Apparatuur in de vergaderruimte controleren | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我们应该检查会议室的设备。

   We moeten de apparatuur in de vergaderruimte controleren.

   我们

   wij

   应该

   zouden moeten

   检查

   controleren

   会议室

   vergaderruimte

   设备

   apparatuur

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij/we” en verwijst naar de spreker samen met minstens één andere persoon. Het is een persoonlijk voornaamwoord; het onderscheid tussen inclusief en exclusief “wij” wordt in deze vorm niet aangegeven. Voorbeeld: 我们现在开始。 — “Wij beginnen nu.” 应该 drukt hier uit dat iets volgens de spreker moet of behoort te gebeuren: “zouden moeten”. Het staat vóór de daaropvolgende handeling. Het is geen verleden-tijdsvorm en geeft op zichzelf geen exact tijdstip aan. Voorbeeld: 你应该休息。 — “Je zou moeten rusten.” 检查 is het werkwoord “controleren” of “nakijken”. De vorm verandert hier niet voor de persoon: 我们检查 betekent “wij controleren”, maar 他们检查 betekent “zij controleren”. Voorbeeld: 请检查文件。 — “Controleer het document alstublieft.” 会议室 betekent “vergaderruimte” of “vergaderzaal”. Het is een zelfstandig naamwoord; de vorm is niet gemarkeerd voor enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: 会议室很大。 — “De vergaderruimte is groot.” 设备 betekent “apparatuur” of “toestellen”, dus de uitrusting die gecontroleerd moet worden. Het is een zelfstandig naamwoord en de vorm zelf markeert hier geen meervoud. Voorbeeld: 设备已经准备好了。 — “De apparatuur is al klaargemaakt.” Samen vormen 我们应该 (“wij zouden moeten”) en 检查 (“controleren”) de hoofdhandeling. 会议室的设备 betekent “de apparatuur in/de apparatuur van de vergaderruimte”: 的 verbindt de ruimte met de apparatuur. De volledige zin betekent daarom: “We moeten de apparatuur in de vergaderruimte controleren.”

2. 会议马上开始。

   De vergadering begint zo.

   会议

   vergadering

   马上

   zo; meteen

   开始

   beginnen

   Uitgebreide uitleg

   会议 betekent hier “vergadering”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan als onderwerp vooraan staan: 会议开始 = “de vergadering begint”. Hetzelfde woord kan in andere zinnen ook deel zijn van een samenstelling, zoals 会议室 = “vergaderruimte”. 马上 is een bijwoord met de betekenis “meteen” of, zoals hier, “zo dadelijk”. Het geeft aan dat iets zeer binnenkort gebeurt. Voorbeeld: 马上回来。 = “Ik kom zo terug.” De precieze vertaling hangt af van de handeling en de context; hier versterkt het de verwachting dat het begin nabij is. 开始 betekent “beginnen” en is hier het werkwoord. De vorm verandert niet voor persoon of getal: 我开始 kan “ik begin” betekenen en 会议开始 “de vergadering begint”. Het kan ook vóór een andere handeling staan, bijvoorbeeld 开始学习 = “beginnen met studeren”. Samen vormen de delen 会议 + 马上 + 开始: onderwerp + bijwoord van nabije tijd + werkwoord. Letterlijk is dat ongeveer “de vergadering begint meteen”, en de vaste vertaling maakt de natuurlijke Nederlandse betekenis hier: “De vergadering begint zo.” De zin zegt alleen dat het begin binnenkort wordt verwacht.

3. 我们现在就做吧。

   Laten we het nu doen.

   我们

   wij

   现在

   nu

   就

   meteen

   做

   doen

   吧

   voorstelpartikel

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij” in de betekenis die door de vertaling wordt bevestigd: de spreker stelt voor dat de spreker en de aangesprokene iets doen. De vorm verandert niet voor persoon of getal zoals Nederlandse werkwoordsvormen dat doen. In het Mandarijn kan 我们 afhankelijk van de context ook een bredere groep aanduiden; hier is de gezamenlijke lezing “laten we” passend. 现在 betekent “nu”. Het is een tijdsbepaling en kan voor een werkwoord staan: 现在做 betekent “nu doen”. Voor “straks” of “later” gebruikt het Chinees andere tijdsaanduidingen; 现在 zelf verwijst naar het huidige moment. 就 geeft hier aan dat de handeling meteen of zonder uitstel plaatsvindt. Samen met 现在 versterkt het de betekenis: 现在就做 is “het nu meteen doen”, niet alleen “het nu doen”. De positie vóór het werkwoord 做 is onderdeel van deze gebruikswijze. 做 is een zelfstandig werkwoord met de basisvorm “doen” of, afhankelijk van het object, “maken”. In deze zin wordt geen object genoemd; de activiteit is uit de context begrepen. Het werkwoord verandert hier niet voor persoon of getal: 我们做 betekent letterlijk “wij doen”, zonder een aparte meervoudsvorm van 做. 吧 is een zinseindpartikel dat hier een voorstel verzacht en het geheel als “laten we …” laat klinken. Het is geen zelfstandig werkwoord en draagt niet zelf de betekenis “doen”; die betekenis komt van 做. In een patroon als 我们现在就做吧 staat het partikel aan het einde. Samen vormen de delen 我们 + 现在 + 就 + 做 + 吧 de betekenis “Laten we het nu meteen doen.” De voorgestelde handeling is 做, de deelnemers zijn met 我们 aangegeven, 现在就 maakt het voorstel onmiddellijk, en 吧 presenteert het geheel als een voorstel aan de aangesprokene.

4. 投影仪连接到笔记本电脑了吗？

   Is de projector op de laptop aangesloten?

   投影仪

   projector

   连接到

   aangesloten op

   笔记本电脑

   laptop

   了吗？

   is het ...?

   Uitgebreide uitleg

   投影仪 betekent hier “projector”. Het is een zelfstandig naamwoord voor een apparaat dat beelden projecteert. Het Chinees markeert het meervoud vaak niet afzonderlijk; de context bepaalt dan of het om één of meer exemplaren gaat. 连接到 betekent hier “aangesloten zijn op”. 连接 is de werkwoordelijke kern met de betekenis “verbinden” of “aansluiten”; 到 geeft het doel of aansluitpunt aan. Samen beschrijft deze combinatie in deze zin de bestaande verbinding met een apparaat. Een bruikbaar patroon is: A 连接到 B = “A is op B aangesloten”. 笔记本电脑 betekent “laptop”. Dit is een zelfstandig naamwoord voor een draagbare computer. De drie karakters vormen hier samen een gebruikelijke benaming, die je als geheel kunt leren. 了吗？ maakt van de voorafgaande mededeling een ja-neevraag over een bereikte toestand of gebeurtenis. 了 markeert hier dat aangesloten zijn als bereikte of relevante toestand wordt bevraagd, en 吗 maakt er een ja-neevraag van. Het patroon ...了吗？ kan in andere zinnen bijvoorbeeld “is ...?” of “heb ...?” betekenen, afhankelijk van het werkwoord en de situatie. In deze zin vraagt het naar de toestand van de projector. Samen ontstaat de vraag: 投影仪连接到笔记本电脑了吗？ — “Is de projector op de laptop aangesloten?” De projector is het onderwerp, 连接到 drukt de verbinding uit en 笔记本电脑 is het aansluitpunt.

5. 是的，但这根线有点松。

   Ja, maar deze kabel voelt een beetje los aan.

   是的

   ja

   但

   maar

   这

   deze

   根

   classificeerder voor lange, flexibele voorwerpen

   线

   kabel; draad

   有点

   een beetje

   松

   los

   Uitgebreide uitleg

   是的 betekent hier “ja” en bevestigt de voorafgaande vraag. Het is een vaste bevestiging; in een andere context kan een kort 是 ook deel zijn van een nominale zin, maar hier staat de bevestigende uitdrukking zelfstandig. 但 betekent “maar” en zet de bevestiging tegenover de volgende nuancering. Een bruikbaar patroon is A，但B: “A, maar B”. 这 betekent “deze/dit” en wijst hier de bedoelde kabel aan. In het Chinees staat het demonstratief vóór het classificatiewoord en het zelfstandig naamwoord. De vorm 这 zelf markeert in deze zin geen grammaticaal geslacht of meervoud. 根 is het classificatiewoord bij 线. Het wordt gebruikt voor lange, relatief smalle of flexibele dingen, waaronder kabels en draden. Het patroon is 这根线: “deze kabel/deze draad”. Een voorbeeld is 一根绳子 — “een touw”; het classificatiewoord past bij het soort voorwerp, niet bij een Nederlandse lidwoordkeuze. 线 betekent hier “kabel” of “draad”. De vaste vertaling maakt in deze situatie de lezing “kabel” passend. Het woord kan afhankelijk van de context ook naar een draad of lijn verwijzen, maar die andere mogelijkheden zijn hier niet nodig. 有点 betekent “een beetje” of “enigszins”. Het verzacht de daaropvolgende beschrijving en drukt vaak een lichte, niet-ideale mate uit. Het patroon 有点 + beschrijving is bijvoorbeeld zichtbaar in 有点累 — “een beetje moe”. 松 betekent hier “los”, als beschrijving van de toestand van de kabel. Het is een beschrijvend woord dat na 有点 als predicaat kan staan; Chinees gebruikt daarvoor niet automatisch een equivalent van “zijn”. 有点松 betekent dus “een beetje los”, niet “een beetje maken/losmaken”. Samen vormen 这根线有点松 de mededeling “deze kabel is een beetje los”. 是的 bevestigt eerst, en 但 leidt daarna de tegenwerping of beperking in: “Ja, maar deze kabel voelt een beetje los aan.”

6. 我们在大家到之前测试一下麦克风吧。

   Laten we de microfoon testen voordat de mensen komen.

   我们 … 吧

   laten we …

   在 … 之前

   voordat …

   大家

   iedereen

   到

   aankomen

   测试

   testen

   一下

   even

   麦克风

   microfoon

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij/ons” en verwijst naar de groep waarvan de spreker deel uitmaakt. Samen met 吧 vormt het een voorstel: 我们……吧 = “laten we …”. 吧 maakt van de zin geen bevel, maar een uitnodiging of voorstel. 在……之前 betekent “voordat …” of letterlijk “vóór het moment waarop …”. 在 en 之前 werken hier samen rond de gebeurtenis die ertussen staat. Voorbeeld: 在出发之前检查门。 — “Controleer de deur voordat je vertrekt.” 大家 betekent “iedereen” of “alle aanwezigen als groep”. Het is een groepsaanduiding; het hoeft niet als een afzonderlijk telwoord voor een exact aantal personen te worden opgevat. 到 betekent hier “aankomen” of, in deze context, “komen”. Het is een werkwoord. In 大家到 is 大家 het onderwerp en 到 de gebeurtenis die eerst nog moet plaatsvinden: “wanneer iedereen komt/aankomt”. Het werkwoord verandert hier niet door het meervoudige onderwerp. 测试 betekent “testen” en is een werkwoord dat vaak een apparaat, functie of systeem als object heeft. Voorbeeld: 我们测试这个设备。 — “Wij testen dit apparaat.” 一下 betekent hier dat de handeling kort of op een lichte, beperkte manier wordt uitgevoerd: “even”. Na een werkwoord, zoals in 测试一下, maakt het de voorgestelde handeling vaak natuurlijker en minder zwaar; het betekent niet noodzakelijk dat de test volledig of exact één keer duurt. 麦克风 betekent “microfoon”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 测试麦克风 is 麦克风 het object van 测试: wat er getest wordt. In de oorspronkelijke volgorde volgt eerst 我们, daarna de tijdsbepaling 在大家到之前, vervolgens de handeling 测试一下麦克风, en tot slot 吧. Samen betekent dit: “Laten we de microfoon testen voordat de mensen komen.”

7. 能用，但音量很低。

   Hij werkt, maar het volume is laag.

   能

   kunnen

   用

   gebruiken

   但

   maar

   音量

   volume

   很低

   erg laag

   Uitgebreide uitleg

   能 drukt hier uit dat iets mogelijk of functioneel is: het kan gebruikt worden. In deze zin verwijst dat, volgens de vaste vertaling en de context, naar het apparaat of de microfoon als werkend middel; er wordt geen persoon expliciet genoemd. Als modaal werkwoord staat 能 vóór het werkwoord: 能 + werkwoord = “kunnen …”. Voorbeeld: 这个还能用。 — “Dit kan nog gebruikt worden / dit werkt nog.” 用 betekent hier “gebruiken” en vormt samen met 能 de compacte uitdrukking 能用: “bruikbaar zijn” of “werken”. Het is een werkwoord; alleen 用 betekent niet “volume” of “werken”. Voorbeeld: 这个软件可以用。 — “Deze software is bruikbaar.” 用 kan ook in een andere constructie de handeling “gebruiken” beschrijven, bijvoorbeeld 用手机付款。 — “Met een mobiele telefoon betalen.” 但 betekent “maar” en verbindt hier de bruikbaarheidsmededeling met een tegenstellende eigenschap. Voorbeeld: 可以用，但很慢。 — “Het kan gebruikt worden, maar het is erg langzaam.” 音量 is het zelfstandig naamwoord “volume”, dus de sterkte van het geluid. Het is een samengesteld woord met de betekenis van geluidsvolume. In 音量很低 is het volume het onderwerp van de beschrijving. Voorbeeld: 请调高音量。 — “Zet het volume hoger.” 很低 betekent hier “erg laag”. 低 is het bijvoeglijk naamwoord “laag”; 很 versterkt de beschrijving. In het Chinees kan een bijvoeglijk naamwoord in een gewone beschrijvende zin zo als gezegde optreden, zonder een apart werkwoord dat overeenkomt met Nederlands “zijn”. Voorbeeld: 声音很低。 — “Het geluid is erg zacht.” Het tegenovergestelde van 低 is 高 (“hoog”); bij volume betekent 高 een sterkere of luidere instelling. Samen bestaat de uiting uit 能用 (“het werkt / het kan gebruikt worden”), 但 (“maar”) en 音量很低 (“het volume is erg laag”). De volledige betekenis is daarom: “Hij werkt, maar het volume is laag.” De eerste helft geeft bruikbaarheid aan; de tweede helft beschrijft een afzonderlijke eigenschap van het geluid. Het patroon 能 + werkwoord is herbruikbaar voor andere dingen die mogelijk gebruikt kunnen worden.

8. 我把音量调高一点。

   Ik zet het volume een beetje hoger.

   我

   ik

   把

   geeft het object aan

   音量

   volume

   调高

   hoger zetten

   一点

   een beetje

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik” en is het onderwerp: de spreker voert de handeling uit. Het voornaamwoord verandert niet van vorm voor geslacht of getal. Voorbeeld: 我来了。 — “Ik kom eraan.” 把 leidt in deze zin het object van de handeling in. In het patroon onderwerp + 把 + object + werkwoord wordt een bepaald of contextueel geïdentificeerd object vóór het werkwoord geplaatst, waarna wordt beschreven wat ermee gebeurt. Hier gaat het dus om het volume dat aangepast wordt. 把 betekent op zichzelf niet “nemen” in deze constructie. 音量 betekent “volume” of “geluidssterkte”. Het is een zelfstandig naamwoord. In deze zin is het het object na 把: het volume wordt aangepast. Voorbeeld: 音量太低。 — “Het volume is te laag.” 调高 betekent hier “hoger zetten” of “verhogen”. 调 betekent “aanpassen/instellen”, en 高 maakt duidelijk dat de instelling naar een hoger niveau gaat. Samen vormen ze een werkwoordelijke combinatie: 调高音量 = “het volume hoger zetten”. Het tegenovergestelde is 调低 — “lager zetten”. Voorbeeld: 请把亮度调高。 — “Zet de helderheid hoger.” 一点 geeft een kleine hoeveelheid of geringe mate aan: “een beetje”. Na 调高 beperkt het de mate van de verhoging. Het zegt hier niet dat er precies één eenheid wordt toegevoegd. Voorbeeld: 请说慢一点。 — “Spreek alsjeblieft iets langzamer.” Samen vormen de delen 我 + 把 + 音量 + 调高 + 一点: “Ik zet het volume een beetje hoger.” De 把-constructie markeert 音量 als het object waarop de handeling gericht is; 调高 beschrijft de verandering naar een hoger niveau en 一点 maakt die verandering klein.

9. 这样听起来好多了。会议室准备好了。

   Dat klinkt beter. De vergaderruimte is klaar.

   这样

   zo; op deze manier

   听起来

   klinken; klinken alsof

   好多了

   veel beter

   会议室

   vergaderruimte

   准备好了

   klaar zijn

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier ‘zo’ of ‘op deze manier’. Het verwijst naar de zojuist bedoelde manier waarop iets klinkt; als patroon kun je 这样 + werkwoord gebruiken voor ‘het op deze manier doen’. Een nuttig contrast is 那样 voor ‘op die manier daar/zo’, wanneer je naar een andere manier verwijst. 听起来 betekent letterlijk ‘klinken wanneer men het hoort’ en wordt gebruikt voor een indruk die door het horen ontstaat. 听 is ‘luisteren’ of ‘horen’; 起来 vormt hier met het werkwoord een patroon voor een waarneembare indruk: 听起来 + beschrijving, ‘het klinkt ...’. Voorbeeld: 这首歌听起来很轻松。 — ‘Dit lied klinkt ontspannen.’ 好多了 betekent hier ‘veel beter’. 好 betekent ‘goed’ en 好多了 drukt uit dat iets vergeleken met eerder duidelijk verbeterd is. 了 markeert hier een nieuwe toestand of verandering: het klinkt nu beter dan daarvoor. 好一点 betekent daarentegen ‘een beetje beter’, met een kleinere mate van verbetering. 会议室 is het zelfstandig naamwoord ‘vergaderruimte’: 会议 betekent ‘vergadering’ en 室 ‘kamer/ruimte’. Samen vormt het één vast samengesteld woord voor een ruimte die voor vergaderingen wordt gebruikt. Voorbeeld: 会议在会议室举行。 — ‘De vergadering wordt in de vergaderruimte gehouden.’ 准备好了 betekent hier ‘klaar zijn’ of ‘gereed zijn’. 准备 betekent ‘voorbereiden’ of ‘klaarmaken’; in deze zin wordt het resultaat uitgedrukt met 好: iets is klaargemaakt en bevindt zich nu in een gereed zijnde toestand. Het tweede 了 markeert de bereikte nieuwe toestand. Voorbeeld: 材料准备好了。 — ‘De materialen zijn klaar.’ Samen betekent 这样听起来好多了。 ‘Zo klinkt het veel beter.’ 这样 geeft de manier aan, 听起来 beschrijft de indruk bij het horen en 好多了 zegt dat die indruk nu duidelijk beter is dan eerder. 会议室准备好了。 betekent ‘De vergaderruimte is klaar’: het onderwerp is 会议室, en 准备好了 zegt dat de ruimte nu gereed is.