Een gedeelde vergaderruimte netjes houden | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我们可以用共用的会议室吗？

   Kunnen we de gedeelde vergaderruimte gebruiken?

   我们

   wij

   可以

   kunnen; mogen

   用

   gebruiken

   共用的

   gedeeld

   会议室

   vergaderruimte

   吗

   vraagpartikel

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij” als onderwerp. Het Chinees markeert in deze vorm geen tijd of persoon door een werkwoordsvervoeging. 我们 kan, afhankelijk van de context, inclusief of exclusief de aangesprokene zijn; deze zin specificeert dat niet. 可以 geeft hier de mogelijkheid of toestemming aan: “kunnen/mogen”. Het verandert niet naar persoon of meervoud. Een bruikbaar patroon is subject + 可以 + werkwoord, bijvoorbeeld: 我可以进去吗？ — “Mag ik naar binnen?” 用 is het werkwoord “gebruiken”. Het staat na 可以, dus 可以用 betekent “kunnen/mogen gebruiken”. Het werkwoord krijgt hier geen aparte tijds- of persoonsuitgang. 共用的 beschrijft het zelfstandig naamwoord erna: iets dat gedeeld of gemeenschappelijk gebruikt wordt. 共用 kan ook als werkwoord “samen gebruiken” betekenen; met 的 vormt het hier een bepaling vóór een zelfstandig naamwoord. Het patroon is 共用的 + zelfstandig naamwoord. 会议室 is een samenstelling voor “vergaderruimte”: 会议 verwijst naar een vergadering en 室 naar een kamer of ruimte. In deze zin is het één zelfstandig naamwoord voor de ruimte die gebruikt kan worden. 吗 staat aan het einde en maakt van de voorafgaande mededeling een ja-neevraag. Zonder 吗 zou 我们可以用共用的会议室 als mededeling klinken: “Wij kunnen/mogen de gedeelde vergaderruimte gebruiken.” Samen volgt de zin het patroon onderwerp + kunnen/mogen + werkwoord + bepaling + zelfstandig naamwoord + 吗: 我们 + 可以 + 用 + 共用的 + 会议室 + 吗. De combinatie betekent hier: “Kunnen we de gedeelde vergaderruimte gebruiken?”

2. 可以，但请保持房间整洁，方便其他人使用。

   Dat kan, maar houd de ruimte netjes voor andere mensen.

   可以

   kan; mogelijk zijn

   但

   maar

   请

   alsjeblieft

   保持

   behouden; houden

   房间

   kamer; ruimte

   整洁

   netjes; ordelijk

   方便

   gemakkelijk maken; handig zijn voor

   其他人

   andere mensen

   使用

   gebruiken

   Uitgebreide uitleg

   可以 staat hier voor toestemming of haalbaarheid: “dat kan”. In antwoord op een vraag kan het dus betekenen dat iets toegestaan of mogelijk is. Het is een onveranderlijk modaal werkwoord; bijvoorbeeld: 可以进去。 — “Je mag naar binnen.” 但 betekent “maar” en verbindt een eerste mededeling met een beperking of voorwaarde. Het staat hier vóór het verzoek. Een vergelijkbare tegenstelling is: 可以，但是要小心。 — “Dat kan, maar je moet voorzichtig zijn.” 请保持 vormt een beleefd verzoek: 请 staat vóór het werkwoord en verzacht de aansporing. 保持 betekent “behouden” of “in een bepaalde toestand houden”. Chinese werkwoorden krijgen hier geen persoons- of getalsuitgang. Vergelijk: 请保持安静。 — “Blijf alstublieft stil.” 房间 betekent “kamer” en is een zelfstandig naamwoord. In deze zin is het datgene waarvan de toestand wordt genoemd: de kamer moet netjes worden gehouden. 整洁 beschrijft een ordelijke, nette toestand. In 保持房间整洁 werkt het als toestand na 保持: “de kamer netjes houden”. Het is geen vervoegde vorm en verandert niet omdat 房间 enkelvoudig is. Voorbeeld: 房间很整洁。 — “De kamer is erg netjes.” 方便 heeft hier de werkwoordelijke betekenis “gemakkelijk maken” of “handig maken”, niet alleen de beschrijvende betekenis “gemakkelijk”. De voorafgaande handeling of toestand als geheel maakt het gebruik voor anderen gemakkelijker. Voorbeeld: 这样做方便大家。 — “Zo doen maakt het voor iedereen gemakkelijker.” 其他人 betekent “andere mensen”. 其他 specificeert dat het om mensen buiten de al bedoelde persoon of groep gaat; 人 betekent “persoon/mens”. Het geheel verwijst naar andere mensen, zonder aparte meervoudsuitgang op 人. 使用 betekent “gebruiken”. Het is een werkwoord zonder persoons- of tijdsvervoeging. In 方便其他人使用 is 其他人 degene die gebruikt; wat zij gebruiken, wordt uit de context begrepen als de ruimte. Voorbeeld: 其他人可以使用这张桌子。 — “Andere mensen kunnen deze tafel gebruiken.” Samen betekent 可以，但 “Dat kan, maar”. Daarna vraagt 请保持房间整洁 beleefd om de kamer netjes te houden. 方便其他人使用 geeft het doel of gevolg daarvan: zo wordt het voor andere mensen gemakkelijker om de ruimte te gebruiken. De volledige betekenis is daarom: “Dat kan, maar houd de ruimte netjes voor andere mensen.”

3. 这张桌子空着吗？

   Is deze tafel vrij?

   这

   deze

   桌子

   tafel

   空着

   vrij zijn; leeg zijn

   吗

   maakt er een vraag van

   Uitgebreide uitleg

   这 betekent hier “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord om naar de bedoelde tafel te verwijzen. Deze vorm maakt geen onderscheid naar grammaticaal geslacht. Voor een meervoudige aanwijzing wordt doorgaans 这些 gebruikt, niet alleen 这. In 这张桌子 staat 张 als maatwoord voor onder andere platte voorwerpen zoals tafels; de hele groep betekent hier “deze tafel”. 桌子 betekent “tafel”. 子 hoort in dit woord bij de vaste woordvorm; maak er dus niet zelfstandig een betekenis van. Een bruikbaar patroon is 这张 + zelfstandig naamwoord: “deze …”, met het passende maatwoord voor het genoemde voorwerp. 空着 beschrijft de toestand dat iets leeg of vrij is. 空 betekent “leeg/vrij”, en 着 geeft aan dat die toestand voortduurt. Het gaat hier dus om de actuele beschikbaarheidstoestand van de tafel, niet om een handeling die iemand uitvoert. Als oefenvoorbeeld: 门开着。 — “De deur staat open.” Daar laat 着 eveneens zien dat de toestand aanhoudt. 吗 staat aan het einde en maakt van de voorafgaande mededeling een ja-neevraag. De vraag gaat hier dus over de beschikbaarheid van de tafel. Een patroon om te hergebruiken is ...吗？, bijvoorbeeld 桌子空着吗？ — “Is de tafel vrij?” Samen vormen 这张桌子 (“deze tafel”) en 空着 (“vrij/leeg zijn”) de inhoud 这张桌子空着: “Deze tafel is vrij.” Het slotpartikel 吗 maakt daarvan de vraag 这张桌子空着吗？: “Is deze tafel vrij?”

4. 这张桌子现在可以用。

   De tafel is nu vrij.

   这张

   deze (voor een plat voorwerp)

   桌子

   tafel

   现在

   nu

   可以

   kunnen; mogen

   用

   gebruiken

   Uitgebreide uitleg

   这张 verwijst hier naar een specifiek plat voorwerp. 这 betekent “deze” en 张 is de maatclassifier die onder meer bij tafels en andere vlakke voorwerpen wordt gebruikt. Samen vormt dit met het volgende zelfstandig naamwoord het patroon 这张 + zelfstandig naamwoord: “deze ...”. Voorbeeld: 这张地图 — “deze kaart”. 桌子 betekent “tafel”. Het is het zelfstandig naamwoord dat door 这张 wordt bepaald. Voorbeeld: 桌子很大。 — “De tafel is groot.” 现在 betekent “nu” en plaatst de situatie in het huidige moment. Het kan vooraan staan, zoals hier, of later in de zin: 我现在用桌子。 — “Ik gebruik de tafel nu.” 可以 staat hier vóór 用 en geeft aan dat iets mogelijk of toegestaan is. In deze zin betekent het concreet dat de tafel nu gebruikt kan worden, wat aansluit bij de vaste vertaling “De tafel is nu vrij.” Het is dus niet nodig om hier een toekomstbetekenis in te lezen. Een bruikbaar patroon is 可以 + werkwoord: 你可以坐。 — “Je kunt gaan zitten.” 用 betekent “gebruiken”. Het is een zelfstandig werkwoord en krijgt hier na 可以 de vorm 用, zonder zichtbare persoonsverandering. Voorbeeld: 我用这张桌子。 — “Ik gebruik deze tafel.” De delen komen samen als 这张桌子 (“deze tafel”) + 现在 (“nu”) + 可以用 (“kan gebruikt worden”). De volledige uitspraak zegt daarom dat deze tafel op dit moment beschikbaar is om te gebruiken: “De tafel is nu vrij.”

5. 我会把我的包放在墙边。

   Ik zet mijn tas bij de muur.

   我

   ik

   会

   zal

   把

   markeert het object vóór de handeling

   我的

   mijn

   包

   tas

   放

   plaatsen; neerzetten

   在

   op; bij

   墙

   muur

   边

   kant; zijde

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”, de spreker. Dit voornaamwoord verandert in het Chinees niet naar grammaticaal geslacht; het meervoud is 我们 (“wij”). Voorbeeld: 我是学生。 = “Ik ben student.” 会 staat vóór de handeling en geeft hier, in combinatie met de vaste vertaling, een toekomstige verwachting of een voornemen weer: “zal”. In andere contexten kan het ook een aangeleerde vaardigheid aanduiden. Voorbeeld: 他会来。 = “Hij zal komen.” 把 leidt het concrete object in vóór de handeling. Het patroon 把 + object + werkwoord zet het object vóór het werkwoord en legt de nadruk op wat ermee gebeurt. Voorbeeld: 我把书放在桌上。 = “Ik leg het boek op tafel.” 我的 betekent “mijn”. Hier verbindt 的 de bezitter 我 met het volgende zelfstandig naamwoord. Het bezittelijke patroon is persoon + 的 + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld 他的车 = “zijn auto”. 包 is het zelfstandig naamwoord “tas”. In deze zin is het de tas die na 把 als object van de handeling wordt genoemd. 放 betekent hier “plaatsen” of “neerzetten”: de tas krijgt een bepaalde plaats. De werkwoordsvorm verandert hier niet om verleden of toekomst uit te drukken; 会 draagt de toekomstige betekenis. Voorbeeld: 请放这里。 = “Zet het hier, alstublieft.” 在 staat vóór de plaatsaanduiding en maakt duidelijk waar de tas wordt geplaatst. In dit patroon volgt het de vorm 在 + plaats, bijvoorbeeld met de betekenis “op” of “bij”. Het is hier niet op zichzelf het Nederlandse werkwoord “zijn”. Voorbeeld: 书在桌上。 = “Het boek ligt op tafel.” 墙 is het zelfstandig naamwoord “muur”. Het kan met een plaatsaanduiding worden gecombineerd, zoals in 墙边. 边 betekent “kant”, “zijde” of “rand”. In 墙边 vormt het samen met 墙 een plaatsaanduiding: “bij de muur”, letterlijk aan de kant van de muur. Voorbeeld: 他坐在门边。 = “Hij zit bij de deur.” Samen vormt 把我的包放在墙边 het patroon 把 + object + 放在 + plaats: eerst wordt de tas als object genoemd, daarna de plaats waar die wordt neergezet. Met 我会 ervoor ontstaat de volledige betekenis: “Ik zal mijn tas bij de muur zetten.”

6. 请保持桌面空着。

   Houd de tafel alstublieft leeg.

   请

   alstublieft

   保持

   behouden; in een toestand houden

   桌面

   tafelblad

   空着

   leeg blijven

   Uitgebreide uitleg

   请 staat aan het begin als beleefde verzachter van het verzoek. Het betekent hier alstublieft; het is niet zelf het werkwoord dat de handeling uitvoert. 保持 betekent behouden of in een toestand houden. Het is een werkwoord en kan een object met een toestand erna verbinden: 保持 + object + toestand. Voorbeeld: 请保持安静。 — Blijf alstublieft stil. 桌面 verwijst hier naar het tafelblad, dus het oppervlak van de tafel. Het is een zelfstandig naamwoord dat uit 桌 (tafel) en 面 (oppervlak/kant) bestaat. Voorbeeld: 桌面很干净。 — Het tafelblad is erg schoon. 空着 beschrijft de toestand leeg die moet blijven voortduren. 空 betekent leeg; 着 markeert hier de voortgezette toestand. Samen betekent 空着 dus leeg blijven of leeg zijn in een aangehouden toestand. Het onderdeel 空着 drukt op zichzelf niet uit wie die toestand veroorzaakt. Voorbeeld: 让这个座位空着。 — Laat deze zitplaats leeg. Samen vormt 保持桌面空着 het patroon 保持 + object + toestand: houd het tafelblad leeg. 请 maakt daar een beleefd verzoek van. De volledige betekenis is daarom: Houd de tafel alstublieft leeg.

7. 我们用完后会把房间收拾干净。

   We laten de ruimte netjes achter als we klaar zijn.

   我们

   wij

   用完后

   na het gebruik; nadat het gebruik klaar is

   房间

   kamer; ruimte

   收拾

   opruimen

   干净

   schoon; netjes

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij”. 我 betekent “ik”; 我们 verwijst naar een groep waarin de spreker zit. Chinese voornaamwoorden krijgen hier geen aparte vorm voor grammaticaal geslacht. 用完后 betekent “na het gebruik” of “nadat het gebruik klaar is”. 用 betekent “gebruiken”, 完 maakt duidelijk dat de handeling voltooid is en 后 betekent “erna/nadat”. Het patroon werkwoord + 完 + 后 is herbruikbaar, bijvoorbeeld 吃完后 = “nadat je gegeten hebt”. In deze zin verwijst de vaste vertaling naar het gebruik dat door “wij” wordt beëindigd; het gebruikte object wordt in dit deel niet afzonderlijk genoemd. 房间 betekent “kamer” en kan hier natuurlijk als “ruimte” worden vertaald. Het is een zelfstandig naamwoord. Chinees gebruikt hier geen lidwoord vóór 房间. 收拾 betekent “opruimen” of “netjes maken”. Het is een werkwoord; 收拾房间 betekent bijvoorbeeld “de kamer opruimen”. In de volledige zin staat 房间 in de 把-constructie vóór 收拾: zo wordt de ruimte als object naar voren gehaald en wordt daarna beschreven wat ermee gebeurt. 干净 betekent “schoon” of “netjes”. Na 收拾 beschrijft het het resultaat: de ruimte wordt zo opgeruimd dat zij netjes is. 收拾干净 betekent dus “opruimen en schoon/netjes maken”. Als zelfstandig beschrijvend woord staat het bijvoorbeeld in 房间很干净 = “De kamer is heel schoon.” Samen vormen de delen 我们 + 用完后 + 会 + 把 + 房间 + 收拾干净. 会 geeft hier aan dat dit naar verwachting of volgens de voorziene gang van zaken zal gebeuren. De volledige betekenis is: “We laten de ruimte netjes achter als we klaar zijn.”

8. 这样对下一组人有帮助。

   Dat helpt de volgende groep.

   这样

   zo; op deze manier

   对

   voor; ten opzichte van

   下一组人

   de volgende groep mensen

   有帮助

   helpen; nuttig zijn

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier “op deze manier” en verwijst naar de zojuist beschreven manier van handelen. Het is een aanwijzend woord voor een manier of toestand; het gaat hier dus niet om een apart benoemde persoon of zaak. Voorbeeld: 这样做很好。 — “Het is goed om het zo te doen.” 对 geeft hier de relatie aan waarop iets gericht is: “voor” of “ten opzichte van”. In het patroon 对 + persoon of groep + 有帮助 benoemt het wat baat heeft bij de hulp. Voorbeeld: 运动对孩子有帮助。 — “Beweging is nuttig voor kinderen.” 下一组人 betekent “de volgende groep mensen”. 下 draagt in 下一 het idee “volgend” of “daarna” bij, 组 is een maatwoord voor een groep en 人 betekent “mens/mensen”. 下一组 kan ook zonder 人 staan wanneer al duidelijk is dat het om een groep mensen gaat. Voorbeeld: 下一组人到了。 — “De volgende groep mensen is aangekomen.” 有帮助 betekent letterlijk “hulp hebben” en wordt als vaste, algemene uitdrukking gebruikt voor “helpen” of “nuttig zijn”. 有 betekent “hebben” of “er is”; 帮助 betekent “hulp” en kan ook als werkwoord “helpen” betekenen. In deze uitdrukking beschrijft 有帮助 dat iets een gunstig effect heeft, niet dat iemand noodzakelijk letterlijk hulp aanbiedt. Voorbeeld: 这本书对学习有帮助。 — “Dit boek helpt bij het leren.” Samen vormt 这样对下一组人有帮助 de structuur 这样 + 对 + groep + 有帮助: “Op deze manier is het nuttig voor de volgende groep mensen.” In de vaste vertaling wordt dat natuurlijk weergegeven als “Dat helpt de volgende groep.”