Samen een rollenspel oefenen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我们可以一起练习这段角色扮演吗？

   Kunnen we dit rollenspel samen oefenen?

   我们

   wij

   可以

   kunnen

   一起

   samen

   练习

   oefenen

   这段

   dit fragment

   角色扮演

   rollenspel

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier ‘wij’: de spreker samen met minstens één andere persoon. Het voornaamwoord onderscheidt wel enkelvoud en meervoud, maar niet geslacht; 我 betekent ‘ik’ en 你们 ‘jullie’. Het Chinees markeert bij 我们 niet afzonderlijk of de aangesprokene wel of niet wordt meegerekend. 可以 betekent hier ‘kunnen’ en drukt uit dat de voorgestelde handeling mogelijk is. Het staat vóór de handeling: 我们可以练习 betekent ‘wij kunnen oefenen’. In andere contexten kan 可以 ook toestemming uitdrukken, maar dat is niet de betekenis die de vaste Nederlandse vertaling hier specificeert. Voorbeeld: 我可以参加吗？ — ‘Kan ik meedoen?’ 一起 betekent ‘samen’ en maakt duidelijk dat de betrokken personen de handeling gezamenlijk uitvoeren. Het staat hier vóór 练习, in het bruikbare patroon 一起 + handeling. 练习 is hier het werkwoord ‘oefenen’. Het kan afhankelijk van zijn plaats en gebruik ook een zelfstandig naamwoord zijn. Chinese werkwoorden krijgen hier geen aparte uitgang voor persoon of tijd: 我练习 betekent ‘ik oefen’ en 我们练习 ‘wij oefenen’. 这段 betekent hier ‘dit fragment’ of ‘dit gedeelte’. 这 betekent ‘dit/deze’, en 段 is een maatwoord voor een afgebakend stuk, zoals een tekstgedeelte, gesprek of scène. De combinatie 这 + 段 + zelfstandig naamwoord verwijst naar een bepaald fragment; hier gaat het om het fragment van het rollenspel dat men wil oefenen. 角色扮演 betekent ‘rollenspel’ en benoemt hier de activiteit die als object van 练习 wordt geoefend. 角色 betekent ‘rol’ en 扮演 betekent ‘een rol spelen’ of ‘uitbeelden’; samen vormen ze de gebruikelijke benaming 角色扮演 voor rollenspel. Samen ontstaat de structuur 我们 + 可以 + 一起 + 练习 + 这段 + 角色扮演 + 吗？: ‘Kunnen we dit rollenspel samen oefenen?’ 吗 aan het einde maakt van de mededeling een ja-neevraag. De vraag gaat hier over de mogelijkheid om deze activiteit gezamenlijk te oefenen.

2. 我可以演另一个角色。

   Ik kan de andere rol op me nemen.

   我可以

   ik kan

   演

   spelen; een rol vertolken

   另一个

   een andere

   角色

   rol

   Uitgebreide uitleg

   我可以 betekent hier ‘ik kan’. 我 is de eerste-persoonsverwijzing ‘ik’. Deze vorm verandert niet voor getal of grammaticaal geslacht. 可以 is een modaal werkwoord voor mogelijkheid of bekwaamheid; in deze zin gaat het om de mogelijkheid om iets te doen, niet om een verzoek om toestemming. Voorbeeld: 我可以帮你。— ‘Ik kan je helpen.’ 演 betekent hier ‘een rol spelen’ of ‘een rol vertolken’. Het is het zelfstandige werkwoord ‘spelen/vertolken’ in de basisvorm; het verandert in het Chinees niet naar persoon of tijd zoals Nederlandse werkwoorden. In de context van rollenspel past deze betekenis beter dan bijvoorbeeld ‘een voorstelling uitvoeren’. Voorbeeld: 她演老师。— ‘Zij speelt de lerares.’ 另一个 betekent ‘een andere’ of ‘nog een andere’. Het geheel verwijst naar één andere zaak of persoon; 另一个 bevat 另 ‘ander’ en 个, een veelgebruikte classificator in deze vorm. Het is niet hetzelfde als 另 ‘anders/een andere’ zonder zelfstandig naamwoordelijk vervolg. Voorbeeld: 我想要另一个。— ‘Ik wil een andere.’ 角色 betekent ‘rol’ of, afhankelijk van de context, ‘personage’. In deze zin is ‘rol’ de passende betekenis, omdat het over een rollenspel gaat. Het is een zelfstandig naamwoord; het tweede karakter draagt hier niet afzonderlijk de betekenis ‘kleur’ of iets dergelijks. Samen vormt 我可以演另一个角色 de structuur ‘ik kan een andere rol spelen’: 我 geeft de uitvoerder aan, 可以 markeert de mogelijkheid, 演 is de handeling en 另一个角色 is de rol die gespeeld wordt. De vaste vertaling maakt de bedoelde lezing expliciet als ‘Ik kan de andere rol op me nemen.’

3. 请在每个问题后停一下。

   Pauzeer alsjeblieft na elke vraag.

   请

   alsjeblieft; beleefde verzoekmarkeerder

   每个

   elke; ieder

   问题

   vraag; kwestie

   后

   na; erna

   停一下

   even pauzeren

   Uitgebreide uitleg

   请 staat vooraan als beleefde verzoekmarkeerder: het maakt van de daaropvolgende handeling een vriendelijk verzoek. Een bruikbaar patroon is 请 + werkwoord, bijvoorbeeld 请坐。 = “Ga alstublieft zitten.” 每个 betekent hier “elke”. 每 drukt “elke/ieder” uit en 个 is het algemene maatwoord dat bij het zelfstandig naamwoord staat. Samen vormt 每个 + zelfstandig naamwoord een patroon, bijvoorbeeld 每个学生 = “elke leerling”. 问题 betekent in deze zin “vraag”. Het kan in andere contexten ook “kwestie” of “probleem” betekenen; de vaste vertaling maakt hier de betekenis “vraag” duidelijk. 一个问题 betekent bijvoorbeeld “één vraag”, terwijl 每个问题 “elke vraag” betekent. 后 betekent “na” of “erna”. In het patroon X 后 komt 后 na de gebeurtenis of het tijdspunt X: 下课后 = “na de les”. Hier staat 每个问题 vóór 后, dus de betekenis is “na elke vraag”. 停一下 betekent “even pauzeren”. 停 is het werkwoord “stoppen/pauzeren”; 一下 maakt de handeling kort of verzacht de formulering. Bijvoorbeeld 请等一下。 = “Wacht alstublieft even.” Samen is de structuur 请 + [tijdsbepaling] + werkwoord: 请 maakt het verzoek beleefd, 每个问题后 geeft aan wanneer de handeling plaatsvindt, en 停一下 zegt welke korte handeling moet gebeuren. De hele uiting betekent daarom: “Pauzeer alsjeblieft na elke vraag.”

4. 这样你就有时间自然地回答了。

   Dan heb je tijd om op een natuurlijke manier te antwoorden.

   这样

   zo; op deze manier

   你

   jij

   就

   dan; daarmee

   有

   hebben

   时间

   tijd

   自然地

   op natuurlijke wijze

   回答

   antwoorden

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier ‘zo’ of ‘op deze manier’. Het verwijst naar de manier die uit de situatie blijkt; het benoemt zelf niet precies welke handeling dat is. Een bruikbaar patroon is 这样 + onderwerp: ‘zo/op deze manier …’. Voorbeeld: 这样说比较清楚。= ‘Zo zeggen is duidelijker.’ 你 is het onderwerp ‘jij’. Deze vorm verandert niet naar geslacht of getal; voor ‘jullie’ gebruik je 你们. Voorbeeld: 你有时间吗？= ‘Heb je tijd?’ 就 staat hier na 你 in het patroon 这样……就…… . Het verbindt de genoemde manier of voorwaarde met het gevolg: ‘dan’ of ‘daarmee’. Samen met 这样 maakt het de relatie duidelijker dan 就 alleen. Voorbeeld: 这样做就可以了。= ‘Als je het zo doet, is het goed.’ 有 betekent hier ‘hebben’ of ‘beschikken over’. Het onderwerp 你 heeft dus tijd tot zijn beschikking. 有 is niet hetzelfde als 在, dat een locatie of aanwezigheid uitdrukt. Voorbeeld: 我有问题。= ‘Ik heb een vraag/probleem.’ 时间 betekent ‘tijd’. Het is een zelfstandig naamwoord en kan na 有 staan: 有时间 betekent ‘tijd hebben’. In 有时间回答中 is 时间 het middel of de beschikbare gelegenheid voor de daaropvolgende handeling; de zin zegt niet dat er een bepaald aantal tijdseenheden is. 自然地 betekent ‘op natuurlijke wijze’. 自然 is hier de basisvorm ‘natuurlijk’; 地 maakt van het beschrijvende woord een bijwoordelijke bepaling bij 回答. Vergelijk 自然的回答, ‘een natuurlijk antwoord’, waarin 的 het woord aan een zelfstandig naamwoord koppelt. Voorbeeld: 请自然地说。= ‘Spreek alsjeblieft natuurlijk.’ 回答 betekent hier ‘antwoorden’. Het kan als werkwoord voor een vraag of andere uiting worden gebruikt. De vorm verandert in deze zin niet voor persoon of tijd. Voorbeeld: 请回答这个问题。= ‘Beantwoord deze vraag alsjeblieft.’ 了 aan het einde laat hier zien dat de beschreven nieuwe situatie tot stand komt: nu heeft jij tijd om op natuurlijke wijze te antwoorden. Het is niet hetzelfde als een afzonderlijk Nederlands verleden-tijdsuffix; de precieze waarde van 了 hangt van de hele context af. De hele structuur is 这样 + 你 + 就 + 有时间 + 自然地回答 + 了: ‘Op deze manier heb je dan tijd om op natuurlijke wijze te antwoorden.’ De bijwoordelijke bepaling 自然地 hoort bij 回答, terwijl 有时间 de beschikbare gelegenheid voor die handeling uitdrukt.

5. 如果我说错了，请重复这句台词。

   Als ik een fout maak, herhaal die zin dan alsjeblieft.

   如果

   als

   我

   ik

   说错了

   het verkeerd zeggen

   请

   alsjeblieft

   重复

   herhalen

   这

   deze

   台词

   zin (uit een script)

   Uitgebreide uitleg

   如果 opent een voorwaardelijke bijzin: “als …”. Het staat hier vóór de voorwaarde, die eindigt bij 说错了. Een bruikbaar patroon is 如果 + voorwaarde, .... 我 betekent “ik” en verwijst hier naar de spreker. Het is een zelfstandig persoonlijk voornaamwoord; het verandert niet naar grammaticaal geslacht. 说错了 bestaat uit 说 “zeggen” en 错 als resultaatscomplement: het resultaat van het spreken is verkeerd. Samen betekent het hier “het verkeerd zeggen” of “een fout maken bij het zeggen”. 了 markeert dat de betreffende gebeurtenis als voltooid of gerealiseerd wordt beschouwd; in deze voorwaardelijke context betekent het niet simpelweg “verleden tijd”. Vergelijk: 说对了 = “het correct zeggen”. 请 maakt de daaropvolgende handeling tot een beleefd verzoek. Het is hier geen zelfstandig naamwoord voor een verzoek, maar een beleefdheidswoord vóór het werkwoord. 请重复…… is een herbruikbaar patroon voor “herhaal … alstublieft”. 重复 is het werkwoord “herhalen”. De vorm verandert hier niet om een bevel of persoon aan te geven; 请 geeft aan dat het om een beleefd verzoek gaat. Voorbeeld: 请重复一遍。 — “Herhaal het alstublieft nog een keer.” 这 betekent “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het aanwijst. In 这句台词 is 句 het classificatiewoord voor onder meer zinnen en regels tekst; 这 zelf geeft geen grammaticaal geslacht aan. Het concrete aangewezen item wordt door de vaste vertaling ondersteund als de bedoelde zin/regel. 台词 betekent een gesproken regel uit een script, toneelstuk of vergelijkbare tekst. Het is specifieker dan een algemeen woord voor een zin: het verwijst naar tekst die een personage zegt. Voorbeeld: 这句台词很重要。 — “Deze tekstregel is belangrijk.” Samen vormen 如果我说错了 en 请重复这句台词 de structuur “Als ik het verkeerd zeg, herhaal deze tekstregel dan alstublieft.” De komma scheidt de voorwaarde van het daaropvolgende beleefde verzoek; 请 hoort bij 重复, niet bij de voorwaardelijke bijzin.

6. 我会慢慢说一遍，并指出一个需要改正的重要地方。

   Ik zal het langzaam zeggen en één belangrijke correctie geven.

   我会

   ik zal

   慢慢

   langzaam

   说

   zeggen

   一遍

   één keer

   并

   en

   指出

   aangeven

   一个

   een

   需要

   nodig hebben; moeten

   改正

   corrigeren

   重要

   belangrijk

   地方

   punt; plaats

   Uitgebreide uitleg

   我会 bevat het onderwerp 我 (“ik”) en 会, dat hier toekomstige bedoeling of verwachting uitdrukt: “zal”. In deze zin gaat het dus om wat de spreker van plan is te doen. Het patroon 我会 + werkwoord is bruikbaar voor “ik zal …”. Voorbeeld: 我会再试一次。 — “Ik zal het nog een keer proberen.” 慢慢 betekent hier “langzaam” en beschrijft de manier waarop de handeling gebeurt. De herhaling van 慢 maakt de betekenis adverbiaal: 慢慢说 is “langzaam spreken”. Voorbeeld: 请慢慢说。 — “Spreek alstublieft langzaam.” 说 is het werkwoord “zeggen” of “spreken”. De vorm verandert hier niet naar persoon of getal; 我会说 betekent letterlijk “ik zal zeggen/spreken”. In deze zin verwijst 说一遍 naar het eenmaal uitspreken of herhalen van de inhoud. 一遍 is een teluitdrukking voor één volledige keer van een handeling, vooral bij iets dat je zegt, leest of afspeelt. 遍 is hier het maatwoord; het geeft een volledige uitvoering aan, niet alleen een willekeurig moment. Voorbeeld: 请再读一遍。 — “Lees het alstublieft nog een keer.” 并 verbindt hier twee handelingen van dezelfde spreker: eerst 说一遍, daarna 指出. Het betekent in deze verbinding “en” en maakt de tweede handeling onderdeel van hetzelfde plan. Het is niet zelf een werkwoord. 指出 is een samengesteld werkwoord dat “aanwijzen” of “aangeven” betekent: je maakt iets specifieks duidelijk. Het object volgt hier later in de zin. Voorbeeld: 请指出错误。 — “Wijs de fout alstublieft aan.” 一个 bestaat uit het getal 一 en het maatwoord 个. Samen markeert het een niet nader gespecificeerd exemplaar; in deze zin gaat het om één concreet punt. Het maatwoord 个 is een algemeen maatwoord, maar andere zelfstandige naamwoorden kunnen andere maatwoorden vereisen. 需要 betekent hier “nodig zijn” of “moeten”. Voor een daaropvolgend werkwoord geeft het aan dat die handeling vereist is: 需要改正 betekent “moet worden gecorrigeerd” of letterlijk “heeft correctie nodig”. Voorbeeld: 这个问题需要解决。 — “Dit probleem moet worden opgelost.” 改正 is het werkwoord “corrigeren” of “verbeteren” wanneer iets fout is. In 需要改正的 staat het vóór een zelfstandig naamwoord en beschrijft het welk punt correctie nodig heeft. Het is niet hetzelfde als alleen “veranderen”: 改正错误 betekent “een fout corrigeren”. 重要 is het bijvoeglijk naamwoord “belangrijk”. In 重要的地方 staat het vóór het zelfstandig naamwoord en beschrijft het de betekenis of het gewicht van dat punt. Het partikel 的 kan hier een bijvoeglijke bepaling met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord verbinden; in de gegeven tekst staat 重要地方 zonder 的, wat in deze compacte nominale verbinding ook voorkomt. 地方 betekent hier “punt”, “aspect” of “plek in de uitleg”, niet noodzakelijk een fysieke plaats. In combinatie met 指出 gaat het om iets specifieks dat de spreker wil aanwijzen. Voorbeeld: 这是一个重要的地方。 — “Dit is een belangrijk punt.” Als geheel betekent 我会慢慢说一遍，并指出一个需要改正的重要地方。: “Ik zal het langzaam zeggen en één belangrijk punt aangeven dat gecorrigeerd moet worden.” 我会 maakt beide handelingen toekomstgericht, 慢慢 beschrijft hoe 说 gebeurt, 一遍 geeft één volledige uitvoering aan, en 并 verbindt die handeling met het aanwijzen van het belangrijke punt. De Nederlandse vaste vertaling formuleert dat laatste natuurlijk als “één belangrijke correctie geven”.

7. 这会让我没那么紧张。

   Dat helpt me om me minder zenuwachtig te voelen.

   这

   dit

   会

   zal

   让

   ervoor zorgen dat; laten

   我

   mij; ik

   没那么

   niet zo; minder

   紧张

   zenuwachtig

   Uitgebreide uitleg

   这 betekent hier “dit” en verwijst naar iets dat als onderwerp wordt aangewezen. Het kan zelfstandig als aanwijzend voornaamwoord functioneren; de vorm zelf noemt niet welk concreet ding of welke gebeurtenis bedoeld is. De beschikbare context bepaalt dat hier niet uniek. 会 geeft hier een verwachte uitwerking aan: “zal” of “kan ertoe leiden dat”. Het markeert dus niet een voltooide gebeurtenis. In een andere zin kan 会 ook een algemene mogelijkheid of een aangeleerde vaardigheid uitdrukken; hier past de verwachte uitwerking bij de Nederlandse vertaling. 让 is een causa­tief werkwoord met het patroon 让 + persoon + gevolg: “iemand ertoe brengen dat” of “iemand laten”. Het beschrijft hier dat 这 een verandering bij 我 veroorzaakt. Voorbeeld: 这让我放心。 — “Dit stelt me gerust.” 我 is de eerste-persoonsvorm “ik/mij”. Na 让 is deze vorm de persoon die het gevolg ondervindt; in de Nederlandse vertaling verschijnt dat als “me”. Het Chinees gebruikt hier geen aparte objectsvorm voor deze persoon. 没那么 betekent “niet zo” of, bij een vergelijking met een eerdere of verwachte graad, “minder”. 没 ontkent hier de mate van de toestand; samen met 那么 geeft het aan dat die mate niet zo hoog is. 没那么难 betekent bijvoorbeeld “niet zo moeilijk”. 紧张 betekent hier “zenuwachtig zijn” of “gespannen zijn”. Het is een toestand-beschrijvend woord en staat na 没那么 om de mate van die toestand te beperken. In het Chinees is hier geen apart werkwoord “zijn” nodig. Voorbeeld: 我今天不紧张。 — “Ik ben vandaag niet zenuwachtig.” Samen vormen 这会让 + 我 + 没那么紧张 de betekenis: “Dit zal ervoor zorgen dat ik minder zenuwachtig ben.” De zin zegt dat het aangewezen dit een vermindering van de nervositeit van de spreker veroorzaakt. De vaste vertaling ondersteunt die betekenis, maar specificeert niet zelfstandig waarnaar 这 precies verwijst.

8. 从这个场景开始。

   Begin met deze scène.

   从

   vanaf

   这个

   deze

   场景

   scène

   开始

   beginnen

   Uitgebreide uitleg

   从 betekent hier “vanaf” en markeert het uitgangspunt. Een herbruikbaar patroon is 从 + uitgangspunt + 开始 = “beginnen vanaf/met …”. Voorbeeld: 从这里开始。 — “Begin hier.” 这个 betekent hier “deze/dit” en wijst een in de context bepaalde entiteit aan. 这 draagt de aanwijzende betekenis; 个 is in deze combinatie een maatwoord. 个 drukt hier niet zelfstandig een numerieke hoeveelheid uit. Voorbeeld: 这个问题很重要。 — “Dit probleem is belangrijk.” 场景 betekent hier “scène”. Het is een zelfstandig naamwoord voor de scène die als uitgangspunt wordt genoemd. In andere contexten kan het ook een situatie of setting aanduiden. Voorbeeld: 这个场景很有趣。 — “Deze scène is interessant.” 开始 betekent “beginnen”. In deze zin is het het werkwoord dat aangeeft dat het beginnen bij het genoemde uitgangspunt plaatsvindt. Voorbeeld: 课程开始了。 — “De les is begonnen.” Samen vormen 从这个场景开始 en de afsluitende 。 de betekenis “Begin met deze scène” of letterlijker “Begin vanaf deze scène”. 从 markeert het startpunt, 这个 wijst de bedoelde scène aan, 场景 benoemt dat startpunt en 开始 drukt het beginnen uit. De uiting is een korte instructie.

9. 我会跟着你的节奏。

   Ik zal jouw tempo volgen.

   我会

   ik zal

   跟着

   volgen

   你的

   jouw

   节奏

   tempo

   Uitgebreide uitleg

   我会 combineert 我 (“ik”) met 会. 我 is de eerste persoon enkelvoud. 会 kan onder meer mogelijkheid, vaardigheid of een verwachte toekomstige handeling uitdrukken; in deze zin geeft de vaste vertaling de toekomstige betekenis “zal” aan. Voorbeeld: 我会来。 — “Ik zal komen.” 跟着 betekent hier “volgen” of “meegaan met”. Het geeft aan dat de spreker zich aan iets of iemand richt en diens verloop volgt. Het patroon 跟着 + zelfstandig naamwoord is herbruikbaar: 跟着老师。 — “Volg de leraar.” In deze zin is 跟着 het werkwoordelijke deel; het daaropvolgende 你的节奏 benoemt wat gevolgd wordt. 你的 bestaat uit 你 (“jij”) en 的, dat een bezitsrelatie markeert. 你的 betekent dus “jouw”; het verwijst hier naar de aangesprokene. 你 is de tweede persoon enkelvoud en verandert niet naar geslacht. Voorbeeld: 这是你的书。 — “Dit is jouw boek.” 节奏 betekent “tempo” of “ritme”. In deze zin gaat het om het tempo dat bij de aangesprokene hoort. Het zelfstandig naamwoord blijft in het Chinees niet verbogen voor enkelvoud of meervoud; de context bepaalt de precieze lezing. Samen vormen de delen 我会 + 跟着 + 你的节奏: “Ik zal jouw tempo volgen.” De spreker zegt daarmee dat hij of zij het tempo van de aangesprokene zal aanhouden.