het is niet op zichzelf een verleden-tijdsteken. In combinatie met 准备好 laat het zien dat de toestand relevant is op het genoemde moment. Samen vormen de delen 快 + 准备好 + 了 de betekenis “Het is bijna klaar.” Het onderwerp is in de Chinese zin niet uitgedrukt; de vaste vertaling geeft alleen aan dat het om iets gaat dat klaar is, zonder in deze zin een specifiek zelfstandig naamwoord te noemen.

3. 文件准备好后，请发给我。

   Stuur me het bestand als het klaar is, alstublieft.

   文件

   bestand

   准备好

   klaar zijn

   后

   nadat; daarna

   请

   alstublieft

   发给我

   stuur het naar mij

   Uitgebreide uitleg

   文件 betekent hier “bestand”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan ook “document” betekenen; de vaste Nederlandse vertaling kiest hier voor “bestand”. Voorbeeld: 这个文件很大。 — “Dit bestand is groot.” 准备好 betekent “klaar zijn”. 准备 is het werkwoord “voorbereiden” en 好 werkt hier als resultaatcomponent: samen geven ze aan dat het voorbereiden met een gereed resultaat is voltooid. In het Chinees verandert het werkwoord hier niet voor persoon of getal. Voorbeeld: 我准备好了。 — “Ik ben klaar.” 后 maakt van wat ervoor staat een tijdsbepaling met de betekenis “nadat” of “als … klaar is”. In 文件准备好后 staat dus letterlijk de situatie “nadat het bestand klaar is”. Het patroon werkwoord of toestand + 后 is herbruikbaar: 吃饭后 betekent “na het eten”. 请 is een beleefde markering bij een verzoek, hier “alstublieft”. Het voegt beleefdheid toe aan het daaropvolgende verzoek, maar betekent op zichzelf niet “sturen”. 发给我 betekent “stuur het naar mij”. 发 is hier het werkwoord “sturen” of “verzenden”, 给 geeft de ontvanger aan en 我 betekent “mij”. Het patroon 发给 + ontvanger kan ook met een andere ontvanger worden gebruikt, bijvoorbeeld 发给他 — “stuur het naar hem”. Samen vormt 文件准备好后 de voorwaarde of het tijdsmoment “als het bestand klaar is”. Daarna geeft 请发给我 het beleefde verzoek “stuur het naar mij”. De volledige betekenis is: “Stuur me het bestand als het klaar is, alstublieft.”

4. 我刚完成最后一页。

   Ik heb net de laatste pagina afgemaakt.

   我

   ik

   刚

   net, zojuist

   完成

   afmaken; voltooien

   最后

   laatste

   页

   pagina

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier ‘ik’. Dit is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud; het Chinese voornaamwoord zelf verandert niet naar persoon of getal. Voorbeeld: 我需要它。 — ‘Ik heb het nodig.’ 刚 betekent ‘net’ of ‘zojuist’. Het geeft aan dat de gebeurtenis kort vóór het spreekmoment plaatsvond. Voorbeeld: 我刚到。 — ‘Ik ben net aangekomen.’ 完成 is het werkwoord ‘voltooien’ of ‘afmaken’. Hier neemt het de woordgroep 最后一页 als hetgeen dat wordt afgemaakt. Voorbeeld: 她完成了任务。 — ‘Zij heeft de taak voltooid.’ 最后 betekent hier ‘laatste’ en staat vóór de woordgroep die het bepaalt. Voorbeeld: 最后一天 betekent ‘de laatste dag’. 页 betekent ‘pagina’ en wordt ook gebruikt als maatwoord bij paginatellingen. In 最后一页 is 页 het element voor ‘pagina’; 一 staat ervoor als het cijfer/maatwoordpatroon voor één pagina. In de volledige woordgroep betekent 最后一页 ‘de laatste pagina’; 一 drukt daar niet zelfstandig een nadrukkelijke telling uit. Samen vormen 我, 刚, 完成 en 最后一页 de betekenis: de spreker heeft de laatste pagina zojuist afgemaakt. De vaste zin betekent dus: ‘Ik heb net de laatste pagina afgemaakt.’

5. 我需要在会议开始前拿到它。

   Ik heb het nodig voordat de vergadering begint.

   需要

   nodig hebben

   在 … 前

   vóór

   会议

   vergadering

   开始

   beginnen

   拿到

   krijgen

   它

   het

   Uitgebreide uitleg

   需要 betekent hier dat de spreker iets nodig heeft. Het is een werkwoord; de vorm verandert in deze zin niet voor persoon of aantal. Een bruikbaar patroon is 需要 + voorwerp: 我需要帮助。 = “Ik heb hulp nodig.” Het onderwerp 我 betekent “ik”, en 需要 drukt de behoefte uit; het zegt op zichzelf niet wanneer die behoefte vervuld moet zijn. 在 en 前 vormen hier samen met het middendeel een tijdspatroon: 在 + gebeurtenis + 前 = “voordat …”. 在 markeert in dit gebruik de tijdsomstandigheid, niet een plaats. 前 betekent letterlijk “ervoor/voor” en staat na de gebeurtenis waarop het tijdstip wordt gebaseerd. In 在会议开始前 is de gebeurtenis dus 会议开始 — het begin van de vergadering. Voorbeeld: 在出发前检查护照。 = “Controleer het paspoort voordat je vertrekt.” 会议 is het zelfstandig naamwoord “vergadering”. Het kan als onderwerp van een gebeurtenis optreden, zoals in 会议开始 (“de vergadering begint”). Chinese zelfstandige naamwoorden krijgen hier geen meervouds- of naamvalsuitgang; de context bepaalt of het om één of meer vergaderingen gaat. In deze vaste zin verwijst de Nederlandse vertaling naar “de vergadering”. 开始 betekent hier “beginnen” en is het werkwoord in 会议开始 (“de vergadering begint”). Het staat na 会议, dat de deelnemer is die begint. De vorm draagt hier geen zichtbare tijds- of persoonsuitgang; de tijdsrelatie komt door 前 tot stand. Als zelfstandig naamwoord kan 开始 ook “begin” betekenen, maar in deze combinatie is het een werkwoord. 拿到 betekent “krijgen” of “in handen krijgen”: 拿 (“nemen”) wordt met 到 gecombineerd om het bereiken van het resultaat te benadrukken. Het gaat dus niet alleen om het proberen te nemen, maar om het daadwerkelijk verkrijgen van het bedoelde voorwerp. Voorbeeld: 我拿到钥匙了。 = “Ik heb de sleutel gekregen.” De vaste zin specificeert niet waardoor of van wie de spreker het voorwerp krijgt. 它 is een voornaamwoord voor het bedoelde voorwerp en staat hier als object van 拿到. De Nederlandse vertaling geeft dit weer als “het”. De concrete referent wordt in de aangeleverde zin niet benoemd; 它 zelf geeft alleen de grammaticale voornaamwoordelijke rol en de verwijzing naar iets niet-menselijks of niet nader gespecificeerds aan. Samen vormen 我需要 (“ik heb nodig”) en 拿到它 (“het krijgen/in handen krijgen”) de hoofdgedachte. 在会议开始前 plaatst die handeling vóór het begin van de vergadering. De volledige betekenis is daarom: “Ik heb het nodig voordat de vergadering begint.” De zin zegt dat het verkrijgen van het bedoelde voorwerp vóór dat tijdstip nodig is.

6. 我现在正在附上新文件。

   Ik voeg het nieuwe bestand nu toe.

   我

   ik

   现在

   nu

   正在

   bezig zijn met

   附上

   toevoegen; bijvoegen

   新

   nieuw

   文件

   bestand; document

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”: de spreker verwijst naar zichzelf. Dit voornaamwoord is de eerste persoon enkelvoud en verandert in het Chinees niet mee met geslacht of naamval. Een bruikbaar contrast is 你 (“jij/u”) voor de aangesprokene. 现在 betekent “nu” en plaatst de handeling in het huidige moment. Het kan vóór de werkwoordelijke groep staan, zoals hier. Voor een later moment kun je bijvoorbeeld 以后 (“later”) gebruiken. 正在 geeft aan dat de handeling op het genoemde moment aan de gang is. Het staat vóór de werkwoordelijke groep: 正在学习 betekent “bezig zijn met leren”. Het is geen vervoeging van 附上; het is een afzonderlijk aspectueel element dat het voortgaande karakter markeert. 附上 betekent hier “toevoegen/bijvoegen”, in deze context met een bestand als datgene wat wordt toegevoegd. Het is een werkwoordelijke vorm die in deze zin niet verandert voor persoon of tijd. In een korte nieuwe voorbeeldzin: 请附上文件。 betekent “Voeg het bestand alstublieft bij.” 新 betekent “nieuw” en beschrijft het bestand. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord: 新文件 is “nieuw bestand”. Het woord krijgt hier geen aparte meervouds- of geslachtsuitgang. 文件 betekent “bestand” of “document”. In deze zin is het het object van 附上: datgene wat wordt toegevoegd. In een nieuwe voorbeeldzin betekent 这是文件。 “Dit is het document/bestand.” Samen vormen 我现在正在 de structuur “ik ben nu bezig met …”. Daarna volgt 附上新文件: “het nieuwe bestand toevoegen”. De hele uiting betekent dus: “Ik voeg het nieuwe bestand nu toe.”

7. 我马上检查一下。

   Ik zal het meteen controleren.

   我

   ik

   马上

   meteen

   检查

   controleren

   一下

   even

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”. Het is de eerste persoon enkelvoud: de spreker verwijst naar zichzelf. Het blijft dezelfde vorm ongeacht het geslacht van de spreker. Voorbeeld: 我看。 — “Ik kijk.” 马上 betekent hier “meteen” of “onmiddellijk”. Het geeft aan dat de handeling zonder uitstel gebeurt; in deze zin gaat het om de voorgenomen controle die direct zal volgen. Voorbeeld: 我马上回来。 — “Ik kom meteen terug.” 检查 is een werkwoord met de betekenis “controleren” of “nakijken”. Het kan zelfstandig als werkwoord vóór een object staan, bijvoorbeeld in het patroon 检查 + object. Voorbeeld: 请检查文件。 — “Controleer het bestand alstublieft.” 一下 staat na het werkwoord en maakt de handeling kort, beperkt of wat lichter van toon. Hier betekent het niet letterlijk dat er één controle wordt geteld; 检查一下 is natuurlijk voor “even controleren”. Voorbeeld: 我看一下。 — “Ik kijk even.” Samen vormen de delen 我 + 马上 + 检查 + 一下 de betekenis: “Ik zal het meteen even controleren.” Het Chinees laat het object na 检查一下 weg; volgens de vaste vertaling gaat het om “het”, en de context verbindt dat met het nieuw toegevoegde bestand. Chinees markeert in deze zin geen aparte toekomende tijd; 马上 en de context maken duidelijk dat de controle direct zal plaatsvinden.

8. 它现在应该在你的收件箱里了。

   Het zou nu in je inbox moeten staan.

   它

   het

   现在

   nu

   应该

   zou moeten

   在 … 里

   in ...

   你的

   je/jouw

   收件箱

   inbox

   了

   geeft een nieuwe of nu geldende toestand aan

   Uitgebreide uitleg

   它 betekent hier “het”: een verwijzing naar een ding of ander niet-menselijk referent. De precieze referent wordt niet benoemd; de vorm zelf bepaalt die niet. 它 markeert in deze zin ook geen meervoud of grammaticaal geslacht; 它们 is de meervoudsvorm. 现在 betekent “nu” en plaatst de beschreven toestand in het huidige moment. Een bruikbaar contrast is 现在 “nu” tegenover 以前 “vroeger”; dat contrast gaat over tijd. 应该 is het modale werkwoord “zou moeten”. In deze zin drukt het een verwachting uit over de locatie van het ding, niet een bevel aan de lezer. Een herbruikbaar patroon is [onderwerp] + 应该 + [toestand of plaats], bijvoorbeeld 他应该在家。 — “Hij zou thuis moeten zijn.” 在 ... 里 is de plaatsconstructie “in ...”. 在 introduceert de locatie en 里 geeft aan dat iets zich binnen die locatie bevindt. Samen vormen ze hier de volledige plaatsgroep 在你的收件箱里. 你的 betekent “je/jouw”. 你 is “jij/je” en 的 maakt er een bezitsrelatie van: 你的 + zelfstandig naamwoord betekent “jouw + zelfstandig naamwoord”. Deze vorm geeft op zichzelf geen aantal aan. 收件箱 betekent “inbox” en is hier het zelfstandig naamwoord binnen de plaatsgroep. Voorbeeld: 邮件在收件箱里。 — “De e-mail staat in de inbox.” Dit voorbeeld is een nieuwe oefenzin. 了 staat aan het einde en geeft hier aan dat de situatie als nieuw of nu geldend wordt gepresenteerd. Het is niet simpelweg een verleden-tijdsteken. In deze zin ondersteunt het, samen met 现在 en 应该, de verwachting dat het ding inmiddels in de inbox hoort te zijn. Samen vormen de delen: 它 “het” + 现在 “nu” + 应该 “zou moeten” + 在你的收件箱里 “in je inbox” + 了, dat de nieuwe of nu geldende toestand markeert. De volledige betekenis is: “Het zou nu in je inbox moeten staan.”