Wandelen als hobby | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 散步是你的爱好吗？

   Is wandelen jouw hobby?

   散步

   wandelen

   是

   zijn

   你的

   jouw

   爱好

   hobby

   吗

   vraagpartikel

   Uitgebreide uitleg

   散步 betekent hier ‘wandelen’ of ‘een wandeling maken’. Het is een vaste werkwoordelijke combinatie: 散步 kan zelfstandig als activiteit gebruikt worden. Voorbeeld: 我喜欢散步。 — ‘Ik wandel graag.’ In de volgende voorbeeldzin staat dezelfde combinatie in 在空闲时间散步: ‘in de vrije tijd wandelen’. 是 betekent ‘zijn’ en verbindt hier het onderwerp met een identificatie of classificatie: iets wordt als een hobby aangemerkt. In een eenvoudige structuur staat vaak A 是 B: ‘A is B’. Voorbeeld: 散步是运动。 — ‘Wandelen is een sport/beweging.’ 你的 betekent ‘jouw’. 你 is de tweede persoon enkelvoud ‘jij’; 的 maakt er een bezitsbepaling van, dus letterlijk ‘van jou’ in de functie van ‘jouw’. Het aantal van de bezitter wordt hier niet door 你的 aangegeven. Vergelijk 我的爱好 — ‘mijn hobby’ — met 你的爱好 — ‘jouw hobby’. 爱好 betekent hier ‘hobby’ of ‘liefhebberij’ en is het zelfstandig naamwoord dat na 是 staat. Het kan ook als werkwoord ‘houden van’ betekenen, maar in deze zin is de naamwoordelijke betekenis bedoeld, zoals blijkt uit de vertaling en de positie in de structuur. Voorbeeld: 音乐是我的爱好。 — ‘Muziek is mijn hobby.’ 吗 is een partikel aan het einde van een gewone mededelende zin dat er een ja-neevraag van maakt. Het verandert de voorafgaande woordvolgorde niet. Zonder 吗 zou 散步是你的爱好。 een mededeling zijn: ‘Wandelen is jouw hobby.’ Met 吗 wordt dit 散步是你的爱好吗？: ‘Is wandelen jouw hobby?’ Samen bestaat de zin uit 散步 als onderwerp, 是 als verbindend werkwoord, 你的爱好 als ‘jouw hobby’, en 吗 als vraagpartikel. De volledige betekenis is dus: ‘Is wandelen jouw hobby?’

2. 我喜欢在空闲时间散步。

   In mijn vrije tijd ga ik graag wandelen.

   我

   ik

   喜欢

   leuk vinden; graag doen

   在空闲时间

   in mijn vrije tijd

   散步

   wandelen

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”. Dit is een voornaamwoord in de eerste persoon. Het verandert in deze functie niet voor geslacht of aantal. Voor “jij” gebruik je bijvoorbeeld 你. 喜欢 betekent hier “graag doen” of “leuk vinden”. De vorm blijft bij verschillende personen hetzelfde; het onderwerp maakt dus geen persoonsuitgang zichtbaar. Een veelgebruikt patroon is onderwerp + 喜欢 + werkwoord, bijvoorbeeld 我喜欢看书。 — “Ik lees graag.” 在空闲时间 betekent hier “in mijn vrije tijd”. 在 leidt de tijdsomstandigheid in en 空闲时间 betekent “vrije tijd”. Het bezittelijke “mijn” staat niet als afzonderlijk woord in deze Chinese woordgroep; het is de bezitslezing die door de vaste Nederlandse vertaling wordt aangegeven. Een vergelijkbaar voorbeeld is 在晚上我学习。 — “'s Avonds studeer ik.” 散步 betekent “wandelen” of “een wandeling maken”. Het wordt hier als werkwoord gebruikt voor rustig wandelen. In 我喜欢散步。 betekent het geheel “Ik wandel graag.” Samen vormen de delen 我 + 喜欢 + 在空闲时间 + 散步 de betekenis “Ik ga in mijn vrije tijd graag wandelen.” De tijdsomstandigheid geeft aan wanneer het wandelen plaatsvindt, terwijl 喜欢 uitdrukt dat de spreker dit graag doet. De zin zegt niet dat de spreker op dit moment aan het wandelen is; hij beschrijft een activiteit die hij in zijn vrije tijd graag doet.

3. 你通常去哪里？

   Waar ga je meestal naartoe?

   你

   jij

   通常

   meestal

   去

   gaan

   哪里

   waarheen

   Uitgebreide uitleg

   你 betekent hier “jij” en is het onderwerp. Het is de tweede-persoonsvorm voor één of meer aangesproken personen; het Chinees markeert hier geen verschil tussen enkelvoud en meervoud. Een beleefde vorm is 您, maar die staat niet in deze zin. 通常 betekent “meestal” en geeft aan dat het om een gewoonte of gebruikelijke situatie gaat. Het staat hier vóór het werkwoord en beperkt de gebeurtenis als geheel: “meestal gaan”. Een vergelijkbare, maar niet identieke frequentiewaarde is 常常 (“vaak”); 通常 benadrukt eerder wat gewoonlijk het geval is. 去 betekent hier “gaan”. De vorm verandert in deze zin niet voor persoon of aantal: hetzelfde werkwoord kan bijvoorbeeld ook met 我 (“ik”) worden gebruikt. In 去哪里 krijgt 去 een doelgerichte betekenis: ergens naartoe gaan. 哪里 is het vraagwoord voor “waar” wanneer naar een plaats of bestemming wordt gevraagd. In het Chinees blijft het vraagwoord op de plaats staan waar het antwoord zou komen. Daarom staat 哪里 hier na 去, waar in een antwoord bijvoorbeeld 公园 (“park”) kan staan: 去公园 betekent “naar het park gaan”. Samen vormt 去哪里 het patroon “waarheen gaan?”: 你去哪里？ betekent letterlijk ongeveer “Jij gaat waarheen?” In het Chinees staat het vraagwoord dus niet aan het begin zoals in het Nederlandse “Waar ga je ...?”. 通常 voegt de betekenis “meestal” toe, zodat de volledige vraag 你通常去哪里？ betekent: “Waar ga je meestal naartoe?” De vraag gaat over de gebruikelijke bestemming, zonder zelf een specifieke plaats te noemen.

4. 我在公园里散步。

   Ik wandel in het park.

   我

   ik

   在

   in; op een plaats

   公园

   park

   里

   binnen; in

   散步

   wandelen

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”: de spreker verwijst naar zichzelf. Het is een eerste-persoonspronomen in het Chinees en verandert niet naar geslacht. Ter vergelijking: 你 betekent “jij/je” en 他 “hij”. 在 geeft hier de plaats aan waar de handeling plaatsvindt. In een herbruikbaar patroon staat het vóór de plaats: 在 + plaats + ..., bijvoorbeeld 我在家学习。 — “Ik studeer thuis.” 公园 is het zelfstandig naamwoord “park”. Het bestaat uit 公 en 园, maar in deze zin moet je het als één woord voor “park” leren. Voor een ander plaatswoord kun je hetzelfde patroon gebruiken, bijvoorbeeld 学校 — “school”. 里 is een plaatsaanduidend element met de betekenis “in/binnen”. Het staat na het zelfstandig naamwoord: 公园里 betekent “in het park”. Met 在 ontstaat de volledige plaatsuitdrukking 在公园里 — “in het park”. Een vergelijkbaar patroon is 房间里 — “in de kamer”. 散步 betekent “wandelen” of “een wandeling maken”. Het is hier de handeling die de spreker uitvoert. Een voorbeeld is 我们晚上散步。 — “Wij wandelen ’s avonds.” Samen bestaat de zin uit 我 (“ik”), 在公园里 (“in het park”) en 散步 (“wandelen”). De Chinese volgorde is dus: onderwerp + plaats + handeling. De volledige betekenis is: “Ik wandel in het park.”

5. 路程长吗？

   Is de route lang?

   路程

   route

   长

   lang

   吗

   maakt er een ja-neevraag van

   Uitgebreide uitleg

   路程 betekent hier “route” of “afstand van een traject”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan verwijzen naar het afgelegde traject of de lengte daarvan. In een ander voorbeeld: 这段路程很长。 — “Dit traject is lang.” 长 betekent hier “lang” en beschrijft de lengte van 路程. Het is een bijvoeglijk woord dat in het Chinees rechtstreeks als gezegde kan staan: 路程长 betekent “de route is lang”. De vorm verandert hier niet voor persoon of getal. Het bruikbare contrast is 短 (“kort”): 路程很短。 — “De route is kort.” 吗 staat aan het einde van een mededelende zin en maakt er een ja-neevraag van. De woordvolgorde blijft behouden; 路程长吗？ volgt dus het patroon [onderwerp] + [beschrijving] + 吗. Samen betekent 路程长吗？ letterlijk: “Is de route lang?” Het is een vraag naar de lengte van het traject.

6. 路程很短，走起来很轻松。

   Het is een korte, gemakkelijke wandeling.

   路程

   route; afstand

   很短

   heel kort

   走起来

   bij het lopen

   很轻松

   heel gemakkelijk

   Uitgebreide uitleg

   路程 betekent hier de afgelegde afstand of route. Het is een zelfstandig naamwoord; het zegt op zichzelf niet dat er precies één wandeling is. In 路程很短 wordt die route als onderwerp beschreven. 很短 betekent dat de route een geringe lengte heeft. 短 is het bijvoeglijk naamwoord “kort”, met als tegenstelling 长 “lang”; dat contrast staat ook in de vorige vraag. 很 versterkt hier de beschrijving tot “heel/erg kort”. Voorbeeld: 这条路很短。 — “Deze weg is heel kort.” 走起来 bestaat uit 走 “lopen” en 起来. Samen geeft dit een beoordeling die naar voren komt wanneer men de handeling uitvoert: “bij het lopen” of “om te lopen”. Het patroon V起来 + beschrijving kan dus aangeven hoe iets aanvoelt of uitpakt tijdens die activiteit. Voorbeeld: 这双鞋穿起来很舒服。 — “Deze schoenen zitten prettig wanneer je ze draagt.” 很轻松 beschrijft dat het lopen weinig inspanning vraagt en daardoor gemakkelijk aanvoelt. 轻松 is hier een bijvoeglijk naamwoord; 很 versterkt het. Het betekent in deze zin niet simpelweg “ontspannen” als gemoedstoestand, maar “gemakkelijk zonder veel moeite”. Voorbeeld: 慢慢走就很轻松。 — “Als je langzaam loopt, is het heel gemakkelijk.” De zin bestaat uit twee samenhangende delen: 路程很短 zegt dat de route kort is; 走起来很轻松 zegt hoe het lopen over die route aanvoelt. Samen betekent de vaste vertaling dat het om een korte route of wandeling gaat die gemakkelijk te lopen is.

7. 听起来很放松。

   Dat klinkt ontspannend.

   听起来

   klinkt

   很放松

   ontspannend

   Uitgebreide uitleg

   听起来 betekent hier “klinken” of “het klinkt”. Het is een vaste, herbruikbare constructie: 听 (“horen”) + 起来, waarbij 起来 na een waarnemingswerkwoord aangeeft welke indruk iets geeft. Bijvoorbeeld: 听起来不错。 — “Dat klinkt goed.” 很放松 betekent hier “ontspannend”. 很 versterkt de daaropvolgende beschrijving; het betekent in deze zin niet noodzakelijk “zeer” als een exacte graad. 放松 beschrijft ontspanning en kan, afhankelijk van de context, ook “ontspannen” betekenen. In deze uiting wordt het als beschrijving van de indruk gebruikt. Samen vormt 听起来很放松 de betekenis: “Dat klinkt ontspannend.” De zin geeft een indruk op basis van wat iemand hoort; hij beweert niet dat de spreker zelf al ontspannen is. De vorm is bruikbaar met andere beschrijvingen, bijvoorbeeld 听起来很方便。 — “Dat klinkt handig.”

8. 我们可以一起去那里。

   We kunnen er samen naartoe gaan.

   我们

   we

   可以

   can

   一起

   together

   去

   go

   那里

   there

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier ‘we’: een persoonlijk voornaamwoord voor de spreker en ten minste één andere persoon. Het Chinees maakt in deze vorm geen zichtbaar verschil tussen inclusief ‘wij’ (met de aangesprokene) en exclusief ‘wij’ (zonder de aangesprokene); de vaste vertaling geeft alleen ‘we’ aan. Voorbeeld: 我们来了 betekent ‘Wij zijn gekomen.’ 可以 betekent hier ‘kunnen’ en staat vóór het werkwoord. Het drukt uit dat de gezamenlijke handeling mogelijk is of kan worden uitgevoerd. Deze vorm verandert niet naar persoon of getal. Een bruikbaar patroon is onderwerp + 可以 + werkwoord: 我可以去 betekent ‘Ik kan gaan.’ 一起 betekent ‘samen’. Het geeft aan dat de betrokken personen de handeling gezamenlijk uitvoeren en staat hier vóór 去. Het is geen vorm van 去 en verandert niet om met het onderwerp overeen te komen. Voorbeeld: 我们一起学习 betekent ‘Wij studeren samen.’ 去 betekent ‘gaan’ en heeft hier de betekenis van zich naar een bestemming begeven. Het is het zelfstandige werkwoord; 可以 is alleen het voorafgaande modale element. 去 verandert hier niet voor persoon of getal. Voorbeeld: 他去学校 betekent ‘Hij gaat naar school.’ 那里 betekent ‘daar’ of ‘daarheen’, met verwijzing naar een plaats die in deze context als bestemming bedoeld is. In combinatie met 去 vormt het de bestemming: 去那里 betekent ‘daarheen gaan’. Daar staat geen aparte Nederlandse voorzetselvertaling voor nodig; de richting wordt door 去 plus de plaatsaanduiding duidelijk. Samen geven de delen de volgorde onderwerp + mogelijkheid + gezamenlijke handeling + beweging + bestemming: ‘Wij kunnen samen daarheen gaan.’ De zin stelt dus voor of geeft aan dat die gezamenlijke verplaatsing mogelijk is; er wordt niet beweerd dat de verplaatsing al heeft plaatsgevonden.