Op kantoor een laptopoplader lenen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我的笔记本电脑电池快没电了。

   De batterij van mijn laptop is bijna leeg.

   我的

   mijn

   笔记本电脑

   laptop

   电池

   batterij

   快没电了

   bijna leeg zijn

   Uitgebreide uitleg

   我的 betekent hier “mijn”. 我 is de eerste persoon enkelvoud “ik”; 的 koppelt de bezitter aan wat erop volgt. Het patroon 我的 + zelfstandig naamwoord betekent “mijn …”. Voorbeeld: 我的书 betekent “mijn boek”. 笔记本电脑 betekent “laptop”. Dit is één zelfstandig naamwoord voor een draagbare computer; 电脑 betekent op zichzelf “computer”. In deze zin is het de bezitter- of samenstellingsbepaling bij 电池: de batterij van de laptop. 电池 betekent “batterij”. Het is een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 手机的电池 betekent “de batterij van de telefoon”. 快没电了 beschrijft dat de beschikbare stroom bijna op is. 快 betekent hier “bijna” of “op het punt staan”; 没电 betekent letterlijk dat er geen stroom meer is. 了 markeert hier een ontstane of nu geldende toestand: de batterij is inmiddels bijna leeg. Het patroon 快 + toestand + 了 kan aangeven dat iets bijna in die toestand komt. Voorbeeld: 天快黑了 betekent “het wordt bijna donker”. Samen vormen de delen 我的笔记本电脑电池 en 快没电了 de betekenis: “De batterij van mijn laptop is bijna leeg.” De context maakt duidelijk dat het om de laptopbatterij gaat; de zin zegt niet dat de batterij al volledig leeg is, maar dat dit bijna het geval is.

2. 你可以借我的充电器，用到会议开始前。

   Je kunt mijn oplader lenen tot de vergadering.

   你可以

   je kunt

   借

   lenen

   我的

   mijn

   充电器

   oplader

   用到

   gebruiken tot

   会议

   vergadering

   开始前

   vóór het begin

   Uitgebreide uitleg

   你可以 betekent hier dat de aangesprokene iets kan of mag doen: “je kunt”. 可以 staat vóór het werkwoord en vormt het patroon onderwerp + 可以 + werkwoord. Deze vorm verandert niet voor persoon of aantal. Bijvoorbeeld: 你可以坐。 — “Je kunt zitten.” 借 betekent hier “lenen”: jij neemt iets van de spreker om het tijdelijk te gebruiken. Met 你 als onderwerp en 我的充电器 als voorwerp is de richting hier dus dat jij iets van mij leent. Bijvoorbeeld: 我可以借你的书。 — “Ik kan je boek lenen.” 我的 betekent “mijn”. 我 is het voornaamwoord voor de eerste persoon (“ik/mij”), en 的 verbindt de bezitter met wat bezit wordt; samen betekent 我的 “van mij” of “mijn”. 充电器 betekent “oplader” en is een zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: 这是我的充电器。 — “Dit is mijn oplader.” 用到 geeft aan dat iets gebruikt wordt tot een bepaald eindpunt. 用 betekent “gebruiken”; 到 voegt het bereikte eindpunt toe. Het patroon 用 + 到 + tijdspunt kan dus “gebruiken tot ...” betekenen. Bijvoorbeeld: 我用到晚上。 — “Ik gebruik het tot vanavond.” 会议 betekent “vergadering” en is hier het tijdsevenement waaraan het eindpunt wordt gekoppeld. Bijvoorbeeld: 会议很重要。 — “De vergadering is belangrijk.” 开始前 betekent “vóór het begin”. 开始 betekent “beginnen” of “begin”, en 前 maakt van een voorafgaand tijdspunt een bepaling met de betekenis “ervoor/vóór”. In 会议开始前 betekent dit “voordat de vergadering begint”. Bijvoorbeeld: 请在会议开始前到达。 — “Kom alsjeblieft vóór het begin van de vergadering aan.” Samen vormt de zin het patroon 你可以 + 借 + bezit + 用到 + tijdseindpunt: je kunt iets lenen en het gebruiken tot het genoemde eindpunt. 你可以借我的充电器 betekent “je kunt mijn oplader lenen”; 用到会议开始前 bepaalt dat het gebruik duurt tot vóór het begin van de vergadering. De vaste Nederlandse betekenis wordt natuurlijk weergegeven als: “Je kunt mijn oplader lenen tot de vergadering.”

3. 这个充电器能用在我的笔记本电脑上吗？

   Werkt deze oplader met mijn laptop?

   这个

   deze

   充电器

   oplader

   能

   kunnen

   用在

   gebruiken met / werken met

   我的

   mijn

   笔记本电脑

   laptop

   吗

   maakt er een ja-neevraag van

   Uitgebreide uitleg

   这个 betekent hier “deze” en verwijst naar iets dat als nabij of als het aangewezen object wordt behandeld. In het Mandarijn verandert dit woord niet naar geslacht of meervoud. Een vergelijkbaar contrast is 那个 “die/dat”. Voorbeeld: 这个很好。 — “Deze is goed.” 充电器 is het woord voor “oplader”, dus het apparaat waarmee je een batterij oplaadt. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin is het onderwerp van de vraag. Voorbeeld: 充电器在哪儿？ — “Waar is de oplader?” 能 staat voor een mogelijkheid of geschiktheid: hier gaat het erom of de oplader met de laptop kan werken. Het is een modaal werkwoord en staat vóór het werkwoord waarmee het samenhangt. In een mededeling kan dezelfde vorm ook “kunnen” betekenen: 我能用这个。 — “Ik kan dit gebruiken.” 用在 vormt hier de herbruikbare combinatie “gebruiken met/op” of “werken met”. 用 betekent “gebruiken”; 在 markeert de plaats of het doel waarop die handeling gericht is. Samen geeft 用在 + object aan waarvoor iets gebruikt wordt. Voorbeeld: 这个软件用在电脑上。 — “Deze software wordt op een computer gebruikt.” 我的 betekent “mijn”. 我 is “ik/mij” en 的 maakt hiervan een bezits- of bepalende verbinding vóór een zelfstandig naamwoord. 的 drukt hier niet op zichzelf een aantal uit. Voorbeeld: 我的手机 — “mijn telefoon”. 笔记本电脑 betekent “laptop” of vollediger “draagbare computer”. Het is het object na 用在: de oplader wordt met dit apparaat gebruikt. Voorbeeld: 这是我的笔记本电脑。 — “Dit is mijn laptop.” 吗 is een vraagpartikel aan het einde van een mededelende zin. Het maakt van de voorafgaande bewering een algemene ja-neevraag; het heeft hier niet de betekenis van een afzonderlijk inhoudswoord. Voorbeeld: 你能来吗？ — “Kun je komen?” Samen is de opbouw: 这个充电器 “deze oplader” + 能用在 “kan gebruikt worden met” + 我的笔记本电脑 “mijn laptop” + 吗 als ja-neepartikel. De volledige betekenis is: “Werkt deze oplader met mijn laptop?” De vraag onderzoekt dus of deze oplader geschikt is voor dat apparaat.

4. 应该可以，但先检查一下接口。

   Dat zou moeten werken, maar controleer eerst de aansluiting.

   应该

   zou moeten

   可以

   kunnen; mogelijk zijn

   但

   maar

   先

   eerst

   检查

   controleren

   一下

   even; kort

   接口

   aansluiting; interface

   Uitgebreide uitleg

   应该 staat hier vóór 可以 en drukt een verwachting of voorzichtige waarschijnlijkheid uit: “zou moeten”. Het is geen verleden tijd; het zegt dat iets naar verwachting mogelijk of werkend is. Een herbruikbaar patroon is 应该 + werkwoord, bijvoorbeeld 他应该知道。 — “Hij zou het moeten weten.” 可以 betekent hier dat iets mogelijk is of kan werken. In combinatie met 应该 geeft 应该可以 de betekenis “zou moeten kunnen” of natuurlijker: “dat zou moeten werken”. 可以 kan ook toestemming uitdrukken, maar die lezing past hier niet bij de vaste vertaling en context. 但 is het voegwoord “maar”. Het verbindt de verwachte mogelijkheid met de volgende, tegengestelde of aanvullende instructie: eerst controleren. 先 betekent “eerst” en geeft de volgorde aan. Het staat vóór de handeling die eerder moet gebeuren. Het bruikbare patroon is 先 + werkwoord, bijvoorbeeld 先看说明。 — “Lees eerst de instructies.” 检查 is het werkwoord “controleren” of “nakijken”. Het kan zelfstandig vóór een object staan, zoals in 检查接口: “de aansluiting controleren”. Het beschrijft hier een controlehandeling, niet het aansluiten zelf. 一下 volgt hier op 检查 in 检查一下. In deze combinatie maakt het de handeling korter en minder zwaar van toon: “even controleren”. Het is geen zelfstandig object en voegt hier geen afzonderlijk controleerbaar voorwerp toe. Het patroon werkwoord + 一下 is breed bruikbaar, bijvoorbeeld 看一下。 — “Kijk even.” 接口 is een zelfstandig naamwoord voor een aansluiting, verbindingspunt of interface. In deze zin verwijst het volgens de vaste vertaling naar de aansluiting die gecontroleerd moet worden; de vorm zelf specificeert niet extra welk soort aansluiting het is. Het woord kan in andere contexten ook een technische interface aanduiden. Samen vormt 应该可以 de voorzichtige verwachting “dat zou moeten werken”. 但 leidt de tweede deelhandeling in, en 先检查一下接口 betekent “maar controleer eerst even de aansluiting”. De volledige betekenis is dus: “Dat zou moeten werken, maar controleer eerst de aansluiting.”

5. 它能插进去，电池现在正在充电。

   Hij past, en de batterij laadt nu op.

   它

   het; hij/zij

   能

   kunnen

   插进去

   erin steken; naar binnen gaan

   电池

   batterij

   现在

   nu

   正在

   bezig zijn met

   充电

   opladen

   Uitgebreide uitleg

   它 is een derde-persoonsvoornaamwoord voor een niet-menselijk referent. De Chinese vorm markeert geen grammaticaal geslacht; de vaste Nederlandse vertaling kiest hier hij, maar dat maakt de Chinese vorm zelf niet mannelijk. De concrete identiteit van het referent wordt in de aangeleverde zinnen niet benoemd. 能 drukt hier mogelijkheid of geschiktheid uit: iets kan naar binnen. Het is een modaal werkwoord en staat vóór het werkwoord. 可以 kan eveneens mogelijkheid of toestemming uitdrukken: 这里可以充电。 — Hier kan men opladen. 插进去 combineert 插 ‘insteken/inbrengen’ met het richtingscomplement 进去 ‘naar binnen’. Op zichzelf beschrijft deze woordgroep dus een beweging naar binnen, niet al het passen; in 能插进去 zorgt 能 ervoor dat dit als mogelijkheid wordt uitgedrukt. 进去 betekent naar binnen, tegenover 出来 ‘naar buiten’. Voorbeeld: 把卡插进去。 — Steek de kaart erin. 电池 betekent ‘batterij’. Het is een zelfstandig naamwoord zonder zichtbare meervoudsvorm in deze zin. Voorbeeld: 电池没电了。 — De batterij is leeg. 现在 betekent ‘nu’ en plaatst de handeling in het huidige moment. Het kan vóór de werkwoordgroep staan: 我现在工作。 — Ik werk nu. 正在 markeert dat een handeling op het genoemde moment bezig is. Het staat vóór de werkwoordgroep en vormt hier samen met 充电 het patroon 正在 + werkwoordgroep. 充电 betekent ‘opladen’ of ‘aan het opladen zijn’. Het is een werkwoordelijke combinatie die het laden van elektrische energie aanduidt. Voorbeeld: 手机正在充电。 — De telefoon wordt nu opgeladen. Eerst vormt 它能插进去 de betekenis dat het referent naar binnen kan; in de vaste Nederlandse vertaling wordt dat weergegeven als ‘hij past’. Daarna is 电池 het onderwerp van de tweede zinshelft. 现在正在充电 combineert 现在 met de progressieve markering 正在 en 充电: de batterij is nu bezig met opladen. Samen betekent de hele zin: ‘Hij past, en de batterij laadt nu op.’

6. 你用完后把它放回我的桌上。

   Leg hem terug op mijn bureau als je klaar bent.

   你

   je

   用完后

   nadat je klaar bent met gebruiken

   把

   object vóór de handeling plaatsen

   它

   hem

   放回

   terugleggen

   我的

   mijn

   桌上

   op het bureau

   Uitgebreide uitleg

   你 betekent hier ‘je’ en is de aangesproken persoon. De vorm verandert niet om beleefdheid uit te drukken; de context maakt duidelijk of je, jullie of een andere aanspreekvorm bedoeld is, maar hier ondersteunt de vertaling enkel ‘je’. In het voorbeeld 你先走。 betekent 你 ‘je’: ‘Jij gaat eerst.’ 用完后 geeft aan: nadat je ermee klaar bent. 用 is het werkwoord ‘gebruiken’, en 完 na een werkwoord geeft aan dat de handeling voltooid is. 后 maakt daarvan een tijdsbepaling: ‘nadat …’. Het onderwerp van 用 is hier begrepen als 你, net als het onderwerp van de hoofdzin. Een bruikbaar patroon is Werkwoord + 完 + 后, bijvoorbeeld 吃完后再走。— ‘Ga pas weg nadat je gegeten hebt.’ 把 is een constructiemarker die het object vóór de daaropvolgende handeling plaatst. Daardoor wordt duidelijk wat er met het genoemde object moet gebeuren. Het is niet zelf het werkwoord ‘leggen’. In dit geval staat het object 它 na 把, waarna 放回 beschrijft wat ermee gebeurt. Bijvoorbeeld 把门关上。 betekent ‘Doe de deur dicht.’ 它 verwijst hier volgens de vaste vertaling naar het bedoelde niet-menselijke voorwerp en betekent ‘het’ of, in de Nederlandse vertaling, ‘hem’. 它 is de derdepersoonvorm voor niet-menselijke referenten; de vorm draagt hier geen informatie over mannelijk of vrouwelijk geslacht. Het is dus niet nodig om op basis van de vorm zelf een specifiek voorwerp te bepalen. 放回 betekent ‘terugleggen’ of ‘terugplaatsen’. 放 is ‘plaatsen/leggen’, en 回 voegt de betekenis ‘terug’ toe: het voorwerp gaat terug naar een eerdere of bij de situatie horende plaats. In 放回 is 回 dus geen los object, maar een richtings- of resultaatscomponent van de samengestelde uitdrukking. Een voorbeeld is 请把书放回架子上。— ‘Leg het boek terug op de plank.’ 我的 betekent ‘mijn’. 我 is ‘ik/mij’, en 的 koppelt dit aan het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 我的桌 betekent ‘mijn bureau/tafel’. In deze zin bepaalt 我的 wie bij de tafel hoort; het zegt niet dat de spreker zelf op de tafel staat of zit. 桌上 betekent ‘op het bureau’ of ‘op de tafel’. 桌 is ‘bureau/tafel’ en 上 geeft hier de plaats ‘op’. Samen vormt 桌上 de plaats waar het voorwerp teruggeplaatst moet worden. Een vergelijkbaar voorbeeld is 书在桌上。— ‘Het boek ligt op de tafel.’ De zin bouwt dus op als 你 + 用完后 + 把 + 它 + 放回 + 我的桌上: ‘nadat je het gebruikt hebt, plaats je het terug op mijn bureau’. De hoofdhandeling is 放回; 把 markeert 它 als het object waarop die handeling gericht is, en 我的桌上 geeft de bestemming aan. Als geheel is het een directe instructie of verzoek aan de aangesproken persoon: ‘Leg hem terug op mijn bureau als je klaar bent.’

7. 你离开前，我会把它放回去。

   Ik leg hem terug voordat je weggaat.

   你

   jij

   离开

   weggaan

   前

   voordat

   我会

   ik zal

   它

   hem

   放回去

   terugleggen

   Uitgebreide uitleg

   你 betekent hier “jij”: het is een persoonlijk voornaamwoord voor de tweede persoon en verwijst naar de aangesprokene. In het Chinees verandert deze vorm niet naar geslacht of getal. 离开 betekent “weggaan” of “vertrekken”. De basisvorm is tegelijk de gewone werkwoordsvorm; Chinees markeert hier geen Nederlandse persoonsuitgang. Voorbeeld: 他离开了。 — “Hij is weggegaan.” 前 staat hier na de gebeurtenis waarnaar het verwijst en betekent “voordat”. Het patroon werkwoord + 前 maakt een tijdsbepaling: 你离开前 = “voordat je weggaat”. Dit is niet het zelfstandige naamwoord “voorkant” in deze zin. 我会 bestaat uit 我 (“ik”) en 会, een modaal woord. In deze context geeft 会 aan dat de spreker iets zal doen: “ik zal”. 会 kan in andere contexten ook mogelijkheid of een aangeleerde vaardigheid aangeven; de vaste vertaling ondersteunt hier de toekomstige lezing. 它 is een derde-persoonsvoornaamwoord voor een niet-persoonlijk referent en is hier het voorwerp dat wordt teruggelegd. De omliggende zinnen ondersteunen dat het om hetzelfde voorwerp gaat waarnaar in het Nederlands met “hem” wordt verwezen. 它 verandert niet naar grammaticaal geslacht. 放回去 betekent hier “terugleggen”. 放 is de basisvorm voor “plaatsen/leggen”, 回 voegt het idee van terugkeer toe en 去 geeft een richting van de spreker af. Samen vormt dit een nuttige richtinggevende werkwoordsgroep: iets terug op zijn plaats leggen. Voorbeeld: 请把书放回去。 — “Leg het boek alsjeblieft terug.” In het geheel markeert 你离开前 het tijdstip: voordat jij weggaat. In 我会把它放回去 staat 会 vóór de werkwoordsgroep en geeft het aan dat de spreker dat zal doen. 把 zet 它 voor de werkwoordsgroep en presenteert het voorwerp als iets waarop de handeling gericht is. De volledige betekenis is daarom: “Voordat je weggaat, leg ik hem terug.”

8. 这样在我再次需要它之前，我还有足够的时间。

   Dan heb ik genoeg tijd voordat ik hem weer nodig heb.

   这样

   zo; op die manier

   在我再次需要它之前

   voordat ik hem weer nodig heb

   还有

   nog hebben; nog beschikbaar zijn

   足够的

   voldoende; genoeg

   时间

   tijd

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier ‘zo’ of ‘op die manier’. Het staat vooraan en geeft de manier of situatie aan die met de rest van de zin wordt verbonden. Voorbeeld: 这样就可以了。 — Zo is het goed. 在我再次需要它之前 betekent hier ‘voordat ik hem weer nodig heb’. 在 ... 之前 is een patroon voor ‘voordat ...’. 我 betekent ‘ik’. 再次 betekent ‘opnieuw’ of ‘weer’ en geeft aan dat het nodig hebben opnieuw gebeurt. 需要 is het werkwoord ‘nodig hebben’; de vorm is hier niet naar persoon of tijd verbogen. 它 is het Chinese objectpronomen. In deze zin verwijst het volgens de vaste vertaling naar ‘hem’; het Chinees markeert daarbij geen grammaticaal geslacht. 还有 betekent hier ‘nog hebben’ of ‘nog beschikbaar zijn’. 还 geeft aan dat de toestand voortduurt, en 有 betekent ‘hebben’ of ‘er zijn’. Samen met 我 ontstaat het herbruikbare patroon 我还有...: ‘ik heb nog ...’. Voorbeeld: 我还有时间。 — Ik heb nog tijd. 足够的 betekent ‘voldoende’ of ‘genoeg’. 足够 is de kernvorm met de betekenis ‘voldoende zijn’ of ‘genoeg zijn’; 的 maakt hier een bepaling vóór een zelfstandig naamwoord. 足够的时间 betekent dus ‘genoeg tijd’. Voorbeeld: 我们有足够的时间。 — Wij hebben genoeg tijd. 时间 betekent ‘tijd’. Het is een zelfstandig naamwoord en vormt hier samen met 足够的 de woordgroep 足够的时间, ‘genoeg tijd’. Samen ontstaat de structuur 这样 + 在 ... 之前 + 我还有足够的时间: ‘Op die manier heb ik nog genoeg tijd voordat ik hem weer nodig heb.’ De zin zegt dat er vóór het opnieuw nodig hebben nog voldoende tijd is.