Een rapportdeadline aanpassen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我需要更多时间完成报告。

   Ik heb meer tijd nodig voor het rapport.

   我

   ik

   需要

   nodig hebben

   更多

   meer

   时间

   tijd

   完成

   voltooien

   报告

   rapport

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”. Dit is de eerste-persoonsvorm; 我们 betekent “wij”. 我 verandert niet volgens grammaticaal geslacht. 需要 is het werkwoord “nodig hebben”. In het Chinees staat de persoon die iets nodig heeft ervoor en het benodigde staat erna: 我需要时间 = “Ik heb tijd nodig”. Het is hier een gewoon werkwoord, niet een vervoegde vorm voor alleen de eerste persoon. 更多 betekent “meer” en geeft een grotere hoeveelheid aan dan een eerder bedoelde of verwachte hoeveelheid. Het vormt hier samen met 时间 de woordgroep 更多时间 = “meer tijd”. Een kort voorbeeld: 我需要更多水。 = “Ik heb meer water nodig.” 时间 betekent “tijd”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan na een hoeveelheid- of graadaanduiding staan, zoals in 更多时间. In deze zin is het datgene wat de spreker nodig heeft. 完成 betekent “voltooien” of “afmaken”. Het is een werkwoord dat hier het doel van de benodigde tijd aangeeft: 时间完成报告 is niet de structuur; de betekenis is dat de spreker tijd nodig heeft om iets te voltooien. Een voorbeeld: 她完成了工作。 = “Zij heeft het werk afgemaakt.” 完成 staat daar vóór het voltooide object. 报告 betekent “rapport”. Het is een zelfstandig naamwoord en is hier het object van 完成: 完成报告 = “het rapport afmaken”. Een ander voorbeeld: 他写报告。 = “Hij schrijft een rapport.” De zin volgt dus deze volgorde: 我 (ik) + 需要 (heb nodig) + 更多时间 (meer tijd) + 完成报告 (het rapport afmaken). Samen betekent 我需要更多时间完成报告。: “Ik heb meer tijd nodig om het rapport af te maken.” De twee werkwoorden drukken samen uit waarvoor de tijd nodig is: eerst de behoefte, daarna de handeling die nog voltooid moet worden.

2. 什么让进度变慢了？

   Wat vertraagt het werk?

   什么

   wat

   让

   ervoor zorgen dat; laten

   进度

   voortgang

   变慢

   langzamer worden

   了

   geeft een nieuwe toestand of verandering aan

   Uitgebreide uitleg

   什么 betekent hier ‘wat’ en vraagt naar de oorzaak of factor die de beschreven verandering veroorzaakt. Het is een vraagwoord; in een andere zin kan het bijvoorbeeld ook in een vraag naar een ding voorkomen: 你要什么？ — ‘Wat wil je?’ 让 is hier een causatief werkwoord: het laat iets gebeuren of zorgt ervoor dat iets een toestand krijgt. In het patroon 让 + onderwerp + werkwoord of bijvoeglijke bepaling veroorzaakt het eerste deel de handeling of verandering van het tweede deel. Voorbeeld: 这件事让我担心。 — ‘Deze zaak maakt me bezorgd.’ Het onderwerp na 让 is degene of datgene dat de verandering ondergaat, niet noodzakelijk de veroorzaker. 进度 betekent ‘voortgang’ of ‘tempo van de werkzaamheden’. Het is een zelfstandig naamwoord en verwijst hier naar hoe ver het werk gevorderd is of hoe snel het vordert. Voorbeeld: 进度很快。 — ‘De voortgang is snel.’ 变慢 betekent ‘langzamer worden’. 变 is het werkwoord ‘worden/veranderen in’, en 慢 betekent ‘langzaam’; samen beschrijven ze een overgang naar een lagere snelheid. Het gaat dus niet alleen om ‘langzaam zijn’, maar om ‘langzamer worden’. Voorbeeld: 网络变慢了。 — ‘Het internet is langzamer geworden.’ 了 staat hier aan het einde van de zin en markeert dat een nieuwe toestand of verandering relevant is: de voortgang is langzamer geworden. Het is niet simpelweg een verledenstijdmarkeerder; de precieze tijd wordt uit de context afgeleid. Samen vormt 什么 + 让 + 进度 + 变慢 + 了 de vraag: welke factor heeft ervoor gezorgd dat de voortgang langzamer is geworden? In de vaste vertaling wordt dat natuurlijk weergegeven als ‘Wat vertraagt het werk?’

3. 还有一些信息缺失。

   Er ontbreekt nog wat informatie.

   还有

   nog; er is nog

   一些

   wat; enige

   信息

   informatie

   缺失

   ontbreken; afwezig zijn

   Uitgebreide uitleg

   还有 geeft hier aan dat iets nog steeds het geval is of nog resteert: er is nog informatie die ontbreekt. De vorm verandert niet voor persoon of aantal. In een ander patroon kan 还有 ook “er is bovendien nog” betekenen; de precieze lezing komt uit de rest van de zin. Voorbeeld: 还有时间。 — Er is nog tijd. 一些 maakt de hoeveelheid onbepaald: “wat/enige”, zonder een exact aantal te noemen. Het zegt op zichzelf niet dat het om één bepaalde hoeveelheid gaat. Samen met 信息 betekent het hier “wat informatie”. Voorbeeld: 我有一些问题。 — Ik heb enkele vragen. 信息 betekent “informatie”. Het is hier het zelfstandig naamwoord waarover wordt gezegd dat het ontbreekt. In het Chinees krijgt dit woord in deze zin geen zichtbare meervoudsuitgang; 一些 geeft alleen aan dat de hoeveelheid niet nader bepaald is. 缺失 betekent hier “ontbreken” of “afwezig zijn”. Het beschrijft de toestand van 信息; het is dus niet 信息 dat een vorm van 缺失 is. De vorm 缺失 verandert hier niet om persoon of aantal aan te geven. Voorbeeld: 资料缺失。 — Er ontbreken gegevens. De zin is opgebouwd als 还有 + 一些信息 + 缺失: er is nog een onbepaalde hoeveelheid informatie, en die informatie bevindt zich in de toestand “ontbrekend”. Daarom betekent de volledige uiting: “Er ontbreekt nog wat informatie.”

4. 你还需要多少时间？

   Hoeveel extra tijd heb je nodig?

   你

   jij

   还

   nog; extra

   需要

   nodig hebben

   多少

   hoeveel

   时间

   tijd

   Uitgebreide uitleg

   你 betekent hier “jij” en is het onderwerp: de aangesprokene heeft iets nodig. In het Mandarijn verandert deze vorm niet naar persoon of getal; 你们 betekent bijvoorbeeld “jullie”. 还 geeft hier aan dat de behoefte nog steeds geldt of dat er extra tijd nodig is. Het staat vóór 需要 en kan in andere zinnen ook “nog” betekenen, bijvoorbeeld: 我还在等。 — “Ik wacht nog steeds.” 需要 is het werkwoord “nodig hebben” of “nodig zijn”. De vorm verandert in het Mandarijn niet voor persoon of getal. Het patroon 需要 + zelfstandig naamwoord is direct bruikbaar: 我需要帮助。 — “Ik heb hulp nodig.” 多少 vraagt naar een hoeveelheid: “hoeveel”. In combinatie met 时间 vraagt het naar de hoeveelheid tijd, niet naar een specifiek tijdstip. Een vergelijkbaar patroon is 多少人？ — “Hoeveel mensen?” 时间 betekent “tijd”. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin gaat het om tijd als hoeveelheid die nodig is. Voor een duur kan het Mandarijn ook een maatwoord gebruiken, bijvoorbeeld 两个小时 — “twee uur”. Samen vormen de woorden het patroon 你 + 还 + 需要 + 多少 + tijdsuitdrukking?: “Hoeveel extra tijd heb jij nog nodig?” De vraag richt zich op de benodigde duur. De eerder genoemde ontbrekende informatie ondersteunt de lezing van 还 als “nog/extra”, maar de Chinese vraag zelf specificeert geen exact aantal uren of een deadline.

5. 我们可以把截止日期推迟到本周晚些时候吗？

   Kunnen we de deadline naar later deze week verplaatsen?

   我们

   wij

   可以

   kunnen; mogen

   把

   geeft het object van de handeling aan

   截止日期

   deadline

   推迟

   uitstellen

   到

   naar; tot

   本周

   deze week

   晚些时候

   later

   吗？

   vraagpartikel

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij”: de spreker neemt zichzelf samen met minstens één andere persoon als handelende groep. Het is een persoonlijk voornaamwoord; 我 betekent “ik” en 你们 “jullie”. Voorbeeld: 我们明天开会。 — “Wij vergaderen morgen.” 可以 geeft hier toestemming of mogelijkheid weer: “kunnen we …?” In deze vraag staat het vóór de handeling en vormt het samen met 吗？ een ja-neevraag. 能 kan in andere zinnen ook “kunnen” betekenen, maar legt vaak meer nadruk op feitelijke mogelijkheid of vermogen. Voorbeeld: 我们可以现在开始吗？ — “Kunnen we nu beginnen?” 把 leidt het concrete object van een daaropvolgende handeling in. Het maakt duidelijk dat 截止日期 het element is dat door 推迟 wordt verplaatst. Een bruikbaar patroon is 主语 + 把 + object + werkwoord + resultaat/richting. Dit patroon is niet zomaar een alternatief voor elke gewone woordvolgorde: de handeling moet het genoemde object daadwerkelijk beïnvloeden. 截止日期 is de deadline, dus de datum of het tijdstip waarop iets uiterlijk moet gebeuren. 截止 betekent in andere samenstellingen “afsluiten” of “eindigen op”; in deze vaste combinatie verwijst het geheel naar de uiterste termijn. Voorbeeld: 请记住截止日期。 — “Onthoud de deadline.” 推迟 betekent hier “uitstellen”: de deadline wordt naar een later moment verplaatst. Het is een werkwoord; de vorm verandert in deze zin niet wegens persoon of getal. 提前 is een nuttig contrast en betekent “vervroegen”. Voorbeeld: 我们推迟会议。 — “Wij stellen de vergadering uit.” 到 geeft na 推迟 het nieuwe eindpunt of de nieuwe tijd aan: uitstellen tot een bepaald moment. Het kan dus in dit patroon als “tot” of “naar” worden vertaald. Voorbeeld: 把会议推迟到下午。 — “Stel de vergadering uit tot de middag.” 本周 betekent “deze week”. 本 verwijst in deze samenstelling naar de huidige of bedoelde referentieperiode, terwijl 周 “week” betekent. Voorbeeld: 本周有一个会议。 — “Deze week is er een vergadering.” 晚些时候 betekent “later”, letterlijk een wat later tijdstip. 晚 betekent hier “laat” en 些 maakt de hoeveelheid of het tijdstip minder precies; samen gaat het niet om een exact uur. In combinatie met 本周 betekent het “later deze week”. Voorbeeld: 我们晚些时候再谈。 — “We praten er later nog over.” 吗？ is een vraagpartikel aan het einde van een mededelende zin. Het maakt de hele voorafgaande zin tot een algemene ja-neevraag; het betekent niet zelfstandig “kunnen” of “mogen”. Samen vormen 我们可以 “kunnen wij”, 把截止日期推迟 “de deadline uitstellen”, en 到本周晚些时候 “naar later deze week”. Met het slotpartikel 吗？ wordt het geheel: “Kunnen we de deadline naar later deze week verplaatsen?”

6. 可以，但请给团队发一条简短的进度消息。

   Dat werkt, maar stuur het team een korte update.

   可以

   dat kan

   但

   maar

   请

   alsjeblieft

   给团队

   aan het team

   发

   sturen

   简短

   kort

   进度消息

   voortgangsbericht

   Uitgebreide uitleg

   可以 betekent hier dat iets mogelijk of aanvaardbaar is: “dat kan” of “dat werkt”. In deze zin is het een zelfstandig antwoord op het voorstel uit de vorige beurt. Het kan ook vóór een werkwoord staan om mogelijkheid of toestemming uit te drukken, bijvoorbeeld: 可以开始。 — “We kunnen beginnen.” 但 betekent “maar” en zet een tegenstelling in. Het verbindt hier de instemming met de daaropvolgende instructie; het betekent niet zelf “toch” als afzonderlijke handeling. 请 maakt het volgende verzoek beleefd. Het staat vóór de gevraagde handeling. Bijvoorbeeld: 请坐。 — “Gaat u alstublieft zitten.” De beleefdheid komt hier dus door dit verzoekwoord, niet door een vervoeging van het werkwoord. 给团队 geeft de ontvanger aan: letterlijk wordt de handeling op het team gericht, in de betekenis “aan het team”. 给 kan vóór een ontvanger staan in het patroon 给 + ontvanger + werkwoord, zoals in 给朋友写信 — “een brief aan een vriend schrijven”. 团队 betekent “team”; het is een zelfstandig naamwoord. 发 is hier het werkwoord “sturen” of “versturen”. De vorm verandert in deze zin niet om persoon of aantal aan te geven; tijd en perspectief worden vaak uit de context of door andere woorden duidelijk. In combinatie met een ontvanger betekent 给团队发... “... naar het team sturen”. 简短 beschrijft iets als kort en beknopt. Het is een beschrijvend woord vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. Een bruikbaar contrast is 简短 tegenover 详细 (“kort/beknopt” tegenover “gedetailleerd”); dat contrast staat niet als feit over de bronzin, maar helpt de keuze van het woord te onthouden. 进度消息 is een samenstelling van 进度 (“voortgang”) en 消息 (“bericht”): samen “voortgangsbericht” of “korte update over de voortgang”. In het Chinees staat de beschrijving 简短 vóór deze nominale samenstelling. Het telwoordachtige element 一条 tussen 发 en 简短 hoort bij het tellen van dit soort bericht; het maakt van het bericht één afzonderlijk te versturen exemplaar, maar verandert de betekenis van 简短 of 进度消息 niet. Samen vormt de zin: 可以 geeft instemming, 但 leidt de beperking of vervolgstap in, en 请给团队发一条简短的进度消息 vraagt beleefd om één kort voortgangsbericht aan het team te sturen. De vaste Nederlandse vertaling geeft dezelfde bedoeling weer: “Dat werkt, maar stuur het team een korte update.”

7. 我会说明哪些已经准备好了，哪些还缺少。

   Ik leg uit wat klaar is en wat nog ontbreekt.

   我会

   ik zal

   说明

   uitleggen

   哪些

   welke

   已经

   al

   准备好了

   klaar zijn

   还

   nog

   缺少

   ontbreken

   Uitgebreide uitleg

   我会 vormt hier de spreker met 我 (“ik”) en de modale vorm 会. In deze zin geeft 会 een aangekondigde toekomstige handeling weer: “zal”. Het is niet automatisch een bewijs van vermogen; dat kan 会 in andere contexten wel betekenen. Voorbeeld: 我会再确认。 — “Ik zal het opnieuw controleren.” 说明 betekent hier “uitleggen” of “toelichten”. Het is een zelfstandig werkwoord en kan informatie, een situatie of een punt verduidelijken. Voorbeeld: 请说明原因。 — “Leg de reden alstublieft uit.” 哪些 betekent “welke” of natuurlijker “welke dingen”. Het verwijst naar meerdere te selecteren elementen binnen een bekende of besproken verzameling; het noemt zelf geen concrete elementen. 哪个 is de overeenkomstige vorm voor één element. In deze zin wordt 哪些 tweemaal gebruikt om twee groepen te onderscheiden. 已经 betekent “al” en markeert dat een toestand of handeling vóór het relevante moment bereikt is. Het staat hier bij 准备好了: iets is al klaar. 已经 kan ook zonder 了 voorkomen; die twee vormen zijn dus niet één vaste woordgroep. 准备好了 betekent hier “klaar zijn” of “voorbereid zijn”. 准备 is de basisvorm “voorbereiden”; 好 werkt hier als resultaatscomplement en geeft aan dat het gewenste resultaat bereikt is. 了 markeert in deze combinatie de nieuwe of bereikte toestand. Voorbeeld: 文件准备好了。 — “Het document is klaar.” 还 betekent “nog” en geeft aan dat een toestand op het relevante moment voortduurt of dat iets nog niet afgerond is. Hier staat het bij 缺少 en vormt het een duidelijk contrast met 已经: het ene deel betreft wat al klaar is, het andere wat nog ontbreekt. 缺少 betekent “ontbreken” of “tekort zijn aan”. In deze zin wordt het gebruikt bij 哪些 om aan te geven welke elementen nog ontbreken; het voorwerp van “waaraan men tekortkomt” wordt niet afzonderlijk genoemd. Het is dus niet nodig om hier een specifiek ontbrekend onderdeel in te vullen. Voorbeeld: 这里缺少时间。 — “Hier is er te weinig tijd.” Samen betekent 我会说明 “ik zal uitleggen”, gevolgd door twee parallelle inhoudsdelen: 哪些已经准备好了 “welke dingen al klaar zijn” en 哪些还缺少 “welke dingen nog ontbreken”. De vaste vertaling maakt duidelijk dat het om wat klaar is en wat nog ontbreekt gaat. De volledige betekenis is: “Ik leg uit wat klaar is en wat nog ontbreekt.”

8. 这样大家就能根据这次延迟安排工作。

   Dat helpt iedereen om rekening te houden met de vertraging.

   这样

   zo; op deze manier

   大家

   iedereen

   就能

   kan dan; is daardoor in staat

   根据

   op basis van; volgens

   这次

   deze keer; deze gelegenheid

   延迟

   vertraging

   安排

   plannen; regelen

   工作

   werk

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier “op deze manier” en verwijst naar de manier of omstandigheid die uit de context volgt. Het kan ook een gevolg inleiden, vergelijkbaar met “zo” in “Doe het zo”. In deze zin geeft het aan onder welke omstandigheden het volgende mogelijk wordt. 大家 betekent “iedereen” of “alle betrokken mensen”. Het is een collectieve aanduiding van personen en staat hier als onderwerp van 能; de zin specificeert niet welke personen dat precies zijn. 就能 bestaat uit 就 en 能. 能 drukt uit dat iemand iets kan of daartoe in staat is; 就 markeert hier het daaropvolgende gevolg: “dan kan …” of “zo kan …”. Het is dus geen bevel en zegt niet dat iemand iets moet doen. Een herbruikbaar patroon is 这样就能 + werkwoord, bijvoorbeeld: 这样就能更快完成。 — “Zo kun je het sneller afmaken.” 根据 betekent “op basis van” of “volgens”. Het introduceert de informatie of omstandigheid waarop een handeling wordt afgestemd. In 根据天气安排活动 betekent het bijvoorbeeld “de activiteiten plannen op basis van het weer”. 这次 betekent “deze keer” of “deze gelegenheid”. 这 is het aanwijzende element “deze”, en 次 is een maatwoord voor een gebeurtenis of gelegenheid. Het drukt hier niet op zichzelf een aantal uit; samen verwijzen ze naar de huidige, specifieke gebeurtenis. 延迟 betekent in deze zin “vertraging”. Hier is het een zelfstandig naamwoord, omdat het door 这次 wordt bepaald en als basis voor de planning dient. Hetzelfde woord kan in andere zinnen ook als werkwoord “uitstellen” of “vertragen” betekenen; die functie heeft het hier niet. 安排 betekent hier “plannen” of “regelen”. In deze vorm is het een werkwoord: het neemt 工作 als object. Het kan in andere contexten ook een zelfstandig naamwoord zijn, bijvoorbeeld “een regeling” of “een planning”, maar dat is hier niet de rol. 工作 betekent hier “werk” of “werkzaamheden” en is het object van 安排: men plant of regelt het werk. 工作 kan ook als werkwoord “werken” worden gebruikt, maar na 安排 wordt het hier als zelfstandig naamwoord geïnterpreteerd. De delen worden van links naar rechts gecombineerd: 这样 geeft de manier of omstandigheid aan, 大家 is de groep die handelt, en 就能 markeert wat daardoor mogelijk wordt. Vervolgens geeft 根据这次延迟 aan dat de handeling wordt afgestemd op deze vertraging, waarna 安排工作 betekent “het werk plannen”. Als geheel betekent de zin: “Zo kan iedereen het werk plannen op basis van deze vertraging.” Dat sluit aan bij de vaste vertaling: de vertraging wordt meegenomen bij het plannen van het werk.