Een kapotte lamp | Leer chinees in het Nederlands

Over deze les

Met Een kapotte lamp oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het chinees.

Dialoog

灯不亮。

dēng bú liàng Het licht doet het niet.

你检查开关了吗？

nǐ jiǎnchá kāiguān le ma Heb je de schakelaar gecontroleerd?

我检查过开关了，但灯还是不亮。

wǒ jiǎnchá guo kāiguān le, dàn dēng háishi bú liàng Ik heb de schakelaar gecontroleerd, maar het licht doet het nog steeds niet.

可能灯泡旧了。

kěnéng dēngpào jiù le Misschien is de gloeilamp oud.

现在房间太暗了。

xiànzài fángjiān tài àn le De kamer is nu te donker.

我可以拿一盏小灯来。

wǒ kěyǐ ná yì zhǎn xiǎo dēng lái Ik kan een kleine lamp brengen.

我们稍后应该换灯泡。

wǒmen shāohòu yīnggāi huàn dēngpào We moeten later de gloeilamp vervangen.

用这盏灯，直到我们换好灯泡。

yòng zhè zhǎn dēng, zhídào wǒmen huàn hǎo dēngpào Gebruik de lamp totdat we de gloeilamp vervangen.

Woord voor woord

灯 “灯” betekent hier lamp of licht, zoals in “灯不亮” en “灯还是不亮”. Je gebruikt het voor het verlichtingsobject of het licht zelf; in deze situatie praat je erover wanneer een lamp niet brandt.

不 “不” maakt in “灯不亮” de betekenis negatief: de lamp brandt niet. Het staat hier vóór “亮” en wordt gebruikt om een toestand of eigenschap te ontkennen, bijvoorbeeld wanneer je uitlegt waarom een kamer donker is.

亮 “亮” betekent in “灯不亮” dat een lamp brandt of licht geeft. Samen met “不” beschrijft het dat de lamp geen licht geeft; je gebruikt deze uitdrukking wanneer je een probleem met verlichting meldt.

你 “你” betekent jij of u en verwijst in “你检查开关了吗” naar de persoon aan wie A de vraag stelt. Het staat vóór de handeling “检查”; je gebruikt het om rechtstreeks aan één gesprekspartner te vragen wat die heeft gedaan.

检查 “检查” betekent controleren of nakijken, zoals in “检查开关”. Het krijgt hier “开关” als object; je gebruikt het wanneer je een onderdeel onderzoekt om de oorzaak van een probleem te vinden.

开关 “开关” betekent schakelaar, het onderdeel dat je in “检查开关” controleert. Het kan direct na “检查” staan als object; in deze situatie gebruik je het wanneer een lamp niet werkt.

了 “了” heeft in deze dialoog verschillende functies: in “检查开关了吗” maakt het deel uit van een vraag over een uitgevoerde handeling, in “检查过开关了” geeft het aan dat de handeling als gedaan wordt voorgesteld, en in “旧了” markeert het een veranderde toestand. De precieze betekenis volgt dus uit de hele constructie; je gebruikt deze vorm hier bij een vraag, een afgeronde controle en een nieuwe toestand.

吗 “吗” staat aan het einde van “你检查开关了吗” en maakt van de zin een ja-neevraag. Je gebruikt het na een mededeling wanneer je wilt vragen of de gesprekspartner die handeling heeft verricht.

我 “我” betekent ik of mij en verwijst in “我检查过开关了” naar de spreker. Het staat vóór de handeling “检查”; je gebruikt het om te zeggen dat je zelf iets hebt gecontroleerd.

过 “过” geeft in “我检查过开关了” aan dat de spreker de controle eerder heeft uitgevoerd of die ervaring heeft. Het staat direct na “检查” en vóór “开关”; je gebruikt dit patroon om te zeggen dat je iets al eens hebt gedaan.

但 “但” betekent maar en verbindt in “但灯还是不亮” een tegenstelling. Eerst is de schakelaar gecontroleerd, maar daarna blijft het probleem bestaan; je gebruikt het om een onverwacht of tegengesteld vervolg in te leiden.

还 “还” draagt in “灯还是不亮” de betekenis nog of nog steeds. Samen met “是” vormt het hier “还是”, waarmee wordt aangegeven dat de toestand niet veranderd is; je gebruikt het wanneer een probleem na een controle blijft bestaan.

是 “是” staat hier niet zelfstandig als ‘zijn’, maar maakt deel uit van “还是” in “灯还是不亮”. In deze uitdrukking helpt het om aan te geven dat de eerder genoemde toestand nog voortduurt; je gebruikt “还是” wanneer iets ondanks een eerdere actie hetzelfde blijft.

可能 “可能” betekent misschien of mogelijk in “可能灯泡旧了”. Het verzacht de verklaring: de spreker noemt een mogelijke oorzaak, geen zekerheid; je gebruikt het vóór een mogelijke oorzaak of verklaring.

灯泡 “灯泡” betekent gloeilamp of lampje, zoals in “灯泡旧了” en “换灯泡”. Het kan na “换” staan als het voorwerp dat vervangen wordt; je gebruikt het wanneer je specifiek het verwisselbare lichtgevende onderdeel bedoelt.

旧 “旧” betekent oud in “灯泡旧了”. Met “了” beschrijft “旧了” dat de toestand als veranderd of nu relevant wordt voorgesteld; je gebruikt het bijvoorbeeld om een oude gloeilamp als mogelijke oorzaak van een defect te noemen.

现在 “现在” betekent nu en staat in “现在房间太暗了” vóór de beschrijving van de huidige toestand. Je gebruikt het om duidelijk te maken dat iets op dit moment geldt, bijvoorbeeld bij een probleem dat zojuist is ontstaan.

房间 “房间” betekent kamer in “房间太暗了”. Het staat vóór de beschrijving “太暗” als de plaats of ruimte die donker is; je gebruikt het wanneer je over de toestand van een kamer praat.

太 “太” betekent te of te veel in “太暗了”. Het versterkt “暗” en laat zien dat de hoeveelheid licht onvoldoende is; je gebruikt het vóór een eigenschap om aan te geven dat die een ongewenst niveau heeft.

暗 “暗” betekent donker of onvoldoende verlicht in “房间太暗了”. Het beschrijft hier de toestand van de kamer; je gebruikt het wanneer er niet genoeg licht is om prettig in de ruimte te zijn of iets goed te zien.

可以 “可以” betekent hier kunnen of in staat zijn, zoals in “我可以拿一盏小灯来”. Het staat vóór de handeling en drukt een aanbod of mogelijkheid uit; je gebruikt het om praktische hulp aan te bieden.

拿 “拿” betekent in “拿一盏小灯来” een kleine lamp pakken en hierheen brengen. Het krijgt “一盏小灯” als object en wordt gecombineerd met “来”; je gebruikt deze vorm wanneer je iets naar de gesprekspartner of de huidige plaats brengt.

一 “一” betekent één in “一盏小灯”. Het staat vóór de maatwoordgroep en geeft aan dat er één lamp wordt gebracht; je gebruikt het vóór een telbaar voorwerp wanneer je de hoeveelheid noemt.

盏 “盏” is het maatwoord voor lampen in “一盏小灯”. Het staat tussen “一” en “小灯”; je gebruikt de structuur “一盏” wanneer je één lamp telt.

小 “小” betekent klein in “一盏小灯”. Het staat vóór “灯” en beschrijft de grootte van de lamp; je gebruikt het vóór een zelfstandig naamwoord om een klein voorwerp aan te duiden.

来 “来” geeft in “拿一盏小灯来” aan dat de lamp naar de huidige plaats of richting van de spreker wordt gebracht. Het volgt op de handeling “拿”; je gebruikt “拿……来” wanneer iemand iets hierheen brengt.

我们 “我们” betekent wij of ons en verwijst in “我们稍后应该换灯泡” en “直到我们换好灯泡” naar de spreker en minstens één andere persoon. Het staat vóór de gezamenlijke handeling; je gebruikt het om een plan of actie van de groep te benoemen.

稍后 “稍后” betekent straks of iets later in “我们稍后应该换灯泡”. Het staat vóór de geplande handeling en geeft aan dat die niet meteen gebeurt; je gebruikt het om een nabije latere tijd aan te wijzen.

应该 “应该” betekent zouden moeten of horen te in “我们稍后应该换灯泡”. Het staat vóór de handeling “换” en drukt hier een voorstel of passende actie uit; je gebruikt het om samen te bespreken wat er moet gebeuren.

换 “换” betekent vervangen of verwisselen in “换灯泡” en “换好灯泡”. Het krijgt “灯泡” als object; je gebruikt het wanneer een oude of defecte gloeilamp door een andere wordt vervangen.

用 “用” betekent gebruiken in “用这盏灯”. Het staat vóór het voorwerp dat je gebruikt; je gebruikt het om een tijdelijke of praktische manier van handelen aan te geven, zoals een andere lamp gebruiken.

这 “这” betekent deze of dit en verwijst in “这盏灯” naar de lamp die dichtbij of in de huidige situatie beschikbaar is. Het staat vóór het maatwoord “盏”; je gebruikt het om één specifiek nabij voorwerp aan te wijzen.

直到 “直到” betekent totdat in “直到我们换好灯泡”. Het leidt het tijdstip of de gebeurtenis in waarop de tijdelijke handeling eindigt; je gebruikt het om te zeggen dat iets voortduurt tot een bepaalde actie klaar is.

好 “好” betekent in “换好灯泡” dat het vervangen van de gloeilamp goed of volledig afgerond is. Het staat direct na “换” en vóór “灯泡”; je gebruikt deze combinatie wanneer je niet alleen het vervangen noemt, maar ook benadrukt dat het resultaat klaar is.

Grammatica

还是 + 形容词

房间还是太暗。

fángjiān háishi tài àn

De kamer is nog steeds te donker.

还是 staat vóór het bijvoeglijk naamwoord en betekent hier ‘nog steeds’.

可能 + 形容词

房间可能太暗。

fángjiān kěnéng tài àn

De kamer is misschien te donker.

可能 staat vóór het gezegde en drukt onzekerheid uit: ‘misschien’.

Chinees woordenschat

不亮 bijvoeglijk naamwoord

bú liàng niet branden

灯 zelfstandig naamwoord

dēng lamp; licht

灯泡 zelfstandig naamwoord

dēngpào gloeilamp

房间 zelfstandig naamwoord

fángjiān kamer

还是 bijwoord

háishi nog steeds

检查 werkwoord

jiǎnchá controleren

旧 bijvoeglijk naamwoord

jiù oud

开关 zelfstandig naamwoord

kāiguān schakelaar

可能 bijwoord

kěnéng misschien

拿 werkwoord

ná pakken; brengen

太暗 uitdrukking

tài àn te donker

现在 bijwoord

xiànzài nu

Quiz

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

niet branden

Antwoord tonen

不亮

te donker

Antwoord tonen

太暗

controleren

Antwoord tonen

检查

Antwoord tonen

现在