Voortgang van een taak | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 任务进展得怎么样？

   Hoe gaat het met de taak?

   任务

   taak

   进展

   vorderen; voortgang maken

   得怎么样

   hoe gaat het?

   Uitgebreide uitleg

   任务 betekent hier “taak” en is een zelfstandig naamwoord. Het kan als onderwerp of als object worden gebruikt, bijvoorbeeld: 任务完成了。 — “De taak is voltooid.” 进展 betekent hier “vorderen” of “voortgang maken”. In deze zin is het het werkwoord dat vraagt hoe de taak vordert. Het kan ook als zelfstandig naamwoord “voortgang” betekenen; de functie blijkt uit de plaats en de omliggende structuur. Een bruikbaar voorbeeld is: 项目进展得很顺利。 — “Het project verloopt heel voorspoedig.” 得怎么样 is een patroon waarin 得 na het werkwoord een aanvulling inleidt die het verloop of de toestand beoordeelt, en 怎么样 vraagt “hoe?” of “hoe is het?”. In 进展得怎么样 wordt dus gevraagd hoe iets vordert. Het patroon kan ook met andere werkwoorden worden gebruikt, bijvoorbeeld: 准备得怎么样？ — “Hoe gaat het met de voorbereiding?” Samen vormt 任务进展得怎么样？ de vraag: “Hoe gaat het met de taak?” Letterlijk wordt gevraagd hoe de taak vordert. 任务 is het onderwerp, 进展 beschrijft het vorderen, en 得怎么样 vraagt naar de manier of toestand daarvan.

2. 大部分都做完了。

   Het meeste is gedaan.

   大部分

   het grootste deel

   做完了

   afgemaakt zijn

   Uitgebreide uitleg

   大部分 betekent hier “het grootste deel” of “het meeste”. 大 betekent “groot” en 部分 “deel”; samen vormt 大部分 een vaste hoeveelheidsaanduiding voor een groot, maar niet noodzakelijk volledig deel. In deze zin verwijst het volgens de vertaling naar het grootste deel van het werk of de taak. 做完了 geeft aan dat iets af is. 做 is het werkwoord “doen” of “maken”. 完 staat erachter als resultaatscomplement: het maakt duidelijk dat de handeling volledig is uitgevoerd. Het patroon werkwoord + 完 is herbruikbaar, bijvoorbeeld 吃完 “opeten; helemaal opgegeten hebben”. 了 staat hier na de werkwoordgroep en markeert de bereikte nieuwe toestand: het betreffende deel is nu gedaan. Het is dus niet simpelweg een vaste verledenstijdsvorm. 都 verbindt de hoeveelheid met de toestand en benadrukt dat het bedoelde grootste deel als geheel aan die toestand voldoet. De volgorde is 大部分 + 都 + 做完了: “het grootste deel is allemaal afgemaakt”. In natuurlijk Nederlands wordt dat: “Het meeste is gedaan.” Als geheel zegt de uiting dat het grootste deel van het relevante werk af is; ze zegt niet dat alles voltooid is. De vorm is neutraal en geschikt om de voortgang van een taak te beschrijven.

3. 哪些地方需要检查？

   Wat moet er worden gecontroleerd?

   哪些

   welke

   地方

   plaatsen; plekken

   需要

   nodig hebben; nodig zijn

   检查

   controleren

   Uitgebreide uitleg

   哪些 betekent hier “welke” en vraagt naar meerdere zaken. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt. Vergelijk 哪个 voor “welke” bij één zaak; 哪些 is de vorm voor een meervoudige selectie. Voorbeeld: 哪些文件？ = “Welke documenten?” 地方 betekent letterlijk “plaats” of “plek”. In deze vraag kan het, afhankelijk van de context, ook een te controleren onderdeel of gebied aanduiden. Het woord krijgt zelf geen aparte meervoudsuitgang; 哪些 geeft hier aan dat er naar meerdere mogelijke plekken of onderdelen wordt gevraagd. Voorbeeld: 这个地方需要检查。 = “Deze plek moet worden gecontroleerd.” 需要 betekent hier “nodig hebben” of “nodig zijn”. Vóór een werkwoord geeft het aan dat de handeling nodig is: 需要检查 betekent “moet worden gecontroleerd” in deze context, of letterlijk “controle nodig hebben”. In 哪些地方需要检查 is 哪些地方 het onderwerp van 需要: die plekken of onderdelen zijn datgene wat controle nodig heeft. Het onderwerp is dus niet weggelaten. 检查 is het werkwoord “controleren” of “inspecteren”. De vorm verandert hier niet om tijd of persoon aan te geven. Het kan direct vóór het gecontroleerde doel staan, zoals in 检查数字 = “de cijfers controleren”. Samen vormt 哪些地方需要检查？ het patroon 哪些 + zelfstandig naamwoord + 需要 + werkwoord: “Welke plekken/onderdelen moeten worden gecontroleerd?” De vaste Nederlandse vertaling geeft dit natuurlijk weer als “Wat moet er worden gecontroleerd?” De vraag noemt geen uitvoerder van de controle.

4. 我需要检查数字。

   Ik moet de cijfers controleren.

   我

   ik

   需要

   nodig hebben

   检查

   controleren

   数字

   cijfers

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier ‘ik’: een persoonlijk voornaamwoord voor de eerste persoon enkelvoud. Het verwijst naar de spreker, maar de Chinese vorm verandert niet volgens geslacht. 需要 is hier ‘nodig hebben’ en geeft samen met wat erop volgt aan wat de spreker moet of nodig heeft om te doen. Een bruikbaar patroon is 需要 + werkwoord: 我需要休息。 = ‘Ik moet rusten / Ik heb rust nodig.’ In deze zin staat 需要 na het onderwerp 我; 检查 is het werkwoord dat de benodigde handeling benoemt. 检查 betekent ‘controleren’ of ‘nakijken’. Het is een werkwoord en kan rechtstreeks vóór het gecontroleerde doel staan: 请检查地址。 = ‘Controleer het adres alstublieft.’ De vorm 检查 draagt hier geen zichtbare vervoeging voor persoon of tijd. 数字 betekent hier ‘cijfers’ of ‘getallen’ en is het zelfstandig naamwoord dat het object van 检查 vormt. Het kan bijvoorbeeld ook in 数字很大。 voorkomen: ‘De getallen zijn groot.’ Het woord verwijst hier volgens de vaste vertaling naar de cijfers/getallen die gecontroleerd moeten worden; hun verdere aard wordt niet gespecificeerd. Samen vormt 我需要检查数字 de structuur onderwerp + behoefte/noodzaak + handeling + object: ‘Ik moet de cijfers controleren.’ De letterlijke opbouw is dat de spreker nodig heeft om de cijfers te controleren; in natuurlijk Nederlands wordt dat hier weergegeven als ‘moet controleren’.

5. 我们按计划进行吗？

   Lopen we volgens schema?

   我们

   wij

   按计划

   volgens plan

   进行

   verlopen of doorgaan

   吗

   maakt er een ja-neevraag van

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier ‘wij’: de spreker verwijst samen met anderen naar de groep die de handeling uitvoert. Deze vorm onderscheidt geen mannelijk en vrouwelijk geslacht. Een bruikbaar contrast is 我 ‘ik’ tegenover 我们 ‘wij’. Voorbeeld: 我们明天见。— ‘We zien elkaar morgen.’ 按计划 betekent ‘volgens het plan’ of ‘volgens de planning’. 按 geeft hier aan dat iets volgens een plan of andere richtlijn gebeurt. 计划 is in het Chinees zelf een bruikbaar zelfstandig naamwoord (‘plan’) en ook een werkwoord (‘plannen’); in 按计划 betekent het ‘plan’ en staat het na 按. Voorbeeld: 我们按计划完成任务。— ‘We maken de taak volgens plan af.’ 进行 betekent hier ‘verlopen’ of ‘doorgaan’ met betrekking tot de geplande activiteit. Het is een werkwoord en heeft geen persoons- of getalsuitgang zoals Nederlandse werkwoorden. Het kan ook voorkomen in 会议进行中, ‘de vergadering is aan de gang’. In deze zin geeft 进行 niet zelfstandig aan wie de activiteit uitvoert of wanneer die plaatsvindt. 吗 is een zinsfinale vraagpartikel. Achter een mededelende zin maakt het doorgaans een ja-neevraag. Het verandert niet naar persoon of getal. Voorbeeld: 你准备好了吗？— ‘Ben je klaar?’ Samen vormen 我们按计划进行吗？ de ja-neevraag ‘Lopen we volgens schema?’ of ‘Gaan we volgens plan verder?’ 我们 geeft de uitvoerende groep aan, 按计划 beschrijft volgens welke planning de activiteit verloopt, 进行 noemt het verlopen of doorgaan van de activiteit, en 吗 maakt van het geheel een vraag.

6. 我们今天下午可以完成。

   We kunnen het vanmiddag afmaken.

   我们

   wij

   今天下午

   vanmiddag

   可以

   kunnen

   完成

   afmaken; voltooien

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier ‘wij/we’: de spreker rekent zichzelf tot de betrokken groep. In het Mandarijn kan 我们 afhankelijk van de context inclusief of exclusief zijn; de vorm zelf maakt dat onderscheid niet. Voorbeeld: 我们走。 = ‘We gaan.’ 今天下午 bestaat uit 今天 (‘vandaag’) en 下午 (‘middag/namiddag’). Samen betekent het ‘vanmiddag’ en vormt het hier de tijdsbepaling. De volgorde is letterlijk ‘vandaag-middag’. Voorbeeld: 我今天下午工作。 = ‘Ik werk vanmiddag.’ 可以 geeft hier aan dat iets mogelijk is: ‘kunnen’. In andere contexten kan dit woord ook toestemming uitdrukken, maar in deze zin gaat het om de mogelijkheid om iets af te maken. Voorbeeld: 我们可以开始。 = ‘We kunnen beginnen.’ 完成 betekent ‘voltooien’ of ‘afmaken’. Het is de basisvorm van het werkwoord. Chinese werkwoorden veranderen niet naar persoon of tijd; voor andere betekenisaspecten kunnen afzonderlijke elementen worden gebruikt. Het werkwoord duidt aan dat een taak of doel volledig klaar komt. Voorbeeld: 她完成了工作。 = ‘Zij heeft het werk afgemaakt.’ In de vaste zin staat geen object: de gegeven vertaling geeft dat niet nader benoemde object weer als ‘het’. Samen vormen de delen: 我们 ‘wij’ + 今天下午 ‘vanmiddag’ + 可以 ‘kunnen’ + 完成 ‘afmaken/voltooien’. De zin betekent dus: ‘We kunnen het vanmiddag afmaken.’ De tijdsbepaling staat vóór 可以 en het daaropvolgende werkwoord; 可以 maakt duidelijk dat de handeling 完成 mogelijk is.

7. 我们应该通知团队吗？

   Zullen we het team op de hoogte brengen?

   我们

   wij

   应该

   zouden moeten

   通知

   op de hoogte brengen

   团队

   team

   吗

   maakt er een ja-neevraag van

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij/we”: de spreker verwijst naar zichzelf samen met minstens één andere betrokkene. In het Mandarijn verandert deze vorm niet voor enkelvoud/meervoud of grammaticaal geslacht. De vorm kan in andere contexten inclusief of exclusief de aangesprokene zijn; deze zin maakt dat niet apart expliciet. 应该 drukt uit dat iets volgens de spreker behoort te gebeuren of verstandig is. Het staat vóór de daaropvolgende handeling en werkt hier als modaal woord: 我们应该通知 betekent “wij zouden het team moeten informeren”. Een gewone mogelijkheid wordt eerder met 可以 uitgedrukt, zoals in de vorige zin: 我们今天下午可以完成 (“We kunnen het vanmiddag afmaken”). 通知 is het werkwoord “informeren” of “op de hoogte brengen”. Het is hier de handeling die na 应该 hoort te gebeuren. Samen met 团队 betekent 通知团队: “het team informeren”. De vorm verandert hier niet om persoon of tijd aan te geven; Mandarijn gebruikt daarvoor vaak context of extra tijdsaanduidingen. Voorbeeld: 请通知我。 — “Breng me alstublieft op de hoogte.” 团队 is het zelfstandig naamwoord “team”. In deze zin is het de groep die geïnformeerd moet worden. Het woord bevat geen verplichte meervoudsvorm; de betekenis van een groep zit al in het woord zelf. Voorbeeld: 这个团队很忙。 — “Dit team heeft het druk.” 吗 staat aan het einde en maakt van de voorafgaande mededeling een ja-neevraag. Zonder 吗 zou 我们应该通知团队 een mededeling zijn: “Wij zouden het team moeten informeren.” 吗 vraagt hier of dat voorstel of die beoordeling geldt; het is geen zelfstandig woord voor een persoon of handeling. Samen vormen de delen 我们 + 应该 + 通知 + 团队 + 吗: “Zullen we het team op de hoogte brengen?” Letterlijker ligt er de gedachte onder: “Moeten wij het team informeren?” De vraag gaat dus over de wenselijkheid of voorgestelde noodzaak van die handeling, niet alleen over de mogelijkheid ervan.

8. 我们完成这部分后通知他们吧。

   Laten we het team op de hoogte brengen nadat we dit deel hebben afgemaakt.

   我们

   wij / we

   完成

   afmaken; voltooien

   这

   dit; deze

   部分

   deel; gedeelte

   后

   erna; nadat

   通知

   informeren; op de hoogte brengen

   他们

   hen; zij

   吧

   laten we ...

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij/we”: de spreker samen met minstens één andere persoon. Chinese persoonlijke voornaamwoorden krijgen geen persoonsuitgangen. Het element 们 markeert in vormen zoals 我们 en 他们 het meervoud; 我 betekent “ik” en 我们 “wij”. 完成 betekent hier “afmaken” of “voltooien”. Het is een werkwoord dat doorgaans een taak, onderdeel of ander object kan nemen. Chinese werkwoorden veranderen niet van vorm voor persoon of getal. Voorbeeld: 我们完成任务。 — “Wij maken de taak af.” 这 betekent hier “dit/deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het aanwijst. In 这部分 specificeert 这 dus 部分; de concrete referentie is “dit deel”. De vorm zelf markeert geen werkwoordstijd. 部分 betekent “deel” of “gedeelte”. Samen met 这 vormt het de nominale groep 这部分, “dit deel”. Voorbeeld: 这部分很重要。 — “Dit deel is belangrijk.” 后 betekent hier “nadat/erna”. Na een werkwoord of werkwoordgroep kan V + 后 een tijdsrelatie uitdrukken: eerst vindt de gebeurtenis in V plaats en daarna de hoofdhandeling. Hier is 完成这部分后 dus “nadat we dit deel hebben afgemaakt”. Voorbeeld: 吃饭后我们学习。 — “Nadat we hebben gegeten, studeren we.” 通知 betekent “informeren” of “op de hoogte brengen”. Het is een werkwoord en kan worden gevolgd door degene die de informatie ontvangt. In deze zin is dat 他们; samen vormt 通知他们 “hen informeren”. Voorbeeld: 请通知我。 — “Informeer mij alstublieft.” 他们 betekent hier “hen” als ontvanger van de mededeling. 们 markeert in deze vorm het meervoud; 他 is “hij” en 他们 is “zij/hen” voor meerdere personen. In de vaste vertaling en de voorafgaande context verwijst het naar het team dat op de hoogte moet worden gebracht. 吧 staat aan het einde en maakt van de zin een voorstel of aansporing, ongeveer “laten we ...”. Het voegt geen zelfstandig werkwoord of tijd toe; de voorgestelde handeling is 通知他们. De delen worden als volgt gecombineerd: 我们完成这部分后 geeft de tijdsrelatie — “nadat we dit deel hebben afgemaakt” — en 通知他们吧 geeft het voorstel — “laten we hen op de hoogte brengen”. De volledige betekenis is: “Laten we het team op de hoogte brengen nadat we dit deel hebben afgemaakt.”