Een tas beschrijven bij de gevonden voorwerpen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我在失物招领处找我的包。

   Ik zoek mijn tas bij de gevonden voorwerpen.

   我

   ik

   在

   bij

   失物招领处

   afdeling voor gevonden voorwerpen

   找

   zoeken

   我的

   mijn

   包

   tas

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik” en is het persoonlijke voornaamwoord voor de eerste persoon. Het verandert in deze vorm niet voor enkelvoud of meervoud; het meervoud is 我们 (“wij”). 在 geeft hier de plaats aan waar de handeling plaatsvindt. Het staat vóór de plaatsbepaling: 在 + plaats. Voorbeeld: 我在家学习。 — “Ik studeer thuis.” In deze zin verbindt 在 de handeling met de locatie; de vorm zelf markeert geen tijd. 失物招领处 is een zelfstandig naamwoord voor een plaats of afdeling voor gevonden voorwerpen. Het is een vaste samengestelde benaming die naar een lost-and-foundlocatie verwijst. Voorbeeld: 他去了失物招领处。 — “Hij ging naar de afdeling voor gevonden voorwerpen.” 找 betekent hier “zoeken naar”. De vorm is niet speciaal vervoegd voor persoon of tijd; de Nederlandse vertaling geeft de handeling als een huidige activiteit weer. 找 kan in andere contexten ook “opzoeken” of “vinden” betekenen, maar in deze zin gaat het om de zoekhandeling, niet om een al bereikt resultaat. Voorbeeld: 我找我的钥匙。 — “Ik zoek mijn sleutels.” 我的 betekent “mijn”. 我 is het persoonlijke voornaamwoord en 的 markeert hier de bezitsrelatie: 我 + 的 + zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 这是我的书。 — “Dit is mijn boek.” Het bezittelijke element staat vóór het zelfstandig naamwoord. 包 betekent “tas” of “zak”. Het is hier het voorwerp waarnaar gezocht wordt. Voorbeeld: 我的包在这里。 — “Mijn tas is hier.” De zin volgt het patroon onderwerp + plaats + handeling + bezit + voorwerp: 我 (“ik”) + 在失物招领处 (“bij de afdeling voor gevonden voorwerpen”) + 找 (“zoek”) + 我的包 (“mijn tas”). Samen betekent 我在失物招领处找我的包。: “Ik zoek mijn tas bij de afdeling voor gevonden voorwerpen.”

2. 你能描述一下它吗？

   Kun je hem voor me beschrijven?

   你能

   kun je

   描述

   beschrijven

   一下

   even

   它

   het voorwerp

   吗

   vraagpartikel

   Uitgebreide uitleg

   你能 betekent hier “kun je”. 你 is “jij” en 能 drukt vermogen of mogelijkheid uit. De combinatie 你能 + werkwoord is een bruikbaar patroon voor “kun je …?”. Bijvoorbeeld: 你能帮我吗？ — “Kun je me helpen?” 描述 is het werkwoord “beschrijven”. De vorm verandert hier niet voor persoon of tijd. Bijvoorbeeld: 请描述这个包。 — “Beschrijf deze tas alstublieft.” 一下 staat na het werkwoord en begrenst de handeling als kort of eenmalig; het kan de formulering ook wat zachter maken. Het betekent hier niet dat er letterlijk een bepaalde hoeveelheid wordt beschreven. Het patroon 描述一下 betekent dus ongeveer “even beschrijven”. 它 is een Chinees persoonlijk voornaamwoord voor een niet-menselijk wezen of voorwerp. In deze context verwijst het, volgens de vaste vertaling en de omliggende zinnen, naar de tas: 它有一条红色的背带 betekent “Hij heeft een rode draagriem”. Het Nederlandse voornaamwoord “hem” maakt van het Chinese neutrale voornaamwoord geen aanwijzing voor grammaticaal geslacht in het Chinees. 吗 wordt aan het einde van een mededelende zin toegevoegd om er een ja-neevraag van te maken. Zonder 吗 kan 你能描述一下它 bijvoorbeeld als een mededeling of als een vraag met vraagintonatie worden begrepen; met 吗 is de vraag expliciet gemarkeerd: “Kun je het even beschrijven?” Samen vormen de delen 你能 + 描述 + 一下 + 它 + 吗 de directe vraag “Kun je het even beschrijven?”. In de gegeven situatie slaat “het” op de tas die de spreker zoekt.

3. 它有一条红色的背带，拉链也坏了。

   Hij heeft een rode draagriem en een kapotte rits.

   它

   het/hij (derde persoon)

   有

   hebben

   一条

   een (voor een langwerpig voorwerp)

   红色的

   rood

   背带

   draagriem

   拉链

   rits

   也坏了

   is ook kapot

   Uitgebreide uitleg

   它 verwijst hier, volgens de vaste vertaling, naar het beschreven voorwerp en wordt in het Nederlands met “hij” weergegeven. In het Mandarijn maakt 它 als voornaamwoord voor een niet-menselijk referent geen grammaticaal geslachtsonderscheid zoals Nederlands dat in vertalingen soms wel doet. De vorm blijft dus niet anders door het geslacht van het voorwerp. 有 betekent hier “hebben”: het voorwerp bezit of heeft iets. Het kan ook een bestaan aangeven, maar in deze zin introduceert het wat het voorwerp heeft. Een herbruikbaar patroon is X 有 Y = “X heeft Y”. 一条 bestaat uit 一 “één/een” en de maatclassifier 条. 条 wordt onder meer gebruikt bij lange, smalle of soepele dingen, zoals een band of riem. De classifier hoort bij het zelfstandig naamwoord dat volgt; het is geen algemene Nederlandse vertaling van het onbepaalde lidwoord. In 一条背带 wordt zo een draagriem als één exemplaar geteld. 红色的 betekent “rode”. 红色 is “rood” als kleurwoord en 的 maakt de voorafgaande beschrijving attributief: 红色的 + zelfstandig naamwoord = “een rood(e) ...”. Het kleurwoord krijgt hier geen aparte vorm voor getal of grammaticaal geslacht. 背带 betekent “draagriem” of “band waarmee iets gedragen wordt”. In de zin is het zelfstandig naamwoord van 一条红色的背带, dus van de volledige groep “een rode draagriem”. 拉链 betekent “rits”. Het is het onderwerp van de tweede mededelende deelzin; de vaste vertaling identificeert dit onderdeel als het ding dat kapot is. 也坏了 combineert 也 “ook” met 坏 “kapot zijn” en het slotpartikel 了. 也 verbindt deze eigenschap met wat eerder is genoemd: naast de draagriem is er nog een probleem. 坏了 presenteert de rits als kapot of als in een kapotte toestand gekomen; 了 markeert hier vooral een relevante nieuwe toestand, niet noodzakelijk een precies tijdstip. Een bruikbaar patroon is 东西坏了 = “iets is kapotgegaan/is kapot”. De zin bestaat uit twee delen: 它有一条红色的背带 zegt dat het beschreven voorwerp een rode draagriem heeft. Daarna zegt 拉链也坏了 dat de rits bovendien kapot is. Samen levert dat de vaste betekenis op: “Hij heeft een rode draagriem en een kapotte rits.”

4. 包的正面有图案吗？

   Zit er een patroon op de voorkant?

   包

   tas

   正面

   voorkant

   有 … 吗

   is/zit er ...?

   图案

   patroon

   Uitgebreide uitleg

   包 betekent hier “tas”. Het is een zelfstandig naamwoord; in het Chinees krijgt zo’n zelfstandig naamwoord geen meervoudsuitgang. In een andere zin kan het bijvoorbeeld als onderwerp staan: 这是我的包。 — “Dit is mijn tas.” 正面 betekent “voorkant” of “voorzijde”. 正 verwijst hier naar de voorkant en 面 naar een zijde of oppervlak; samen vormen ze één gebruikelijke woordcombinatie. Voor “achterkant” gebruik je bijvoorbeeld 背面: 包的背面没有图案。 — “Op de achterkant van de tas staat geen patroon.” 有 betekent hier dat iets zich op een plaats bevindt of daar aanwezig is. In 包的正面有... introduceert het dus wat er op de voorkant van de tas aanwezig is. Het is niet hetzelfde als een bezitsbetekenis in elke context; de concrete betekenis wordt door de plaatsbepaling 包的正面 bepaald. Een bevestigende zin is bijvoorbeeld 桌上有一本书。 — “Er ligt een boek op tafel.” 图案 betekent “patroon” of “motief”. Het verwijst hier naar een zichtbaar ontwerp op het oppervlak, niet naar de tas zelf. 图案 is een zelfstandig naamwoord en blijft in deze vorm staan; een beschrijving kan ervoor komen, bijvoorbeeld 小花图案 — “een klein bloemenmotief”. In de volgende contextzin wordt precies zo’n bloemenmotief genoemd. 吗 staat aan het einde van de zin en maakt van de voorafgaande mededeling een ja-neevraag. De combinatie 有 ... 吗 vraagt dus of iets ergens aanwezig is. Het patroon is: plaats + 有 + aanwezige zaak + 吗？. Samen betekent 包的正面 “de voorkant van de tas”, waarbij 的 de relatie tussen 包 en 正面 markeert. Daarna geeft 有 aan dat er op die plaats iets aanwezig kan zijn, namelijk 图案; 吗 maakt daar een vraag van. De volledige zin betekent: “Zit er een patroon op de voorkant van de tas?”

5. 上面有一个小花图案。

   Er staat een klein bloemenpatroon op.

   上面

   erop

   有

   er is

   一个

   een

   小

   klein

   花

   bloem-

   图案

   patroon

   Uitgebreide uitleg

   上面 betekent hier “erop” of “aan de bovenkant ervan”. Het woord kan een plaats bovenaan of op een oppervlak aanduiden. In deze zin verwijst het, in samenhang met de vertaling en de voorafgaande vraag over de voorkant van de tas, naar het oppervlak waarop het patroon staat. Voorbeeld: 书上面有字。 — “Er staan woorden op het boek.” 有 geeft hier aan dat iets ergens aanwezig is: “er is” of “er staat”. In deze constructie wordt de plaats eerst genoemd en daarna wat daar aanwezig is. Voorbeeld: 桌子上有一本书。 — “Er ligt een boek op de tafel.” 一个 bestaat uit 一 en het maatwoord 个. Samen kan dit “één” of, zoals hier volgens de vaste vertaling, “een” betekenen. De combinatie introduceert een telbaar zelfstandig naamwoord; de vorm hoeft in deze zin niet te betekenen dat de spreker het aantal nadrukkelijk tegenover andere aantallen stelt. Voorbeeld: 有一个问题。 — “Er is een vraag.” 小 betekent hier “klein” en beschrijft 花图案. Het staat vóór het beschreven zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 一个小包 — “een kleine tas”. 花 betekent hier “bloem” en vormt samen met 图案 de samenstelling 花图案: “bloemenpatroon”. In deze samenstelling specificeert 花 het soort patroon; het verwijst niet noodzakelijk naar een afzonderlijke bloem naast het patroon. 图案 betekent “patroon” of “motief”. Het is een zelfstandig naamwoord; in 花图案 is het de kern en 花 bepaalt welk soort patroon bedoeld wordt. Voorbeeld: 衣服上有一个图案。 — “Er staat een patroon op de kleding.” Samen vormt de zin het patroon plaats + 有 + 一个 + beschrijving + zelfstandig naamwoord: 上面有一个小花图案。 De plaats 上面 komt eerst, 有 introduceert wat daar aanwezig is, en 一个小花图案 benoemt dat aanwezige object als een klein bloemenpatroon. De volledige betekenis is: “Er staat een klein bloemenpatroon op.”

6. 这可能是你的。

   Dit kan van jou zijn.

   这

   dit

   可能

   mogelijk; kan

   是

   zijn

   你的

   van jou; jouw

   Uitgebreide uitleg

   这 betekent hier “dit” en wijst naar iets dat als onderwerp wordt aangewezen. Het is een demonstratief voornaamwoord; de vorm verandert niet naar getal of grammaticaal geslacht. Voor een contrast kun je bijvoorbeeld 那 gebruiken voor “dat”. Voorbeeld: 这是我的。= “Dit is van mij.” 可能 voegt de betekenis “mogelijk” of “kan … zijn” toe. In deze zin staat het vóór 是 en maakt het de uitspraak onzeker: de spreker zegt niet dat het zeker van de aangesprokene is. Een bruikbaar patroon is 可能 + werkwoord of 可能是 + naamwoord/bezitsuitdrukking. Voorbeeld: 他可能在家。= “Hij is misschien thuis.” 是 is hier de koppelwerkwoordsvorm “zijn”. Het verbindt 这 met de bezitsuitdrukking 你的. 是 verandert in het Chinees niet naar persoon of getal. Voorbeeld: 这是书。= “Dit is een boek.” 你的 bestaat uit 你, “jij/jou”, en 的, dat hier bezit uitdrukt. Samen betekent het “van jou” of, vóór een zelfstandig naamwoord, “jouw”. In deze zin staat er geen zelfstandig naamwoord na 的, dus 你的 functioneert zelfstandig als “van jou”. Voorbeeld: 这是你的包。= “Dit is jouw tas.” Het bezittelijke patroon is [bezitter] + 的 + [bezit]; de vorm 你的 zelf verandert niet voor grammaticaal geslacht of getal. Samen vormt 这 + 可能 + 是 + 你的 de betekenis “Dit kan van jou zijn.” 这 is het aangewezen onderwerp, 可能 maakt de identificatie onzeker, 是 legt de gelijkstelling uit en 你的 noemt de bedoelde bezitter. De zin is een neutrale manier om een mogelijke eigendomstoeschrijving te formuleren.

7. 那肯定是我的包。

   Dat is zeker mijn tas.

   那

   dat

   肯定

   zeker; beslist

   是

   is

   我的

   mijn

   包

   tas

   Uitgebreide uitleg

   那 staat hier aan het begin en betekent “dat”. Het is een aanwijzend woord; de zin specificeert niet welk concreet voorwerp ermee wordt bedoeld buiten de gegeven vertaling. 肯定 betekent hier “zeker” of “beslist” en versterkt de zekerheid van de spreker. Het staat vóór 是 en werkt hier als bijwoord. Een bruikbaar patroon is 肯定是他。 = “Hij is het zeker.” 是 verbindt 那 met 我的包. Het betekent hier “is” als koppelwerkwoord; het drukt op zichzelf geen bezit uit. 我的 betekent “mijn”. Het bestaat uit 我, “ik”, en 的, dat hier een bezitsrelatie markeert: 我的 + zelfstandig naamwoord = “mijn + zelfstandig naamwoord”. Voorbeeld: 我的书。 = “mijn boek.” 包 betekent hier “tas”. Het is het zelfstandig naamwoord in 我的包, dus “mijn tas”. Voorbeeld: 这是一个包。 = “Dit is een tas.” Samen vormen de delen de structuur 那 + 肯定 + 是 + 我的包: “dat + is zeker + mijn tas”. De vaste vertaling geeft de volledige betekenis: “Dat is zeker mijn tas.” De uiting identificeert het aangewezen voorwerp stellig als de tas van de spreker.

8. 请在拿走包之前先签这张表。

   Teken dit formulier voordat je hem meeneemt, alsjeblieft.

   请

   alsjeblieft

   在

   in; bij

   拿走

   meenemen

   包

   tas

   之前

   voordat; eerder dan

   先

   eerst

   签

   ondertekenen

   这张

   dit/deze

   表

   formulier

   Uitgebreide uitleg

   请 maakt van de zin een beleefd verzoek: “alsjeblieft” of “doe … alstublieft”. Het staat hier aan het begin en beleefdheid geldt voor het hele verzoek, niet alleen voor één afzonderlijk werkwoord. 在拿走包之前 is de tijdsbepaling “voordat je de tas meeneemt”. 在 ... 之前 is een bruikbaar patroon voor “vóórdat …”; het deel tussen 在 en 之前 geeft de gebeurtenis aan die nog niet moet plaatsvinden. 之前 betekent letterlijk “ervoor/vóór dat moment” en kan ook buiten zo’n patroon naar een eerder tijdstip verwijzen. 拿走 betekent hier “meenemen”: iets oppakken of nemen en het van de huidige plaats wegbrengen. 拿 is het werkwoord “nemen”; 走 betekent in deze combinatie dat de beweging van de plaats weg gaat. Samen vormt dit een vaste werkwoordelijke combinatie. Bijvoorbeeld: 请拿走这些书。 — “Neem deze boeken alstublieft mee.” 包 betekent “tas” of “zak”. Het is hier het voorwerp van 拿走: de tas wordt meegenomen. In het Chinees krijgt dit zelfstandig naamwoord geen grammaticaal geslacht; het vaste Nederlands gebruikt in de vertaling wel “hem” voor deze tas. 先 betekent “eerst” en geeft de volgorde aan. Het zegt dat de volgende handeling vóór een andere handeling gebeurt. Bijvoorbeeld: 先吃饭，再工作。 — “Eet eerst, en werk daarna.” 签 betekent hier “ondertekenen”. De vorm is niet als persoons- of tijdsvervoeging gemarkeerd; het Chinees gebruikt de context en andere woorden om volgorde en tijd duidelijk te maken. Bijvoorbeeld: 请签名。 — “Onderteken alstublieft.” 签名 is “een handtekening zetten/ondertekenen” en bevat het woord 签 in een andere, veelgebruikte combinatie. 这张 betekent “dit/deze” met een maatwoord. 这 is het aanwijzende woord “dit/deze”. 张 is het maatwoord dat onder andere wordt gebruikt bij platte, uitgestrekte dingen, zoals formulieren, vellen en tafels. Het maatwoord hoort bij het zelfstandig naamwoord dat erop volgt; het is niet zelf het woord voor “formulier”. 表 betekent hier “formulier”. In combinatie met 这张 is 这张表 dus “dit formulier”. De combinatie 签这张表 betekent “dit formulier ondertekenen”. De volledige structuur is: 请 + 在拿走包之前 + 先签这张表. Eerst wordt beleefd gevraagd om het formulier te ondertekenen; die ondertekening moet plaatsvinden vóór het meenemen van de tas. Daarom luidt de natuurlijke betekenis: “Teken dit formulier voordat je hem meeneemt, alsjeblieft.”