Een fotowandeling plannen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 你明天想参加一次摄影散步吗？

   Wil je morgen meegaan met een fotowandeling?

   你

   je

   明天

   morgen

   想

   willen; van plan zijn

   参加

   deelnemen aan

   一次

   één keer; een keer

   摄影

   fotografie

   散步

   wandeling

   吗

   vraagpartikel

   Uitgebreide uitleg

   你 betekent hier “je/jij” en is het onderwerp. Het is een persoonlijk voornaamwoord voor de aangesprokene; de vorm verandert niet naar gelang van de werkwoordsvorm. Voorbeeld: 你喜欢茶。 — “Je houdt van thee.” 明天 betekent “morgen” en geeft aan wanneer de handeling plaatsvindt. Chinese tijdsbepalingen staan vaak vóór het werkwoordelijke deel, zoals hier vóór 想参加. 想 betekent hier “willen” of “graag van plan zijn”. Het staat vóór de handeling die iemand wil uitvoeren: 想 + werkwoord. In deze zin drukt het een wens of voorstel aan de aangesprokene uit, niet het Nederlandse verleden “dacht”. Voorbeeld: 我想学习中文。 — “Ik wil Chinees leren.” 参加 is het werkwoord “deelnemen aan” of “bijwonen”. Het neemt hier de activiteit 一次摄影散步 als object. Voorbeeld: 她参加活动。 — “Zij neemt aan de activiteit deel.” 一次 bestaat uit 一 (“één”) en de maatterm 次, die gebeurtenissen of handelingen telt. Samen betekent het “één keer” of “één gelegenheid”. Hier telt het één fotowandeling als gebeurtenis; het is dus niet alleen een onbepaald lidwoord. 摄影 betekent “fotografie” en staat hier vóór 散步 om het soort wandeling te specificeren: een wandeling die met fotografie te maken heeft. Het is in deze combinatie geen afzonderlijk werkwoordelijk gezegde. Voorbeeld: 摄影很有趣。 — “Fotografie is interessant.” 散步 betekent “wandeling” of “wandelen”. In 摄影散步 vormt het samen met 摄影 de activiteit “fotowandeling”. Het woord kan, afhankelijk van de zin, ook als werkwoord “wandelen” functioneren; hier wordt het als de benoemde activiteit na 参加 gebruikt. 吗 is een vraagpartikel aan het einde van een zin. Het maakt van de voorafgaande mededelende structuur een ja-neevraag. Het draagt zelf niet de betekenis “willen”; die betekenis komt van 想. Samen ontstaat de structuur 你 + 明天 + 想 + 参加 + 一次摄影散步 + 吗？: “Wil je morgen deelnemen aan één fotowandeling?” Natuurlijk Nederlands maakt daarvan: “Wil je morgen meegaan met een fotowandeling?” De deelnemersrol blijft dezelfde: 你 is degene aan wie gevraagd wordt of die persoon morgen aan deze activiteit wil deelnemen.

2. 我需要多练习摄影。

   Ik kan wel wat meer oefenen met fotografie.

   我

   ik

   需要

   nodig hebben

   多

   meer

   练习

   oefenen

   摄影

   fotografie

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”. Dit is het persoonlijke voornaamwoord voor de eerste persoon enkelvoud. Een bruikbaar contrast is 我们 (“wij”): dat verwijst naar de spreker plus minstens één andere persoon. 需要 betekent “nodig hebben” en geeft hier aan dat de spreker iets moet of nodig heeft. Het kan vóór een zelfstandig naamwoord staan, maar ook vóór een werkwoordgroep: 我需要休息 betekent bijvoorbeeld “Ik moet rusten” of “Ik heb rust nodig”. 多 betekent hier “meer” en staat vóór 练习 om aan te geven dat er een grotere hoeveelheid of frequentie bedoeld is. In deze positie werkt het als bijwoord; het is dus niet het woord dat met “fotografie” vergeleken wordt. Het tegenovergestelde in zo’n gebruik is 少 (“minder/weinig”), bijvoorbeeld 少说，多听 — “minder praten, meer luisteren”. 练习 betekent hier “oefenen”. Het kan ook als zelfstandig naamwoord “oefening” betekenen; de functie blijkt uit de zin. In 我需要多练习 staat het als werkwoord na 需要. Voorbeeld: 她每天练习写汉字 betekent “Zij oefent elke dag met het schrijven van Chinese karakters.” 摄影 betekent hier “fotografie” als activiteit of vaardigheid. Het kan in andere contexten ook met fotograferen te maken hebben, maar na 练习 wordt het hier behandeld als datgene wat iemand oefent. Voorbeeld: 他喜欢摄影 betekent “Hij houdt van fotografie.” Samen vormt 需要多练习摄影 het patroon 需要 + 多 + werkwoordgroep: “meer ... moeten/nodig hebben”. 我 is het onderwerp, 需要 geeft de behoefte aan, en 多练习摄影 is wat de spreker meer nodig heeft. De hele uiting betekent daarom: “Ik kan wel wat meer oefenen met fotografie.”

3. 早上的光线应该更适合拍街头照片。

   Het ochtendlicht zou beter moeten zijn voor straatfoto's.

   早上的

   ochtend-

   光线

   licht; verlichting

   应该

   zou moeten

   更适合

   beter geschikt zijn

   拍

   fotograferen

   街头照片

   straatfoto’s

   Uitgebreide uitleg

   早上的 betekent hier “van de ochtend” en bepaalt het zelfstandig naamwoord dat erop volgt. 早上 is de basisvorm voor “ochtend”; 的 maakt van die woordgroep een bepaling vóór een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 早上的天气很好。 — “Het ochtendweer is goed.” 光线 betekent “licht” in de zin van de hoeveelheid of kwaliteit van het aanwezige licht, bijvoorbeeld voor een foto. Het is een zelfstandig naamwoord; dit is specifieker dan het algemene 光 (“licht” als verschijnsel). Voorbeeld: 这里的光线很柔和。 — “Het licht hier is heel zacht.” 应该 drukt hier een verwachting of inschatting uit: volgens de omstandigheden zou iets zo moeten zijn. Het staat vóór de woordgroep waarop die verwachting betrekking heeft. In andere contexten kan het ook een advies of verplichting uitdrukken. Voorbeeld: 你应该早点休息。 — “Je zou eerder moeten rusten.” 更适合 betekent “beter geschikt zijn”. 适合 is de basisvorm voor “geschikt zijn voor” en kan gevolgd worden door een zelfstandig naamwoord of een handeling, zoals 适合拍照 — “geschikt zijn om foto’s te maken”. 更 maakt de vergelijking expliciet: geschikt in hogere mate dan een andere, hier niet genoemde mogelijkheid. Voorbeeld: 这个时间更适合学习。 — “Dit tijdstip is geschikter om te studeren.” 拍 betekent hier “foto’s maken” of “fotograferen”. Het is een werkwoord; in de vaste uitdrukking 拍照 betekent het letterlijk ongeveer “foto’s maken”. 拍 kan ook in andere contexten “nemen”, “slaan” of “kloppen” betekenen, maar in deze zin wordt de fotografische betekenis door 照片 bepaald. Voorbeeld: 我喜欢拍风景。 — “Ik maak graag foto’s van landschappen.” 街头照片 is een zelfstandig naamwoord voor “straatfoto’s”. 街头 betekent “op straat” of “straat-” en 照片 betekent “foto”; samen vormen ze een samenstelling waarin het eerste deel het soort foto specificeert. Voorbeeld: 她拍了很多街头照片。 — “Zij heeft veel straatfoto’s gemaakt.” Samen vormt 早上的光线 de onderwerpwoordgroep “het ochtendlicht”. Daarna geeft 应该 de verwachting aan, en 更适合拍街头照片 zegt dat dit licht beter geschikt zou moeten zijn om straatfoto’s te maken. De volledige betekenis is dus: “Het ochtendlicht zou beter geschikt moeten zijn voor straatfoto’s.”

4. 我们应该先拍什么？

   Wat zullen we eerst fotograferen?

   我们

   wij

   应该

   zouden moeten

   先

   eerst

   拍

   fotograferen

   什么

   wat

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij”: de spreker samen met minstens één andere persoon. 我 is “ik”; 我们 is de meervoudsvorm met 们. Dit element verandert niet naar persoon of tijd. Voorbeeld: 我们一起走。 — “Wij lopen samen.” 应该 drukt hier uit dat iets aanbevolen of passend is: “zouden moeten”. Het staat vóór de handeling waarop de aanbeveling betrekking heeft. In een patroon als 应该 + werkwoord betekent het bijvoorbeeld “zou(den) moeten + werkwoord”. Voorbeeld: 我们应该休息。 — “We zouden moeten rusten.” 先 betekent “eerst” en geeft de volgorde van handelingen aan. Het staat hier vóór 拍, zodat het fotograferen als eerste stap wordt voorgesteld. Voorbeeld: 先吃饭，再工作。 — “Eet eerst, werk daarna.” 拍 betekent in deze zin “fotograferen”. Het is een werkwoord dat direct met een object kan worden gecombineerd: 拍 + iets/iemand. In andere contexten kan 拍 ook met andere soorten “nemen” of “kloppen” te maken hebben, maar hier bepaalt de fotografische context de betekenis. Voorbeeld: 我拍风景。 — “Ik fotografeer landschappen.” 什么 betekent “wat”. In deze vraag staat het na 拍, op de plaats van het gefotografeerde object. Chinees laat het vraagwoord vaak op die gewone zinsplaats staan, in plaats van het naar voren te verplaatsen. Voorbeeld: 你想买什么？ — “Wat wil je kopen?” Samen vormen de delen het patroon 我们 + 应该 + 先 + werkwoord + 什么: “Wat zouden wij eerst moeten fotograferen?” 我们 geeft de groep aan, 应该 maakt er een aanbevelingsvraag van, 先 markeert de eerste stap, 拍 benoemt de handeling en 什么 vraagt naar het object. In de gegeven vertaling is de volledige betekenis: “Wat zullen we eerst fotograferen?”

5. 我们可以先拍老建筑。

   We kunnen beginnen met oude gebouwen.

   我们

   wij; we

   可以

   kunnen; mogen

   先

   eerst

   拍

   fotograferen; maken (van een foto)

   老

   oud

   建筑

   gebouw; architectuur

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij/we”: de spreker hoort bij de groep die de handeling uitvoert. Het Chinees markeert in 我们 niet of de aangesprokene wel of niet inbegrepen is; dat hangt van de context af. Voorbeeld: 我们一起走。 — “We lopen samen.” 可以 staat vóór de werkwoordelijke handeling en drukt hier mogelijkheid of toestemming uit: “kunnen”. Een veelgebruikt patroon is onderwerp + 可以 + werkwoord, bijvoorbeeld 你可以坐。 — “Je kunt gaan zitten.” In deze zin hoort 可以 bij de mogelijkheid om te fotograferen, niet bij het zelfstandig naamwoord dat daarna komt. 先 betekent “eerst” en geeft de volgorde aan. Het staat vóór de handeling die als eerste gebeurt. Voorbeeld: 我们先吃饭。 — “We eten eerst.” 拍 is het werkwoord “fotograferen” of, afhankelijk van het object, “een foto maken”. In deze zin wordt het door 建筑 bepaald als fotograferen van gebouwen. Het is een zelfstandig werkwoord en kan rechtstreeks vóór zijn object staan: 拍照片 betekent “foto’s maken”. 老 betekent hier “oud” en beschrijft 建筑. Het woord staat vóór het zelfstandig naamwoord: 老建筑 is “oude gebouwen”. 老 kan ook voor personen of andere zaken worden gebruikt, maar in deze combinatie gaat het om ouderdom van gebouwen; het zegt niet op zichzelf wanneer ze zijn gebouwd. 建筑 is hier het zelfstandig naamwoord “gebouw(en)”. Het kan in andere contexten ook naar architectuur als vakgebied of geheel verwijzen, maar de vaste vertaling kiest hier de concrete betekenis “gebouwen”. Het Chinees markeert in deze vorm geen meervoud; “gebouwen” volgt hier uit de bedoelde betekenis, niet uit een aparte meervoudsuitgang. Samen vormen 先拍老建筑 en 我们可以 de structuur 我们 + 可以 + 先 + 拍 + 老建筑: “Wij kunnen eerst oude gebouwen fotograferen.” 可以 maakt de handeling mogelijk, 先 plaatst haar voorop in de volgorde, en 拍老建筑 betekent “oude gebouwen fotograferen”. De volledige vaste betekenis is dus: “We kunnen beginnen met oude gebouwen.”

6. 我会带上我的小相机和一块备用电池。

   Ik neem mijn kleine camera en een extra batterij mee.

   我会

   ik zal

   带上

   meenemen

   我的

   mijn

   小

   klein

   相机

   camera

   一块

   één exemplaar

   备用

   reserve-; extra-

   电池

   batterij

   Uitgebreide uitleg

   我会 betekent hier dat de spreker van plan is iets mee te nemen: 我 is “ik” en 会 drukt in deze context een toekomstige verwachting of een voornemen uit. 会 kan in andere zinnen ook een aangeleerde vaardigheid betekenen, maar dat is hier niet de bedoeling. Bijvoorbeeld: 我会游泳。 — “Ik kan zwemmen.” 带上 is een bruikbare combinatie voor “meenemen”. 带 betekent “brengen/meenemen”; 上 geeft hier aan dat het meegenomen voorwerp met de spreker meegaat. Bijvoorbeeld: 请带上护照。 — “Neem je paspoort mee.” 我的 betekent “mijn”. 我 is het persoonlijke voornaamwoord “ik” en 的 markeert een bezitsrelatie. Het bezeten zelfstandig naamwoord volgt daarna, zoals in 我的相机 — “mijn camera”. 小 betekent hier “klein” en beschrijft het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. De vorm verandert hier niet door persoon of getal. Bijvoorbeeld: 小房子 — “een klein huis”. 相机 betekent “camera”. Het is hier een voorwerp dat de spreker wil meenemen. Bijvoorbeeld: 这是我的相机。 — “Dit is mijn camera.” 一块 bestaat uit 一, “één”, en het maatwoord 块. In deze zin geeft 一块 aan dat het om één batterij gaat; het is niet alleen een onbepaald lidwoord. De precieze keuze van een maatwoord kan per soort voorwerp en gebruik verschillen, dus leer 一块电池 hier als de volledige combinatie. Bijvoorbeeld: 我买了一块电池。 — “Ik heb één batterij gekocht.” 备用 betekent “reserve-” of “extra-” en specificeert dat de batterij als reserve dient. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord en vormt zo 备用电池, “reservebatterij”. Bijvoorbeeld: 请准备备用电池。 — “Bereid reservebatterijen voor.” 电池 betekent “batterij”. In 一块备用电池 is het de tweede soort zaak die wordt meegenomen, naast de camera. Samen vormt 我的小相机 de groep “mijn kleine camera” en 一块备用电池 de groep “één extra/reservebatterij”. Het verbindingswoord 和 betekent “en”. De structuur is dus: 我会 + 带上 + “mijn kleine camera” + 和 + “één reservebatterij”: “Ik neem mijn kleine camera en een extra batterij mee.”

7. 我们在街道变得拥挤之前见面吧。

   Laten we afspreken voordat de straten druk worden.

   我们

   wij / we

   街道

   straat / straten

   变得

   worden

   拥挤

   druk

   之前

   voordat / ervoor

   见面吧

   laten we afspreken

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij/we”: de spreker samen met minstens één andere persoon. Deze vorm verandert niet naar een aparte vorm voor “wij” tegenover “we”; het getal blijkt uit de context. In deze zin is het onderwerp van 见面 en ook van het voorstel als geheel. 街道 betekent “straat” of “straten”. Het zelfstandig naamwoord heeft in het Chinees geen verplichte meervoudsvorm; de Nederlandse vertaling gebruikt hier het meervoud. Een mogelijke uitbreiding is 这条街道 (“deze straat”), waarbij 条 als maatwoord bij onder andere straten wordt gebruikt. 变得 betekent “worden” in de betekenis van “een toestand gaan krijgen”. 变 is de basisvorm met de betekenis “veranderen”; 得 maakt hier deel uit van de constructie 变得 en verbindt de verandering met een daaropvolgende eigenschap of toestand. In 街道变得拥挤 gaat het dus om de overgang naar een drukke toestand, niet alleen om het feit dat de straten al druk zijn. 拥挤 betekent hier “druk” of “overvol”, als beschrijving van de toestand van de straten. Het kan als eigenschapswoord na 变得 staan. Voorbeeld: 车站变得拥挤。 — “Het station wordt druk.” 之前 betekent “voordat” en plaatst de gebeurtenis in het voorafgaande deel vóór de gebeurtenis die daarna wordt genoemd. De herbruikbare tijdsconstructie is A 之前 = “voordat A gebeurt” of “voor A”. Hier is 街道变得拥挤 de gebeurtenis die ná het afspreken als tijdsgrens wordt genoemd: het afspreken moet eerder plaatsvinden dan het druk worden van de straten. 见面吧 betekent “laten we afspreken” of “laten we elkaar ontmoeten”. 见面 is het werkwoordelijke geheel “elkaar ontmoeten/afspreken”; 吧 staat hier aan het einde om een voorstel of uitnodiging uit te drukken. Het is dus niet zomaar een mededeling over een ontmoeting. Voorbeeld: 我们明天见面吧。 — “Laten we morgen afspreken.” Samen vormt 街道变得拥挤之前 de tijdsbepaling “voordat de straten druk worden”. Daarop volgt het voorstel 我们见面吧: “laten we afspreken”. De volledige betekenis is daarom: “Laten we afspreken voordat de straten druk worden.”

8. 然后我们可以晚些时候比较我们的照片。

   Dan kunnen we onze foto's later vergelijken.

   然后

   daarna

   我们可以

   wij kunnen

   晚些时候

   later

   比较

   vergelijken

   我们的

   onze

   照片

   foto's

   Uitgebreide uitleg

   然后 betekent hier “daarna” of “vervolgens”. Het is een tijdsbepalende verbindingsuitdrukking en verwijst naar een moment dat volgt op iets dat al genoemd of begrepen is. Een bruikbaar patroon is: 然后 + gebeurtenis. 我们可以 combineert 我们 (“wij”) met 可以 (“kunnen” in de zin van mogelijkheid of toestemming). 我们 is het persoonlijke voornaamwoord voor de spreker en ten minste één andere persoon; het verandert in deze vorm niet volgens grammaticaal geslacht. 可以 staat vóór het werkwoord: 我们可以比较 = “wij kunnen vergelijken”. Het is hier geen verleden tijd en zegt niet dat het vergelijken al heeft plaatsgevonden. 晚些时候 betekent “later” of “op een wat later tijdstip”. De uitdrukking bevat 晚 (“laat”) met 些, dat hier een beperkte mate aanduidt, en 时候 (“tijdstip/moment”). Het gaat dus om een later moment, zonder dat een exact tijdstip wordt genoemd. Voorbeeld: 我们晚些时候见。 — “We zien elkaar later.” 比较 is hier het werkwoord “vergelijken”. Het kan vóór het lijdend voorwerp staan: 比较照片 = “foto’s vergelijken”. In deze zin wordt 比较 niet als zelfstandig naamwoord gebruikt. Voorbeeld: 请比较这两张照片。 — “Vergelijk deze twee foto’s alstublieft.” 我们的 betekent “onze”. Het bestaat uit 我们 (“wij”) en 的, dat hier bezit of verbondenheid markeert: 我们的照片 = “onze foto’s”. 的 verandert niet mee met getal of geslacht; de relatie wordt door de combinatie uitgedrukt. 照片 betekent “foto” of, in deze vertaling, “foto’s”. Het Chinese zelfstandig naamwoord krijgt hier geen verplichte meervoudsuitgang. Het meervoud blijkt uit de bedoelde betekenis van de vaste vertaling en de context; voor een expliciete telling gebruikt het Chinees doorgaans een telwoord en een maatwoord, bijvoorbeeld 两张照片 — “twee foto’s”. Samen vormt 然后 de tijdsverbinding, 我们可以 de mogelijkheid van de groep, 晚些时候 het latere tijdstip, en 比较我们的照片 de handeling met het bezit en het voorwerp. De volledige betekenis is: “Dan kunnen we later onze foto’s vergelijken.”