Een wekelijkse schoonmaakplanning maken | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我们需要为公寓制定一个更好的清洁计划。

   We hebben een betere schoonmaakplanning voor het appartement nodig.

   我们

   wij

   需要

   nodig hebben

   为

   voor

   公寓

   appartement

   制定

   opstellen

   一个

   één; een

   更好的

   betere

   清洁

   schoonmaak; schoonmaken

   计划

   plan

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij”: een persoonlijk voornaamwoord in de eerste persoon meervoud. Het verwijst volgens de vaste vertaling naar de spreker samen met minstens één andere persoon. Ter vergelijking: 我 betekent “ik” en is enkelvoud. 需要 is het werkwoord “nodig hebben”. Het kan rechtstreeks gevolgd worden door wat nodig is: 我需要水。 — “Ik heb water nodig.” In deze zin staat het vóór het benodigde plan. 为 geeft hier aan waarvoor iets wordt gedaan: “voor”. In 为公寓制定计划 gaat het om een plan opstellen ten behoeve van het appartement. Dit is niet hetzelfde als 是 (“zijn”); 为 markeert hier de bestemming of het belang van de handeling. 公寓 is het zelfstandig naamwoord “appartement”. Je leert het in deze betekenis als één woord. Een bruikbaar voorbeeld is 这是一间公寓。 — “Dit is een appartement.” 制定 betekent “opstellen” of “vastleggen”, vooral voor een plan, beleid of regeling. Het is hier het werkwoord vóór 一个更好的清洁计划: “een betere schoonmaakplanning opstellen”. Voor een concreet voorwerp gebruikt het Chinees eerder een werkwoord met de betekenis “maken”, terwijl 制定 goed past bij een plan of regeling. 一个 bestaat uit 一 (“één”) en de maatclassifier 个. 个 is voor veel zelfstandige naamwoorden de algemene classifier: 一个计划 — “één plan” of natuurlijk “een plan”. Hier introduceert 一个 het genoemde plan. 更好的 betekent “betere”. 好 is de basisvorm “goed”; 更好 betekent “beter”, waarbij 更 de vergelijking markeert. 的 maakt deze beschrijving geschikt als bepaling vóór het zelfstandig naamwoord: 更好的计划 — “een beter plan”. 清洁 betekent hier “schoonmaak” en bepaalt welk soort plan bedoeld is. Als zelfstandig werkwoord kan 清洁 ook “schoonmaken” betekenen; de precieze functie blijkt uit de combinatie waarin het staat. 计划 is het zelfstandig naamwoord “plan”. In 清洁计划 staat het na de bepalende component, zoals gebruikelijk in deze Chinese woordgroep. Een nieuw voorbeeld is 学习计划 — “studieplan”; dat illustreert hetzelfde patroon en is geen extra feit uit de aangeleverde zin. Samen vormen de delen 我们需要 (“wij hebben nodig”), 为公寓 (“voor het appartement”), 制定 (“opstellen”) en 一个更好的清洁计划 (“één/een betere schoonmaakplanning”). De volledige betekenis is: “Wij hebben een betere schoonmaakplanning voor het appartement nodig.” 更好的 vergelijkt het plan met een andere, uit de context bepaalde maatstaf.

2. 我们没有平均分配家务。

   We verdelen de huishoudelijke taken niet eerlijk.

   我们

   wij

   没有

   niet

   平均

   eerlijk verdeeld

   分配

   verdelen

   家务

   huishoudelijke taken

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij”: de spreker rekent zichzelf samen met anderen tot de groep. 我 is “ik”; 我们 is de meervoudsvorm. Voorbeeld: 我们一起做饭。 — “Wij koken samen.” 没有 staat vóór 分配 en maakt de beschreven handeling negatief. In deze zin betekent het dat het verdelen niet eerlijk/gelijkmatig is gebeurd; Chinese werkwoorden veranderen niet van vorm voor persoon of tijd. Het patroon 没有 + werkwoord kan ook “niet hebben gedaan” betekenen, afhankelijk van de context. 平均 betekent hier “gelijkmatig” of “eerlijk verdeeld”. Het beschrijft de manier waarop iets wordt verdeeld. In andere contexten kan 平均 ook “gemiddeld” betekenen, maar die betekenis past hier niet bij de verdeling van de huishoudelijke taken. 分配 is het werkwoord “verdelen” of “toewijzen”: iets over personen of plaatsen verdelen. Het kan zowel de handeling van verdelen als het toewijzen van een taak beschrijven. Voorbeeld: 我们分配工作。 — “Wij verdelen het werk.” 家务 is het zelfstandig naamwoord “huishoudelijke taken” of “huishoudelijk werk”. 家 verwijst in dit vaste woord naar het huishouden en 务 naar werkzaamheden; leer 家务 als de gebruikelijke woordeenheid voor huishoudelijk werk. Voorbeeld: 我今天做家务。 — “Ik doe vandaag het huishouden.” Samen vormt de zin: 我们 (“wij”) + 没有 (negatie) + 平均分配 (“gelijkmatig verdelen”) + 家务 (“huishoudelijke taken”). De vaste betekenis is dus: “Wij verdelen de huishoudelijke taken niet eerlijk.”

3. 我可以在星期六早上给架子除尘。

   Ik kan zaterdagochtend de planken afstoffen.

   我可以

   ik kan

   在

   op/in

   星期六

   zaterdag

   早上

   ochtend

   给

   voor/op

   架子

   planken

   除尘

   afstoffen

   Uitgebreide uitleg

   我可以 betekent hier “ik kan”. 可以 is een modaal werkwoord voor mogelijkheid of toestemming en verandert niet naar persoon of getal. Een bruikbaar patroon is 主语 + 可以 + werkwoord. Voorbeeld: 我可以帮你。 = “Ik kan je helpen.” 在 staat hier vóór de tijdsbepaling en helpt het moment van de handeling aan te geven. 星期六 betekent “zaterdag”. In de namen van weekdagen staat 星期 voor “weekdag”, gevolgd door een conventioneel nummer; 六 hoort in deze naam bij zaterdag. Samen geeft 在星期六 dus “op zaterdag”. 早上 betekent “’s ochtends” of “in de ochtend”. In 星期六早上 staat eerst de dag en daarna het deel van de dag: “zaterdagochtend”. Een tijdsbepaling kan in het Chinees vóór de handeling staan, zoals hier. 给 staat vóór 架子 en markeert hier het doel of de drager waarop de handeling wordt verricht. Het patroon 给 + zelfstandig naamwoord + werkwoord kan daardoor worden gebruikt voor iets dat je voor of aan een bepaald doel doet. Hier vormt 给架子除尘 de betekenis “de planken afstoffen”. 架子 betekent in deze zin volgens de vaste vertaling “planken”. Als zelfstandig naamwoord kan het, afhankelijk van de context, ook naar een rek of stelling verwijzen; de vertaling bepaalt hier de bedoelde lezing. Het woord heeft geen aparte meervoudsuitgang. Voorbeeld: 架子很高。 = “Het rek is hoog.” 除尘 betekent “afstoffen” of “stof verwijderen”. Het is een samengestelde uitdrukking: 除 betekent hier “verwijderen” en 尘 verwijst naar “stof”. Leer voor hergebruik vooral de hele uitdrukking 除尘. Voorbeeld: 我给桌子除尘。 = “Ik stof de tafel af.” De volledige opbouw is 我可以 + 在星期六早上 + 给架子除尘: “ik kan + zaterdagochtend + de planken afstoffen”. De hele zin betekent: “Ik kan zaterdagochtend de planken afstoffen.”

4. 那我午饭后拖厨房的地。

   Dan dweil ik na de lunch de keuken.

   那

   dan; in dat geval

   午饭后

   na de lunch

   拖

   dweilen

   厨房

   keuken

   地

   vloer

   Uitgebreide uitleg

   那 staat hier aan het begin en betekent “dan” of “in dat geval”: het verbindt deze mededeling met de voorafgaande context. Het is hier een discursieve verbinding en niet het aanwijzende 那 in bijvoorbeeld “die”. Een bruikbaar patroon is 那 + onderwerp + handeling voor “Dan …”. 午饭后 betekent “na de lunch”. 后 staat na een tijdsaanduiding om “na …” te vormen; vergelijk 晚饭后 (“na het avondeten”). In deze zin bepaalt 午饭后 wanneer de handeling plaatsvindt. Een voorbeeld is 下班后休息。 — “Na het werk rust ik uit.” 拖 betekent hier “dweilen” en is het werkwoord van de handeling. Het kan een voorwerp krijgen, zoals in 我拖地。 — “Ik dweil de vloer.” De vorm verandert niet voor persoon of tijd; hier wordt het tijdstip door 午饭后 aangegeven. 厨房 betekent “keuken”. In 厨房的地 staat het vóór 的; 的 verbindt deze bepaling met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Zo betekent 厨房的地 “de vloer van de keuken”. Een vergelijkbaar voorbeeld is 卧室的门 — “de deur van de slaapkamer”. 地 betekent hier “vloer”. In 厨房的地 is het het zelfstandig naamwoord dat door 厨房的 wordt bepaald. 地 kan in andere contexten ook een andere grammaticale functie hebben, maar in deze zin is het een zelfstandig naamwoord. De volledige structuur is 那 + 我 + 午饭后 + 拖 + 厨房的地: “Dan + ik + na de lunch + dweil + de vloer van de keuken.” 我 staat dus expliciet in de zin en is het onderwerp; het wordt niet weggelaten. Samen betekent de uiting volgens de vaste vertaling: “Dan dweil ik na de lunch de keuken.”

5. 我们要不要每个星期天打扫浴室？

   Zullen we de badkamer elke zondag schoonmaken?

   我们

   wij

   要不要

   zullen we ...?

   每个

   elke

   星期天

   zondag

   打扫

   schoonmaken

   浴室

   badkamer

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij/we”: de spreker rekent zichzelf en minstens één andere persoon tot de betrokken groep. Het is de eerste-persoons meervoudsvorm van 我 “ik”; Chinees markeert in deze vorm geen grammaticaal geslacht. 要不要 is een vaste A-not-A-vraag: 要 “willen / van plan zijn” + 不要 “niet willen / niet van plan zijn”. In deze zin vraagt de spreker of de groep iets zal gaan doen: “zullen we …?” Het patroon is herbruikbaar, bijvoorbeeld: 你要不要喝茶？— “Wil je thee drinken?” Hier hoort de volledige handeling bij de vraag, niet alleen het werkwoord 要. 每个 betekent “elke”. 每 geeft het terugkerende karakter aan; 个 is hier het maatwoord bij de daaropvolgende tijdsaanduiding. Samen vormt 每个 + tijdseenheid een patroon zoals 每个星期 “elke week”. 星期天 betekent “zondag”. 星期 betekent “week” in namen van weekdagen en 天 betekent hier “dag”. Andere veelgebruikte dagen zijn 星期一 “maandag” en 星期六 “zaterdag”. In 每个星期天 krijgt 星期天 door 每个 de betekenis “elke zondag”. 打扫 is het werkwoord “schoonmaken”. Het kan rechtstreeks een plaats of ruimte als object nemen, zoals in 打扫房间 “een kamer schoonmaken”. Het is iets anders dan het specifieke werkwoord 拖 “dweilen”, dat in de vorige zin voor de keukenvloer staat. 浴室 betekent “badkamer”. Het is een zelfstandig naamwoord: 浴 betekent “baden” en 室 “ruimte/kamer”, maar in deze zin functioneert het geheel als één gewone benaming voor de ruimte. Een vergelijkbaar woord is 厨房 “keuken”. De onderdelen worden in de Chinese volgorde samengevoegd als: 我们 + 要不要 + 每个星期天 + 打扫 + 浴室. Letterlijk vraagt de spreker: “Wij, zullen we/niet, elke zondag, schoonmaken, badkamer?” Natuurlijk Nederlands maakt daarvan: “Zullen we de badkamer elke zondag schoonmaken?” De vraag stelt dus gezamenlijk schoonmaken van de badkamer op elke zondag voor.

6. 星期天比较合适，因为浴室很快就会变脏。

   Zondag is logisch, omdat de badkamer snel vies wordt.

   星期天

   zondag

   比较合适

   geschikter; beter passend

   因为

   omdat

   浴室

   badkamer

   很快

   snel; al gauw

   会

   zal

   变脏

   vies worden

   Uitgebreide uitleg

   星期天 betekent hier “zondag”. 星期 wordt gebruikt voor dagen van de week; bijvoorbeeld 星期一 is maandag en 星期天 zondag. In combinatie met de context gaat het om de zondag als geschikt moment om de badkamer schoon te maken. 比较合适 betekent hier dat zondag geschikter of beter passend is. 比较 geeft een relatieve beoordeling aan; er hoeft niet noodzakelijk een expliciete tweede optie te worden genoemd. 合适 betekent “geschikt” of “passend”. Een bruikbaar patroon is X比较合适 — “X is geschikter/beter passend”. 因为 introduceert de reden voor wat eraan voorafgaat: “omdat”. Het daaropvolgende deel verklaart waarom zondag passend is. Een veelgebruikt patroon is 因为A，所以B — “omdat A, daarom B”; 所以 kan in veel zinnen worden weggelaten wanneer het verband al duidelijk is. 浴室 betekent “badkamer”. Het is een zelfstandig naamwoord: 浴室很大 betekent bijvoorbeeld “De badkamer is groot.” In de vaste zin is de badkamer het onderwerp van de daaropvolgende toestandverandering. 很快 betekent hier “snel” of “al gauw”. 很 versterkt in deze combinatie de betekenis van 快; het gaat hier om een korte tijd tot de badkamer vies wordt, niet om een vergelijking tussen twee snelheden. Een voorbeeld is 他很快回来。 — “Hij komt snel terug.” 会 staat hier vóór 变脏 en geeft een verwachte toekomstige ontwikkeling aan: “zal”. In andere contexten kan 会 ook een mogelijkheid of een aangeleerde vaardigheid uitdrukken, maar in deze zin voorspelt het dat de badkamer vies zal worden. Het patroon 会 + werkwoord is bruikbaar voor een verwachting, zoals 明天会下雨。 — “Morgen zal het regenen.” 变脏 betekent “vies worden”. 变 geeft een overgang naar een nieuwe toestand aan en 脏 betekent “vies”. Dit verschilt van alleen 脏, dat een bestaande toestand beschrijft: 浴室很脏 betekent “De badkamer is erg vies”, terwijl 浴室变脏 betekent “De badkamer wordt vies”. Samen vormt de zin: 星期天比较合适 — “Zondag is geschikter/beter passend” — gevolgd door 因为浴室很快就会变脏 — “omdat de badkamer al snel vies zal worden”. De hele betekenis is dus: “Zondag is logisch, omdat de badkamer snel vies wordt.”

7. 我把清洁计划放在冰箱上。

   Ik leg de planning op de koelkast.

   我

   ik

   清洁

   schoonmaak

   计划

   planning

   放在

   leggen op

   冰箱

   koelkast

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik” en verwijst naar de spreker. In het Mandarijn verandert dit voornaamwoord niet naar grammaticaal geslacht. Voor een expliciete meervoudige eerste persoon staat doorgaans 我们 (“wij”), niet 我. 清洁 betekent hier “schoonmaak” en staat vóór 计划 als bepaling. Samen vormt 清洁计划 de woordgroep “schoonmaakplan”. Een vergelijkbaar patroon is bijvoorbeeld 学习计划 = “studieplan”. 计划 betekent hier “planning” of “plan” en is een zelfstandig naamwoord. Hetzelfde woord kan in andere zinnen ook het werkwoord “plannen” zijn, maar in 清洁计划 benoemt het een plan. 把 markeert in deze constructie het object dat vóór het werkwoord wordt geplaatst. 我 blijft de handelende persoon, terwijl 清洁计划 het object is. De structuur is 我把 + object + werkwoord + plaats. 放在 drukt uit dat iets op een bepaalde plaats wordt geplaatst. 放 betekent “plaatsen/neerzetten”; 在 leidt de plaatsaanduiding in. Het bruikbare patroon is 放在 + plaats, bijvoorbeeld: 我把书放在桌子上。 = “Ik leg het boek op tafel.” 冰箱 betekent “koelkast”. 上 volgt hier op 冰箱 en betekent “op/bovenop”; 冰箱上 betekent dus “op de koelkast”. De hele structuur is 我把 + 清洁计划 + 放在 + 冰箱上: “Ik leg de schoonmaakplanning op de koelkast.”

8. 这样应该能帮助我们记住每项任务。

   Dat zou ons moeten helpen om elke taak te onthouden.

   这样

   zo; op deze manier

   应该能

   zou moeten kunnen

   帮助

   helpen

   我们

   ons; wij

   记住

   onthouden

   每项

   elke afzonderlijke

   任务

   taak

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier “op deze manier” en verwijst naar een manier of aanpak die uit de context begrijpelijk is. Het is een aanwijzend woord voor een wijze, niet specifiek een aanwijzing naar één genoemd voorwerp. Een bruikbaar patroon is 这样 + werkwoordelijke uitdrukking: “het op deze manier doen”. 应该能 combineert verwachting of passende waarschijnlijkheid met vermogen. 应该 betekent hier “zou moeten” en 能 “kunnen”; samen drukken ze uit dat iets naar verwachting in staat zal zijn om het genoemde resultaat te bereiken. Deze vormen veranderen in het Chinees niet naar persoon of getal. 能 verschilt van 会: 能 legt hier de nadruk op mogelijkheid of vermogen, terwijl 会 vaak een aangeleerde vaardigheid of een verwachte gebeurtenis aanduidt. Voorbeeld: 他应该能完成。 — “Hij zou het moeten kunnen afmaken.” 帮助 is het werkwoord “helpen”. Het kan een persoon als object nemen en daarna een handeling of doel introduceren, zoals in 帮助某人做某事: “iemand helpen iets te doen”. In deze zin staat het vóór 我们, dus dat woord is degene die hulp ontvangt. 我们 is het persoonlijke voornaamwoord “wij/ons”. De vorm zelf markeert meervoud, maar niet grammaticaal geslacht. Hier is de betekenis de groep waartoe de spreker behoort, en 我们 is het object van 帮助; daarom vertalen we het in het Nederlands met “ons”. 记住 betekent “onthouden” of “in het geheugen houden”. Het bestaat hier uit 记 “onthouden/opslaan” plus 住, dat aangeeft dat het resultaat behouden blijft: de informatie wordt dus daadwerkelijk onthouden. Dit is niet hetzelfde als alleen 记, dat het proces van onthouden of noteren kan beschrijven. Voorbeeld: 请记住这个名字。 — “Onthoud deze naam alstublieft.” 每项 betekent “elke afzonderlijke”. 每 drukt “elke/ieder” uit, en 项 is de maatclassifier die hier bij afzonderlijke taken of andere afzonderlijk te behandelen punten past. In het Chinees staat na 每 doorgaans een classifier vóór het zelfstandig naamwoord: 每项任务 betekent “elke afzonderlijke taak”, niet een onbepaalde numerieke hoeveelheid. 任务 betekent “taak” of “opdracht”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan met 项 worden gecombineerd wanneer taken als afzonderlijke punten worden beschouwd. Het meervoud hoeft in deze vorm niet apart gemarkeerd te worden; 每项 maakt hier duidelijk dat de taken één voor één worden bedoeld. Samen vormt 这样应该能帮助我们记住每项任务 de structuur “op deze manier zou [het] ons moeten kunnen helpen elke afzonderlijke taak te onthouden”. 这样 geeft de manier aan, 应该能 geeft de verwachte mogelijkheid aan, 帮助我们 benoemt wie hulp ontvangt, en 记住每项任务 benoemt het beoogde resultaat. De volledige zin betekent daarom: “Dat zou ons moeten helpen om elke taak te onthouden.”