Thuis een film kijken | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 在家看电影怎么样？

   Wat dacht je van een film thuis?

   在家

   thuis

   看

   kijken

   电影

   film

   怎么样

   hoe vind je het?

   Uitgebreide uitleg

   在家 betekent hier “thuis”. Het is een plaatsbepaling: 在 geeft de locatie aan en 家 betekent “thuis” of “huis”, afhankelijk van de context. In deze zin staat de plaats vóór de handeling. Voorbeeld: 我在家学习。 — “Ik studeer thuis.” 看 betekent hier “kijken” en staat vóór het object van de handeling. De vorm verandert in deze zin niet om persoon of aantal aan te geven. Voorbeeld: 看书。 — “Een boek lezen.” 电影 betekent “film”. Het is een zelfstandig naamwoord en vormt met 看 de combinatie 看电影: “films kijken” of, in deze context, “een film kijken”. Voorbeeld: 我们看电影。 — “Wij kijken een film.” 怎么样 vraagt letterlijk naar de beoordeling van iets: “hoe is het?” of “wat vind je ervan?”. Na een voorgestelde activiteit kan het de vaste vraagvorm vormen ...怎么样？, vergelijkbaar met “Wat dacht je van ...?” Het is hier geen vraag naar de manier waarop iemand kijkt; de voorafgaande activiteit is het onderwerp van de beoordeling. Voorbeeld: 明天见面怎么样？ — “Wat dacht je ervan om morgen af te spreken?” Samen vormen 在家看电影 en 怎么样？ de voorstelvraag “Wat dacht je van thuis een film kijken?”. Het onderwerp van de activiteit wordt in het Chinees niet expliciet genoemd; de vraag richt zich op de beoordeling van dit voorstel. 在家 bepaalt waar de activiteit plaatsvindt, 看电影 benoemt de activiteit en 怎么样 vraagt of die activiteit een goed idee lijkt.

2. 听起来不错，也很轻松。

   Dat klinkt leuk en makkelijk.

   听起来

   klinkt

   不错

   goed; leuk

   也

   ook

   轻松

   makkelijk; ontspannen

   Uitgebreide uitleg

   听起来 betekent hier “klinkt”. Het is een vaste, herbruikbare constructie: 听起来 + beschrijving = “klinken als …”. 听 betekent “luisteren/horen”; 起来 geeft in deze constructie aan welke indruk iets oproept. Voorbeeld: 听起来很有趣。 = “Dat klinkt interessant.” 不错 betekent hier “goed” of “leuk”. Letterlijk bevat het de ontkenning 不, maar als geheel is 不错 een positieve beoordeling: “niet slecht”, dus vaak natuurlijk vertaald als “goed”. Het is niet hetzelfde als 不对, dat “niet juist” betekent. Voorbeeld: 这个主意不错。 = “Dit idee is goed.” 也 betekent “ook”. Het voegt een tweede kenmerk of beoordeling toe aan wat al gezegd wordt. In deze zin verbindt het de positieve indruk 不错 met de extra beschrijving 很轻松. 轻松 betekent hier “makkelijk” of “ontspannen”. Het kan iets beschrijven dat weinig moeite kost, maar ook een ontspannen toestand; de vaste vertaling kiest hier voor “makkelijk”. In het zichtbare woord zelf staat geen aparte verbuiging voor persoon of aantal. Voorbeeld: 这份工作很轻松。 = “Dit werk is makkelijk/ontspannen.” Samen betekent 听起来不错，也很轻松。: “Dat klinkt leuk en ook makkelijk.” 听起来不错 geeft de algemene positieve indruk; 也很轻松 voegt eraan toe dat het bovendien weinig moeite lijkt te kosten. 很 staat in de volledige zin bij 轻松 en versterkt die beschrijving; het is daarom niet onderdeel van de geselecteerde quote 轻松.

3. 我们选一部短电影吧。

   Laten we een korte film kiezen.

   我们 … 吧

   laten we ...

   选

   kiezen

   一部

   een film

   短

   kort

   电影

   film

   Uitgebreide uitleg

   我们 ... 吧 combineert een voorstel met de spreker en minstens één andere betrokkene: “laten we ...”. 我们 betekent “wij/ons” en bevat geen aparte vorm voor mannelijk of vrouwelijk. 吧 staat hier aan het einde van de zin en maakt van de uitspraak een voorstel; het is dus niet zelf het werkwoord “kiezen”. 选 betekent hier “kiezen” en drukt de handeling uit. Het blijft in deze zin onveranderd voor persoon en aantal. Een bruikbaar patroon is 选 + gekozen zaak, bijvoorbeeld 我们选这个吧。 — “Laten we deze kiezen.” 一部 betekent hier samen “een film”. 一 is formeel het telwoord “één”, en 部 is het classificatiewoord dat onder meer bij films wordt gebruikt. In deze combinatie is de natuurlijke Nederlandse weergave “een”, zonder dat de zin nadruk legt op een exact geteld aantal. Een herbruikbaar patroon is 一部电影 — “een film”. 短 betekent hier “kort” en beschrijft 电影. Het is een bijvoeglijk woord; in deze positie staat het direct vóór het zelfstandig naamwoord. Het tegenovergestelde is 长 (“lang”), bijvoorbeeld 一部很长的电影 — “een heel lange film”. 电影 betekent “film”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan met het classificatiewoord 部 worden gecombineerd. 短电影 vormt samen “korte film”, waarbij 短 het type film nader bepaalt. Samen ontstaat 我们选一部短电影吧。: “Laten we een korte film kiezen.” De volgorde is: voorstel met “wij”, vervolgens het werkwoord “kiezen”, daarna de combinatie 一部, vervolgens de beschrijving 短 en het zelfstandig naamwoord 电影; 吧 markeert het geheel als voorstel.

4. 这样我们就能在太晚之前看完。

   Dan kunnen we klaar zijn voordat het laat wordt.

   这样

   zo; op deze manier

   我们

   wij; we

   就能

   dan kunnen

   太晚

   te laat

   看完

   afkijken; helemaal bekijken

   在 … 之前

   vóór; voordat

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier “op deze manier” en verwijst naar de voorgestelde manier van handelen. Het is een aanwijzend bijwoordelijk element: 这样 + werkwoord betekent “zo/op die manier + werkwoord”. Voorbeeld: 这样做比较好。 — “Zo doen is beter.” 我们 betekent “wij/we” en is het onderwerp van de rest van de zin. Het Chinese voornaamwoord verandert hier niet naar grammaticaal geslacht of naamval. Het kan naar de spreker samen met minstens één andere persoon verwijzen; de vaste vertaling bevestigt hier “we”. 就能 bestaat uit 就 en 能. 能 is het modale werkwoord “kunnen”, vaak met de betekenis dat iets mogelijk is of lukt. 就 geeft hier het gevolg aan: “dan/zodoende”. Samen betekent 就能 “dan kunnen” of “daarmee lukt het om”. Het volgende werkwoord staat na het modale werkwoord, zonder een vervoeging van 能. 太晚 betekent “te laat”. 太 betekent “te” of “al te”, en 晚 betekent “laat”. In deze zin is het een tijdsaanduiding in de grens 太晚之前: voordat het te laat wordt. Voorbeeld: 别走得太晚。 — “Ga niet te laat weg.” 看完 betekent hier “helemaal bekijken/afkijken”. 看 is het werkwoord “kijken/bekijken”; 完 is een resultaatscomplement dat aangeeft dat de handeling volledig is afgerond. 看完 betekent dus niet alleen “kijken”, maar “uitgekeken zijn” of “iets volledig bekeken hebben”. Voorbeeld: 我看完这部电影了。 — “Ik heb deze film helemaal bekeken.” 在……之前 betekent “vóór …” of “voordat …”. 在 markeert het tijdspunt of de tijdsperiode, en 之前 betekent “ervoor/vóór dat moment”. In deze zin staat 太晚 tussen beide delen: 在太晚之前, letterlijk “vóór het te laat is”. Chinees gebruikt hier geen Nederlandse vervoeging om toekomst of tijd uit te drukken; de tijdsrelatie komt uit de constructie en de context. Samen betekent 这样 + 我们 + 就能 dat de voorgestelde manier ertoe leidt dat “we dan kunnen”. 看完 specificeert wat volledig lukt: alles bekijken. 在太晚之前 geeft de uiterste tijd aan. De volledige betekenis is daarom: “Dan kunnen we klaar zijn voordat het laat wordt.”

5. 我可以带一些水果。

   Ik kan wat fruit meenemen.

   我可以

   ik kan

   带

   meenemen

   一些

   wat

   水果

   fruit

   Uitgebreide uitleg

   我可以 bevat 我, de eerste persoon enkelvoud: “ik”. 可以 staat vóór het werkwoord en maakt de handeling mogelijk; in deze zin geeft de combinatie, passend bij de vaste vertaling, aan dat de spreker fruit kan meenemen. Chinese werkwoorden veranderen hier niet naar persoon of getal. Voorbeeld: 我可以帮忙。 = “Ik kan helpen.” 带 is het werkwoord voor iets meenemen of dragen. De precieze richting hangt van de situatie af; hier betekent het volgens de vaste vertaling “meenemen”. Het werkwoord zelf krijgt geen persoonsuitgang. Voorbeeld: 我带水。 = “Ik neem water mee.” 一些 geeft een niet nader bepaalde hoeveelheid aan: “wat” of “enkele”. Het noemt geen exact aantal. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord en vormt hier samen met 水果 de hoeveelheidsgroep. Voorbeeld: 买一些面包。 = “Koop wat brood.” 水果 betekent “fruit”. Het is een zelfstandig naamwoord voor fruit als voedingsmiddel of categorie; het betekent hier niet noodzakelijk één afzonderlijk stuk fruit. Voorbeeld: 我喜欢水果。 = “Ik houd van fruit.” Samen vormen de delen 我 + 可以 + 带 + 一些水果: “Ik kan wat fruit meenemen.” De spreker presenteert het meenemen van een niet nader bepaalde hoeveelheid fruit als een mogelijke handeling.

6. 来点清淡的小吃就不错。

   Een lichte snack zou fijn zijn.

   来点

   neem wat; laten we wat nemen

   清淡

   licht, niet zwaar gekruid

   小吃

   snack; hapje

   不错

   best goed; niet slecht

   Uitgebreide uitleg

   来点 is een vaste, informele manier om een kleine of ongespecificeerde hoeveelheid van iets voor te stellen: 来点 + zelfstandig naamwoord betekent ongeveer “laten we wat … nemen” of “neem/kies wat …”. 点 geeft hier geen exact aantal aan. Voorbeeld: 来点茶。 — “Laten we wat thee nemen.” 清淡 betekent hier dat het eten licht is en niet zwaar, vet of sterk gekruid. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft, zoals in 清淡的小吃. Een bruikbaar contrast is 油腻 — “vet en zwaar”. Voorbeeld: 我想吃清淡的。 — “Ik wil iets lichts eten.” 小吃 is een zelfstandig naamwoord voor een snack of hapje. Het kan als algemeen soortwoord worden gebruikt zonder een specifiek hapje te benoemen. Voorbeeld: 这里的小吃很好吃。 — “De snacks hier zijn erg lekker.” 不错 betekent letterlijk ongeveer “niet slecht”, maar is in deze zin een positieve beoordeling: “best goed” of “fijn”. Het is niet hetzelfde als een sterke vorm als “uitstekend”. Voorbeeld: 这个主意不错。 — “Dat is een best goed idee.” Samen vormt 来点清淡的小吃 het voorstel om wat lichte snacks te nemen. 就 verbindt dat voorstel met de positieve beoordeling en geeft hier het effect “dan zou dat … zijn”. 来点清淡的小吃就不错。 betekent daarom: “Een lichte snack zou fijn zijn.”

7. 我要不要也带茶？

   Zal ik ook thee meenemen?

   我

   ik

   要不要

   wel of niet willen

   也

   ook

   带

   meenemen

   茶

   thee

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier ik: de spreker verwijst naar zichzelf. 我 is een voornaamwoord van de eerste persoon en verandert in deze functie niet voor grammaticaal geslacht. 要不要 is een keuzevraag in de vorm 要 + 不要, ongeveer “willen of niet willen”. In deze zin vraagt de spreker of die thee zal meenemen; in natuurlijk Nederlands past daarom “zal ik …?”. Het patroon 要不要 + werkwoord kan ook vragen of iemand iets wil doen. Voorbeeld: 你要不要喝水？ — “Wil je water drinken?” 也 betekent ook. Het voegt thee meenemen toe aan iets dat al in de situatie genoemd is, zonder zelf aan te geven wie het meeneemt of hoeveel thee er is. 带 betekent hier meenemen of bij zich meenemen: iets naar een andere plaats of situatie brengen. 带 markeert in deze zin geen persoon of verleden tijd; het onderwerp 我 levert de betekenis “ik neem mee”. Hetzelfde werkwoord kan, afhankelijk van de context, ook “brengen” betekenen. Voorbeeld: 我带书。 — “Ik neem een boek mee.” 茶 is het zelfstandig naamwoord thee. Het kan naar thee als drank of naar thee in het algemeen verwijzen; deze zin legt geen hoeveelheid vast. Voorbeeld: 我们喝茶。 — “Wij drinken thee.” Samen vormen 我 + 要不要 + 也 + 带 + 茶 de vraag: “Zal ik ook thee meenemen?” De spreker vraagt of die, naast wat al besproken is, eveneens thee moet meenemen. 要不要 maakt de keuze “wel of niet” duidelijk; 也 markeert thee als aanvullende zaak die wordt meegenomen.

8. 有茶也不错。

   Thee zou ook lekker zijn.

   有

   hebben; er is

   茶

   thee

   也

   ook

   不错

   best goed; niet slecht

   Uitgebreide uitleg

   有 staat hier vooraan als werkwoordelijke uitdrukking van aanwezigheid of beschikbaarheid: “er is thee” of, in deze context, “als er thee bij is”. Het drukt hier niet uit dat een bepaalde persoon thee bezit. Een nuttig patroon is 有 + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld 有水。 — “Er is water.” 茶 betekent “thee” en is een zelfstandig naamwoord. In deze zin gaat het om thee als mogelijke toevoeging aan de situatie uit de context. Een eenvoudig patroon is 喝茶 — “thee drinken”; in dat patroon is 茶 nog steeds het zelfstandige naamwoord. 也 betekent “ook”. Het staat vóór het deel waarop “ook” betrekking heeft; hier markeert het dat de aanwezigheid van thee eveneens een positieve mogelijkheid is. Bijvoorbeeld: 有咖啡也不错。 — “Koffie zou ook best goed zijn.” Dit voorbeeld introduceert koffie alleen als oefenreferent. 不错 is hier een beschrijvende uitdrukking met de betekenis “best goed” of “niet slecht”. De vorm bevat 不, maar in deze vaste combinatie is de natuurlijke betekenis positief of goedkeurend, niet simpelweg een letterlijke ontkenning van een afzonderlijke beoordeling. Bijvoorbeeld: 这个主意不错。 — “Dit idee is best goed.” Samen vormt 有茶 het idee “er is thee bij” of “als er thee is”, 也 voegt “ook” toe, en 不错 beoordeelt die mogelijkheid als goed. Daarom betekent de volledige uiting in deze context: “Thee zou ook lekker zijn.” De Chinese zin noemt geen expliciete persoon die thee meeneemt; hij beoordeelt de aanwezigheid van thee als een eveneens goede mogelijkheid.