Voorbereiden op een korte toets | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我们快要有一次小测验了，对吧？

   We hebben binnenkort een korte toets, toch?

   我们

   wij

   快要

   bijna; op het punt staan

   有

   hebben; er zijn

   一次

   één keer; een maatwoordcombinatie

   小测验

   korte toets

   对吧

   toch?

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier ‘wij/we’: de spreker rekent zichzelf tot de groep. Chinees markeert in 我们 niet automatisch of de aangesprokene wel of niet inbegrepen is; dat hangt van de context af. 快要 geeft aan dat iets binnenkort zal gebeuren en dat het moment nadert. Een belangrijk patroon is 快要 + gebeurtenis + 了: ‘het staat op het punt dat …’ of ‘… komt eraan’. 快要 is dus geen gewone vertaling van ‘snel’ in de betekenis van hoge snelheid. 有 betekent hier dat de groep binnenkort een toetsgebeurtenis zal hebben. Hetzelfde werkwoord kan ook bezit of aanwezigheid uitdrukken, maar in deze zin gaat het om een komende gebeurtenis, niet om het bezitten van een voorwerp. Voorbeeld: 我们有课。 — ‘Wij hebben les.’ 一次 is een telwoordgroep: 一 (‘één’) staat vóór het maatwoord 次, dat een keer of gebeurtenis telt. In 一次小测验 wordt zo één toetsmoment aangeduid. Het is een Chinese maatwoordconstructie; 次 telt hier de gebeurtenis, niet het geteste onderwerp. 小测验 is een zelfstandig naamwoord voor een korte of kleinere toets/quiz. 小 staat vóór 测验 en vormt hier de vaste, compacte benaming 小测验; het hoeft niet te betekenen dat de toets lichamelijk klein is. Een vergelijkbare structuur is bijvoorbeeld 小考试, ‘een kleine/korte examen- of toetsgelegenheid’, maar 小测验 is de vorm in deze zin. 对吧 staat aan het einde en vraagt bevestiging: ‘toch?’ of ‘nietwaar?’. Het maakt van de mededeling geen open vraag naar nieuwe informatie, maar laat ruimte voor de gesprekspartner om de bewering te bevestigen of te corrigeren. Samen vormen 我们 + 快要 + 有 + 一次小测验 + 了 de betekenis ‘wij hebben binnenkort een korte toets’ of natuurlijker in het Nederlands: ‘We hebben binnenkort een korte toets’. Het slotdeeltje 了 markeert hier dat de beschreven nieuwe situatie nu als naderend relevant wordt voorgesteld; het is niet simpelweg een verleden-tijdmarkeerder. Met 对吧 wordt daar vervolgens de bevestigingsvraag ‘toch?’ aan toegevoegd.

2. 它包括这一单元的主要部分。

   De toets gaat over de belangrijkste onderdelen van deze unit.

   它

   het

   包括

   omvatten; bevatten

   这

   deze; dit

   单元

   unit; leereenheid

   主要

   belangrijkste; voornaamste

   部分

   onderdeel; deel

   Uitgebreide uitleg

   它 verwijst hier, met steun van de vorige zin en de vaste vertaling, naar de toets. Het is een persoonlijk voornaamwoord voor een niet-menselijk referent; de vorm verandert niet voor mannelijk of vrouwelijk. Een herbruikbaar patroon is 它 + werkwoord, bijvoorbeeld: 它很长。 — “Het is lang.” 包括 betekent hier dat iets bepaalde onderdelen omvat. Het is de basisvorm van het werkwoord; dezelfde vorm wordt gebruikt zonder aparte persoonsuitgang. Een bruikbaar patroon is A包括B — “A omvat B”. Bijvoorbeeld: 这本书包括五个单元。 — “Dit boek omvat vijf units.” 这 is het aanwijzende element in 这一单元: samen met 一单元 vormt het “deze unit”. Het wijst naar iets dat de spreker als nabij of als het relevante huidige item presenteert. In 这本书 betekent hetzelfde element “dit/deze” bij het zelfstandig naamwoord 书 (“boek”); het aanwijzende woord zelf krijgt geen Nederlandse verbuiging. 单元 is een zelfstandig naamwoord voor een unit of leereenheid. In 这一单元 verwijst het naar de unit die in de vaste vertaling als “deze unit” wordt aangeduid. Het kan ook in andere onderwijscontexten worden gebruikt, bijvoorbeeld: 我们学完了一个单元。 — “We hebben een unit afgerond.” 主要 beschrijft wat het belangrijkst of voornaamst is. Hier staat het vóór 部分 en specificeert het dus welke onderdelen bedoeld zijn: de belangrijkste onderdelen. Het is geen vorm van 部分; 主要 blijft hier zelf onveranderd. Een nuttig contrast is 主要部分 (“belangrijkste deel/onderdelen”) tegenover 次要部分 (“ondergeschikt deel/onderdelen”). 部分 is een zelfstandig naamwoord voor een deel of onderdeel. In deze zin is het meervoudig geïnterpreteerd door de Nederlandse vertaling “onderdelen”, maar de Chinese vorm zelf krijgt geen aparte meervoudsuitgang. Bijvoorbeeld: 这是最重要的部分。 — “Dit is het belangrijkste onderdeel.” Samen vormen de delen de structuur 它 + 包括 + 这一单元的 + 主要部分: “het omvat de belangrijkste onderdelen van deze unit”. 的 maakt van 这一单元 een bepaling bij 主要部分: de onderdelen horen bij of worden betrokken op deze unit. De volledige zin betekent daarom: “De toets gaat over de belangrijkste onderdelen van deze unit.”

3. 我应该先复习哪一部分？

   Welk onderdeel moet ik eerst herhalen?

   我应该

   ik zou moeten

   先

   eerst

   复习

   herhalen

   哪

   welk(e)

   一部分

   onderdeel

   Uitgebreide uitleg

   我应该 betekent hier dat de spreker vraagt wat hij/zij zou moeten doen. 应该 is een modaal werkwoord voor wat volgens de situatie passend, nodig of te verwachten is; het staat vóór het daaropvolgende werkwoord. In deze vraag vormt 我应该复习 dus “ik zou moeten herhalen”. Het voornaamwoord 我 betekent “ik” en verwijst naar de spreker. 先 betekent “eerst” en geeft de volgorde aan: deze handeling komt vóór een andere, niet nader genoemde handeling. Het staat hier vóór 复习, zodat de vraag gaat over welk onderdeel als eerste moet worden herhaald. Een bruikbaar patroon is 先 + werkwoord, bijvoorbeeld: 先看这个。 — “Bekijk dit eerst.” 复习 betekent hier “herhalen” in de betekenis van eerder geleerde leerstof opnieuw doornemen. Het is een werkwoord en verandert in deze zin niet van vorm voor persoon of getal. Het kan zelfstandig na een modaal werkwoord staan, zoals in 应该复习 — “moeten herhalen”. 哪 vraagt naar een keuze uit mogelijke zaken en betekent hier “welk(e)”. Op zichzelf geeft het niet aan of het gevraagde zelfstandig naamwoord enkelvoud of meervoud is; de rest van de naamwoordgroep en de context bepalen hoe je het vertaalt. In 哪一部分 staat het vóór de naamwoordgroep die wordt bevraagd. 一部分 betekent “een onderdeel” of “een deel”. 部分 is het zelfstandig naamwoord “deel/onderdeel”; 一 maakt er hier de vaste telbare naamwoordgroep 一部分 van. In combinatie met 哪 ontstaat 哪一部分, letterlijk “welk deel”, dus “welk onderdeel”. Dit hoeft in deze zin niet te betekenen dat er precies één onderdeel bestaat; de vraag vraagt om één gekozen onderdeel uit de relevante leerstof. Samen vormen 哪一部分 en 先复习 de vraag naar de eerste leerstap: 我应该先复习哪一部分？ betekent “Welk onderdeel moet ik eerst herhalen?” De volgorde is: spreker (我), modaliteit (应该), volgorde (先), handeling (复习) en het bevraagde onderdeel (哪一部分).

4. 先从听力开始，因为它通常会影响你的分数。

   Begin met luisteren, want dat heeft meestal invloed op je score.

   先

   eerst

   听力

   luistervaardigheid

   开始

   beginnen

   因为

   omdat

   它

   het; dat

   通常

   meestal

   影响

   beïnvloeden

   你的

   jouw

   分数

   score

   Uitgebreide uitleg

   先 betekent hier “eerst” en staat vóór de handeling die als eerste moet gebeuren. Het is een bijwoord. Voorbeeld: 先休息一下。 — “Rust eerst even uit.” 听力 betekent “luistervaardigheid” of, in een toetscontext, “het onderdeel luisteren”. Het is een zelfstandig naamwoord: 听 betekent “luisteren” en 力 verwijst hier naar vaardigheid of vermogen. Voorbeeld: 听力很重要。 — “Luistervaardigheid is belangrijk.” 开始 is het werkwoord “beginnen”. In 从听力开始 betekent het letterlijk dat het beginpunt bij luistervaardigheid ligt. De herbruikbare structuur is 从 + beginpunt + 开始: “beginnen bij/met …”. Voorbeeld: 我们从第二课开始。 — “We beginnen bij les twee.” Samen vormen 先从听力开始 de instructie “begin eerst met luisteren”. 从 markeert het punt of onderdeel waarmee iets begint; het is niet hetzelfde als 先, dat de volgorde “eerst” aangeeft. 因为 leidt de redengevende bijzin in en betekent “omdat”. Wat na 因为 komt, verklaart waarom de voorafgaande aanbeveling wordt gegeven. Voorbeeld: 因为今天很忙，所以我先走。 — “Omdat het vandaag druk is, ga ik eerst weg.” 它 is een persoonlijk voornaamwoord voor een derde persoon of zaak zonder menselijke genderaanduiding. In deze zin verwijst het naar 听力: luistervaardigheid heeft meestal invloed op de score. 它 zelf geeft geen menselijke of vrouwelijke/mannelijke vorm aan; voor meervoudige niet-menselijke zaken wordt vaak 它们 gebruikt. 通常 betekent “meestal” of “doorgaans”. Het beperkt de uitspraak: het effect wordt als gebruikelijk voorgesteld, niet als iets dat zonder uitzondering gebeurt. Voorbeeld: 他通常八点到。 — “Hij komt meestal om acht uur aan.” 影响 betekent “beïnvloeden” of “invloed hebben op”. Het kan een onderwerp nemen dat iets beïnvloedt en een object dat daardoor wordt beïnvloed. In 影响你的分数 is luistervaardigheid de beïnvloedende factor en 你的分数 datgene waarop het effect gericht is. Voorbeeld: 睡眠会影响学习。 — “Slaap kan het leren beïnvloeden.” 你的 betekent “jouw”. 你 is “jij” en 的 maakt hiervan een bezitsrelatie: “van jou”. Het verwijst hier naar de score van de aangesprokene, niet naar een algemeen genoemde score. Voorbeeld: 这是你的书。 — “Dit is jouw boek.” 分数 betekent “score” of “puntenaantal”, vooral een behaalde score bij een toets of beoordeling. Het is een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 我的分数提高了。 — “Mijn score is verbeterd.” De volledige opbouw is 先 + 从听力开始 (“begin eerst met luisteren”), gevolgd door 因为 + 它通常会影响你的分数 (“omdat het meestal invloed heeft op jouw score”). 会 geeft hier aan dat dit een mogelijk of te verwachten effect is. Samen betekent de utterance: “Begin met luisteren, want dat heeft meestal invloed op je score.”

5. 我们可以一起做几道练习题吗？

   Kunnen we samen een paar oefenvragen proberen?

   我们

   wij

   可以

   kunnen

   一起

   samen

   做

   doen; maken

   几道

   een paar opgaven

   练习题

   oefenvragen

   吗

   vraagpartikel

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij/we”. Het verwijst naar de spreker samen met minstens één andere persoon; Chinees maakt hier niet expliciet of de aangesprokene erbij hoort. Voorbeeld: 我们一起学习。 — “Wij leren samen.” 可以 betekent hier “kunnen” in de zin van mogelijkheid: de spreker vraagt of het mogelijk is om de genoemde handeling samen uit te voeren. Het staat vóór de handeling. Dit verschilt bijvoorbeeld van 会, dat vaak een aangeleerde vaardigheid of verwachte mogelijkheid uitdrukt. Voorbeeld: 明天可以见面。 — “Morgen kunnen we elkaar ontmoeten.” 一起 betekent “samen” en geeft aan dat de handeling gezamenlijk gebeurt. Het staat hier vóór 做; een bruikbaar patroon is 一起 + werkwoord, zoals in 我们一起吃饭。 — “Wij eten samen.” 做 is het werkwoord “doen” of “maken”. Hier gaat het om oefeningen maken of uitvoeren. De vorm verandert niet naar persoon of tijd: 我们做 betekent “wij doen/maken”. Voorbeeld: 她做作业。 — “Zij maakt huiswerk.” 几道 drukt hier een klein, niet nader bepaald aantal opgaven uit. 几 betekent “enkele/een paar” en 道 is het maatwoord dat bij dit soort opgaven of vragen wordt gebruikt. Het aantal hoeft dus niet precies twee te zijn. Voorbeeld: 我有几道题。 — “Ik heb een paar vragen/opgaven.” 练习题 betekent “oefenvragen” of “oefenopgaven”. Het is een samenstelling van 练习 (“oefening/oefenen”) en 题 (“vraag/opgave”). Samen met 几道 vormt het 几道练习题: “een paar oefenopgaven”. 吗 is een vraagpartikel aan het einde van de zin. Het maakt van de voorafgaande mededeling een ja-neevraag; het betekent zelf niet “kunnen” of “samen”. Een bruikbaar patroon is onderwerp + 可以 + handeling + 吗？. De zin bouwt op als 我们 (“wij”) + 可以 (“kunnen”) + 一起 (“samen”) + 做 (“doen/maken”) + 几道练习题 (“een paar oefenopgaven”) + 吗 (vraagpartikel). De volledige betekenis is: “Kunnen we samen een paar oefenvragen proberen?” De vraag gaat hier over de mogelijkheid om die gezamenlijke handeling uit te voeren.

6. 我们可以做几道简短的练习题，然后检查每个答案。

   We kunnen een paar korte vragen doen en elk antwoord controleren.

   我们

   wij / we

   可以

   kunnen

   做

   doen of maken

   几道

   enkele (opgaven)

   简短

   kort

   练习题

   oefenopgave

   然后

   daarna

   检查

   controleren

   每个

   elk

   答案

   antwoord

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij/we” en is het onderwerp. Deze vorm verwijst naar meer dan één persoon; het Chinees verandert werkwoorden daarbij niet naar persoon of aantal. Voorbeeld: 我们一起学习。 = “Wij studeren samen.” 可以 staat vóór de handeling en drukt hier uit dat iets mogelijk is: “kunnen”. Een herbruikbaar patroon is 主语 + 可以 + werkwoord, bijvoorbeeld 你可以休息。 = “Je kunt rusten.” Chinese werkwoorden en modale woorden krijgen hier geen persoonsuitgang. 做 betekent hier “doen” of “maken”: de oefeningen uitvoeren of oplossen. De precieze invulling hangt samen met het object 练习题. Voorbeeld: 我做练习。 = “Ik maak oefeningen.” 几道 geeft een klein, niet nader genoemd aantal opgaven aan. 几 vraagt of vermeldt geen exact aantal, en 道 is hier het maatwoord voor onder meer vragen en opgaven. Het patroon 几 + maatwoord + zelfstandig naamwoord is herbruikbaar, bijvoorbeeld 几道题 = “enkele opgaven”. 简短 betekent “kort” en beschrijft 练习题. In deze zin staat het rechtstreeks vóór het zelfstandig naamwoord: 简短练习题. In andere attributieve formuleringen kan 的 een beschrijving met een zelfstandig naamwoord verbinden, maar 的 staat niet in de vaste zin. Voorbeeld: 这是一个简短的故事。 = “Dit is een kort verhaal.” 练习题 betekent “oefenopgave” of “oefenvraag”: een vraag of opgave die bedoeld is om te oefenen. Samen met 几道简短 vormt het de naamwoordgroep 几道简短练习题, “enkele korte oefenopgaven”. 然后 verbindt twee handelingen in tijdsvolgorde en betekent “daarna” of “vervolgens”. Het staat hier tussen de eerste handeling en de daaropvolgende handeling. Voorbeeld: 先读，然后回答。 = “Lees eerst en antwoord daarna.” 检查 is het werkwoord “controleren” of “nakijken” en staat vóór wat gecontroleerd wordt. Voorbeeld: 请检查答案。 = “Controleer het antwoord alstublieft.” 每个 betekent “elk” en verwijst naar de afzonderlijke leden van een groep. 每 betekent “elk/iedere”; 个 is hier het maatwoord. Samen staat 每个 vóór een zelfstandig naamwoord, zoals in 每个问题 = “elke vraag”. Het drukt geen specifiek numeriek totaal uit. 答案 betekent “antwoord”, hier het antwoord op een oefenopgave. In 每个答案 gaat het om elk afzonderlijk antwoord binnen de groep. Voorbeeld: 我检查答案。 = “Ik controleer de antwoorden.” De volledige opbouw is 我们 + 可以 + 做 + 几道简短练习题 + 然后 + 检查 + 每个答案: “Wij kunnen enkele korte oefenopgaven maken en daarna elk antwoord controleren.” 然后 maakt de volgorde duidelijk: eerst worden de opgaven gemaakt, daarna worden de antwoorden gecontroleerd.

7. 我会在做完每道题后看看自己的错误。

   Ik ga na elke vraag mijn fouten bekijken.

   我会

   ik zal

   在 … 后

   na ...

   做完

   afmaken

   每道题

   elke vraag

   看看

   bekijken

   自己的

   eigen

   错误

   fout(en)

   Uitgebreide uitleg

   我会 betekent hier dat de spreker van plan is of verwacht iets te doen: “ik zal / ik ga”. 会 staat vóór het werkwoord en kan naast deze toekomstige betekenis ook een mogelijkheid uitdrukken; hier maakt de vaste vertaling de geplande toekomstige lezing duidelijk. Bijvoorbeeld: 我会再来。 — “Ik kom nog eens.” 在 ... 后 vormt samen het patroon “nadat ... / na ...”. In deze zin omsluit het de gebeurtenis 做完每道题: eerst worden de vragen afgemaakt, daarna volgt de handeling van bekijken. Een vergelijkbaar patroon is 吃饭后学习 — “na het eten studeren”. 做完 bestaat uit 做 “doen/maken” en 完 als resultaatcomplement. 完 laat zien dat de handeling voltooid is: niet alleen “aan een vraag werken”, maar “een vraag afmaken”. Het resultaatcomplement staat na het werkwoord, bijvoorbeeld 写完 — “afschrijven / klaar zijn met schrijven”. 每道题 betekent “elke vraag/opgave”. 每 geeft een voor-een-betrekking aan. 道 is hier het maatwoord dat bij dit soort opgaven of vragen hoort; het is dus niet zelf “vraag”. Bijvoorbeeld: 我做了三道题。 — “Ik heb drie opgaven gemaakt.” 看看 betekent hier “bekijken”. De herhaling van 看 maakt de handeling vaak licht, kort of oriënterend; het betekent niet dat er noodzakelijk twee afzonderlijke kijkacties zijn. Het basiswerkwoord is 看, “kijken/bekijken”. Bijvoorbeeld: 你看看这个答案。 — “Bekijk dit antwoord eens.” 自己的 betekent “eigen”. 自己 verwijst hier terug naar de persoon die bij de handeling hoort, en 的 verbindt dit bepalende element met het volgende zelfstandig naamwoord. 自己 kan ook zonder 的 zelfstandig worden gebruikt, maar in 自己的错误 bepaalt het de fouten als “eigen fouten”. Bijvoorbeeld: 她检查自己的答案。 — “Zij controleert haar eigen antwoorden.” 错误 betekent “fout(en)” of “vergissing(en)”. Het woord kan als zelfstandig naamwoord worden gebruikt, zoals hier, en ook als beschrijving van iets dat onjuist is. In deze zin is het een zelfstandig naamwoord: datgene wat de spreker wil bekijken. Bijvoorbeeld: 这个答案有错误。 — “Dit antwoord bevat een fout.” Samen betekent de zin: 我会 geeft het voornemen of de verwachting “ik zal” aan; 在做完每道题后 plaatst de handeling na het afmaken van elke opgave; en 看看自己的错误 zegt dat de spreker de eigen fouten zal bekijken. De volledige betekenis is dus: “Ik ga na elke vraag mijn fouten bekijken.”

8. 这样应该能帮你做好准备。

   Dat zou je moeten helpen om je voor te bereiden.

   这样

   zo; op deze manier

   应该

   zou moeten

   能

   kunnen

   帮

   helpen

   你

   je

   做好准备

   je goed voorbereiden

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier ‘op deze manier’ of ‘zo’. Het is een aanwijzend bijwoord: het beschrijft de manier waarop iets gebeurt. Het kan ook als zelfstandige aanwijzing gebruikt worden, maar de precieze verwijzing hangt van de context af. Voorbeeld: 这样做很好。= Zo handelen is goed. 应该 geeft hier aan wat volgens de spreker waarschijnlijk of passend is: ‘zou moeten’. Het staat vóór 能 en maakt de verwachting voorzichtig; het betekent hier niet dat iemand een bevel krijgt. Een nuttig contrast is 必须, ‘moeten’ in de zin van verplicht zijn. 能 betekent hier ‘kunnen’ en drukt vermogen of haalbaarheid uit. In de combinatie 应该能 betekent het geheel ongeveer ‘waarschijnlijk kunnen’ of, zoals in de vertaling, ‘zou moeten kunnen’. 会 kan ook voor een toekomstige verwachting worden gebruikt, maar legt niet precies dezelfde nadruk op vermogen of haalbaarheid. 帮 betekent ‘helpen’. Het is een werkwoord; de persoon die geholpen wordt kan er direct achter staan, zoals in 帮你 (‘jou helpen’). Voorbeeld: 这本书帮我学习。= Dit boek helpt me studeren. 你 betekent hier ‘je/jou’. Deze vorm kan in het Chinees zowel als onderwerp als als object voorkomen; de positie en de constructie bepalen de rol. In 帮你 is 你 degene die geholpen wordt. De vorm verandert niet voor getal of grammaticaal geslacht. 做好准备 betekent ‘je goed voorbereiden’ of letterlijk ‘de voorbereiding goed voor elkaar krijgen’. 做 is het werkwoord ‘doen/maken’, 好 geeft hier aan dat het resultaat goed of voltooid is, en 准备 betekent ‘voorbereiding’ of ‘zich voorbereiden’. Samen vormt dit een resultaatgerichte werkwoordconstructie: 做 + 好 + ... geeft aan dat iets goed klaargemaakt is. Voorbeeld: 请做好准备。= Bereid je goed voor. De onderdelen bouwen de zin als volgt op: 这样 (‘op deze manier’) + 应该能 (‘zou waarschijnlijk kunnen’) + 帮你 (‘jou helpen’) + 做好准备 (‘je goed voorbereiden’). De volledige betekenis is daarom: ‘Dat zou je moeten helpen om je goed voor te bereiden.’ De zin drukt een verwachting uit, geen absolute garantie.