我们
我们 betekent hier ‘wij’: de spreker bedoelt zichzelf en de andere persoon samen. In dit gesprek staat het voor een werkwoord, zoals in 我们离开前 en 我们走吧, wanneer je samen iets doet.
离开
离开 betekent hier ‘vertrekken’ of ‘weggaan’, in de uitdrukking 我们离开前. Een bruikbaar patroon is 离开前 + handeling voor iets dat gebeurt voordat je vertrekt. Je gebruikt het bijvoorbeeld wanneer je een woning of een andere plaats verlaat.
前
前 betekent in 离开前 ‘voordat’ of ‘ervoor’. Het staat na een gebeurtenis of handeling om aan te geven wat eerder gebeurt. Het patroon X前 betekent ‘voor X’.
应该
应该 betekent hier ‘zou moeten’ en geeft een voorstel of aanbeveling aan: we zouden het appartement moeten controleren. Het staat vóór de handeling in 应该检查一下公寓. Je gebruikt het om te zeggen wat volgens jou verstandig of nodig is.
检查
检查 betekent hier ‘controleren’ of ‘nakijken’, met 公寓 als object in 检查一下公寓. Het woord staat vóór datgene wat je controleert. Je gebruikt het bijvoorbeeld wanneer je vóór vertrek nagaat of alles in orde is.
一下
In 检查一下 geeft 一下 aan dat het controleren kort of even gebeurt. 一 draagt hier bij aan het idee van één korte handeling en 下 maakt deel uit van deze vaste combinatie; samen vormen ze de uitdrukking 一下. Het patroon werkwoord + 一下 maakt een verzoek of handeling vaak lichter en minder zwaar.
公寓
公寓 betekent hier ‘appartement’ en is het object van 检查一下 in 检查一下公寓. Het staat na de handeling die erop gericht is. Je gebruikt het om naar de woning zelf te verwijzen die je controleert voordat je vertrekt.
我
我 betekent ‘ik’ en verwijst in dit gesprek naar de persoon die de handeling uitvoert. Het staat bijvoorbeeld aan het begin van 我已经把炉子关了 en 我把窗户关上. Je gebruikt 我 vóór een werkwoord om aan te geven wie iets doet.
已经
已经 betekent ‘al’ of ‘reeds’ en geeft in 我已经把炉子关了 aan dat het fornuis eerder al is uitgezet. Hier staat het in de combinatie 已经...了, waarbij de handeling als afgerond wordt gepresenteerd. Je gebruikt het om te melden dat iets al gebeurd is voordat je het nu bespreekt.
把
把 zet in 把炉子关了 het object炉子 vóór de handeling, zodat duidelijk wordt wat door de handeling wordt veranderd. Het patroon is 把 + object + handeling, zoals in 把炉子关了 en 把窗户关上. Je gebruikt deze structuur wanneer het resultaat voor een bepaald object belangrijk is.
炉子
炉子 betekent ‘fornuis’ en is in 把炉子关了 het object dat wordt uitgezet. Het staat direct na 把. Je gebruikt het wanneer je over het kooktoestel spreekt dat vóór vertrek moet worden gecontroleerd of uitgezet.
关
关 betekent in 把炉子关了 ‘uitzetten’: het fornuis wordt door deze handeling niet langer gebruikt. De precieze betekenis komt hier uit de combinatie met 炉子 en de hele uitdrukking 把炉子关了. Je gebruikt 关 vóór of met een object wanneer je iets sluit of uitzet.
了
了 in 把炉子关了 laat zien dat de handeling is voltooid en dat het fornuis nu uit is. Het staat aan het einde van deze mededeling over het afgeronde resultaat. Je gebruikt het wanneer je wilt aangeven dat een handeling klaar is of een nieuwe toestand is ontstaan.
所有
所有 betekent ‘alle’ in 所有窗户. Het bepaalt de volledige groep ramen die gecontroleerd moet worden. Je gebruikt 所有 vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je geen onderdeel van die groep wilt overslaan.
窗户
窗户 betekent ‘raam’ of ‘ramen’ en verwijst in het gesprek naar de ramen van het appartement. Het staat in 所有窗户 en in 把窗户关上. Je gebruikt het bijvoorbeeld wanneer je vraagt of ramen dicht zijn vóór vertrek.
都
都 betekent hier ‘allemaal’ en maakt duidelijk dat de vraag over alle ramen samen gaat: 所有窗户都关好了吗. Het staat vóór de toestand of handeling die voor de hele groep geldt. Je gebruikt het na een meervoudige groep om aan te geven dat de uitspraak voor elk onderdeel geldt.
关好
关好 betekent hier ‘goed dichtdoen’ of ‘goed gesloten hebben’. In 所有窗户都关好了吗 gaat het niet alleen om sluiten, maar om controleren of de ramen goed dicht zijn. Het patroon 关好 + object verwijst naar een geslaagd sluitresultaat.
吗
吗 maakt van 所有窗户都关好了吗 een ja-neevraag. Het staat aan het einde van de zin en vraagt of alle ramen goed dicht zijn. Je gebruikt 吗 aan het einde wanneer het antwoord in principe ‘ja’ of ‘nee’ kan zijn.
卧室
卧室 betekent ‘slaapkamer’ en bepaalt in 卧室的窗户 om welk raam het gaat. Het staat vóór 的 en vervolgens het zelfstandig naamwoord. Je gebruikt het om een ruimte in het appartement aan te wijzen.
的
的 verbindt in 卧室的窗户 de bepaling 卧室 met 窗户: het raam hoort bij of bevindt zich in de slaapkamer. Het patroon is bepaling + 的 + zelfstandig naamwoord. Je gebruikt het om een zelfstandig naamwoord nader te bepalen.
还
还 betekent hier ‘nog’ of ‘nog steeds’ in 还开着. Het laat zien dat het raam op dat moment nog open is. Je gebruikt 还 vóór een toestand wanneer die toestand blijft bestaan terwijl je verwachtte dat hij misschien al veranderd was.
开
开 betekent in 开着 ‘open zijn’: het slaapkamerraam staat open. In deze zin beschrijft het geen handeling van openen, maar de toestand van het raam in staat nog open. Je gebruikt het hier met 着 om een blijvende open toestand uit te drukken.
着
着 geeft in 开着 aan dat de toestand van open zijn voortduurt. Samen vormen 开着 en de rest van de zin de betekenis dat het raam nog openstaat. Je gebruikt werkwoord + 着 wanneer je een aanhoudende toestand wilt beschrijven.
关上
关上 betekent in 把窗户关上 ‘het raam dichtdoen’ en benadrukt dat het raam in de gesloten toestand komt. Het staat na het object in 把窗户关上. Je gebruikt 把 + object + 关上 wanneer je een raam of deur volledig wilt sluiten.
再
再 betekent hier ‘daarna’ of ‘vervolgens’ in 再锁好阳台门. Het ordent de tweede handeling nadat het raam is dichtgedaan. Het patroon A,再B geeft aan dat B na A gebeurt.
锁好
锁好 betekent hier ‘goed op slot doen’ in 锁好阳台门. 好 geeft aan dat het gewenste resultaat, namelijk goed vergrendeld, bereikt is. Je gebruikt 锁好 met een deur of ander object dat na het sluiten veilig op slot moet zijn.
阳台
阳台 betekent ‘balkon’ en staat in 阳台门 om de deur naar het balkon aan te duiden. Het bepaalt welk soort deur bedoeld wordt. Je gebruikt het vóór een zelfstandig naamwoord om iets dat bij het balkon hoort te benoemen.
门
门 betekent ‘deur’ en verwijst in 阳台门 naar de deur van het balkon. Het is het object dat in 锁好阳台门 op slot wordt gedaan. Je gebruikt 门 voor een deur die je opent, sluit of vergrendelt.
走廊
走廊 betekent ‘gang’ en bepaalt in 走廊的灯 welke lampen bedoeld worden. Het staat vóór 的 en beschrijft de plaats van de lampen. Je gebruikt het om een gemeenschappelijke doorgangsruimte in een woning aan te wijzen.
灯
灯 betekent hier ‘lamp’ of ‘licht’ in 走廊的灯还开着. Het verwijst naar de verlichting in de gang die nog aan is. Je gebruikt 灯 wanneer je over een licht of verlichting spreekt die aan- of uitgezet kan worden.
那
那 betekent hier ‘dan’ of ‘in dat geval’ aan het begin van 那我就把它们关掉. Het verwijst naar de zojuist genoemde situatie dat de lichten nog aan zijn. Je gebruikt 那 om op basis van wat iemand net zei een volgende stap in te leiden.
就
就 geeft in 那我就把它们关掉 de daaruit volgende handeling aan: dan zal ik ze uitdoen. Samen met 那 vormt het patroon 那...就..., waarbij de tweede helft als gevolg of reactie volgt. Je gebruikt dit patroon om een beslissing na een gegeven situatie uit te drukken.
它们
它们 betekent ‘ze’ voor dingen en verwijst hier naar de lichten uit 走廊的灯. In 把它们关掉 is het het object dat wordt uitgezet. Je gebruikt 它们 om naar meerdere dingen te verwijzen zonder ze opnieuw te noemen.
关掉
关掉 betekent hier ‘uitdoen’ of ‘uitschakelen’ in 把它们关掉. Het beschrijft dat de lichten volledig uitgaan. Je gebruikt 把 + object + 关掉 wanneer je iets bewust uitschakelt.
这些
这些 betekent ‘deze dingen’ in 应该就这些了. Het verwijst naar de zaken die zojuist zijn gecontroleerd, zoals het fornuis, de ramen, de deur en de lichten. Je gebruikt 这些 om naar meerdere concrete zaken in de huidige situatie te verwijzen.
走
走 betekent hier ‘gaan’ of ‘vertrekken’ in 我们走吧. De spreker stelt voor dat beide personen nu weggaan. Je gebruikt 我们走吧 als voorstel om samen te vertrekken.
吧
吧 maakt 我们走吧 zachter en geeft de zin de functie van een voorstel of aansporing. Het staat aan het einde van de zin. Je gebruikt 吧 wanneer je iemand op een vriendelijke manier wilt uitnodigen om iets samen te doen.
别
别 betekent hier ‘zorg dat het niet’ of ‘laten we niet’ in 别太晚了. De spreker waarschuwt dat het niet te laat moet worden. Je gebruikt 别 vóór een ongewenste handeling of toestand om die af te raden.
太
太 betekent ‘te’ of ‘al te’ in 太晚. Het versterkt 晚 tot ‘te laat’. Het patroon 太 + beschrijving geeft aan dat iets een ongewenst hoge of sterke mate bereikt.
晚
晚 betekent ‘laat’ en verwijst in 别太晚了 naar een laat tijdstip. Samen met 太 gaat het om de ongewenste toestand dat het te laat wordt. Je gebruikt 晚 wanneer je over het tijdstip of de voortgang van de avond spreekt.