Duidelijke aanwijzingen aan de taxichauffeur | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 请在诊所入口附近让我们下车，好吗？

   Kunt u ons alstublieft bij de ingang van de kliniek afzetten?

   请

   alstublieft

   在

   bij; op

   诊所

   kliniek

   入口

   ingang

   附近

   in de buurt

   让我们

   ons laten...

   下车

   uitstappen

   好吗？

   goed?

   Uitgebreide uitleg

   请 maakt het verzoek beleefd: “alstublieft” of “graag”. Het staat hier vooraan en verzacht de hele vraag. Een bruikbaar patroon is 请 + verzoek. 在 introduceert hier de plaats waar de handeling moet gebeuren. In combinatie met 诊所入口附近 betekent 在 ... 附近: “in de buurt van ...”. Het is dus niet zelf het woord voor “buurt”. 诊所 betekent “kliniek”. Het is een zelfstandig naamwoord en vormt met 入口 de woordgroep 诊所入口: “ingang van de kliniek”. In het Chinees staat de bepaling vóór het bepaalde zelfstandig naamwoord: 诊所 bepaalt hier welk soort 入口 bedoeld wordt. 入口 betekent “ingang” of “toegang”. Samen met 附近 geeft het een plaats aan: 入口附近 = “in de buurt van de ingang”. 附近 betekent “in de buurt” of “nabij”. Een herbruikbaar patroon is X 附近, bijvoorbeeld 车站附近 = “in de buurt van het station”. In deze zin bepaalt 在 ... 附近 waar de passagiers moeten worden afgezet. 让我们 bestaat uit 让 (“laten” of “ervoor zorgen dat”) en 我们 (“ons/wij”). Hier is 我们 het object van 让: de niet uitgesproken bestuurder wordt gevraagd ervoor te zorgen dat de sprekers uitstappen. Het patroon 让 + persoon + handeling betekent “iemand een handeling laten verrichten”. 下车 betekent “uit een voertuig stappen” of, in deze context, “uit het voertuig laten stappen”. 下车 is een vaste combinatie voor uitstappen; het is niet gewoon een algemene vertaling van “naar beneden gaan”. In 让我们下车 is 下车 de handeling die op 我们 wordt toegepast. 好吗？ staat aan het einde en betekent letterlijk ongeveer “goed?” of “is dat goed?”. Het vraagt bevestiging van het voorgestelde verzoek. Het patroon ..., 好吗？ kan ook na andere verzoeken staan om te vragen of de ander daarmee akkoord gaat. De delen worden zo samengevoegd: 请 maakt het verzoek beleefd; 让我们下车 betekent “laat ons uitstappen/zet ons af”; en 在诊所入口附近 geeft de gewenste plaats aan. De volledige betekenis is daarom: “Kunt u ons alstublieft in de buurt van de ingang van de kliniek afzetten, goed?”

2. 是在主要路口刚过去一点的地方吗？

   Is dat net voorbij het grote kruispunt?

   是在

   is het gelegen bij

   主要

   belangrijkste

   路口

   kruispunt

   刚过去一点

   net een stukje voorbij

   地方

   plaats

   吗

   vraagpartikel

   Uitgebreide uitleg

   是在 combineert 是 en 在 tot een vraag naar de locatie: ongeveer “is het zich bevinden bij/op …?”. 在 geeft de plaatsrelatie aan; 是 maakt hier deel uit van de ja-neevraagconstructie 是在…吗. Voorbeeld: “你是在家吗？” betekent “Ben je thuis?”. 主要 betekent hier “belangrijkste” of “grote” in de zin van een hoofd- of belangrijk kruispunt, niet noodzakelijk fysiek het grootste. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. Voorbeeld: “主要道路” betekent “hoofdweg”. 路口 is een kruispunt of andere plek waar wegen samenkomen. Het is een zelfstandig naamwoord; in 主要路口 beschrijft 主要 welk kruispunt bedoeld wordt. Voorbeeld: “在下一个路口右转。” betekent “Sla bij het volgende kruispunt rechtsaf.” 刚过去一点 betekent hier “net een klein stukje voorbij”. 刚 geeft aan dat iets zojuist of maar net het geval is, 过去 betekent in deze context “voorbijgaan”, en 一点 maakt de afstand klein of beperkt. Het zegt niet hoe groot de afstand exact is. Voorbeeld: “就在车站过去一点。” betekent “Het is net een stukje voorbij het station.” 地方 betekent “plaats” of “plek”. De voorafgaande bepaling beschrijft deze plek: 主要路口刚过去一点的地方 is letterlijk “de plek die net een stukje voorbij het hoofd-/grote kruispunt ligt”. Het verbindende 的 maakt van de voorafgaande beschrijving een bepaling bij 地方. 吗 is het partikel voor een ja-neevraag. Het staat aan het einde van de zin en verandert de mededeling in een vraag; het draagt zelf niet de betekenis “plaats” of “voorbij”. Samen vormt 是在 … 的地方吗？ een vraag of een bepaalde locatie de beschreven plek is. De locatie wordt omschreven als net een klein stukje voorbij het belangrijkste kruispunt. Daarom betekent de volledige uiting: “Is dat net voorbij het grote kruispunt?”

3. 过了银行后左转。

   Sla na de bank linksaf.

   过了

   voorbijgaan; voorbij

   银行

   bank

   后

   na

   左转

   linksaf slaan

   Uitgebreide uitleg

   过了 betekent hier ‘voorbijgegaan zijn’ in de constructie 过了 + plaats + 后: eerst wordt de genoemde plaats gepasseerd. 过 is de basisvorm ‘passeren/oversteken’; 了 geeft hier aan dat het passeren als voltooid wordt opgevat vóór de volgende handeling. Dit is niet hetzelfde als 走过 (‘langs iets lopen’) in elk mogelijk gebruik; de precieze beweging hangt van de context af. 银行 betekent ‘bank’. Het is een zelfstandig naamwoord. In deze zin is het de plaats die als herkenningspunt wordt gepasseerd. 后 betekent ‘na’ of ‘daarna’. Na een werkwoordelijke of nominale bepaling kan het een tijdsrelatie vormen, zoals 过了银行后 — ‘nadat men de bank is gepasseerd’. Het staat hier dus niet voor ‘achter’ in een ruimtelijke plaatsbepaling; die betekenis kan in andere constructies wel voorkomen. 左转 betekent ‘linksaf slaan’. 转 is de basisvorm voor ‘draaien/afslaan’, en 左 geeft de richting aan. Als korte route-instructie staat deze vorm zonder expliciet onderwerp: de aangesprokene moet linksaf slaan. Een vergelijkbare richting is 右转 — ‘rechtsaf slaan’. Samen vormt 过了银行后 de tijdsvoorwaarde ‘nadat je de bank bent gepasseerd’, gevolgd door 左转, ‘sla linksaf’. De volledige instructie betekent daarom: ‘Sla na de bank linksaf.’

4. 然后沿着朝药房的路开。

   Volg daarna de weg richting de apotheek.

   然后

   daarna

   沿着

   langs; via

   朝

   richting

   药房

   apotheek

   路

   weg

   开

   rijden

   Uitgebreide uitleg

   然后 betekent hier “daarna” en plaatst deze handeling na de vorige route-instructie. Het is een tijdsbijwoord: 然后 + handeling is een bruikbaar patroon voor “daarna …”. 沿着 betekent “langs / over de weg van” en wordt gebruikt vóór een route, lijn of oppervlak waarlangs men zich beweegt. In 沿着 + route noemt het volgende deel het traject dat je volgt. Voorbeeld: 沿着这条街走。 — “Loop langs deze straat.” 朝 geeft de richting aan: “in de richting van”. Het patroon 朝 + plaats of richting laat zien waarheen de beweging gericht is. Het betekent niet op zichzelf dat het doel al bereikt is. Voorbeeld: 朝车站开。 — “Rijd in de richting van het station.” 药房 is het zelfstandige naamwoord voor “apotheek”. In 朝药房的路 staat 朝药房的 vóór 路 en beschrijft het welke weg bedoeld is: de weg die richting de apotheek gaat. 的 verbindt deze beschrijving met het zelfstandig naamwoord 路. 路 betekent “weg” of “route”. Samen met een voorafgaande beschrijving vormt het een nuttig patroon: beschrijving + 的路, bijvoorbeeld 去学校的路 — “de weg naar school”. 开 betekent hier “rijden”, omdat de instructie over zich per voertuig verplaatsen gaat. Het onderwerp is in deze zin niet uitgedrukt; de vertaling maakt duidelijk dat de aangesprokene moet rijden. In andere contexten kan 开 ook “openen” betekenen, maar die betekenis past hier niet bij de route- en bewegingscontext. De delen bouwen dus als volgt op: 然后 (“daarna”) + 沿着 (“volg langs”) + 朝药房的路 (“de weg richting de apotheek”) + 开 (“rijd”). De volledige betekenis is: “Rijd daarna over de weg richting de apotheek.”

5. 转弯后要一直直走吗？

   Moet ik na de bocht rechtdoor blijven rijden?

   转弯

   bocht

   后

   na

   要

   moeten

   一直

   steeds door

   直走

   rechtdoor gaan

   吗

   vraagpartikel

   Uitgebreide uitleg

   转弯 betekent hier “de bocht nemen” of “afslaan”. Het is een werkwoordelijke uitdrukking; als zelfstandig naamwoord kan 转弯 in andere contexten ook naar een bocht of het afslaan verwijzen. Voorbeeld: 前面转弯。 = “Sla verderop af.” 后 maakt van wat ervoor staat een tijdsbepaling: 转弯后 betekent “na het afslaan” of “na de bocht”. Het staat hier achter de gebeurtenis waarop het tijdspunt gebaseerd is. Voorbeeld: 到达后给我打电话。 = “Bel me nadat je bent aangekomen.” 要 drukt hier uit dat iets nodig of vereist is, met de betekenis “moeten”. In een vraag met 吗 vraagt 要……吗？ of iets moet gebeuren. Het is dus niet op zichzelf een vast aantal of een voltooid verleden tijd. Voorbeeld: 要先右转吗？ = “Moet ik eerst rechtsaf slaan?” 一直 betekent dat de handeling zonder onderbreking of gedurende het verdere traject doorgaat: “steeds door”, “blijven”. Het versterkt hier de duur van de richting die volgt. Voorbeeld: 一直往前走。 = “Blijf rechtdoor lopen.” 直走 betekent “rechtdoor gaan”. 直 geeft de richting “recht/rechtdoor” aan en 走 is het werkwoord “gaan”. In deze routecontext wordt dat volgens de vaste vertaling opgevat als rechtdoor rijden; het Chinese werkwoord zelf specificeert hier niet apart het vervoermiddel. Voorbeeld: 过了桥直走。 = “Ga na de brug rechtdoor.” 吗 is een vraagpartikel aan het einde van een mededelende woordvolgorde. Het maakt de hele voorafgaande zin tot een ja-neevraag; het draagt niet zelf de betekenis “moeten”. Samen vormt 转弯后 de tijdsbepaling “na de bocht”, gevolgd door 要一直直走 — “moet ik steeds rechtdoor blijven gaan” — en 吗 maakt daarvan een vraag. De volledige betekenis is: “Moet ik na de bocht rechtdoor blijven rijden?”

6. 一直往前开，直到药房在您的右手边。

   Rijd door tot de apotheek aan uw rechterkant is.

   一直

   steeds, voortdurend

   往前开

   vooruit rijden

   直到

   totdat

   药房

   apotheek

   您的

   uw

   右手边

   rechterkant

   Uitgebreide uitleg

   一直 geeft hier aan dat de handeling zonder onderbreking doorgaat: “steeds/voortdurend”. Het staat vóór de richtingsuitdrukking en versterkt dus het voortzetten van het rijden. Voorbeeld: 一直走。 — “Loop/rechtdoor blijven lopen.” 往前开 betekent hier “vooruit rijden”. 开 is het werkwoord “rijden” in deze voertuigcontext; 往前 geeft de richting naar voren aan. De vorm 开 verandert hier niet voor persoon of tijd. Voorbeeld: 请往前开。 — “Rijd alstublieft vooruit.” 直到 betekent “totdat” en kondigt de grens aan waarop de voorafgaande handeling eindigt of haar doel bereikt. Een bruikbaar patroon is 一直 + handeling + 直到 + grensgebeurtenis/toestand. 药房 betekent “apotheek”. Het is een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 药房在右边。 — “De apotheek is rechts.” 您的 betekent “uw”. 您 is de beleefde vorm van “u”; 的 verbindt die bezitter met het volgende zelfstandig naamwoord. In 您的右手边 gaat het dus om de rechterkant die bij de aangesprokene hoort. 您 verandert niet voor geslacht of meervoud. 右手边 betekent “de rechterkant/rechts”, letterlijk de kant van de rechterhand. 右 betekent “rechts” en 手边 betekent “de kant bij de hand”; samen vormt dit een vaste manier om een rechterzijde aan te duiden. Voorbeeld: 银行在您的左手边。 — “De bank is aan uw linkerkant.” Samen betekent 一直往前开 “blijf vooruit rijden”, en 直到药房在您的右手边 “totdat de apotheek aan uw rechterkant is”. De hele zin is daarom: “Rijd door tot de apotheek aan uw rechterkant is.” 直到 maakt duidelijk dat het rijden doorgaat tot die herkenbare positie is bereikt.

7. 您想让我在哪里停车？

   Waar wilt u dat ik stop?

   您

   u (beleefd)

   想

   willen

   让我

   mij laten

   在哪里

   waar

   停车

   stoppen; parkeren

   Uitgebreide uitleg

   您 is de beleefde aanspreekvorm voor “u”. Het verwijst hier naar de aangesprokene, zoals de vaste vertaling laat zien. 想 betekent hier “willen”. Het staat na het onderwerp en drukt diens wens uit. Een bruikbaar patroon is A 想 V = “A wil V”. Hier volgt daarna de constructie 让 + persoon + werkwoord, dus de wens betreft wat de spreker doet. 让我 bestaat uit 让 en 我. 让 betekent hier “laten” en 我 betekent “ik/mij”; samen betekent dit “mij laten ...”. In 您想让我... wordt dat natuurlijk “u wilt dat ik ...”. Het patroon 让 + persoon + werkwoord geeft aan dat die persoon de handeling uitvoert. Voorbeeld: 让我看看。 = “Laat me eens kijken.” 在哪里 betekent “waar”. 哪里 is het vraagwoord “waar”; 在 markeert hier de plaats waar de handeling plaatsvindt. Het patroon 在哪里 + werkwoord vraagt waar iemand iets doet. Voorbeeld: 你在哪里工作？ = “Waar werk je?” 停车 betekent hier “stoppen” met het voertuig; afhankelijk van de situatie kan het ook “parkeren” betekenen. 停 is het werkwoord “stoppen”, maar 停车 wordt als geheel gebruikt voor een voertuig tot stilstand brengen of parkeren. In deze vaste zin past “stoppen” bij de Nederlandse vertaling. Samen vormen de delen 您想 (“u wilt”), 让我 (“dat ik ...”) en 在哪里停车 (“waar ik stop”). De hele vraag betekent: “Waar wilt u dat ik stop?”

8. 在前门附近哪里停车都可以。

   Elke plek bij de voordeur is goed.

   前门

   voordeur

   附近

   in de buurt

   哪里

   waar

   停车

   parkeren

   都可以

   allemaal goed

   Uitgebreide uitleg

   前门 betekent hier “voordeur”. Het is een zelfstandig naamwoord: 前 betekent “voor-” en 门 “deur”, maar samen vormen ze de vaste benaming voor de deur aan de voorkant. Voorbeeld: 前门开着。 — “De voordeur staat open.” 附近 betekent “in de buurt” of “nabij”. In 前门附近 vormt het samen met 前门 een plaatsaanduiding: “in de buurt van de voordeur”. Het woord 在 ervoor markeert de plaats waar de handeling gebeurt. Voorbeeld: 学校附近有一家店。 — “Er is een winkel in de buurt van de school.” 哪里 betekent letterlijk “waar”. In deze zin staat het niet als een gewone informatievraag, maar in het patroon 哪里……都……: “waar ook maar …” of “elke plek waar …”. Het vraagt hier dus niet om één specifiek antwoord; het maakt de locatie algemeen. Voorbeeld: 哪里方便就坐哪里。 — “Ga zitten waar het maar handig is.” 停车 betekent “parkeren” of “een voertuig tot stilstand brengen”. Het is een werkwoordelijke combinatie van 停 “stoppen” en 车 “voertuig/auto”; in deze zin functioneert de volledige combinatie als één werkwoord. Voorbeeld: 这里不能停车。 — “Hier mag je niet parkeren.” 都可以 betekent hier “allemaal goed” of “elke mogelijkheid is toegestaan”. 都 geeft aan dat alle locaties die door 哪里 worden omvat, gelden; 可以 drukt hier uit dat iets mogelijk of aanvaardbaar is. Samen maken ze van 哪里停车 de betekenis “waar je ook parkeert”. De volledige structuur is 在 + plaats + 哪里 + werkwoord + 都可以: “Bij/in een bepaalde plaats is het goed, waar je ook [het werkwoord]”. Zo combineert 在前门附近 de plaats “bij de voordeur” met 哪里停车都可以, “waar je ook parkeert, het is goed”. De vaste vertaling is daarom: “Elke plek bij de voordeur is goed.”

9. 我可以在入口刚过去一点的地方靠边停车。

   Ik kan net voorbij de ingang aan de kant gaan staan.

   我

   ik

   可以

   kunnen

   在

   op; in

   入口

   ingang

   刚过去一点

   net een stukje voorbij

   的地方

   de plek waar

   靠边停车

   aan de kant stoppen

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”: het is het persoonlijke voornaamwoord voor de spreker en verandert in het Chinees niet naar persoon of getal door verbuiging. Voorbeeld: 我在这里。 — “Ik ben hier.” 可以 staat hier als modaal werkwoord bij de handeling erna. Het geeft aan dat de spreker dat kan of dat het mogelijk is: “kan”. Het is niet hetzelfde als 会, dat vaak aangeleerde vaardigheid of een verwachte toekomstige gebeurtenis uitdrukt. Voorbeeld: 我可以停车。 — “Ik kan parkeren.” 在 leidt de plaatsbepaling in. In dit soort zinnen staat het vóór de plaats: 在 + plaats + ..., vergelijkbaar met “op/in/bij ...”. De precieze Nederlandse voorzetselkeuze hangt van de plaatsrelatie af. 入口 is het zelfstandig naamwoord “ingang”. Het bestaat uit 入 (“binnengaan”) en 口 (“opening/mond”), maar in deze zin moet je het als één vaste plaatsaanduiding leren. Voorbeeld: 入口在哪里？ — “Waar is de ingang?” 刚过去一点 betekent hier “net een stukje voorbij”. 刚 geeft aan dat iets zojuist gebeurde, 过去 betekent in deze context “voorbijgaan” en 一点 maakt de afstand klein: “een beetje”. Samen beschrijft dit een punt dat kort na het passeren van de ingang ligt. Voorbeeld: 再过去一点。 — “Ga nog een klein stukje verder.” 的地方 maakt van de voorafgaande beschrijving een plaatsaanduiding: letterlijk ongeveer “de plek die ... is”. In 入口刚过去一点的地方 staat de beschrijving vóór 的地方; het geheel betekent “de plek net voorbij de ingang”. 的 markeert hier de koppeling tussen die beschrijving en het zelfstandig naamwoord 地方 (“plek/plaats”). 靠边停车 is een compacte handelingsconstructie: 靠边 betekent “naar de kant toe gaan” en 停车 betekent “stoppen of parkeren”. Samen betekent het “aan de kant gaan staan” of “langs de kant parkeren”. Voorbeeld: 请靠边停车。 — “Ga alstublieft aan de kant staan.” De zin bouwt zo op: 我 (“ik”) + 可以 (“kan”) + 在 plus de plaats 入口刚过去一点的地方 (“de plek net voorbij de ingang”) + 靠边停车 (“aan de kant gaan staan”). De volledige betekenis is: “Ik kan net voorbij de ingang aan de kant gaan staan.”