Beslissen welke taak eerst moet | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我今天早上有太多任务。

   Ik heb vanochtend te veel taken.

   我

   ik

   今天早上

   vanochtend

   有

   hebben; er zijn

   太多

   te veel

   任务

   taak; taken

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik” en is de eerste persoon enkelvoud. Het is een zelfstandig persoonlijk voornaamwoord; in het Chinees verandert deze vorm niet volgens naamval of grammaticaal geslacht. Voorbeeld: 我有时间。 — “Ik heb tijd.” 今天早上 betekent “vanochtend”. Het is een tijdsbepaling: 今天 is “vandaag” en 早上 is “ochtend”. Zulke tijdsbepalingen staan in het Chinees vaak vóór het werkwoordelijke deel van de zin. Voorbeeld: 今天早上我很忙。 — “Vanochtend had ik het druk.” 有 betekent hier “hebben” en verbindt 我 met wat de spreker heeft: 我有任务 — “Ik heb taken.” Hetzelfde woord kan in een andere constructie ook “er is/zijn” betekenen, maar in deze zin drukt het bezit of beschikbaarheid bij 我 uit. Het is niet vervoegd naar persoon of aantal. 太多 betekent “te veel”. 多 is “veel”; 太 maakt de hoeveelheid bovenmatig of meer dan gewenst. De combinatie 太多 + zelfstandig naamwoord geeft dus een overmatige hoeveelheid aan. Voorbeeld: 这里有太多人。 — “Hier zijn te veel mensen.” 任务 betekent “taak” of “taken”. Het woord verwijst naar opdrachten of werkzaamheden die uitgevoerd moeten worden. Chinees markeert het meervoud hier niet met een aparte uitgang; de hoeveelheid blijkt in deze zin uit 太多. Een maatwoord kan wel worden gebruikt wanneer men afzonderlijke taken telt, bijvoorbeeld 一个任务 — “één taak”. Samen vormt de zin de volgorde 我 + 今天早上 + 有 + 太多 + 任务: “Ik heb vanochtend te veel taken.” 我 is de bezitter, 今天早上 geeft aan wanneer dit geldt, 有 drukt “hebben” uit, en 太多任务 is datgene waarvan er een overmatige hoeveelheid is.

2. 先按优先级把它们列出来。

   Zet ze eerst op volgorde van prioriteit.

   先

   eerst

   按

   volgens; op basis van

   优先级

   prioriteit

   它们

   ze; de bedoelde meervoudige dingen

   列出来

   opsommen; op een rij zetten

   Uitgebreide uitleg

   先 betekent hier “eerst” en geeft de volgorde van handelingen aan. Een bruikbaar patroon is 先 + handeling: 先看一下。 = “Kijk eerst even.” 按 leidt de maatstaf of ordeningswijze in: “volgens” of “op basis van”. In 按优先级 bepaalt het dus waarop de ordening gebaseerd is. Het is hier geen onderdeel van het werkwoord 列. 优先级 is een zelfstandig naamwoord en betekent “prioriteit” of “prioriteitsniveau”. De combinatie 按 + maatstaf is herbruikbaar, bijvoorbeeld 按时间排列 = “op tijd ordenen”. 它们 betekent hier “ze” en is een meervoudig persoonlijk voornaamwoord voor niet-menselijke referenten. In de gegeven context verwijst het naar de taken die in de vorige zin worden genoemd. Het voornaamwoord verandert niet naar geslacht; het onderscheidt hier vooral meervoud van enkelvoud, tegenover bijvoorbeeld 它 voor één niet-menselijke referent. 列出来 betekent “opsommen” of “op een rij zetten”. 列 is de werkwoordelijke kern. 出来 is een complement dat het bereikte, zichtbare resultaat benadrukt. Een vergelijkbaar voorbeeld is 把名字写出来。 = “Schrijf de namen op.” Tussen 按优先级 en 它们列出来 staat 把, dat het behandelde object vóór het werkwoord plaatst. Het patroon 把 + object + werkwoordelijk resultaat benadrukt wat er met dat object gebeurt. Hier is 它们 het object en 列出来 de handeling met het bedoelde resultaat. Samen betekent 先按优先级把它们列出来。: “Zet ze eerst op volgorde van prioriteit.” Eerst wordt de handeling uitgevoerd; de ordeningsmaatstaf is prioriteit, en het resultaat is dat de bedoelde taken opgesomd en geordend zichtbaar worden. Dit is een directe, neutrale instructie.

3. 这封邮件很紧急。

   Deze e-mail is dringend.

   这

   deze

   邮件

   e-mail

   紧急

   dringend

   Uitgebreide uitleg

   这 betekent hier “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord om een specifiek, nabij of in de context aangewezen ding aan te wijzen. Het woord verandert niet naar geslacht of getal. Als zelfstandig voornaamwoord kan 这 ook “dit/deze” betekenen, maar hier bepaalt het 邮件. 邮件 betekent “e-mail” of “mailbericht”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 这封邮件 staat 封 als maatwoord voor brieven en e-mails: patroon 这 + maatwoord + zelfstandig naamwoord = “deze ...”. Het maatwoord hoort bij de Chinese vorm, ook al is het niet als aparte phrase geselecteerd. 紧急 betekent hier “dringend” en beschrijft de e-mail. Het is een beschrijvend woord dat in het Chinees rechtstreeks als gezegde kan staan; een vorm zoals een Nederlandse verbuiging voor geslacht of getal is hier niet nodig. Bijvoorbeeld: 情况很紧急。 — “De situatie is zeer dringend.” 很 maakt de beschrijving natuurlijker en betekent hier ongeveer “erg”; het hoeft niet altijd een sterke vergelijking uit te drukken. Samen vormen de delen 这封邮件 (“deze e-mail”) en 很紧急 (“is erg dringend”). In het Chinees kan een beschrijvend woord zonder afzonderlijk koppelwerkwoord na het onderwerp staan, zodat 这封邮件很紧急。 de vaste vertaling “Deze e-mail is dringend.” geeft.

4. 这份报告很重要。

   Het rapport is belangrijk.

   这份

   dit exemplaar

   报告

   rapport

   很

   erg

   重要

   belangrijk

   Uitgebreide uitleg

   这份 combineert 这 (“deze/dit”) met 份, een maatwoord dat vaak wordt gebruikt voor documenten, rapporten en andere vergelijkbare stukken. In deze zin verwijst de combinatie, volgens de vertaling, naar het rapport dat als onderwerp wordt genoemd. Het patroon is 这 + maatwoord + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld 这封邮件 = “deze e-mail”; 封 is daar het passende maatwoord voor een brief of e-mail. 报告 betekent hier “rapport”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan ook in andere structuren voorkomen, zoals in 报告的截止时间 (“de deadline van het rapport”): 的 verbindt daar het rapport met wat erbij hoort. 很 staat vóór het beschrijvende woord 重要. In een bevestigende zin met een adjectief als gezegde maakt 很 de formulering natuurlijk; het hoeft hier niet sterk als “erg” te worden opgevat. Het patroon is onderwerp + 很 + beschrijvend woord. Een voorbeeld is 这封邮件很紧急。 — “Deze e-mail is dringend.” 重要 betekent “belangrijk”. Het is een beschrijvend woord dat hier als gezegde bij 这份报告 wordt gebruikt. Een voorbeeld is 这个问题很重要。 — “Dit probleem is belangrijk.” Samen vormen de delen 这份报告 (“dit rapport”) en 很重要 (“is belangrijk”): 这份报告很重要。 betekent dus “Het rapport is belangrijk.”

5. 报告的截止时间是什么时候？

   Wanneer is de deadline van het rapport?

   报告

   rapport

   截止时间

   deadline

   是什么时候

   wanneer is het?

   Uitgebreide uitleg

   报告 betekent hier “rapport”. Het is een zelfstandig naamwoord; dezelfde vorm kan ook als werkwoord “rapporteren” betekenen, maar in deze zin gaat het om het rapport als document. Voorbeeld: 这份报告很重要。 — “Dit rapport is belangrijk.” 截止时间 betekent “deadline” of “uiterste tijdstip”. Het is een vaste nominale combinatie voor het tijdstip waarop iets uiterlijk moet gebeuren. 截止 verwijst naar het eindpunt of de uiterste grens; 时间 betekent “tijd”. Voorbeeld: 报名截止时间是星期五。 — “De deadline voor inschrijving is vrijdag.” 是什么时候 vormt hier de vraag “wanneer is het?”. 是 koppelt het onderwerp aan de gevraagde informatie, en 什么时候 is de vraaguitdrukking “wanneer”. In het Chinees staat de vraaguitdrukking op de plaats van het onbekende zinsdeel, dus niet noodzakelijk aan het begin. In deze zin vraagt 什么时候 naar het tijdstip van de deadline. Vergelijk: 会议是什么时候？ — “Wanneer is de vergadering?” Samen is 报告的截止时间 “de deadline van het rapport”: 的 verbindt 报告 als bepaling met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord 截止时间. De volledige vraag 报告的截止时间是什么时候？ betekent daarom: “Wanneer is de deadline van het rapport?” De context specificeert dat dit rapport morgenmiddag af moet zijn, maar de vraag zelf vraagt naar het tijdstip, niet naar een extra resultaat of oordeel.

6. 这份报告明天下午前要完成。

   Het moet morgenmiddag klaar zijn.

   这份

   dit/deze (met maatwoord)

   报告

   rapport

   明天下午

   morgenmiddag

   前

   vóór

   要

   moeten

   完成

   voltooien; afmaken

   Uitgebreide uitleg

   这份 betekent hier “dit/deze” met het maatwoord 份. 份 wordt vaak gebruikt bij documenten, rapporten en andere zaken die als exemplaar of uitgave worden opgevat. Het maatwoord staat tussen 这 (“dit/deze”) en het zelfstandig naamwoord. 份 drukt op zichzelf geen expliciet getal uit; de combinatie 这份报告 verwijst in deze zin naar het bedoelde rapport. 报告 betekent “rapport” en kan afhankelijk van de context ook een verslag of rapportage aanduiden. In 这份报告 is het het zelfstandig naamwoord dat door de aanwijzende combinatie wordt bepaald. 明天下午 betekent “morgenmiddag”. 明天 is “morgen” en 下午 is “middag”. Samen vormen ze een tijdsbepaling. Een verwante uitdrukking is bijvoorbeeld 明天上午 (“morgenochtend”). 前 betekent na een tijdsbepaling “vóór”. In 明天下午前 geeft het de uiterste termijn aan: het rapport moet vóór morgenmiddag voltooid zijn. Het bruikbare patroon is tijd + 前, bijvoorbeeld 晚上前 (“vóór de avond”). 要 geeft hier een vereiste of verplichting aan: iets moet gebeuren. Het staat vóór de werkwoordelijke kern 完成. In andere contexten kan 要 onder meer “willen” of “nodig hebben” betekenen, maar hier drukt het een vereiste uit. 完成 betekent “voltooien” of “afmaken” en benadrukt het bereiken van een afgerond resultaat. Een oefenvoorbeeld is 我今天完成报告。 — “Ik maak het rapport vandaag af.” In de vaste zin krijgt 完成 geen persoons- of tijdsinflectie; het Chinees gebruikt hier geen vervoegde werkwoordsvorm om persoon of tijd aan te geven. Samen vormt 这份报告明天下午前要完成 de structuur “dit rapport + vóór morgenmiddag + moet + voltooid worden”: “Dit rapport moet vóór morgenmiddag af zijn.” Door het onderwerp 这份报告 en het resultaatwerkwoord 完成 ontstaat hier een passieve betekenis: het rapport moet voltooid worden. De zin noemt niet wie het rapport moet afmaken; de nadruk ligt op de vereiste en de deadline.

7. 那就先回复这封紧急邮件。

   Beantwoord dan eerst de dringende e-mail.

   那就

   dan, in dat geval

   先

   eerst

   回复

   beantwoorden

   这封

   deze (voor een brief of e-mail)

   紧急

   dringend

   邮件

   e-mail

   Uitgebreide uitleg

   那就 betekent hier “dan, in dat geval”. 那 verwijst in deze vaste zin naar de eerder gegeven situatie; 就 verbindt die situatie met de daaropvolgende beslissing of actie. Samen vormt dit een bruikbaar patroon: 那就 + actie = “dan …”. 先 betekent “eerst” en staat vóór de handeling die als eerste moet gebeuren. Het zegt iets over de volgorde, niet dat de handeling noodzakelijkerwijs kort duurt. In 先回复 komt dus eerst het beantwoorden van de e-mail; een latere stap wordt hier niet expliciet genoemd. 回复 is hier het werkwoord “beantwoorden” of “een antwoord sturen”. De vorm verandert in deze zin niet voor persoon of getal. Een herbruikbaar patroon is 回复 + iets/iemand: 回复邮件 betekent “een e-mail beantwoorden”. 这封 betekent “deze”, met 封 als maatwoord voor onder andere brieven en e-mails. 这 is het aanwijzende woord “deze”; 封 staat tussen het aanwijzende woord en het zelfstandig naamwoord. Bij andere soorten zaken kan een ander maatwoord nodig zijn, dus 这封 is niet een algemene vorm voor elk zelfstandig naamwoord. 紧急 betekent “dringend” en beschrijft het zelfstandig naamwoord dat erop volgt. Het is een beschrijvend woord dat in deze zin vóór 邮件 staat: 紧急邮件 = “dringende e-mail”. Het woord zelf krijgt hier geen zichtbare verbuiging voor getal of geslacht. 邮件 betekent “e-mail”. In deze zin wordt het voorafgegaan door 这封, waardoor het om deze specifieke e-mail gaat. In combinatie met een werkwoord kan het bijvoorbeeld als object staan in 回复邮件: “een e-mail beantwoorden”. De delen komen samen als 那就 (“dan, in dat geval”) + 先 (“eerst”) + 回复 (“beantwoord”) + 这封紧急邮件 (“deze dringende e-mail”). De volledige betekenis is daarom: “Beantwoord dan eerst de dringende e-mail.” De formulering is een directe aansporing; het onderwerp “jij” staat niet expliciet in de Chinese zin maar wordt door de gebiedende context begrepen.

8. 之后我会做这份报告。

   Daarna ga ik aan het rapport werken.

   之后

   daarna

   我会

   ik zal

   做

   maken; opstellen

   这份

   dit exemplaar/deze [classifier]

   报告

   rapport

   Uitgebreide uitleg

   之后 betekent hier “daarna”: het verwijst naar een moment na iets dat al genoemd of begrepen is. Het kan ook “erna” of “later” betekenen. Voorbeeld: 之后再说。 — “Daar praten we later over.” 我会 betekent hier “ik zal”. 我 betekent “ik” en 会 geeft hier aan dat de spreker de handeling later zal uitvoeren. 会 kan in andere contexten ook andere functies hebben, dus het betekent niet in elke zin automatisch alleen “toekomst”. Voorbeeld: 我会回复。 — “Ik zal antwoorden.” 做 betekent hier “maken” of “opstellen” in combinatie met 报告: de spreker gaat het rapport voorbereiden. Hetzelfde werkwoord kan met andere aanvullingen onder meer “doen” betekenen. Voorbeeld: 做作业。 — “Huiswerk maken.” 这份 bestaat uit 这 (“dit/deze”) en 份, een classifier die onder andere bij documenten en rapporten wordt gebruikt. De classifier staat tussen het aanwijzende woord en het zelfstandig naamwoord: 这 + 份 + 名词. In deze zin verwijst het daaropvolgende 报告 naar het bedoelde rapport; 这份 zelf bevat het zelfstandig naamwoord niet. Voorbeeld: 这份文件很重要。 — “Dit document is belangrijk.” 报告 betekent hier “rapport” en is het document dat de spreker gaat maken of waaraan die gaat werken. Voorbeeld: 报告完成了。 — “Het rapport is af.” Samen vormen 之后 + 我会 + 做 + 这份报告 de betekenis “Daarna ga ik aan het rapport werken.” 之后 plaatst de handeling later dan een eerder moment, 我会 geeft de toekomstige handeling van de spreker aan, en 做这份报告 koppelt de handeling aan het specifieke rapport.

9. 这样你应该会觉得没那么有压力。

   Dat zal je helpen om je minder gestrest te voelen.

   这样

   zo; op deze manier

   你

   je; jij

   应该会

   zou waarschijnlijk; zal vermoedelijk

   觉得

   vinden; zich voelen

   没那么

   niet zo; minder

   有压力

   stress ervaren; druk voelen

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier “zo” of “op deze manier”. Het verwijst naar de manier die uit de context blijkt. Een bruikbaar patroon is 这样 + zin: “op deze manier ...”. Voorbeeld: 这样做比较方便。 — “Zo doen is handiger.” 你 is de tweede-persoonsvorm “je/jij”. Deze vorm verandert in het Mandarijn niet naar geslacht of naamval. In deze zin is de aangesproken persoon degene die zich volgens de vaste vertaling minder gestrest zal voelen. 应该会 combineert verwachting met waarschijnlijkheid. 应该 drukt uit dat iets volgens de spreker te verwachten is; 会 plaatst de gebeurtenis als iets dat zal gebeuren of waarschijnlijk zal gebeuren. Samen geeft dit hier “zal waarschijnlijk” of “zou vermoedelijk”. 应该 kan in andere zinnen ook “horen te” betekenen, maar die verplichtingsbetekenis past hier niet. 觉得 betekent hier “zich voelen” of letterlijker “vinden”. Het gaat om de persoonlijke beoordeling van een toestand. De vorm verandert hier niet voor persoon of getal. Voorbeeld: 我觉得很累。 — “Ik voel me erg moe.” In een andere context kan 觉得 ook “vinden/denken” betekenen, bijvoorbeeld bij een mening. 没那么 betekent “niet zo” of “minder ... dan”. 没 ontkent hier de mate, en 那么 verwijst naar een bepaalde of eerder bedoelde mate. Het is een herbruikbaar patroon vóór een beschrijving: 没那么 + beschrijving, bijvoorbeeld 没那么难。 — “Het is niet zo moeilijk.” Op zichzelf noemt deze combinatie niet waarmee de mate wordt vergeleken; de betekenis is hier dat de druk minder sterk zal zijn. 有压力 betekent letterlijk “druk hebben” en betekent in deze zin “stress ervaren” of “zich onder druk voelen”. 有 betekent hier dat iemand een bepaalde toestand ervaart; 压力 is het zelfstandige naamwoord “druk/stress”. Voorbeeld: 最近他很有压力。 — “Hij staat de laatste tijd erg onder druk.” Samen vormt 这样 de manier waarop iets gebeurt, 你应该会 de verwachting over jou, 觉得 de ervaren toestand, en 没那么有压力 de lagere mate van stress. De volledige betekenis is daarom: “Zo zal je je waarschijnlijk minder gestrest voelen.”