Een picknick afzeggen door harde wind | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 风比昨天大得多。

   De wind is veel sterker dan gisteren.

   风

   wind

   比

   dan; vergeleken met

   昨天

   gisteren

   大

   sterk (van wind)

   得多

   veel meer; in veel grotere mate

   Uitgebreide uitleg

   风 betekent hier “wind”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar patroon is 风很大 — “De wind is sterk.” In deze uitdrukking betekent 大 dus niet letterlijk “groot”, maar “sterk” wanneer het over wind gaat. 比 leidt een vergelijking in: wat ervoor staat, wordt vergeleken met wat erna staat. Het patroon A 比 B + eigenschap betekent “A is [meer die eigenschap] dan B”. 昨天 betekent “gisteren” en verwijst naar de dag vóór vandaag. In 比昨天 is gisteren het vergelijkingspunt. 大 beschrijft hier de sterkte van de wind. Hetzelfde woord kan in andere contexten bijvoorbeeld “groot” betekenen. Voor wind wordt 大 veel gebruikt voor krachtige wind. Voorbeeld: 今天风很大。 — “Vandaag is de wind sterk.” 得多 staat na de eigenschap en versterkt het verschil: “veel meer” of “in veel grotere mate”. Het patroon 比 B + eigenschap + 得多 betekent “veel [meer die eigenschap] dan B”. 得 verbindt hier de eigenschap met de mate waarin die geldt; 多 geeft aan dat die mate groot is. Samen betekent 风比昨天大得多。: “De wind is veel sterker dan gisteren.” De zin vergelijkt de wind nu met de wind gisteren; 大得多 maakt duidelijk dat het verschil aanzienlijk is.

2. 今天野餐可能不太舒服。

   Een picknick is vandaag misschien niet prettig.

   今天

   vandaag

   野餐

   picknick

   可能

   misschien

   不太舒服

   niet erg prettig

   Uitgebreide uitleg

   今天 betekent hier “vandaag”. Het is een tijdsbepaling en staat in deze zin vooraan. Het kan ook na het onderwerp staan, bijvoorbeeld: 我今天很忙。 — “Ik heb het vandaag erg druk.” 野餐 betekent “picknick” en is hier het onderwerp. Het woord kan als zelfstandig naamwoord worden gebruikt; in een andere context kan het ook als activiteit worden opgevat. Voorbeeld: 我们去野餐。 — “Wij gaan picknicken.” 可能 drukt hier mogelijkheid uit: “misschien” of “het is mogelijk dat”. Het staat vóór het deel waarop de mogelijkheid betrekking heeft. Voorbeeld: 他可能不来。 — “Hij komt misschien niet.” Het is hier geen zekerheid en ook geen bevel. 不太舒服 betekent letterlijk ongeveer “niet erg aangenaam/prettig”. 不 maakt het daaropvolgende woord of patroon negatief; 太 betekent “te/erg”, en 舒服 betekent “aangenaam, comfortabel”. Samen geeft 不太 + adjectief een gematigde ontkenning: “niet erg ...”, vaak minder sterk dan een absolute ontkenning. Voorbeeld: 这里不太安静。 — “Het is hier niet erg stil.” Samen geeft 今天 + 野餐 + 可能 + 不太舒服 de betekenis: “Een picknick is vandaag misschien niet prettig.” 今天 plaatst de situatie in de tijd, 野餐 benoemt de activiteit als onderwerp, 可能 maakt de uitspraak onzeker, en 不太舒服 beschrijft de verwachte ervaring als niet erg aangenaam.

3. 野餐垫会一直被风吹走。

   De deken zou steeds wegwaaien.

   野餐垫

   picknickmat

   会

   zal / zou

   一直

   steeds

   被

   door ... worden

   风

   wind

   吹走

   wegblazen

   Uitgebreide uitleg

   野餐垫 betekent hier “picknickmat” en vormt één zelfstandig naamwoord. Het eerste deel 野餐 verwijst naar picknicken; 垫 is een mat of onderlegger. In de vaste vertaling is dit weergegeven als “deken”. 会 staat hier vóór de gebeurtenis en geeft een verwachte of mogelijke toekomstige uitkomst aan: “zal” of, zoals in de vertaling, “zou”. Het is geen verleden-tijdsmarkering. Voorbeeld: 明天会下雨。 — “Morgen zal het regenen.” 一直 betekent dat iets onafgebroken of telkens gedurende de bedoelde periode doorgaat: “steeds”, “voortdurend” of “maar blijven”. Het versterkt hier het voortdurende karakter van het wegwaaien. 被 introduceert een passieve constructie. Het zelfstandig naamwoord ervoor ondergaat de gebeurtenis, en het daaropvolgende zelfstandig naamwoord kan de veroorzaker noemen. Een herbruikbaar patroon is: A 被 B + werkwoord — “A wordt door B ...”. Voorbeeld: 门被风吹开了。 — “De deur werd door de wind opengeblazen.” 风 betekent “wind”. In deze zin is het de veroorzaker binnen de 被-constructie; het is dus niet de mat die deze rol vervult. 吹走 is een werkwoordelijke combinatie: 吹 betekent “blazen” en 走 voegt het resultaat toe dat iets weggaat. Samen betekent dit “wegblazen” of “door de wind laten weggaan”. Voorbeeld: 风把纸吹走了。 — “De wind blies het papier weg.” Samen vormen de delen: 野餐垫 (de picknickmat) + 会 (zal/zou) + 一直 (steeds) + 被 (passief) + 风 (door de wind) + 吹走 (weggeblazen worden). De hele uiting betekent dat de picknickmat steeds door de wind zou worden weggeblazen, overeenkomstig de vaste Nederlandse vertaling: “De deken zou steeds wegwaaien.”

4. 而且，在外面吃饭可能不方便。

   Bovendien kan buiten eten lastig zijn.

   而且

   bovendien; daarnaast

   在外面

   buiten

   吃饭

   eten; een maaltijd gebruiken

   可能

   kunnen; mogelijk zijn

   不方便

   lastig; onhandig

   Uitgebreide uitleg

   而且 betekent hier “bovendien” en voegt deze mededeling toe aan wat eerder is gezegd. Het is een verbindingswoord voor een extra punt; een herbruikbaar patroon is A，而且B (“A, en bovendien B”). 在外面 betekent “buiten”. 在 geeft hier de plaats aan, en 外面 is “de buitenkant/buiten”. In het Chinees kan een plaatsbepaling vóór de handeling staan: 在外面吃饭 betekent letterlijk “buiten eten”. 吃饭 betekent hier “eten” of “een maaltijd gebruiken”. 吃 is de basisvorm “eten”; 饭 betekent in deze vaste combinatie “maaltijd/eten”. De combinatie verwijst dus niet alleen naar het fysieke slikken van voedsel, maar ook algemeen naar een maaltijd gebruiken. Voorbeeld: 我们在家吃饭。 — “Wij eten thuis.” 可能 drukt mogelijkheid uit: iets kan gebeuren of een bepaalde toestand kan gelden. Het staat vóór de uitdrukking waarop die mogelijkheid betrekking heeft. Vergelijk 可能下雨 (“het kan regenen”) met een stelliger uitspraak zonder 可能. 不方便 betekent hier “niet handig” of “lastig”. 不 maakt de daaropvolgende beschrijving ontkennend; 方便 betekent “handig/gemakkelijk”. Het gaat hier om de praktische moeilijkheid van buiten eten, niet om een ontkenning van het eten zelf. Voorbeeld: 这样不方便。 — “Zo is het niet handig.” Samen vormen 在外面吃饭 (“buiten eten”) en 可能不方便 (“kan lastig zijn”) de kern: buiten eten kan praktisch lastig zijn. Met 而且 wordt dit als een bijkomend punt verbonden met de voorafgaande mededeling. De hele zin betekent daarom: “Bovendien kan buiten eten lastig zijn.”

5. 我们取消野餐，改在室内见面，好吗？

   Zullen we afzeggen en binnen afspreken?

   我们

   wij; we

   取消

   afzeggen; annuleren

   野餐

   picknick

   改

   veranderen; overschakelen

   室内

   binnen; binnenshuis

   见面

   elkaar ontmoeten; afspreken

   好吗？

   goed?; zullen we?

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij/we”: de spreker samen met minstens één andere persoon. Het Chinees markeert in deze vorm geen enkelvoud of meervoud buiten die betekenis, en ook geen grammaticaal geslacht. Voorbeelden: 我们走。 = “Wij gaan.”; 我们明天见。 = “We zien elkaar morgen.” 取消 betekent “annuleren” of “afzeggen”. Het is een werkwoord dat gewoonlijk iets als lijdend voorwerp neemt: 取消会议 = “de vergadering annuleren”. In deze zin wordt de activiteit 野餐 geannuleerd. 野餐 betekent “picknicken” of “een picknick”. Hier is het de activiteit die na 取消 wordt genoemd. Hetzelfde woord kan afhankelijk van de context de activiteit of een picknick aanduiden; de zin zegt hier dat het geplande picknicken wordt afgezegd. 改 betekent hier “overschakelen naar” of “veranderen”. In het patroon 改在 + plaats + werkwoord wordt een eerdere plaats of manier vervangen door een nieuwe: 改在家吃饭 = “overschakelen naar thuis eten”. De daaropvolgende woorden geven aan wat de nieuwe optie is. 室内 betekent “binnen” of “binnenshuis” en geeft de plaats aan. In 改在室内见面 staat 在室内 vóór de activiteit 见面: “binnen afspreken”. 在 zelf is hier niet in de geselecteerde woordlaag opgenomen, maar maakt de plaatsbepaling mogelijk. 见面 betekent “elkaar ontmoeten” of, in deze context, “afspreken”. Het beschrijft een ontmoeting tussen mensen en krijgt hier geen afzonderlijk object. Voorbeeld: 我们下午见面。 = “We spreken elkaar vanmiddag.” 好吗？ is een vraag aan de ander om instemming: “goed?” of natuurlijker “zullen we?”. 好 betekent letterlijk “goed”, en 吗 maakt van de voorafgaande mededeling een ja-neevraag. Samen vraagt dit of het voorgestelde plan aanvaardbaar is. De volledige opbouw is: 我们取消野餐 — “we zeggen de picknick af” — gevolgd door 改在室内见面 — “en schakelen over naar binnen afspreken”. 好吗？ vraagt vervolgens of de ander met dit voorstel instemt. Als geheel betekent de zin: “Zullen we de picknick afzeggen en binnen afspreken?”

6. 那样会更安全，也更方便。

   Dat zou veiliger en gemakkelijker zijn.

   那样

   op die manier

   会

   zou

   更安全

   veiliger

   也

   ook

   更方便

   gemakkelijker

   Uitgebreide uitleg

   那样 betekent hier “op die manier” en verwijst, in deze context, naar de voorgestelde manier van afspreken. 这样 betekent “op deze manier”; het verschil zit in de aanwijzende afstand of keuze van perspectief. Voorbeeld: 那样做不太好。 — “Het is niet zo goed om het op die manier te doen.” 会 staat vóór de beschrijving van de mogelijke situatie. Hier geeft het, samen met de Nederlandse vertaling, een verwachte of voorwaardelijke uitkomst weer: “zou”. Afhankelijk van de context kan 会 ook “zal” of “zou kunnen” betekenen. Voorbeeld: 这样会更快。 — “Zo zou het sneller gaan.” 更安全 betekent “veiliger”. 安全 is de basisvorm voor “veilig”; 更 maakt er een vergelijking van met een andere mogelijkheid of toestand. Het is dus niet alleen een bewering dat iets veilig is, maar dat het veiliger is. Voorbeeld: 晚上坐车更安全。 — “’s Avonds met de auto gaan is veiliger.” 也 betekent “ook” en verbindt hier een tweede positieve beoordeling met de eerste. Het zegt dat naast de veiligheid nog een andere eigenschap geldt. Voorbeeld: 他也来了。 — “Hij is ook gekomen.” 更方便 betekent “gemakkelijker” of “handiger”. 方便 betekent “handig/gemakkelijk” en 更 maakt er, net als in 更安全, een vergelijking van. Voorbeeld: 网上买票更方便。 — “Online kaartjes kopen is gemakkelijker.” Samen vormt de zin: 那样 (“op die manier”) + 会 (“zou”) + 更安全 (“veiliger”), gevolgd door 也 (“ook”) + 更方便 (“gemakkelijker/handiger”). De volledige betekenis is: “Op die manier zou het veiliger en gemakkelijker zijn.”

7. 我来在群聊里告诉大家。

   Laat me het in de groepschat aan iedereen vertellen.

   我来

   laat mij het doen

   群聊

   groepschat

   告诉

   vertellen

   大家

   iedereen

   Uitgebreide uitleg

   我来 betekent hier: “laat mij het doen” of “ik zal het op mij nemen”. 来 betekent niet alleen “komen”; in deze constructie volgt het na 我 om aan te bieden dat de spreker de handeling uitvoert. Het patroon 我来 + werkwoord is herbruikbaar, bijvoorbeeld: 我来解释。 — “Laat mij het uitleggen.” 群聊 betekent “groepschat”. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord voor een gesprek met meerdere deelnemers in een chatomgeving. In 群聊里 geeft 在 ... 里 de plaats of omgeving aan: “in de groepschat”. 里 betekent hier dus “binnen/in”, niet een afzonderlijke handeling. 告诉 is het werkwoord “vertellen” of “meedelen”. Het neemt vaak de persoon die iets te horen krijgt direct erna: 告诉 + persoon + inhoud. In deze zin staat 告诉大家: “het aan iedereen vertellen”. De inhoud is niet als afzonderlijk woord in de Chinese zin uitgedrukt; volgens de vaste vertaling en de context wordt die inhoud als “het” begrepen. 大家 betekent “iedereen” of “allemaal”, met verwijzing naar de betrokken groep mensen als geheel. Het is geen vorm die zelf een exact aantal personen noemt. In andere zinnen kan het bijvoorbeeld ook als onderwerp staan: 大家都来了。 — “Iedereen is gekomen.” De volledige opbouw is 我来 + 在群聊里 + 告诉大家: de spreker biedt aan om in de groepschat de betreffende inhoud aan iedereen mee te delen. Daarom betekent de hele zin: “Laat mij het in de groepschat aan iedereen vertellen.”

8. 公园附近的咖啡馆会是个不错的选择。

   Een café bij het park zou een goede keuze zijn.

   公园

   park

   附近的

   bij/in de buurt van

   咖啡馆

   café

   会是

   zou zijn

   不错

   goed; niet slecht

   选择

   keuze

   Uitgebreide uitleg

   公园 betekent hier “park”. Het is een zelfstandig naamwoord. Voor een concreet park kan bijvoorbeeld 这个公园很大。 staan: “Dit park is groot.” 附近的 betekent “dat/die in de buurt van … is”. 附近 verwijst naar een nabije omgeving en 的 maakt van de voorafgaande bepaling een bepaling bij het volgende zelfstandig naamwoord. In het patroon 地点附近的 + zelfstandig naamwoord betekent het geheel bijvoorbeeld “een zelfstandig naamwoord in de buurt van een plaats”. Voorbeeld: 学校附近的商店很多。 — “Er zijn veel winkels in de buurt van de school.” 咖啡馆 betekent “café”. Het is het zelfstandig naamwoord voor een plaats waar koffie en dergelijke worden geserveerd. Voorbeeld: 这家咖啡馆很安静。 — “Dit café is erg rustig.” 会是 bestaat uit 会 en 是. 是 is het koppelwerkwoord “zijn”. 会 kan een verwachte of mogelijke toekomstige toestand aangeven; in deze zin geeft het samen met de Nederlandse vertaling “zou zijn” een voorzichtige beoordeling. Het is dus geen stellige bewering. Voorbeeld: 这会是个好办法。 — “Dit zou een goede oplossing zijn.” 不错 betekent hier “goed” of “niet slecht”. Het is een positieve beoordeling, maar vaak iets minder sterk dan een zeer enthousiaste kwalificatie. In 不错的选择 beschrijft het de kwaliteit van de keuze. Voorbeeld: 这个主意不错。 — “Dit idee is goed.” 选择 betekent “keuze”. Hier is het een zelfstandig naamwoord: iets dat als mogelijkheid wordt gekozen. Als werkwoord kan 选择 ook “kiezen” betekenen; de functie blijkt uit de zin. Voorbeeld: 这是一个不错的选择。 — “Dit is een goede keuze.” Samen vormen 公园附近的咖啡馆 en 会是个不错的选择 de betekenis: “Een café bij het park zou een goede keuze zijn.” 公园附近的 bepaalt welk café bedoeld wordt, 会是 geeft de voorzichtige verwachting “zou zijn”, en 个不错的选择 noemt dat café als een goede optie.