Over deze les
Met Rust voor een zere been oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het chinees.
Dialoog
A
我的腿有一点疼。
Wǒ de tuǐ yǒu yìdiǎn téng. Mijn been doet een beetje pijn.
B
在这把椅子上坐一会儿。
Zài zhè bǎ yǐzi shàng zuò yíhuìr. Ga even op deze stoel zitten.
A
我今天走得太多了。
Wǒ jīntiān zǒu de tài duō le. Ik heb vandaag te veel gelopen.
B
把腿抬到这里来，休息一下。
Bǎ tuǐ tái dào zhèlǐ lái, xiūxi yíxià. Leg je been hier omhoog en rust uit.
A
过一会儿我可以走一走吗？
Guò yíhuìr wǒ kěyǐ zǒu yi zǒu ma? Kan ik straks een beetje rondlopen?
B
只有觉得没问题才走动。
Zhǐyǒu juéde méi wèntí cái zǒudòng. Loop alleen als het goed voelt.
A
沙发比这把椅子舒服。
Shāfā bǐ zhè bǎ yǐzi shūfu. Op de bank zit ik beter dan op deze stoel.
B
那就坐在那里，别动腿。
Nà jiù zuò zài nàlǐ, bié dòng tuǐ. Ga dan daar zitten en houd je been stil.Woord voor woord
我
我 betekent hier ‘ik’ en verwijst naar de spreker in «我的腿有一点疼» en «我今天走得太多了». Het staat voor de persoon die iets voelt of iets heeft gedaan; een bruikbaar patroon is 我 + werkwoord of 我 + 的 + zelfstandig naamwoord.
的
的 verbindt in «我的腿» de spreker met het lichaamsdeel en geeft aan dat het om ‘mijn been’ gaat. Het staat hier tussen 我 en 腿; een bruikbaar patroon is bezitter + 的 + zelfstandig naamwoord.
腿
腿 betekent hier ‘been’ in «我的腿有一点疼». Het woord benoemt het lichaamsdeel dat pijn doet en kan na 的 staan in een bezitsconstructie.
有
有 geeft in «有一点疼» aan dat er in beperkte mate pijn aanwezig is. In deze zin vormt het samen met 一点 en 疼 de beschrijving van de pijn; een bruikbaar patroon is 有 + hoeveelheid + gevoel of toestand.
一点
一点 betekent hier ‘een beetje’ in «我的腿有一点疼». Het beperkt de hoeveelheid pijn en staat vóór 疼; hetzelfde patroon kan een kleine hoeveelheid of geringe mate aangeven.
疼
疼 betekent hier ‘pijn doen’ of ‘pijnlijk zijn’ in «我的腿有一点疼». Het beschrijft de lichamelijke pijn van 腿 en kan na een onderwerp en een graadaanduiding staan.
在
在 geeft in «在这把椅子上» de plaats aan waar iemand gaat zitten. Het staat vóór de plaatsaanduiding; een bruikbaar patroon is 在 + plaats + werkwoord.
这
这 verwijst in «这把椅子» naar de stoel die dichtbij is of op dat moment wordt aangewezen. Het staat vóór 把 en 椅子; een bruikbaar patroon is 这 + maatwoord + zelfstandig naamwoord.
把
把 is in «这把椅子» het maatwoord voor 椅子. Het hoort hier bij de benoeming van één specifieke stoel en staat tussen 这 en 椅子.
椅子
椅子 betekent ‘stoel’ in «这把椅子». Het wordt hier samen met het maatwoord 把 gebruikt om de stoel aan te wijzen waarop iemand moet zitten.
上
上 geeft in «这把椅子上» de positie op de stoel aan. Het staat na de plaats of het voorwerp en maakt samen met 在 een plaatsaanduiding.
坐
坐 betekent hier ‘zitten’ of ‘gaan zitten’ in «坐一会儿» en «坐在那里». Het kan met een plaatsaanduiding worden gecombineerd, zoals in 在这把椅子上坐.
一会儿
一会儿 betekent hier ‘een tijdje’ of ‘even’ in «坐一会儿». Het geeft een korte tijdsduur aan en staat na de handeling die tijdelijk wordt uitgevoerd.
今天
今天 betekent ‘vandaag’ in «我今天走得太多了». Het geeft aan wanneer de handeling plaatsvond en staat hier vóór de werkwoordgroep.
走
走 betekent hier ‘lopen’ in «走得太多了» en «走一走». Het beschrijft lopen als activiteit en kan met 得 een graad of hoeveelheid krijgen.
得
得 verbindt in «走得太多了» de handeling 走 met de graadaanduiding 太多. Een bruikbaar patroon is werkwoord + 得 + beschrijving van de mate of manier.
太
太 geeft in «太多» aan dat de hoeveelheid te groot is. Het staat vóór 多 en vormt daarmee de betekenis ‘te veel’ in de context van het lopen.
多
多 betekent in «走得太多了» ‘veel’ en verwijst hier naar de hoeveelheid lopen. Samen met 太 beschrijft het dat er meer is gelopen dan goed was.
了
了 staat aan het einde van «走得太多了» en laat zien dat de beschreven situatie nu als ontstaan of relevant wordt voorgesteld. Het maakt van 太多 een uitspraak over de huidige toestand in deze context.
抬
抬 betekent hier ‘optillen’ in «把腿抬到这里来». Het beschrijft dat 腿 omhoog en naar een bepaalde plaats wordt bewogen; een bruikbaar patroon is 抬 + voorwerp + 到 + plaats.
到
到 geeft in «抬到这里来» het eindpunt van de beweging aan. Het staat vóór de plaatsaanduiding 这里; een bruikbaar patroon is werkwoord + 到 + plaats.
这里
这里 betekent ‘hier’ in «抬到这里来». Het benoemt de plaats waar de beweging eindigt en kan ook na 在 als plaatsaanduiding worden gebruikt.
来
来 geeft in «抬到这里来» de richting naar de aangewezen plaats of naar de spreker aan. Samen met 到这里 maakt het duidelijk dat het been hierheen moet worden gebracht.
休息
休息 betekent ‘rusten’ in «休息一下». Het beschrijft het doel van het stilhouden van het been en kan met 一下 worden gecombineerd voor een korte rustperiode.
一下
一下 maakt in «休息一下» de handeling kort of beperkt: ‘even rusten’. Het staat na het werkwoord en geeft een korte duur of lichte uitvoering aan.
过
过 betekent in «过一会儿» ‘na verloop van’ of ‘over’ een korte tijd. Het vormt samen met 一会儿 een tijdsaanduiding voor iets dat later gebeurt.
可以
可以 betekent in «我可以走一走吗» dat de spreker vraagt of hij mag of kan lopen. Het staat vóór de werkwoordgroep; een bruikbaar patroon is 可以 + werkwoord.
一
一 is in «走一走» onderdeel van de herhaalde werkwoordconstructie. De volledige constructie maakt de handeling kort of licht, dus de betekenis komt niet van 一 alleen.
吗
吗 maakt van «我可以走一走» een ja-neevraag: «我可以走一走吗». Het staat aan het einde van de zin en vraagt om toestemming of bevestiging.
只有
只有 betekent in «只有觉得没问题才走动» ‘alleen wanneer’ en introduceert de enige voorwaarde. Samen met 才 vormt het de constructie ‘alleen als ..., dan ...’.
觉得
觉得 betekent hier ‘vinden’ of ‘aanvoelen’ in «觉得没问题». Het verwijst naar de beoordeling van de eigen toestand en kan vóór een volledige beoordeling staan.
没
没 betekent in «没问题» ‘geen’ of ‘niet’ en maakt van 问题 de uitdrukking ‘geen probleem’. In deze dialoog betekent «觉得没问题» dat het goed of in orde aanvoelt.
问题
问题 betekent in «没问题» ‘probleem’ of ‘bezwaar’. Samen met 没 vormt het de vaste uitdrukking ‘geen probleem’, hier gebruikt voor de vraag of bewegen in orde is.
才
才 geeft in «只有觉得没问题才走动» aan dat 走动 pas na het voldoen aan de voorwaarde mag gebeuren. Het hoort hier bij 只有 in de constructie 只有 ... 才 ... .
走动
走动 betekent hier ‘rondlopen’ of ‘zich lopend bewegen’. Het verwijst naar bewegen in het algemeen, niet naar één korte loopactie; in «只有觉得没问题才走动» is het de handeling die alleen onder een voorwaarde wordt toegestaan.
沙发
沙发 betekent ‘sofa’ in «沙发比这把椅子舒服». Het is hier het eerste onderdeel van de vergelijking en wordt tegenover 这把椅子 geplaatst.
比
比 markeert in «沙发比这把椅子舒服» de vergelijking. Het staat tussen wat wordt vergeleken en het vergelijkingspunt; een bruikbaar patroon is A 比 B + eigenschap.
舒服
舒服 betekent hier ‘comfortabeler aanvoelen’ in «沙发比这把椅子舒服». Het beschrijft lichamelijk comfort en staat na de vergelijking tussen 沙发 en 这把椅子.
那
那 betekent in «那就坐在那里» niet alleen ‘daar’, maar verwijst naar de conclusie uit wat net is gezegd: ‘dan’. Het leidt hier de daaropvolgende keuze of handeling in.
就
就 geeft in «那就坐在那里» aan dat de voorgestelde handeling nu volgt: ‘dan maar’. Een bruikbaar patroon is 那就 + handeling als reactie op de vorige informatie.
那里
那里 betekent ‘daar’ in «坐在那里». Het verwijst naar de plaats die niet bij de spreker is en staat na 坐 als plaatsaanduiding.
别
别 betekent in «别动腿» ‘niet doen’ of ‘doe niet’. Het vormt een verbod of negatieve opdracht en staat direct vóór het werkwoord.
动
动 betekent in «别动腿» ‘bewegen’ of ‘verplaatsen’. Het krijgt hier 腿 als object; een bruikbaar patroon is 别动 + voorwerp om iemand te vragen iets stil te houden.
Grammatica
只有……才……
只有休息一会儿，腿才舒服。
Zhǐyǒu xiūxi yíhuìr, tuǐ cái shūfu.Alleen als je een poosje rust, voelt je been prettig aan.
Deze constructie betekent ‘alleen als … dan …’. 才 benadrukt dat het tweede pas onder die voorwaarde gebeurt.
别 + werkwoord
别动腿。
Bié dòng tuǐ.Beweeg je been niet.
别 staat vóór het werkwoord en wordt gebruikt om iemand direct te zeggen iets niet te doen.
Chinees woordenschat
今天
zelfstandig naamwoord
jīntiān
vandaag
我今天走得太多了。
抬
werkwoord
tái
optillen
把腿抬到这里来,休息一下。
太多
uitdrukking
tài duō
te veel
我今天走得太多了。
疼
bijvoeglijk naamwoord
téng
pijn doen; pijnlijk zijn
我的腿有一点疼。
腿
zelfstandig naamwoord
tuǐ
been
我的腿有一点疼。
休息
werkwoord
xiūxi
rusten
把腿抬到这里来,休息一下。
一点
uitdrukking
yìdiǎn
een beetje
我的腿有一点疼。
一会儿
uitdrukking
yíhuìr
een poosje; even
在这把椅子上坐一会儿。
椅子
zelfstandig naamwoord
yǐzi
stoel
在这把椅子上坐一会儿。
这里
voornaamwoord
zhèlǐ
hier
把腿抬到这里来,休息一下。
走
werkwoord
zǒu
lopen; gaan
我今天走得太多了。
坐
werkwoord
zuò
zitten
在这把椅子上坐一会儿。
Quiz
Spelling
Tik op de letters om het woord te spellen.
te veel
Antwoord tonen
太多vandaag
Antwoord tonen
今天een beetje
Antwoord tonen
一点een poosje; even