Samen een film kiezen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我们该看哪部电影？

   Welke film zullen we kijken?

   我们

   wij

   该

   zullen

   看

   kijken

   哪部

   welke (voor een film)

   电影

   film

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij”. De vorm bestaat uit 我 (“ik”) en 们, een meervoudsmarkeerder die vooral met persoonlijke voornaamwoorden en personen wordt gebruikt; 我 alleen betekent “ik”. Voorbeeld: 我们去看电影。— “Wij gaan een film kijken.” 该 drukt hier uit dat iets als volgende stap wordt voorgesteld: “zullen we …?” of “zouden we …?”. In deze zin betekent het niet noodzakelijk “moeten” in de strenge betekenis van dwang. In een vraag met 我们 kan het een gezamenlijk voorstel inleiden. Voorbeeld: 我们该怎么办？— “Wat zullen we doen?” 看 betekent hier “kijken” en krijgt door het object 电影 de betekenis “een film kijken”. Het is de basisvorm van het werkwoord; het Chinees markeert bij dit werkwoord niet apart de persoon of het meervoud van het onderwerp. Voorbeeld: 我看电视。— “Ik kijk televisie.” 哪部 vraagt “welke …?” bij een film. 哪 betekent “welke”, en 部 is hier het classificerende woord voor films. Samen vormt 哪部 een bruikbaar patroon vóór een filmtitel of vóór het zelfstandig naamwoord 电影. Het classificerende woord hoort dus bij de naamwoordgroep, niet bij 看. Voorbeeld: 你喜欢哪部电影？— “Welke film vind je leuk?” 电影 betekent “film”. Het is een zelfstandig naamwoord en staat hier na 哪部, zodat de vraag het patroon “welke-classificeerder film” gebruikt. Voorbeeld: 这部电影很好看。— “Deze film is erg leuk om naar te kijken.” Samen ontstaat het patroon 我们 + 该 + 看 + 哪部电影？: “Welke film zullen we kijken?” 我们 geeft de groep aan, 该 maakt van de mededeling een voorstel, 看 benoemt de handeling en 哪部电影 vraagt om de keuze van de film.

2. 我想看轻松一点的，也许是一部喜剧。

   Ik wil iets luchtigs, misschien een komedie.

   我想

   ik wil

   看

   kijken

   轻松一点的

   iets luchtigers

   也许

   misschien

   一部

   voor één film of werk

   喜剧

   komedie

   Uitgebreide uitleg

   我想 betekent hier dat de spreker iets wil. 想 is de vorm van het werkwoord “willen / van plan zijn”; een herbruikbaar patroon is 我想 + werkwoord, bijvoorbeeld 我想休息 = “Ik wil rusten”. In deze zin wordt het gevolgd door 看, dus het gewenste handelen is kijken. 看 betekent hier “kijken” of, bij een film, “bekijken”. Het is een zelfstandig werkwoord en kan direct met het object of de activiteit worden verbonden: 看电影 = “een film kijken”. 轻松一点的 beschrijft het soort film dat de spreker zoekt: iets dat wat luchtiger of minder zwaar is. 轻松 betekent “ontspannen / luchtig”; 一点 maakt de vergelijking milder: “een beetje meer luchtig”. De slotvorm 的 maakt van de beschrijving een zelfstandig gebruikt geheel: het bedoelde zelfstandig naamwoord, hier door de filmcontext begrepen, wordt niet opnieuw genoemd. Dit is een nuttig patroon: 形容ende beschrijving + 的, bijvoorbeeld 我想要安静一点的 = “Ik wil iets dat wat rustiger is.” 也许 betekent “misschien” en markeert onzekerheid over de daaropvolgende mogelijkheid. Het verandert niet wie iets doet; het geeft alleen aan dat de spreker de komedie als mogelijkheid noemt, niet als vaststaand feit. 一部 staat vóór 喜剧. 部 is het telwoord voor onder andere films en andere werken; 一部电影 betekent “één film”. In deze zin helpt 一部 om een film als exemplaar van het genre te benoemen. Het Chinese 一 is hier onderdeel van de nominale groep, maar de hoofdzaak voor de leerder is het patroon 一部 + film/werk. 喜剧 is het zelfstandig naamwoord “komedie”. In 一部喜剧 benoemt het genre het soort film, vergelijkbaar met 一部纪录片 = “een documentaire”. Dit voorbeeld introduceert alleen een herbruikbaar genrepatroon; het zegt niets over de film uit de gegeven context. Samen vormen de eerste delen 我想看轻松一点的: “Ik wil iets luchtigers kijken.” Het weggelaten object kan vanuit de filmcontext als een film worden begrepen. Daarna geeft 也许是一部喜剧 een mogelijke concretisering: “misschien een komedie.” De volledige betekenis is daarom: “Ik wil iets luchtigs, misschien een komedie.”

3. 这部电影评价很好，字幕也很清楚。

   Deze film heeft goede recensies en duidelijke ondertitels.

   这部

   deze (voor een film)

   电影

   film

   评价

   beoordeling; beoordelen

   很好

   goed

   字幕

   ondertitels

   也

   ook

   清楚

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   这部 betekent hier “deze”, waarbij 部 het maatwoord is voor onder meer films. 这 wijst iets aan als nabij of relevant; 部 hoort bij 电影 en maakt de nominale groep natuurlijk. Voor een ander zelfstandig naamwoord kan een ander maatwoord nodig zijn. Voorbeeld: 这本书 = “dit boek”, met 本 als maatwoord voor boeken. 电影 betekent “film”. Samen met 这部 vormt het “deze film”. Voorbeeld: 我喜欢电影。 = “Ik houd van films.” 评价 betekent hier dat de film goed beoordeeld wordt: de film krijgt goede beoordelingen. In deze zin is 这部电影 degene waarover iets wordt gezegd, en 评价很好 beschrijft het resultaat van de beoordeling. 评价 kan in andere zinnen ook het zelfstandige naamwoord “beoordeling” betekenen. Voorbeeld: 大家评价这部电影。 = “Iedereen beoordeelt deze film.” 很好 betekent hier “goed” in verband met de beoordeling. 好 is de basisvorm “goed”; 很 staat ervoor als graadaanduiding. In een eenvoudige beschrijvende zin helpt 很 vaak om een natuurlijke verbinding met een beschrijvend woord te vormen; hier hoeft het niet per se als sterk “heel” te worden opgevat. Voorbeeld: 这部电影很好。 = “Deze film is goed.” 字幕 betekent “ondertitels”. In het tweede zinsdeel is dit het onderwerp. Voorbeeld: 我需要字幕。 = “Ik heb ondertitels nodig.” 也 betekent “ook”. Het voegt het tweede gegeven toe aan het eerste: naast de goede beoordeling zijn er duidelijke ondertitels. Het staat vóór het beschrijvende deel 很清楚. Voorbeeld: 字幕也很大。 = “De ondertitels zijn ook groot.” 清楚 betekent hier “duidelijk”, dus goed te lezen of te begrijpen in verband met de ondertitels. 很清楚 vormt een natuurlijke beschrijving met 很 als graadaanduiding. Voorbeeld: 说明很清楚。 = “De uitleg is duidelijk.” De eerste combinatie is 这部电影评价很好: “deze film krijgt goede beoordelingen” of “deze film wordt goed beoordeeld”. Daarna volgt 字幕也很清楚: “de ondertitels zijn ook duidelijk”. De komma verbindt twee mededelingen over dezelfde film: een over de beoordeling en een over de ondertitels. Samen betekent de hele zin: “Deze film heeft goede recensies en duidelijke ondertitels.”

4. 我们可以先看预告片再选择吗？

   Kunnen we de trailer bekijken voordat we kiezen?

   我们

   wij

   可以

   kunnen; mogen

   先

   eerst

   看

   bekijken

   预告片

   trailer

   再

   daarna; vervolgens

   选择

   kiezen

   吗

   maakt er een ja-neevraag van

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij/ons”: een persoonlijk voornaamwoord voor de eerste persoon meervoud. Het wijst in deze zin op de groep waartoe de spreker behoort; de precieze samenstelling van die groep wordt niet verder benoemd. 可以 drukt hier uit dat iets mogelijk of toegestaan is: “kunnen/mogen”. Het staat vóór de handeling die mogelijk wordt gemaakt. Voorbeeld: 我可以进去吗？ — “Mag ik naar binnen?” 先 betekent “eerst” en geeft de volgorde aan. In deze zin gebeurt de volgende handeling vóór een latere handeling. 看 betekent hier “bekijken” of “kijken naar”. Het is een werkwoord; de vorm verandert hier niet voor persoon of aantal. Voorbeeld: 我们看电影。 — “Wij kijken een film.” 预告片 is een zelfstandig naamwoord voor “trailer”: een korte film die vooruitblikt op een film. Voorbeeld: 我看了电影的预告片。 — “Ik heb de trailer van de film bekeken.” 再 betekent hier “daarna” of “vervolgens”. Samen met 先 vormt het een veelgebruikt volgordepatroon: 先 A，再 B = “eerst A, daarna B”. 再 staat bij de latere handeling, niet bij de eerste. 选择 betekent “kiezen”. Het is hier de latere handeling in het patroon 先看预告片，再选择: eerst de trailer bekijken en vervolgens kiezen. Voorbeeld: 请先比较，再选择。 — “Vergelijk eerst en kies daarna.” 吗 maakt van de voorafgaande mededelende zin een algemene ja-neevraag. Het staat aan het einde van de zin; het is geen zelfstandig antwoordwoord. Samen betekent 我们可以先看预告片再选择吗？: “Kunnen we eerst de trailer bekijken en daarna kiezen?” De structuur is 我们可以 + eerst-handeling + 再 + latere handeling + 吗: de spreker vraagt of deze volgorde mogelijk of toegestaan is. De vraag zegt niet zelf wat er uiteindelijk gekozen zal worden.

5. 预告片应该能帮助我们做决定。

   De trailer zou ons moeten helpen beslissen.

   预告片

   trailer

   应该能

   zou moeten kunnen

   帮助

   helpen

   做决定

   een beslissing nemen

   Uitgebreide uitleg

   预告片 betekent hier “trailer” en is een zelfstandig naamwoord. Het kan ook in andere zinnen als onderwerp of object staan. In het eerdere voorbeeld komt hetzelfde woord voor in 看预告片 (“de trailer bekijken”); dat is een nieuw voorbeeld uit de gegeven context, niet een extra betekenis. 应该能 combineert 应该 (“zou moeten” / “hoort te”) met 能 (“kunnen”, in de zin van in staat zijn of mogelijk zijn). 应该 drukt hier een verwachting of redelijke veronderstelling uit, niet een bevel. 能 verwijst naar de mogelijkheid of het vermogen om iets te doen. Samen geeft 应该能 + werkwoordelijke uitdrukking het herbruikbare patroon “zou [iets] moeten kunnen”. Voorbeeld: 他应该能理解。 — “Hij zou het moeten kunnen begrijpen.” Na 能 staat 帮助, “helpen”. 帮助 kan als werkwoord een persoon of groep als object nemen en daarna beschrijven waarmee die hulp bestaat. In deze zin is 我们 (“ons”, letterlijk “wij” als vorm) de groep die geholpen wordt. Het voornaamwoord verwijst hier volgens de vaste vertaling naar “ons”, de spreker samen met anderen; de vorm 我们 is niet enkelvoudig. 做决定 is een vaste, productieve combinatie: 做 betekent hier “maken” en 决定 betekent “beslissing”; samen betekent dit “een beslissing nemen” of “beslissen”. 做 is een algemeen werkwoord voor “doen/maken”, terwijl 决定 in deze combinatie als zelfstandig naamwoord functioneert. Voorbeeld: 我们明天做决定。 — “We nemen morgen een beslissing.” De volledige opbouw is 预告片 + 应该能 + 帮助 + 我们 + 做决定: “De trailer zou ons moeten kunnen helpen een beslissing te nemen.” Het onderwerp is 预告片; 应该能 geeft de verwachte mogelijkheid aan, 帮助我们 zegt wie hulp krijgt, en 做决定 benoemt de handeling waarbij die hulp nuttig zou zijn. De vaste Nederlandse vertaling geeft dezelfde betekenis weer: “De trailer zou ons moeten helpen beslissen.”

6. 故事看起来很有趣，但不会太难。

   Het verhaal ziet er leuk uit, maar niet te moeilijk.

   故事

   verhaal

   看起来

   eruitzien; lijken

   有趣

   leuk; interessant

   但

   maar

   不会

   zal niet; waarschijnlijk niet

   难

   moeilijk

   Uitgebreide uitleg

   故事 betekent hier “verhaal”. Dit is een zelfstandig naamwoord; het kan bijvoorbeeld ook in 这个故事很短 staan: “Dit verhaal is kort.” 看起来 betekent “eruitzien” of “lijken” en geeft een indruk of beoordeling: X 看起来 + beschrijving = “X ziet eruit als / lijkt …”. Voorbeeld: 这个房间看起来很大。 — “Deze kamer ziet er groot uit.” 有趣 betekent hier “leuk” of “interessant”. Het is een beschrijvend woord dat na 很 kan staan: 很有趣 = “heel leuk/interessant”. Voorbeeld: 这本书很有趣。 — “Dit boek is erg interessant.” 但 verbindt twee delen met een tegenstelling en betekent “maar”. Hier volgt na de positieve indruk een beperking. 不会 bestaat hier uit 不 plus het modale werkwoord 会. In deze context geeft 会 een verwachting of waarschijnlijkheid aan; 不会 betekent dus dat iets naar verwachting niet zo zal zijn. Het is hier niet de betekenis “niet kunnen” of “niet weten hoe”. De combinatie hoeft niet als een afzonderlijke verleden- of toekomende tijdsvorm te worden opgevat. Voorbeeld: 明天不会下雨。 — “Morgen zal het waarschijnlijk niet regenen.” 难 betekent “moeilijk”. In 太难 betekent 太 “te” of “al te”, dus 不会太难 betekent “zal niet te moeilijk zijn” of “zal waarschijnlijk niet te moeilijk zijn”. 难 is hier het beschrijvende woord. Voorbeeld: 这个问题不难。 — “Deze vraag is niet moeilijk.” Samen vormt 故事看起来很有趣 de beoordeling “Het verhaal ziet er leuk/interessant uit”. Daarna maakt 但不会太难 die beoordeling specifieker: het verhaal zal naar verwachting niet te moeilijk zijn. De volledige betekenis is daarom: “Het verhaal ziet er leuk uit, maar het zal niet te moeilijk zijn.”

7. 那我们就选这部电影吧。

   Laten we dan deze film kiezen.

   那我们就

   laten we dan

   选

   kiezen

   这

   deze

   部

   exemplaar (voor films)

   电影

   film

   Uitgebreide uitleg

   那我们就 vormt hier een voorstel: “laten we dan …”. 那 verwijst in deze zin naar de vooraf besproken situatie of keuze en betekent hier “dan” of “in dat geval”. 我们 betekent “wij/we”; het kan de spreker samen met minstens één andere persoon omvatten. 就 geeft aan dat de voorgestelde handeling nu als gevolg of beslissing volgt. Samen is 那我们就…… een herbruikbaar patroon voor “laten we dan/in dat geval …”. 选 betekent “kiezen”. De vorm verandert hier niet om persoon of aantal aan te geven; Chinees gebruikt daarvoor in deze zin geen aparte werkwoordsvorm. Voorbeeld: 我们选这个。 — “Wij kiezen dit.” 这 betekent “deze/dit” en staat vóór wat wordt aangewezen. Het zelfstandig naamwoord erna bepaalt niet dat 这 zelf een aparte geslachtsvorm krijgt; Chinees heeft hier geen grammaticaal geslacht zoals in sommige andere talen. Voorbeeld: 这本书很好。 — “Dit boek is goed.” 部 is hier een classificerend woord voor onder andere films. In het patroon 这部电影 staat het tussen 这 en 电影: 这 + 部 + 电影 betekent “deze film”. De classifier hoort bij het soort zelfstandig naamwoord dat volgt; hij is geen zelfstandig woord voor “exemplaar” in deze concrete betekenis. 电影 betekent “film”. Het is een zelfstandig naamwoord en blijft in deze zin onveranderd voor enkelvoud of meervoud. In 这部电影 wordt het door 这部 als de bedoelde film aangewezen. De delen worden van links naar rechts gecombineerd als 那我们就 (“laten we dan”), 选 (“kiezen”) en 这部电影 (“deze film”). Het slotwoord 吧 maakt van de zin een voorstel of uitnodiging, vergelijkbaar met “laten we …” in het Nederlands. De volledige betekenis is daarom: “Laten we dan deze film kiezen.”

8. 电影开始前，我们去买点零食吧。

   Laten we iets te eten halen voordat de film begint.

   电影

   film

   开始

   beginnen

   前

   voordat

   我们

   wij

   去

   gaan

   买

   kopen

   点

   een beetje; enkele

   零食

   snacks

   吧

   laten we

   Uitgebreide uitleg

   电影 betekent hier “film”. Het is een zelfstandig naamwoord. In de vaste zin verwijst het, samen met de context, naar de film die de gesprekspartners hebben gekozen. Voor een andere film kun je bijvoorbeeld zeggen: 我喜欢这部电影。 — “Ik vind deze film leuk.” 部 is daarbij een veelgebruikt classificerend woord voor films; het hoort niet bij 电影 zelf. 开始 betekent hier “beginnen” en is een werkwoord. De vorm verandert in het Chinees niet voor persoon of getal. Het kan ook direct een gebeurtenis als onderwerp hebben: 电影开始了。 — “De film is begonnen.” In de vaste zin staat 开始 binnen de tijdsbepaling 电影开始前: letterlijk “voor het beginnen van de film”. 前 geeft in deze constructie “voorafgaand aan” aan. Na een gebeurtenis of tijdsaanduiding vormt het een tijdsbepaling: 下课前 betekent “voor de les voorbij is”. Hier staat het achter 电影开始, dus de volledige bepaling betekent “voordat de film begint”. 我们 betekent “wij” of “ons”, afhankelijk van zijn rol in de zin. Hier is het het onderwerp van het voorstel en omvat het de spreker en minstens één andere persoon; de vaste vertaling maakt dat gezamenlijke “laten we” duidelijk. Chinees markeert bij 我们 geen grammaticaal geslacht. 去 betekent hier “gaan”. Het staat vóór 买 en geeft aan dat de voorgestelde handeling bestaat uit ergens naartoe gaan om iets te kopen. Een herbruikbaar patroon is 去 + werkwoord: 我们去吃饭。 — “Laten we gaan eten.” 买 betekent “kopen”. Het is een werkwoord en blijft in deze vorm hetzelfde voor tijd en persoon; de context bepaalt dat het hier om een voorgestelde toekomstige handeling gaat. 买书 betekent bijvoorbeeld “boeken kopen”. In de vaste zin vormt 去买 samen de betekenis “gaan kopen”. 点 betekent hier “wat/een beetje” in de vaste hoeveelheid 买点零食: een kleine of niet nader bepaalde hoeveelheid snacks. Het is dus geen zelfstandige bewering dat er precies één of een bepaald aantal snacks zijn. In 买点水果 betekent het eveneens “wat fruit kopen”. 零食 betekent “snacks” of “tussendoortjes”. Het is een zelfstandig naamwoord; de vorm markeert hier geen verplicht enkelvoud-meervoudonderscheid. 买零食 betekent “snacks kopen”. Samen met 点 wordt dat 买点零食: “wat snacks kopen”. 吧 staat aan het einde en maakt van de zin een voorstel, vergelijkbaar met “laten we …” of “zullen we …?”. Het drukt hier niet zelfstandig het werkwoord “laten” uit; het geeft de zin als geheel een voorstellende functie. 我们走吧。 betekent bijvoorbeeld “Laten we gaan.” De zin wordt opgebouwd als 电影开始前 (“voordat de film begint”) + 我们去买点零食 (“laten we wat snacks gaan kopen”) + 吧 (“laten we …”). Samen betekent hij: “Laten we iets te eten halen voordat de film begint.”