De geschatte wachttijd vragen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 请问，预计要等多长时间？

   Pardon, hoe lang is de wachttijd ongeveer?

   请问

   Pardon; mag ik vragen

   预计

   naar verwachting; inschatten

   要

   zullen; nodig hebben

   等

   wachten

   多长时间

   hoe lang; welke tijdsduur

   Uitgebreide uitleg

   请问 is een beleefde opening voor een vraag, vergelijkbaar met “mag ik vragen…”. Het is hier geen deel van de gevraagde tijdsduur. Voorbeeld: 请问，洗手间在哪里？ — “Pardon, waar is het toilet?” 预计 betekent hier “naar verwachting inschatten” of “verwachten”. Het presenteert de wachttijd als een schatting, niet als een vaststaand feit. Voorbeeld: 预计需要三天。 — “Naar verwachting zijn er drie dagen nodig.” 要 draagt in 要等 de betekenis dat er naar verwachting gewacht moet worden of dat wachten nodig zal zijn. Het is hier dus geen zelfstandig equivalent van een Nederlands hulpwerkwoord in alle contexten. De combinatie 要 + werkwoord is een herbruikbaar patroon voor wat nodig zal zijn of vermoedelijk zal gebeuren. Voorbeeld: 还要等多久？ — “Hoe lang moeten we nog wachten?” 等 betekent “wachten”. De vorm verandert hier niet vanwege persoon of aantal; het onderwerp kan uit de context worden begrepen. Voorbeeld: 请等一下。 — “Wacht alstublieft even.” 多长时间 vraagt naar een tijdsduur: “hoe lang”. 多长 betekent hier niet letterlijk een fysieke lengte, maar vormt met 时间 een vraag naar de duur. Voorbeeld: 你学习了多长时间？ — “Hoe lang heb je gestudeerd?” Samen vormt 预计要等多长时间 de vraag hoeveel tijd het naar verwachting nodig zal hebben om te wachten. Met de beleefde opening ervoor betekent de volledige uiting: “Pardon, hoe lang is de wachttijd ongeveer?”

2. 大约十分钟，可能会更久一点。

   Ongeveer tien minuten, misschien iets langer.

   大约

   ongeveer

   十分钟

   tien minuten

   可能会

   misschien zal het

   更久

   langer duren

   一点

   een beetje

   Uitgebreide uitleg

   大约 betekent hier ‘ongeveer’ en geeft een benadering aan, geen exact getal. Het staat vóór de tijdsduur die het nader bepaalt. Een bruikbaar voorbeeld is 大约三天 — ‘ongeveer drie dagen’. 十分钟 betekent ‘tien minuten’. 十 is ‘tien’ en 分钟 is de tijdseenheid ‘minuut’; samen vormen ze een concrete tijdsduur. In 十分钟后 betekent dezelfde tijdsduur bijvoorbeeld ‘over tien minuten’. 可能会 drukt hier uit dat iets waarschijnlijk mogelijk zal gebeuren: ‘misschien zal …’. 可能 geeft mogelijkheid of waarschijnlijkheid aan, en 会 plaatst de verwachte gebeurtenis in de toekomst of geeft een verwachting aan. In deze zin horen ze bij het daaropvolgende 更久: 可能会更久 — ‘misschien zal het langer duren’. 更久 betekent hier ‘langer duren’. 久 betekent ‘lang’ in de zin van tijdsduur; 更 maakt er een vergelijking van: ‘langer’. Het is dus 久 → 更久, niet een vorm van het zelfstandig naamwoord 分钟. Bijvoorbeeld: 这次等得更久 — ‘Deze keer duurt het wachten langer.’ 一点 verzacht 更久 tot ‘een beetje langer’. In deze combinatie geeft 一点 een kleine mate aan. Het verwijst hier niet naar een zelfstandige, afzonderlijk getelde hoeveelheid; samen vormen 更久一点 de betekenis ‘iets langer’. Een vergelijkbaar patroon is 慢一点 — ‘iets langzamer’. Samen betekent 大约十分钟，可能会更久一点。: ‘Ongeveer tien minuten, misschien iets langer.’ Het eerste deel geeft een geschatte tijdsduur. Het tweede deel voegt de mogelijkheid toe dat de werkelijke duur iets groter zal zijn; het onderwerp van ‘duren’ wordt in het Chinees hier niet opnieuw genoemd en wordt uit de context begrepen.

3. 我之后还有一个预约。

   Ik heb hierna nog een afspraak.

   我

   ik

   之后

   erna; daarna

   还有

   nog hebben; er is nog

   一个

   één exemplaar; een

   预约

   afspraak; reservering

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”. Dit is de eerste persoon enkelvoud en verwijst naar de spreker. Het staat vaak als onderwerp: 我是学生。 = “Ik ben student.” 之后 betekent hier “hierna” of “daarna” en plaatst iets later in de tijd. Het kan na een gebeurtenis of tijdstip staan: 午饭之后 = “na de lunch”. In deze zin verwijst het naar wat eerder is genoemd of bedoeld; de vertaling maakt daarvan “hierna”. 还有 combineert 还 (“nog”) met 有 (“hebben; er is/zijn”). Samen geeft het hier aan dat de spreker daarna nog iets heeft: “nog hebben”. 还 kan ook “ook” betekenen, maar dat is niet de betekenis in deze zin. Een bruikbaar patroon is 还有 + zelfstandig naamwoord: 我还有时间。 = “Ik heb nog tijd.” 一个 bestaat uit 一 (“één”) en 个, een veelgebruikt telwoord voor personen en dingen. In deze zin introduceert het één afspraak; in het Nederlands past daarbij “een afspraak”. 个 is dus niet zelf het woord voor “een” en draagt niet zelfstandig de betekenis van de afspraak. 预约 betekent hier “afspraak”. Het kan in andere contexten ook als werkwoord “reserveren” of “een afspraak maken” betekenen, maar na 有一个 is het hier een zelfstandig naamwoord: iets dat de spreker heeft. Bijvoorbeeld: 我想预约。 = “Ik wil een afspraak maken.” Samen vormt de zin: 我 (“ik”) + 之后 (“hierna”) + 还有 (“heb nog”) + 一个预约 (“een afspraak”). De volledige betekenis is: “Ik heb hierna nog een afspraak.” De zin meldt dus dat er na het bedoelde moment nog een afspraak van de spreker is.

4. 如果那样太晚了，您可以午饭后再回来。

   Als dat te laat is, kunt u na de lunch terugkomen.

   如果

   als

   那样

   zo; op die manier

   太晚了

   te laat

   您可以

   u kunt

   午饭

   lunch

   后

   na; erna

   再

   weer; daarna

   回来

   terugkomen

   Uitgebreide uitleg

   如果 opent een voorwaardelijke bijzin: “als …”. Het koppelt een voorwaarde aan wat daarna volgt. Een herbruikbaar patroon is 如果 A，B = “als A, dan B”. Voorbeeld: 如果下雨，我们不去。 — “Als het regent, gaan we niet.” 那样 betekent hier “zo” of “op die manier”. Het verwijst naar een eerder genoemde of begrepen manier of toestand; de precieze referent wordt in deze ene zin niet verder benoemd. Het is opgebouwd uit 那 (“dat/die”) en 样 (“manier/vorm”). 太晚了 betekent hier “te laat”. 晚 is het bijvoeglijke woord voor “laat”; 太 maakt de graad te hoog: “te”. 了 markeert hier de ontstane of vastgestelde toestand, niet simpelweg verleden tijd. Vergelijk 很晚 — “erg laat” — met 太晚 — “te laat”. Voorbeeld: 现在太晚了。 — “Het is nu te laat.” 您可以 is een beleefde aanspreekvorm plus een mogelijkheidstoestandswoord: “u kunt”. 您 is de respectvolle vorm van “u”; 可以 drukt uit dat iets mogelijk of toegestaan is. In 您可以午饭后再回来 geeft het de mogelijkheid of toestemming om terug te komen, niet een verplichting. Voorbeeld: 您可以坐这里。 — “U kunt hier zitten.” 午饭 is het zelfstandig naamwoord “lunch” of “middagmaaltijd”. Het bestaat uit 午 (“middag”) en 饭 (“maaltijd/eten”), maar 午饭 wordt als vaste benaming voor de lunch gebruikt. Voorbeeld: 午饭准备好了。 — “De lunch is klaar.” 后 betekent “na” of “erna”. In 午饭后 staat het na het tijdswoord en vormt het de tijdsbepaling “na de lunch”: tijd + 后. Voorbeeld: 会议后见。 — “Tot na de vergadering.” 再 staat vóór de daaropvolgende handeling en geeft hier aan dat die handeling later of daarna plaatsvindt: “dan/erna weer”. Het hoeft niet te betekenen dat de handeling al eerder door dezelfde persoon is uitgevoerd; in deze zin markeert het vooral het latere terugkomen na de lunch. Vergelijk 再说 — “er later verder over praten”. 回来 betekent “terugkomen”. 回 betekent “teruggaan/terugkeren” en 来 geeft beweging naar het relevante punt van spreken of de gesprekssituatie aan. Samen vormt 回来 één bruikbare richtingscombinatie. Voorbeeld: 他晚上回来。 — “Hij komt vanavond terug.” Samen vormt 如果那样太晚了 de voorwaarde “als het op die manier te laat is”. Daarna geeft 您可以 de mogelijkheid of toestemming, en 午饭后再回来 bepaalt wanneer die handeling plaatsvindt: “na de lunch terugkomen”. De volledige betekenis is dus: “Als dat te laat is, kunt u na de lunch terugkomen.”

5. 如果我晚点回来，还能保留现在的位置吗？

   Behoud ik mijn plek als ik later terugkom?

   如果

   als

   我

   ik

   晚点

   later

   回来

   terugkomen

   还能

   nog kunnen

   保留

   behouden

   现在

   nu; huidige

   位置

   plek

   吗

   vraagmarkeerder

   Uitgebreide uitleg

   如果 betekent hier ‘als’ en opent een voorwaardelijke bijzin. Het patroon 如果 + situatie, hoofdzin betekent ‘als …, dan …’. Bijvoorbeeld: 如果下雨，我不去。= Als het regent, ga ik niet. 我 is het persoonlijke voornaamwoord voor ‘ik’. Het verandert niet naar geslacht; het verwijst hier naar de spreker. 晚点 betekent ‘wat later’ of ‘later dan nu/het verwachte moment’. 点 verwijst in deze uitdrukking naar een tijdstip, maar 晚点 moet hier als geheel worden geleerd. Het is geen zelfstandig werkwoord voor ‘te laat’. Bijvoorbeeld: 我晚点回来。= Ik kom wat later terug. 回来 bestaat uit 回 ‘teruggaan/terugkeren’ en 来 ‘komen’ en betekent ‘terugkomen’, dus terugkeren naar het relevante punt van spreken of de afgesproken plaats. Het is een richtingswerkwoord: 来 geeft beweging naar de referentieplaats aan. Bijvoorbeeld: 他晚上回来。= Hij komt ’s avonds terug. 还能 combineert 还 ‘nog’ met 能 ‘kunnen’. Samen betekent het hier ‘nog kunnen’, met de betekenis dat iets ondanks de latere terugkeer mogelijk blijft. 能 staat vóór het werkwoord waarop het betrekking heeft: 还能保留 = nog kunnen behouden. 能 drukt mogelijkheid of haalbaarheid uit; het is hier niet hetzelfde als een verplichting. 保留 betekent ‘behouden’ of ‘bewaren’: iets niet opgeven zodat het blijft gelden of beschikbaar blijft. In deze zin is het onderwerp van het behouden de spreker, terwijl 现在的位置 het behouden object vormt. Bijvoorbeeld: 请保留这张票。= Bewaar dit ticket alstublieft. 现在 betekent ‘nu’ of ‘huidig’. Voor een zelfstandig naamwoord kan het de huidige toestand aanduiden, zoals in 现在的位置: ‘de huidige plek’. Het betekent hier niet dat de spreker letterlijk op dit exacte moment iets doet. 位置 betekent ‘plek’, ‘plaats’ of ‘positie’. In combinatie met 现在 gaat het hier om de plek die nu aan de spreker toebehoort of is toegewezen. 位置 is een zelfstandig naamwoord; het is niet het werkwoord ‘zitten’. 吗 staat aan het einde van een mededelende zin om er een ja-neevraag van te maken. Het verandert de voorafgaande woordvolgorde niet. Zonder 吗 zou 如果我晚点回来，还能保留现在的位置。 een mededeling zijn; met 吗 wordt het een vraag. De voorwaardelijke bijzin 如果我晚点回来 betekent ‘als ik later terugkom’. In de hoofdzin staat 还能保留现在的位置: ‘nog mijn huidige plek kunnen behouden’. Samen vraagt de spreker dus: ‘Behoud ik mijn plek als ik later terugkom?’ De vraag gaat over de mogelijkheid dat de huidige plek behouden blijft ondanks de latere terugkeer.

6. 午饭后，您需要重新取号。

   Na de lunch moet u een nieuw ticket nemen.

   午饭后

   na de lunch

   您

   u

   需要

   moeten

   重新

   opnieuw

   取号

   een nummer nemen

   Uitgebreide uitleg

   午饭后 betekent hier “na de lunch”. 后 maakt van 午饭 (“lunch”) een tijdsaanduiding: [tijd] + 后 betekent “na [tijd]”. Bijvoorbeeld: 下课后我回家。 — “Na de les ga ik naar huis.” 您 is de beleefde tweede-persoonsvorm voor “u”. In het Mandarijn verandert deze vorm niet volgens getal of grammaticaal geslacht. De minder formele vorm is 你; de keuze tussen beide hangt vooral af van de gewenste beleefdheid. 需要 geeft aan dat iemand iets nodig heeft of dat iets nodig is; in deze zin wordt het door de vertaling natuurlijk weergegeven als “moet”. Het kan ook letterlijker “nodig hebben” betekenen. Bijvoorbeeld: 我需要帮助。 — “Ik heb hulp nodig.” 重新 betekent “opnieuw” of “opnieuw, vanaf het begin”. Het staat vóór de handeling die opnieuw wordt uitgevoerd. Bijvoorbeeld: 请重新输入。 — “Voer het alstublieft opnieuw in.” Het benadrukt hier dat de handeling opnieuw moet gebeuren, niet alleen dat er nog een nummer wordt genoemd. 取号 is een vaste, compacte combinatie: 取 betekent hier “nemen” of “halen”, en 号 is een nummer, in deze context een volgnummer of ticketnummer. Samen betekent 取号 “een nummer halen/nemen”. Bijvoorbeeld: 先取号，再等待。 — “Haal eerst een nummer en wacht daarna.” Samen vormen de delen: 午饭后 (“na de lunch”) + 您 (“u”) + 需要 (“moet/heeft nodig”) + 重新取号 (“opnieuw een nummer halen”). De hele uiting betekent dus: “Na de lunch moet u een nieuw ticket nemen.” De tijdsaanduiding staat vooraan en 重新 specificeert dat het nummer halen opnieuw moet plaatsvinden.

7. 那我现在先等着，因为我已经在这里了。

   Dan wacht ik voorlopig, omdat ik hier nu toch al ben.

   那

   dan; in dat geval

   现在

   nu

   先

   eerst; voorlopig

   等着

   wachten

   因为

   omdat

   已经

   al; reeds

   在这里

   hier zijn

   Uitgebreide uitleg

   那 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Aan het begin van de zin verwijst het naar de zojuist gegeven situatie en leidt het de daaruit volgende keuze in: “Dan …”. Het is hier niet het aanwijzende “dat” vóór een zelfstandig naamwoord. 现在 betekent “nu” en plaatst de handeling in het huidige moment. Het staat vóór de werkwoordelijke kern: 现在等着 = “nu wachten”. Een bruikbaar contrast is 现在 “nu” tegenover 以前 “vroeger”. Voorbeeld: 我现在很忙。= “Ik heb het nu erg druk.” 先 betekent “eerst” en geeft hier aan dat wachten voorlopig de eerste of tijdelijke stap is. Het zegt niet op zichzelf dat er een bepaald aantal wachtmomenten is. Een veelgebruikt patroon is 先……再……: eerst iets doen en daarna iets anders. Voorbeeld: 你先坐，再说。= “Ga eerst zitten, daarna praten we verder.” 等着 is de vorm 等 “wachten” met 着. 着 laat hier zien dat het wachten als voortdurende toestand wordt aangehouden: “blijven wachten” of “wachten”. Het is dus niet alleen het losse woordenboekwerkwoord 等. Voorbeeld: 我在门口等着。= “Ik wacht bij de ingang.” 因为 leidt de redengevende bijzin in en betekent “omdat”. Wat erop volgt verklaart waarom de spreker wacht. Het veelvoorkomende paar 因为……所以…… betekent “omdat …, daarom …”; in deze zin staat alleen 因为, omdat het gevolg al in het eerste deel staat. 已经 betekent “al” of “reeds” en markeert dat een toestand vóór het huidige beoordelingsmoment tot stand is gekomen. In deze zin hoort het bij 在这里……了: de spreker is hier al. Voorbeeld: 我已经到了。= “Ik ben al aangekomen.” 在这里 betekent letterlijk “op deze plaats zijn”: 在 geeft de locatie aan en 这里 betekent “hier”. 在 is in dit gebruik geen bewegingswerkwoord zoals “naar … gaan”; het beschrijft de plaats waar iemand zich bevindt. Voorbeeld: 他在这里。= “Hij is hier.” De slotpartikel 了 na 在这里 maakt samen met 已经 duidelijk dat de relevante toestand nu al geldt; 了 is niet onderdeel van het geselecteerde citaat zelf. De volledige opbouw is: 那 “dan” + 我 “ik” + 现在 “nu” + 先等着 “voorlopig/eerst blijven wachten”, gevolgd door 因为 “omdat” + 我已经在这里了 “ik hier nu eenmaal al ben”. Zo betekent de hele zin: “Dan wacht ik voorlopig, omdat ik hier nu toch al ben.”

8. 请留意屏幕。

   Houd het scherm goed in de gaten.

   请

   graag; verzoek om iets te doen

   留意

   opletten op; in de gaten houden

   屏幕

   scherm

   Uitgebreide uitleg

   请 staat hier aan het begin als beleefde verzoekmarkeerder. Het maakt van wat volgt een verzoek: “let alstublieft op …”. Het is geen zelfstandig naamwoord voor een hoeveelheid en drukt hier ook geen verleden tijd uit. 留意 betekent in deze zin “opletten op” of “iets goed in de gaten houden”. Het is een werkwoordelijke uitdrukking. Een bruikbaar patroon is 请 + werkwoord voor een beleefd verzoek, bijvoorbeeld: 请等待。 — “Wacht alstublieft.” 屏幕 betekent “scherm”. Het is hier het object waarop de aandacht gericht moet worden. Het eerste karakter 屏 en het tweede karakter 幕 vormen samen het zelfstandige naamwoord; splits ze in deze betekenis dus niet op in twee losse Nederlandse begrippen. Samen vormen de delen 请 + 留意 + 屏幕 het beleefde verzoek: “Houd het scherm goed in de gaten.” De Chinese zin noemt geen afzonderlijke persoon die moet opletten; de aangesprokene wordt begrepen uit de verzoekvorm. De eerdere context maakt wel duidelijk dat er al over een huidige situatie wordt gesproken, maar verandert de betekenis van dit verzoek niet.