Wachten op je beurt | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我还在等着轮到我。

   Ik wacht nog steeds op mijn beurt.

   我

   ik; mij

   还在

   nog steeds bezig zijn

   等着

   wachten

   轮到我

   mijn beurt zijn

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik” en is het onderwerp van de zin. Het is de eerste-persoonsvorm; dezelfde vorm wordt in het Chinees ook gebruikt wanneer “ik” in een andere zinsfunctie staat. Voorbeeld: 我在这里。 — “Ik ben hier.” 还在 geeft samen aan dat iets nog steeds aan de gang is. 还 betekent hier “nog steeds”, terwijl 在 vóór een werkwoord een lopende handeling markeert. Het is dus niet alleen “nog”, maar “nog bezig met …”. Voorbeeld: 她还在工作。 — “Zij is nog steeds aan het werk.” 等着 betekent hier “wachten”. Het werkwoord is 等 (“wachten”); 着 benadrukt de voortduring van de toestand of handeling. In deze zin blijft de spreker in de toestand van wachten. Voorbeeld: 我在等着你。 — “Ik wacht op je.” 轮到我 is de constructie “dat het mijn beurt is” of “dat ik aan de beurt ben”. 轮到 betekent “aan de beurt komen”; 我 noemt de persoon wiens beurt komt. Voorbeeld: 现在轮到你了。 — “Nu ben jij aan de beurt.” De zin volgt daarmee het patroon 我 + 还在 + 等着 + 轮到我: “Ik ben nog steeds aan het wachten tot ik aan de beurt ben.” De combinatie maakt duidelijk dat de spreker nog wacht en dat het doel van het wachten de komst van zijn of haar beurt is. In natuurlijk Nederlands luidt de volledige betekenis: “Ik wacht nog steeds op mijn beurt.”

2. 他们今天要花很长时间才能叫到每个人。

   Ze doen er vandaag lang over om iedereen op te roepen.

   他们

   zij

   今天

   vandaag

   要

   zullen; van plan zijn

   花

   besteden (tijd)

   很长

   erg lang

   时间

   tijd

   才能

   pas kunnen; alleen dan kunnen

   叫到

   iemand oproepen en bereiken

   每个人

   iedereen

   Uitgebreide uitleg

   他们 betekent hier “zij” en is de derde persoon meervoud. De vorm specificeert geen geslacht. Voor één persoon gebruik je bijvoorbeeld 他 of 她, afhankelijk van de bedoelde persoon. Voorbeeld: 他们来了。 — “Zij zijn gekomen.” 今天 betekent “vandaag” en staat hier vóór het werkwoordelijke deel om de tijd aan te geven. Voorbeeld: 我今天很忙。 — “Ik heb het vandaag erg druk.” 要 staat vóór 花 en geeft hier een geplande of te verwachten gebeurtenis aan: “zullen” of “van plan zijn”. Het is dus niet zelfstandig de volledige betekenis “tijd besteden”; die ontstaat samen met 花很长时间. Voorbeeld: 他要走了。 — “Hij gaat vertrekken.” 花 is hier het werkwoord “besteden” in de vaste combinatie 花时间 — tijd besteden. De vorm verandert hier niet voor persoon of getal. Voorbeeld: 我花了两天学习。 — “Ik heb twee dagen aan studeren besteed.” 很长 betekent hier “erg lang” en beschrijft 时间: het gaat om een lange tijdsduur, niet om een lange fysieke vorm. 长 is de basisvorm “lang”; 很长 maakt de beschrijving natuurlijker als beschrijvende woordgroep. Voorbeeld: 这条路很长。 — “Deze weg is erg lang.” 时间 betekent “tijd”. Samen met 花 vormt het de herbruikbare combinatie 花时间 — tijd besteden. In 花很长时间 staat 很长 tussen 花 en 时间 en specificeert het de tijdsduur. 才能 drukt uit dat iets pas mogelijk is nadat aan een voorwaarde of voorafgaande tijdsduur is voldaan: “pas kunnen” of “alleen dan kunnen”. In deze zin verbindt het de lange tijdsduur met het daarna kunnen oproepen van iedereen. Voorbeeld: 你先完成作业，才能出去。 — “Je kunt pas naar buiten nadat je je huiswerk hebt afgemaakt.” 叫到 bestaat hier uit 叫 en 到. 叫 betekent “roepen” of “oproepen”; 到 geeft aan dat het roepen het bedoelde doel bereikt. Daardoor betekent 叫到 in deze context niet alleen roepen, maar iemand oproepen en die persoon bereiken. De woordgroep staat vóór 每个人, het doel van het oproepen. Voorbeeld: 工作人员终于叫到我了。 — “Het personeel heeft mij uiteindelijk opgeroepen.” 每个人 betekent “iedereen”, letterlijk “elke persoon”. 每 drukt het verdelende idee “elke” uit en 个人 is “persoon”. De woordgroep verwijst hier naar alle personen die opgeroepen moeten worden, zonder een aantal vast te leggen. Samen vormt 他们今天要花很长时间 de betekenis “zij zullen vandaag veel tijd nodig hebben”. 才能叫到每个人 zegt vervolgens dat het pas daarna lukt om iedereen op te roepen en te bereiken. De volledige zin betekent daarom: “Ze doen er vandaag lang over om iedereen op te roepen.”

3. 所以我应该待在附近。

   Dus moet ik in de buurt blijven.

   所以

   dus

   我

   ik

   应该

   zou moeten

   待在

   blijven in

   附近

   in de buurt

   Uitgebreide uitleg

   所以 verbindt deze zin met wat eraan voorafgaat: “dus” of “daarom”. Het maakt van de eerdere informatie een gevolgtrekking. Een bruikbaar patroon is: 所以 + conclusie. Voorbeeld: 所以我们现在走。 = Dus gaan we nu. 我 betekent hier “ik”. Dit is de eerste persoon enkelvoud. Het woord verandert niet van vorm voor grammaticaal geslacht. 应该 geeft hier aan dat de spreker vindt dat iets moet of verstandig is: “zou moeten”. Het staat vóór het werkwoordelijke deel. Een nuttig patroon is: onderwerp + 应该 + handeling of toestand. Voorbeeld: 你应该休息。 = Jij zou moeten rusten. Dit is niet hetzelfde als een vast bevel; de formulering kan ook een verwachting of passend advies uitdrukken. In deze zin ondersteunt de vaste vertaling de lezing “moet ik”. 待在 is de combinatie “ergens blijven”. 待 betekent “blijven” of “ergens verblijven”, en 在 koppelt die toestand aan de plaats die erop volgt. Samen vormt 待在 + plaats een herbruikbaar patroon. Voorbeeld: 请待在这里。 = Blijf hier, alsjeblieft. De plaats staat dus na 待在. 附近 betekent “in de buurt” of “in de omgeving”. Het verwijst hier naar een nabije omgeving, zonder een specifieke plaatsnaam te noemen. Het kan na een plaatsaanduidend 在 staan, zoals in 待在附近: “in de buurt blijven”. Voorbeeld: 商店在附近。 = De winkel is in de buurt. Samen geeft 我应该待在附近 de inhoud “ik moet in de buurt blijven”: 我 is de persoon, 应该 geeft de noodzaak of gepastheid aan, en 待在附近 beschrijft de toestand en plaats. 所以 maakt daarvan de conclusie “Dus moet ik in de buurt blijven.”

4. 他们可能很快就会叫到你。

   Ze roepen je misschien snel op.

   他们

   zij

   可能

   misschien

   很快

   snel

   就会

   dan zullen

   叫到

   oproepen

   你

   jou

   Uitgebreide uitleg

   他们 betekent hier “zij”: een derde persoon in het meervoud. Het kan naar meerdere personen verwijzen; de zin specificeert niet wie zij zijn. Het contrasteert met 他 (“hij”) en 她 (“zij”, enkelvoud). Voorbeeld: 他们来了。 — “Zij zijn gekomen.” 可能 drukt mogelijkheid uit: “misschien” of “mogelijk”. Het zegt hier dat het oproepen niet zeker is, niet dat de betrokkenen iets verplicht moeten doen. Voorbeeld: 他可能在家。 — “Hij is misschien thuis.” 很快 betekent hier “snel”, met de nadruk op een korte wachttijd voordat de gebeurtenis plaatsvindt. 快 betekent “snel”; 很 versterkt hier de beschrijving. Voorbeeld: 她很快回来。 — “Zij komt snel terug.” 就会 combineert 就, dat een gebeurtenis als dan al gauw of vervolgens markeert, met 会, dat hier een verwachte toekomstige gebeurtenis aanduidt. Samen past het bij “dan zullen” of “zullen binnenkort”. 会 kan in andere zinnen ook een vermogen of aangeleerde vaardigheid aanduiden; dat is hier niet de bedoeling. Voorbeeld: 他明天就会到。 — “Hij zal morgen al aankomen.” 叫到 betekent hier “oproepen”, met 到 als onderdeel van de uitdrukking die aangeeft dat het oproepen de bedoelde persoon bereikt. Het is niet hetzelfde als alleen 叫, dat onder meer “roepen” of “noemen” kan betekenen. Voorbeeld: 工作人员叫到我的名字了。 — “Een medewerker heeft mijn naam afgeroepen.” 你 betekent “jou” in deze positie: de aangesprokene is degene die wordt opgeroepen. 你 is de enkelvoudige tweede-persoonsvorm; het meervoud “jullie” is 你们. Voorbeeld: 我在等你。 — “Ik wacht op jou.” Samen vormt 他们 + 可能 + 很快 + 就会 + 叫到 + 你 de betekenis: “Ze roepen je misschien snel op.” De mogelijkheid wordt door 可能 uitgedrukt, de korte wachttijd door 很快, en 就会 plaatst het verwachte oproepen in de nabije toekomst. 叫到你 geeft aan dat jij degene bent die aan de beurt komt om opgeroepen te worden.

5. 我应该看哪个柜台？

   Naar welke balie moet ik kijken?

   我应该

   ik zou moeten

   看

   kijken

   哪个

   welke

   柜台

   balie

   Uitgebreide uitleg

   我应该 betekent hier dat de spreker aangeeft wat hij of zij zou moeten doen: “ik zou moeten”. 我 is het persoonlijke voornaamwoord “ik” en 应该 is een modaal woord voor verwachting, advies of gepastheid. In deze zin gaat het om de juiste handelwijze in de gegeven situatie, niet om een vast verleden feit. Een herbruikbaar patroon is 我应该 + werkwoord: 我应该等。 — “Ik zou moeten wachten.” 看 betekent hier “kijken” of “bekijken”. Het is een zelfstandig werkwoord en staat na 应该, zodat de combinatie 应该看 betekent “zou moeten kijken”. In deze context verwijst “kijken” naar het bekijken of controleren van een balie, overeenkomstig de vaste vertaling. Voorbeeld: 我看屏幕。 — “Ik kijk naar het scherm.” 哪个 betekent “welke” in de betekenis “welke ervan”. Het wordt gebruikt om één keuze uit een bepaalde groep te vragen. 哪 draagt de vraag naar de keuze, en 个 is hier het maatwoord dat bij de bedoelde telbare eenheid hoort. Het is dus niet zelf de naam van de balie. Voorbeeld: 你要哪个？ — “Welke wil je?” 柜台 betekent “balie” of “toonbank”. Het is hier het zelfstandig naamwoord waaruit de keuze wordt gemaakt. In combinatie met 哪个 ontstaat 哪个柜台 — “welke balie”. Voorbeeld: 这个柜台有人。 — “Bij deze balie is iemand.” Samen vormt 哪个柜台 de gevraagde keuze, letterlijk “welke balie”, en 看哪个柜台 betekent “naar welke balie kijken”. Met 我应该 ervoor wordt de volledige vraag 我应该看哪个柜台？: “Naar welke balie moet ik kijken?” De vraagvorm wordt hier gevormd door de vraaguitdrukking 哪个柜台 op haar inhoudelijke plaats in de zin te laten staan; er is geen afzonderlijk vraagwoord aan het begin nodig.

6. 屏幕会显示正确的柜台。

   Op het scherm staat de juiste balie.

   屏幕

   scherm

   会

   zal; zal naar verwachting

   显示

   tonen; weergeven

   正确的

   juiste; correcte

   柜台

   balie

   Uitgebreide uitleg

   屏幕 betekent hier “scherm” en is het onderwerp van de zin: het scherm geeft de informatie weer. Het woord kan ook in andere zinnen als onderwerp of na een plaatsbepaling voorkomen. 会 staat vóór 显示 en geeft hier een verwachte of toekomstige gebeurtenis aan: het scherm zal de balie tonen. Het is in deze zin niet de betekenis “kunnen”. Een herbruikbaar patroon is 会 + werkwoord, bijvoorbeeld: 明天会下雨。 — “Morgen zal het regenen.” 显示 betekent “tonen” of “weergeven”, vooral wanneer informatie zichtbaar wordt gemaakt. In 会显示 blijft het werkwoord in deze vorm; 会 geeft de verwachting of toekomst aan. Voorbeeld: 机器显示号码。 — “Het apparaat toont een nummer.” 正确的 betekent hier “de juiste” of “de correcte”. 正确 beschrijft het volgende zelfstandig naamwoord en 的 verbindt die beschrijving ermee. Het patroon 正确的 + zelfstandig naamwoord betekent dus “het juiste/de correcte …”. Voorbeeld: 正确的答案 — “het juiste antwoord”. 柜台 betekent hier “balie”. Het is het zelfstandig naamwoord dat door 显示 wordt weergegeven. 柜台 is één samengesteld Chinees woord; de twee lettergrepen betekenen hier samen “balie”, niet twee afzonderlijke balies. Samen vormen 屏幕 + 会显示 + 正确的柜台 de betekenis “Het scherm zal de juiste balie weergeven”. Dat is dezelfde bedoelde situatie als de vaste Nederlandse vertaling: “Op het scherm staat de juiste balie.”

7. 那我就把票拿在手里。

   Dan houd ik het kaartje in mijn hand.

   那我就

   dan zal ik…

   票

   kaartje

   把 … 拿在手里

   iets in de hand houden

   Uitgebreide uitleg

   那我就 betekent hier: “dan zal ik…”. 那 verwijst naar de zojuist gegeven situatie en kan aan het begin van een gevolg of besluit staan. 我 is “ik”; 就 markeert hier het daaropvolgende besluit of de directe consequentie. Samen is dit een herbruikbaar patroon: 那我就 + handeling = “dan doe ik …”. 票 betekent hier “kaartje” of “ticket”. Het is een zelfstandig naamwoord. Voor een ander concreet object kun je dezelfde positie gebruiken, bijvoorbeeld 那我就把书拿在手里。 — “Dan houd ik het boek in mijn hand.” Dit voorbeeld introduceert een nieuw object en komt niet uit de aangeleverde dialoog. 把 leidt een constructie in waarin het object vóór de werkwoordelijke handeling wordt geplaatst. In 把票拿在手里 wordt dus 票 eerst genoemd, waarna wordt gezegd wat ermee gebeurt. 把 is geen zelfstandig woord voor “houden” en wordt niet door elk werkwoord gebruikt; de daaropvolgende handeling moet op het genoemde object gericht zijn. 拿在手里 betekent hier “in de hand houden”. 拿 is de werkwoordsvorm “nemen/houden”, en 在手里 geeft de plaats aan: “in de hand”. De combinatie beschrijft dat het kaartje zich in de hand bevindt als gevolg of toestand van de handeling. Een bruikbaar patroon is 把 + object + werkwoord + 在 + plaats, bijvoorbeeld 把钥匙放在桌上。 — “Leg de sleutel op tafel.” Dit is een nieuw voorbeeld. De delen worden samen 那 + 我 + 就 + 把票 + 拿在手里: “Dan houd ik het kaartje in mijn hand.” De spreker maakt daarmee een eigen besluit voor de beschreven situatie.

8. 这样轮到你的时候就容易多了。

   Dat maakt het makkelijker als je aan de beurt bent.

   这样

   zo; op deze manier

   轮到你的时候

   wanneer jij aan de beurt bent

   就

   dan

   容易

   makkelijk

   多了

   veel meer

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier ‘op deze manier’. In de gegeven context verwijst het naar de zojuist genoemde manier: het kaartje in de hand houden. Het is een aanwijzend woord; het kan ook naar een manier of werkwijze verwijzen, niet alleen naar een concreet voorwerp. 轮到你的时候 bestaat uit 轮到 + 你的 + 时候. 轮到 betekent dat iemand aan de beurt komt; in 轮到你 is 你 degene wiens beurt het is. 你的 betekent hier ‘jouw’, en 时候 is ‘moment/tijd’. De combinatie ...的时候 maakt een tijdsbepaling: ‘wanneer ...’. Voorbeeld: 轮到我了。= ‘Ik ben aan de beurt.’ 就 geeft in dit verband het gevolg of het moment aan: ‘dan’ of ‘op dat moment’. Een bruikbaar patroon is ...的时候就...: ‘wanneer ..., dan ...’. Voorbeeld: 轮到你说话的时候就开始。= ‘Begin wanneer jij aan de beurt bent om te spreken.’ 容易 betekent hier ‘makkelijk’ of ‘gemakkelijk’. Het is een beschrijvend woord dat aangeeft dat iets weinig moeite kost. Het tegenovergestelde is moeilijk: 难. Voorbeeld: 这个问题很容易。= ‘Deze vraag is gemakkelijk.’ 多了 versterkt hier de voorafgaande beschrijving: 容易多了 betekent ‘veel gemakkelijker’. 多 draagt dus de betekenis van een grotere mate, terwijl 了 aangeeft dat er een nieuwe of veranderde toestand geldt; 了 betekent hier niet op zichzelf simpelweg ‘verleden tijd’. De vorm 多了 kan in andere contexten ook letterlijk ‘meer geworden’ betekenen, maar hier gaat het om de mate waarin iets gemakkelijker is. Samen vormt 这样轮到你的时候就容易多了 de structuur ‘op deze manier + wanneer jij aan de beurt bent + dan + veel gemakkelijker’. De impliciete situatie of handeling wordt als onderwerp van het eerste deel opgevat: op deze manier maakt het de situatie veel gemakkelijker wanneer jij aan de beurt bent. In natuurlijk Nederlands: ‘Zo is het veel makkelijker als je aan de beurt bent.’