De weg naar de vergaderruimte vragen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 您能告诉我会议室在哪里吗？

   Kunt u me vertellen waar de vergaderruimte is?

   您能

   kunt u

   告诉我

   me vertellen

   会议室

   vergaderruimte

   在

   zich bevinden; zijn

   哪里

   waar

   吗

   maakt de buitenste vraag ja-neevragend

   Uitgebreide uitleg

   您能 is een beleefde vraagvorm: “kunt u”. 能 betekent hier “kunnen” en drukt de mogelijkheid uit om iets te doen. 您 is de beleefde vorm van “u”; deze vorm verandert niet voor enkelvoud of meervoud. Een bruikbaar patroon is 您能 + werkwoord ... 吗？, bijvoorbeeld 您能帮我吗？ — “Kunt u mij helpen?” 告诉我 betekent “het mij vertellen”. 告诉 is het werkwoord “vertellen”; 我 is de ontvanger, “mij”. In het Chinees staat de ontvanger vaak direct na dit werkwoord: 告诉我 + informatie — “mij informatie vertellen”. 会议室 betekent “vergaderruimte”. Het is een zelfstandig naamwoord voor een ruimte waarin een vergadering plaatsvindt. Bijvoorbeeld: 会议室在哪里？ — “Waar is de vergaderruimte?” 在 geeft hier aan waar iets zich bevindt: “zijn” of “zich bevinden”. Het staat vóór de plaatsaanduiding of het vraagwoord dat naar de plaats vraagt, zoals in 书在桌子上。 — “Het boek ligt op tafel.” 哪里 betekent “waar” en vraagt naar een plaats. Bijvoorbeeld: 他在哪里？ — “Waar is hij?” In de vaste zin vraagt 哪里 naar de plaats van 会议室. 吗 staat aan het einde en maakt de buitenste mededeling tot een ja-neevraag. Hier gaat de ja-neevraag over de mogelijkheid: kan de aangesprokene dit vertellen? 哪里 blijft ondertussen de ingebedde vraag naar de plaats; 吗 verandert die plaatsvraag niet in een vraag naar het bestaan van de vergaderruimte. Samen vormen 会议室在哪里 (“waar de vergaderruimte is”) en 告诉我 (“het mij vertellen”) de inhoud van wat verteld moet worden. 您能 vraagt of de aangesprokene dat kan, en 吗 markeert die volledige buitenste vraag. De volledige betekenis is: “Kunt u me vertellen waar de vergaderruimte is?”

2. 走过大厅。会议室在电梯附近。

   Loop voorbij de lobby. De vergaderruimte is bij de liften.

   走过

   voorbij lopen

   大厅

   lobby

   会议室

   vergaderruimte

   电梯

   lift

   附近

   in de buurt

   Uitgebreide uitleg

   走过 betekent hier ‘voorbijlopen’ of ‘doorheen lopen’. 走 is het werkwoord ‘lopen’; samen met 过 vormt het de gebruikelijke uitdrukking voor langs of door iets lopen. Voorbeeld: 走过公园。 — ‘Loop langs het park.’ Een andere richting wordt met een ander complement uitgedrukt, bijvoorbeeld 走进 ‘naar binnen lopen’. 大厅 is het zelfstandig naamwoord ‘lobby’ of ‘hal’. Het is de plaats waar je volgens deze zin doorheen loopt. Voorbeeld: 大厅很大。 — ‘De lobby is groot.’ 会议室 betekent ‘vergaderruimte’. Dit is een zelfstandig naamwoord: 会议 verwijst naar een vergadering en 室 naar een ruimte. Voorbeeld: 会议室在这里。 — ‘De vergaderruimte is hier.’ 电梯 betekent ‘lift’ of ‘elevator’. Chinese zelfstandige naamwoorden markeren het meervoud niet verplicht met een aparte vorm; in de vaste vertaling wordt 电梯 hier weergegeven als ‘de liften’. Voorbeeld: 电梯在哪里？ — ‘Waar is de lift?’ 附近 betekent ‘in de buurt’ of ‘in de nabijheid’. In 电梯附近 vormt het met 电梯 een plaatsbepaling: ‘in de buurt van de lift(en)’. Het voorzetselachtige 在 ervoor geeft aan dat iets zich op die plaats bevindt. Voorbeeld: 洗手间在附近。 — ‘Het toilet is in de buurt.’ Samen bestaat de eerste zin uit 走过 + 大厅: 走过大厅。 — ‘Loop voorbij de lobby.’ Het onderwerp is in deze gebiedende zin niet uitgeschreven; de zin geeft rechtstreeks de instructie om door of langs de lobby te lopen. Daarna beschrijft 会议室在电梯附近。 de locatie: de vergaderruimte bevindt zich in de buurt van de liften. In beide zinnen worden Chinese woorden zonder spaties geschreven.

3. 我应该从这里坐电梯吗？

   Moet ik vanaf hier de lift nemen?

   我

   ik

   应该

   zou moeten; behoren te

   从这里

   vanaf hier

   坐

   nemen met een vervoermiddel

   电梯

   lift

   吗

   maakt er een ja-neevraag van

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik” en verwijst naar de spreker. Het is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud; Chinees markeert zulke persoonlijke voornaamwoorden niet met werkwoordsvervoeging. 应该 geeft aan dat iets volgens de omstandigheden passend of aangeraden is: “zou moeten” of “behoren te”. Het staat vóór de handeling. Een bruikbaar patroon is onderwerp + 应该 + handeling, bijvoorbeeld: 你应该休息。 — “Je zou moeten rusten.” In de vraag wordt nagegaan of het nemen van de lift de aangewezen handeling is; het vraagkarakter komt van de hele zin en vooral van 吗, niet van 应该 alleen. 从这里 bestaat uit 从 “vanaf/vanuit” en 这里 “hier”. Samen geeft het het vertrekpunt aan: “vanaf hier”. Het patroon 从 + plaats kan ook een ander vertrekpunt noemen, bijvoorbeeld: 从车站走。 — “Vanaf het station lopen.” 坐 betekent hier “nemen” in de zin van zich met een vervoermiddel verplaatsen. In deze context betekent het dus niet simpelweg “zitten”. Het kan met verschillende vervoermiddelen worden gebruikt, bijvoorbeeld: 坐公交车 — “de bus nemen”. 电梯 betekent “lift”. Het is een zelfstandig naamwoord en noemt hier het vervoermiddel dat met 坐 wordt genomen. Een ander vervoermiddel kan op dezelfde plaats staan, bijvoorbeeld: 坐火车 — “de trein nemen”. 吗 staat aan het einde en maakt van de voorafgaande mededelende structuur een ja-neevraag. De woordvolgorde blijft verder hetzelfde: 你应该坐电梯吗？ betekent “Moet jij de lift nemen?” Samen vormt 我应该从这里坐电梯吗？ de vraag “Moet ik vanaf hier de lift nemen?” 我 is de handelende persoon, 应该 geeft aan dat de handeling passend of aangeraden zou zijn, 从这里 markeert het vertrekpunt, en 坐电梯 benoemt het nemen van de lift. 吗 maakt van het geheel een vraag.

4. 坐电梯上去一层。

   Neem de lift één verdieping omhoog.

   坐

   nemen; met een vervoermiddel gaan

   电梯

   lift

   上去

   omhoog gaan

   一层

   één verdieping

   Uitgebreide uitleg

   坐 betekent hier dat je een vervoermiddel gebruikt of ermee gaat. Het kan ook “zitten” betekenen, maar in 坐电梯 is de vervoersbetekenis bedoeld. Het patroon 坐 + vervoermiddel is direct herbruikbaar, bijvoorbeeld: 坐公交车。 — “Neem de bus.” 电梯 betekent “lift”. In combinatie met 坐 vormt het 坐电梯: “de lift nemen”. Het zelfstandig naamwoord staat hier na het werkwoord dat het gebruikte vervoermiddel aangeeft. 上去 betekent “omhoog gaan”. 上 drukt de opwaartse richting uit; 去 voegt een richting van de spreker af of naar een verder gelegen doel toe. Samen beschrijft 上去 hier de beweging met de lift naar boven. Het is niet hetzelfde als alleen 上, dat ook als “bovenop gaan” of “omhoog” kan voorkomen. Voorbeeld: 请上去。 — “Ga alsjeblieft naar boven.” 一层 betekent hier “één verdieping”. 一 is het telwoord “één”, en 层 is het maatwoord voor onder meer verdiepingen en niveaus. In 上去一层 geeft deze woordgroep aan over welke afstand omhoog wordt gegaan: één verdieping. Voorbeeld: 上两层。 — “Ga twee verdiepingen omhoog.” Samen vormt 坐电梯上去一层 een korte instructie: neem de lift en ga daarmee één verdieping omhoog. Het onderwerp is in het Chinees weggelaten, zoals vaak in een contextgebonden instructie; de vaste vertaling maakt de bedoelde instructie aan de aangesprokene expliciet. 坐 introduceert het vervoermiddel, 电梯 benoemt dat vervoermiddel, 上去 geeft de richting aan en 一层 de afstand.

5. 然后左转进入走廊。

   Ga dan links de gang in.

   然后

   daarna

   左转

   linksaf slaan

   进入

   binnengaan

   走廊

   gang

   Uitgebreide uitleg

   然后 betekent hier “daarna” en plaatst deze handeling na een eerder genoemde of begrepen handeling. Het is een tijds- en volgordemarkeerder, geen onderdeel van de betekenis “linksaf”. Voorbeeld: 先直走，然后右转。 — “Loop eerst rechtdoor en sla daarna rechtsaf.” 左转 betekent hier “linksaf slaan” of “naar links afslaan”. 左 is “links” en 转 is hier het werkwoord “draaien/afslaan”; samen vormen ze een veelgebruikte richtingsuitdrukking. In een route-instructie kan het onderwerp in het Chinees worden weggelaten wanneer uit de situatie duidelijk is wie de handeling moet uitvoeren. Voorbeeld: 到路口左转。 — “Sla bij het kruispunt linksaf.” 进入 betekent “binnengaan” of “naar binnen gaan”. Het is een werkwoord dat de beweging naar binnen uitdrukt; het daaropvolgende doel wordt er direct aan gekoppeld. Voorbeeld: 请进入房间。 — “Ga alstublieft de kamer binnen.” 走廊 betekent “gang”. Dit is een zelfstandig naamwoord voor een doorgang in een gebouw. Voorbeeld: 走廊很长。 — “De gang is lang.” Samen geeft 然后左转进入走廊。 een opeenvolgende route-instructie: ga daarna linksaf en ga de gang binnen. Het Chinees laat het onderwerp weg; de Nederlandse vertaling maakt dit praktisch weer als een instructie aan de aangesprokene: “Ga dan links de gang in.” De twee werkwoorden 左转 en 进入 staan achter elkaar en beschrijven opeenvolgende onderdelen van dezelfde routehandeling.

6. 有我可以用的地图吗？

   Is er een kaart die ik kan gebruiken?

   有

   er is / er zijn

   我

   ik

   可以

   kunnen

   用

   gebruiken

   的

   die/dat — verbindingswoord

   地图

   kaart

   吗

   vraagpartikel

   Uitgebreide uitleg

   有 betekent hier dat iets aanwezig of beschikbaar is. In een vraag met 吗 kan 有 dus overeenkomen met “er is/er zijn”: 有地图吗？ = “Is er een kaart?” Het zegt op zichzelf niet hoeveel kaarten er zijn. 我 is het eerste-persoonsvoornaamwoord “ik”. Het verwijst hier naar de spreker en is het onderwerp van 可以用 binnen de beschrijvende bijzin. 可以 geeft mogelijkheid of toestemming aan. Samen met een werkwoord betekent 我可以用 hier “ik kan/mag gebruiken”; de vaste vertaling kiest de betekenis “kan gebruiken”. Een vergelijkbaar patroon is 我可以看吗？ — “Kan/mag ik kijken?” 用 betekent “gebruiken”. De vorm verandert hier niet voor de persoon; 我 geeft aan wie de handeling uitvoert. In 我可以用 staat het na 可以, zoals in het herbruikbare patroon 主语 + 可以 + werkwoord. 的 verbindt de voorafgaande beschrijving met het zelfstandig naamwoord erna. De hele reeks 我可以用的 beschrijft dus welk soort kaart bedoeld wordt: een kaart die de spreker kan gebruiken. Dit is geen los Nederlands “die/dat” met een eigen verwijzing, maar een Chinees verbindingspartikel in een bepaling vóór het zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: 我喜欢的书 betekent “het boek dat ik leuk vind”. 地图 betekent “kaart”, meer bepaald een kaart voor oriëntatie of een plattegrond. Het is hier het zelfstandig naamwoord dat door 我可以用的 wordt beschreven. 地图 blijft als woordvorm hetzelfde; het Chinees markeert meervoud hier niet verplicht. 吗 is een vraagpartikel aan het einde van een mededelende zin. Het maakt van de voorafgaande structuur een ja-neevraag. Het staat daarom na 地图, niet binnen de beschrijving 我可以用的. De opbouw is: 有 + [我可以用的地图] + 吗？ Eerst vraagt 有 of er iets beschikbaar is. Binnen de naamwoordgroep beschrijft 我可以用的 de 地图: de kaart die ik kan gebruiken. Samen betekent de volledige zin: “Is er een kaart die ik kan gebruiken?”

7. 接待处旁边有一张地图。

   Er ligt een kaart bij de receptie.

   接待处

   receptie

   旁边

   ernaast

   有

   er is / zich bevinden

   一张

   één exemplaar

   地图

   kaart

   Uitgebreide uitleg

   接待处 betekent hier ‘receptie’ of ‘receptiebalie’. Het is een zelfstandig naamwoord voor de plaats waar bezoekers worden ontvangen. Voorbeeld: 我在接待处。 — ‘Ik ben bij de receptie.’ 旁边 betekent ‘ernaast’ of ‘naast’. Het vormt vaak een plaatsbepaling met 在: 在接待处旁边 betekent ‘naast de receptie’. 旁边 staat hier vóór 有, omdat het de plaats aangeeft waar iets aanwezig is. 有 betekent in deze zin ‘er is’ of ‘er bevindt zich’. In de structuur plaats + 有 + zelfstandig naamwoord wordt het bestaan of de aanwezigheid van iets op een bepaalde plaats uitgedrukt. Voorbeeld: 桌子旁边有一把椅子。 — ‘Naast de tafel staat een stoel.’ Hier betekent 有 niet ‘hebben’ in de betekenis van bezit. 一张 betekent hier ‘één exemplaar’, met 张 als maatwoord. 张 wordt gebruikt bij platte of vlakke dingen, zoals kaarten, vellen papier en foto’s. De vorm is 一 + 张 + zelfstandig naamwoord: 一张照片 — ‘één foto’. 一 geeft hier het aantal één aan; 张 classificeert het volgende zelfstandig naamwoord. 地图 betekent ‘kaart’, bijvoorbeeld een kaart van een gebouw of gebied. Voorbeeld: 我需要一张地图。 — ‘Ik heb een kaart nodig.’ Samen vormt 接待处旁边 de plaats ‘naast de receptie’. Daarna geeft 有一张地图 aan dat zich daar één kaart bevindt. De hele zin betekent dus: ‘Er ligt een kaart naast de receptie.’ De Chinese structuur benadrukt de aanwezigheid van de kaart op die plaats; het werkwoord 有 hoeft niet letterlijk als ‘liggen’ te worden vertaald.

8. 这很有帮助。这是我第一次来这栋楼。

   Dat helpt. Dit is mijn eerste keer in dit gebouw.

   这

   dit

   很有帮助

   erg behulpzaam

   这是

   dit is

   我

   ik

   第一次

   de eerste keer

   来

   komen

   栋

   classificerend woord voor gebouwen

   楼

   gebouw

   Uitgebreide uitleg

   这 betekent hier “dit” en verwijst naar de situatie of het zojuist genoemde feit. Het is een aanwijzend voornaamwoord; de precieze referent hoeft niet als een zelfstandig naamwoord te worden uitgesproken. 很有帮助 betekent hier “helpt” of letterlijk “is erg behulpzaam”. 很 versterkt de beschrijving; 有帮助 is een vaste, breed bruikbare combinatie voor “nuttig zijn” of “helpen”. In deze zin maakt de combinatie een positieve beoordeling van de voorafgaande informatie. 这是 combineert 这 (“dit”) met 是 (“zijn”) en vormt het patroon “dit is …”. In het Chinees staat het onderwerp vóór 是, gevolgd door wat ermee wordt geïdentificeerd of beschreven. 我 betekent “ik” en is de eerste persoon enkelvoud. Het verwijst hier naar de spreker, zoals ook door de vertaling wordt bevestigd. Het bezittelijke patroon 我 + zelfstandig naamwoord betekent “mijn + zelfstandig naamwoord”; dat patroon verschijnt verderop in de zin. 第一次 betekent “de eerste keer”. 次 is hier het telwoord voor keren of gebeurtenissen, terwijl 第 een rangtelwoord vormt: 第一 betekent “eerste”. De combinatie 第一次 is dus niet alleen “een keer”, maar specificeert de eerste gelegenheid. Vergelijk als voorbeeld: 这是我第一次来这里。 — “Dit is de eerste keer dat ik hier kom.” 来 betekent hier “komen” en staat na 第一次 in de constructie “de eerste keer komen”. Het Chinese werkwoord verandert hier niet van vorm voor persoon of tijd; de tijdsbetekenis volgt uit de context en de constructie. Een herbruikbaar voorbeeld is 我明天来。 — “Ik kom morgen.” 栋 is een classificerend woord voor gebouwen. In 这栋楼 staat het tussen het aanwijzende woord 这 en het zelfstandig naamwoord 楼, volgens het patroon 这 + classifier + noun: “dit gebouw”. Het classificeert dus niet de persoon die spreekt en drukt op zichzelf geen aantal uit. 楼 betekent hier “gebouw”, specifieker een gebouw of gebouwencomplex. Samen vormen 这栋楼 de betekenis “dit gebouw”; 栋 levert de passende classificatie en 楼 draagt de concrete naamwoordbetekenis. Samen vormt 这很有帮助 de beoordeling “Dat helpt”. Daarna identificeert 这是 wat volgt: 我第一次来这栋楼 betekent “mijn eerste keer dat ik naar dit gebouw kom”. De volledige zin betekent daarom: “Dat helpt. Dit is mijn eerste keer in dit gebouw.”

9. 会议室的标志在走廊尽头附近。

   De kamer staat aangegeven vlak bij het einde van de gang.

   会议室

   vergaderruimte

   标志

   aanduiding; bord

   在

   zich bevinden

   走廊

   gang

   尽头

   einde

   附近

   vlak bij; in de buurt

   Uitgebreide uitleg

   会议室 betekent hier ‘vergaderruimte’ of ‘vergaderzaal’. Het is een zelfstandig naamwoord: 会议 is ‘vergadering’ en 室 is ‘ruimte/kamer’. In het Chinees verandert deze vorm niet voor enkelvoud of meervoud. In 会议室的标志 verbindt 的 het eerste naamwoord met het tweede: 会议室的标志 betekent letterlijk ‘het bord/de aanduiding van de vergaderruimte’. De constructie X 的 Y kan dus worden gebruikt voor een relatie zoals ‘Y van X’. Hier verwijst 会议室 volgens de vaste vertaling naar de ruimte die door de aanduiding wordt aangegeven. 标志 betekent hier ‘aanduiding’ of ‘bord’: iets dat een plaats of bestemming kenbaar maakt. Een kort voorbeeld: 出口的标志很明显。 — ‘De aanduiding van de uitgang is duidelijk.’ 在 geeft in deze zin aan waar iets zich bevindt. Het staat in het patroon onderwerp + 在 + plaats: 标志在…… — ‘de aanduiding bevindt zich bij/in de buurt van …’. 在 is hier niet het werkwoord ‘doen’, maar een plaatsaanduidend element. 走廊 betekent ‘gang’ of ‘corridor’. Het is een zelfstandig naamwoord en verandert niet door getal. In 走廊尽头 staat het vooraan als bepaling van 尽头. 尽头 betekent ‘einde’ of ‘uiteinde’, vooral het verste punt van een ruimte, route of gebied. 走廊尽头 betekent daarom ‘het einde van de gang’ of ‘het uiteinde van de gang’. Een voorbeeld: 他站在路的尽头。 — ‘Hij staat aan het einde van de weg.’ 附近 betekent ‘in de buurt van’ of ‘vlak bij’. Het benoemt nabijheid en hoeft niet te betekenen dat iets precies op de genoemde plaats staat. In 走廊尽头附近 staat het na de plaatsaanduiding: ‘vlak bij het einde van de gang’. Samen bestaat de zin uit 会议室的标志 (‘de aanduiding van de vergaderruimte’), 在 (‘bevindt zich’), en 走廊尽头附近 (‘vlak bij het einde van de gang’). De volledige betekenis is: ‘De aanduiding van de vergaderruimte bevindt zich vlak bij het einde van de gang.’