De weg vragen en aanmelden bij een kliniek | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 请问，候诊室在哪里？

   Pardon, waar is de wachtkamer?

   请问

   pardon / mag ik vragen

   候诊室

   wachtkamer

   在哪里

   waar is

   Uitgebreide uitleg

   请问 is een vaste beleefde inleiding bij een vraag, vergelijkbaar met “pardon, mag ik vragen…?”. Letterlijk bevatten de tekens het idee van vragen, maar in deze uiting werkt het geheel als beleefde aanspreekvorm; het is niet zelf de vraag naar de locatie. 候诊室 betekent hier “wachtkamer”. Het is een zelfstandig naamwoord: 候诊 verwijst naar wachten op een consult of behandeling en 室 betekent “kamer/ruimte”. In het Chinees verandert deze vorm niet voor enkelvoud of meervoud. Voor een gewone wachtkamer kan bijvoorbeeld ook 候车室 voorkomen, maar dat betekent een wachtruimte voor reizigers en is dus een ander samengesteld woord. 在哪里 vraagt naar een plaats: 在 geeft de locatie aan en 哪里 betekent “waar”. Samen vormt dit het herbruikbare patroon X 在哪里？ — “Waar is X?”. 哪里 is hier een vraagwoord voor plaats; het krijgt geen verandering voor persoon of aantal. Bijvoorbeeld: 洗手间在哪里？ — “Waar is het toilet?” De betekenisvolle volgorde is dus: eerst de beleefde vraaginleiding 请问, daarna het onderwerp waarnaar gevraagd wordt, 候诊室, en ten slotte de plaatsvraag 在哪里. Samen betekent 请问，候诊室在哪里？: “Pardon, waar is de wachtkamer?”

2. 从前台旁边走过去。

   Loop langs de balie.

   从

   vanaf; vanuit

   前台

   balie; receptie

   旁边

   ernaast; aan de zijkant

   走过去

   daarheen lopen

   Uitgebreide uitleg

   从 markeert hier het vertrekpunt of de plaats vanwaar de beweging begint. Op zichzelf betekent het dus niet “langs”; in combinatie met 前台旁边 en 走过去 wordt de route in de vaste vertaling weergegeven als “langs de balie”. Een herbruikbaar patroon is 从 + plaats + ..., bijvoorbeeld 从门口进去。 — “Ga vanaf de ingang naar binnen.” 前台 betekent hier “balie” of “receptie”: de plek waar iemand wordt ontvangen of geholpen. Het is een zelfstandig naamwoord en kan zelfstandig als plaatsaanduiding worden gebruikt, zoals in 在前台等。 — “Wacht bij de balie.” 旁边 betekent “ernaast” of “aan de zijkant”. In 前台旁边 staat het na 前台 en vormt het de plaatsgroep “naast de balie”. Vergelijk 椅子旁边 — “naast de stoel”. 走过去 bestaat uit 走 “lopen” en 过去, een richtingscomponent die aangeeft dat de beweging naar daar of verder daarheen gaat. In deze zin wordt de beweging verbonden met de plaatsgroep ervoor: 从前台旁边走过去 betekent “loop langs de balie”. 走 kan ook zonder deze component worden gebruikt: 我走。 — “Ik loop.” De zin heeft geen uitgedrukt onderwerp. In deze context functioneert hij als een korte aanwijzing aan de aangesprokene. De volgorde is 从 + de plaatsgroep 前台旁边 + de beweging 走过去. Samen betekent 从前台旁边走过去。: “Loop langs de balie.”

3. 它就在您的左边。

   Die is aan uw linkerkant.

   它

   het / dat

   就在

   bevindt zich precies

   您的

   uw

   左边

   linkerkant

   Uitgebreide uitleg

   它 betekent hier “die/het” en verwijst naar iets dat al uit de situatie of context bekend is. In het Chinees is 它 een derde-persoonsvoornaamwoord voor een niet-menselijk of niet nader als persoon aangeduid referent; de vorm verandert niet voor enkelvoud of meervoud. Voor een persoon gebruikt men doorgaans 他 of 她. Voorbeeld: 它在桌子上。 — “Het staat op de tafel.” 就在 combineert 就 met 在. 在 geeft aan waar iets zich bevindt; 就 legt hier nadruk op de precieze of direct aangewezen plaats: “precies aan/naast”. Het is dus geen afzonderlijk werkwoord voor “zich bevinden”, maar een veelgebruikte combinatie waarbij 在 de locatie uitdrukt en 就 die locatie benadrukt. Voorbeeld: 书就在这里。 — “Het boek is precies hier.” 您的 betekent “uw”. 您 is de beleefde vorm van “u”; 的 maakt er een bezitsbepaling van, vergelijkbaar met “van u” of “uw”. De vorm 您的 drukt dus bezit of een relatie met de aangesprokene uit. Voorbeeld: 这是您的座位。 — “Dit is uw zitplaats.” 左边 betekent “de linkerkant”. 左 betekent “links” en 边 betekent “kant/rand”; samen vormen ze een zelfstandig naamwoord voor een plaats aan de linkerzijde. Een vergelijkbaar paar is 右边, “de rechterkant”. Voorbeeld: 入口在左边。 — “De ingang is aan de linkerkant.” Samen geeft 就在您的左边 de plaats aan als “precies aan uw linkerkant”. Met 它 als onderwerp ontstaat de betekenis: “Die/het is precies aan uw linkerkant.” De zin lokaliseert het bedoelde object of wezen ten opzichte van de aangesprokene; hij zegt niet op zichzelf hoe groot het is of hoe ver het verwijderd is.

4. 我坐下前需要先登记吗？

   Moet ik me aanmelden voordat ik ga zitten?

   我

   ik

   坐下

   gaan zitten

   前

   voordat; ervoor

   需要

   nodig hebben; moeten

   先

   eerst

   登记

   zich aanmelden; registreren

   吗

   maakt een ja-neevraag

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”: de eerste persoon enkelvoud. Het Chinese voornaamwoord verandert niet naar geslacht of naamval. Een herbruikbaar contrast is 我 (“ik”) tegenover 你 (“jij/u”) en 他 (“hij”) of 她 (“zij”); de keuze hangt af van de bedoelde persoon. 坐下 betekent “gaan zitten” of letterlijk “zitten-neer”. Het is een werkwoordelijke combinatie: 坐 is “zitten” en 下 geeft hier de overgang naar een zittende positie aan. Vergelijk 坐着, “zitten” als voortdurende toestand. Voorbeeld: 请坐下。 — “Ga alstublieft zitten.” 前 betekent na een werkwoordelijke of nominale eenheid “voordat” of “ervoor”. In 坐下前 staat het dus na 坐下 en markeert het de eerdere handeling: “voordat ik ga zitten”. Het onderwerp van die bijzin wordt hier niet opnieuw uitgesproken; de vaste Nederlandse vertaling ondersteunt dat het om dezelfde spreker als bij 我 gaat. 需要 betekent “nodig hebben” en kan vóór een werkwoordgroep ook “moeten” uitdrukken. Het staat hier vóór de rest van de vraag en maakt duidelijk dat de spreker wil weten of aanmelden vereist is. Het is niet hetzelfde als 想, dat “willen” betekent: behoefte of vereiste en wens zijn verschillende betekenissen. 先 is een bijwoord met de betekenis “eerst”. Het geeft de volgorde aan: de handeling die erop volgt gebeurt eerder dan een andere relevante handeling. In deze zin hoort 先 bij 登记, dus eerst aanmelden en daarna gaan zitten. 登记 betekent hier “zich aanmelden” of “registreren”, bijvoorbeeld bij een balie of in een administratie. Als werkwoord kan het ook in andere situaties “registreren” betekenen. Voorbeeld: 请先登记。 — “Meld u eerst aan.” 吗 staat aan het einde en maakt van de voorafgaande mededeling een algemene ja-neevraag. De woordvolgorde blijft daarbij in wezen behouden; 吗 wordt niet als een zelfstandig vraagwoord vertaald. Samen vormt 我坐下前 de tijdsbepaling “voordat ik ga zitten”. Daarna geeft 需要 aan dat er mogelijk een vereiste is, 先登记 benoemt de handeling die eerst moet gebeuren, en 吗 maakt er een ja-neevraag van. De volledige betekenis is daarom: “Moet ik me aanmelden voordat ik ga zitten?”

5. 请先填好这张表。

   Vul eerst dit formulier in.

   请

   graag; alstublieft

   先

   eerst

   填好

   volledig invullen

   这

   dit/deze

   张

   voor een vel of formulier

   表

   formulier

   Uitgebreide uitleg

   请 betekent hier dat de spreker de ander beleefd verzoekt iets te doen. Een herbruikbaar patroon is 请 + handeling, bijvoorbeeld 请坐。 = “Gaat u zitten, alstublieft.” Hier is 请 dus een verzoekmarker, niet het werkwoord “vragen” voor informatie. 先 betekent “eerst” en geeft de volgorde aan: deze handeling komt vóór een volgende handeling. Patroon: 先 + handeling, bijvoorbeeld 先看说明。 = “Lees eerst de instructies.” In de context wordt het formulier eerst ingevuld en daarna aan de balie gegeven. 填好 bestaat uit 填 (“invullen”) en 好 als resultaatscomplement. 好 geeft hier aan dat het invullen tot een voltooid of bereikt resultaat moet komen. Patroon: werkwoord + 好, bijvoorbeeld 准备好。 = “Maak het klaar.” Het onderwerp van het verzoek is niet uitgesproken; de Nederlandse vertaling maakt duidelijk dat de aangesprokene de handeling moet uitvoeren. 这 betekent “dit/deze” en staat hier vóór het maatwoord. Het wijst iets aan als nabij, maar bepaalt op zichzelf niet wie het bezit of waar het precies ligt. Patroon: 这 + maatwoord + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld 这本书 = “dit boek”. 张 is een maatwoord dat onder andere wordt gebruikt bij platte voorwerpen, zoals een vel papier of een formulier. In 这张表 verbindt het 这 met 表. Het patroon is: aanwijzer + maatwoord + zelfstandig naamwoord. 表 betekent hier “formulier”, overeenkomstig de vaste vertaling. In andere contexten kan 表 ook naar bijvoorbeeld een tabel, schema of lijst verwijzen; die betekenissen zijn hier niet bedoeld. Met 这 en 张 vormt 表 de kern van het zelfstandig naamwoordelijk object: 这张表 betekent “dit formulier”. De onderdelen vormen samen: 请 maakt er een beleefd verzoek van, 先 plaatst het invullen vóór de volgende handeling, en 填好 beschrijft het invullen tot het gewenste resultaat. 这张表 is het object van 填好. De volledige betekenis is: “Vul eerst dit formulier in.”

6. 然后把它交给前台。

   Geef het daarna aan de balie.

   然后

   daarna

   把它

   het

   交给

   overhandigen aan

   前台

   balie / receptie

   Uitgebreide uitleg

   然后 betekent hier ‘daarna’ en plaatst deze handeling na een eerdere handeling. Het is een bijwoord; het verandert niet mee met persoon of tijd. Voorbeeld: 然后回家。= Daarna ga ik naar huis. 把它 vormt samen het begin van de 把-constructie. 把 zet het voorwerp vóór het werkwoord, zodat duidelijk is wat er met dat voorwerp gebeurt; het is niet zelf het Nederlandse ‘het’. 它 is een voornaamwoord voor een niet-menselijk of niet nader aangeduid referent, en de vertaling bevestigt hier ‘het’. Een herbruikbaar patroon is: 把 + voorwerp + werkwoord + verdere informatie. Voorbeeld: 把门关上。= Doe de deur dicht. 交给 betekent hier ‘overhandigen aan’ of ‘geven aan’. Het is het werkwoord 交 in combinatie met 给, dat de ontvanger inleidt. De vorm 交 is hier niet als verleden tijd verbogen: het Chinees markeert tijd niet door een persoonsuitgang aan dit werkwoord. Voorbeeld: 把文件交给老师。= Overhandig het document aan de leraar. 前台 is een zelfstandig naamwoord voor de balie of receptie, de plaats of dienst waar men zich bijvoorbeeld meldt of iets afgeeft. Het bestaat hier als één vaste woordgroep; 前 betekent niet zelfstandig ‘voor’ binnen deze betekenis. Voorbeeld: 我在前台等。= Ik wacht bij de balie. Samen is 把它交给前台 de structuur ‘het aan de balie overhandigen’: 把 markeert 它 als het voorwerp, 交给 geeft de overdracht aan, en 前台 noemt de ontvanger of bestemming. 然后 staat ervoor en maakt er de opeenvolgende instructie van: ‘Geef het daarna aan de balie.’

7. 轮到我的时候，会有人叫我吗？

   Roept iemand mij als ik aan de beurt ben?

   轮到我的时候

   wanneer ik aan de beurt ben

   会有人

   zal iemand

   叫

   roepen

   我

   mij

   Uitgebreide uitleg

   轮到我的时候 betekent hier “wanneer ik aan de beurt ben”. 轮到 drukt uit dat de beurt bij iemand komt; 我的 betekent letterlijk “van mij” en markeert hier degene wiens beurt het is. 的时候 maakt van de voorafgaande situatie een tijdsbepaling: “wanneer/toen …”. Herbruikbaar patroon: 轮到 + persoon + 的时候 = “wanneer persoon aan de beurt is”. Voorbeeld: 轮到他的时候，他走上前。 — “Wanneer hij aan de beurt is, stapt hij naar voren.” 会有人 betekent “zal er iemand zijn” of, in deze zin natuurlijker, “zal iemand”. 会 staat hier vóór de persoonsgroep en geeft een verwachte of mogelijke toekomstige gebeurtenis aan. 有人 betekent “er is iemand / iemand”; het zegt niet hoeveel personen er uiteindelijk zijn. Een vergelijkbaar patroon is 会有人来 — “er zal iemand komen”. 叫 betekent hier “roepen” of “afroepen”, namelijk iemand roepen wanneer die aan de beurt is. Het is een zelfstandig werkwoord; de vorm verandert hier niet voor persoon of tijd. In een andere context kan 叫 ook “heten” of “iemand iets laten doen” betekenen, maar in deze zin past de betekenis “roepen” bij de vaste vertaling en de situatie. 我 betekent “ik/mij”. In deze zin staat het na 叫 en is het degene die geroepen wordt, dus vertalen we het als “mij”. 我 heeft in het Chinees geen aparte vorm voor onderwerp en lijdend voorwerp; de positie en de functie in de zin bepalen de Nederlandse vertaling. Vergelijk: 我叫他。 — “Ik roep hem.” Samen vormen de delen: 轮到我的时候 (“wanneer ik aan de beurt ben”) + 会有人叫我 (“zal iemand mij roepen”). De hele vraag is daarom: “Roept iemand mij als ik aan de beurt ben?” Het vraagteken maakt er een ja-neevraag van; de Chinese woordvolgorde blijft verder hetzelfde als in de mededelende zin.

8. 护士应该很快会叫您的名字。

   Een verpleegkundige zal straks uw naam roepen.

   护士

   verpleegkundige

   应该

   zou moeten

   很快

   straks; snel

   会

   zal

   叫

   roepen

   您的

   uw; beleefde vorm van ‘u’ met bezit

   名字

   naam

   Uitgebreide uitleg

   护士 betekent hier ‘verpleegkundige’. Het is een zelfstandig naamwoord; in het Chinees krijgt het geen meervoudsuitgang zoals in het Nederlands. Voorbeeld: 护士来了。= De verpleegkundige is gekomen. 应该 drukt hier een verwachting uit: ‘zou waarschijnlijk …’ of ‘hoort vermoedelijk … te gebeuren’. In combinatie met 会 gaat het niet om een opdracht aan de verpleegkundige, maar om de verwachting dat zij dit zal doen. Het onderwerp van 应该 is 护士. Vergelijk 必须, dat een sterkere verplichting uitdrukt: 护士必须来。= De verpleegkundige moet komen. 很快 betekent hier ‘straks’ of ‘binnen korte tijd’. Het beschrijft hoe snel de gebeurtenis wordt verwacht en staat vóór 会. Voorbeeld: 他很快回来。= Hij komt snel terug. 会 is hier een modaal werkwoord voor een toekomstige of verwachte gebeurtenis: ‘zal’/‘waarschijnlijk zal’. Het verandert niet naar persoon of getal. In deze zin versterkt 会 de verwachting bij 应该; samen geven 应该很快会 aan dat het oproepen vermoedelijk binnenkort gebeurt. Voorbeeld: 明天会下雨。= Morgen zal het regenen. 叫 betekent hier ‘roepen’ of iemand mondeling oproepen. Het is een werkwoord; dezelfde vorm kan in andere contexten ook ‘heten/noemen’ betekenen, maar dat is niet de betekenis in deze zin. Voorbeeld: 老师叫我。= De leraar roept mij. 您的 betekent ‘uw’. 您 is de beleefde vorm van ‘u’, en 的 markeert bezit of een betrekking: 您的名字 = uw naam. 您的 drukt op zichzelf geen meervoud uit. Voorbeeld: 这是您的卡。= Dit is uw kaart. 名字 betekent ‘naam’. Het is een zelfstandig naamwoord. In 叫您的名字 is het datgene wat wordt geroepen: letterlijk ‘uw naam roepen’. Voorbeeld: 请写下您的名字。= Schrijf alstublieft uw naam op. De delen komen samen als 护士 + 应该很快会 + 叫 + 您的名字: ‘de verpleegkundige zal waarschijnlijk binnenkort uw naam roepen’. De vaste Nederlandse vertaling geeft deze bedoelde lezing als ‘Een verpleegkundige zal straks uw naam roepen’. De zin voorspelt dus dat een verpleegkundige de aangesprokene zal oproepen door diens naam te noemen.

9. 我需要把我的医保卡放在手边吗？

   Moet ik mijn verzekeringskaart bij de hand houden?

   需要

   nodig hebben; nodig moeten hebben

   我的

   mijn

   医保卡

   verzekeringskaart

   放在手边

   bij de hand leggen of houden

   Uitgebreide uitleg

   需要 betekent hier dat iets nodig is of nodig kan zijn. In combinatie met een handeling, zoals 我需要休息。 — “Ik moet rusten / Ik heb rust nodig”, drukt het uit dat die handeling nodig is. De vraag met 吗 vraagt hier dus of het nodig is om de kaart bij de hand te houden; dat sluit aan bij “Moet ik ...?” in de vertaling. 我的 betekent “mijn”. 我 betekent “ik” en 的 maakt de bezitsrelatie: 我的书 — “mijn boek”. Hier verwijst 我 naar de spreker. 医保卡 betekent “verzekeringskaart”, meer bepaald een kaart voor de zorgverzekering. 医保 verwijst naar medische of zorgverzekering en 卡 betekent “kaart”. Samen vormen ze de benaming van één kaart; 我的 geeft aan dat die kaart van de spreker is. 放在手边 betekent “bij de hand leggen” of “binnen handbereik houden”. 放 betekent “leggen” of “zetten”, en 手边 betekent “binnen handbereik”. Het patroon 放在 + plaats kan een plaats aangeven waar iets wordt neergelegd: 把书放在桌上。 — “Leg het boek op tafel.” In 把我的医保卡放在手边 markeert 把 我的医保卡 als het object waarop de daaropvolgende handeling gericht is. De combinatie beschrijft dus wat de spreker met de kaart moet doen: haar bij de hand leggen of houden. 吗 aan het einde maakt de zin tot een ja-neevraag. Samen betekent 我需要把我的医保卡放在手边吗？: “Moet ik mijn verzekeringskaart bij de hand houden?” De spreker vraagt of het nodig is om de eigen verzekeringskaart binnen handbereik te houden.

10. 把它放在手边，以防前台还需要它。

    Houd die bij de hand voor het geval de balie hem nog eens nodig heeft.

    把它

    het als object markeren

    放在手边

    bij de hand houden

    以防

    voor het geval dat

    前台

    balie

    还需要

    nog nodig hebben

    Uitgebreide uitleg

    把它 gebruikt de 把-constructie: 把 zet het object vóór het werkwoord, zodat duidelijk wordt wat met dat object gebeurt. 它 is hier het niet-menselijke voorwerp waarnaar in de vertaling met “hem” wordt verwezen; in de gegeven context is dat de verzekeringskaart. De constructie is dus 把 + object + werkwoordelijk deel. Een voorbeeld: 把书放在桌上。— “Leg het boek op tafel.” 放在手边 betekent hier dat je het voorwerp op een plaats legt waar het direct binnen handbereik is. 放 is de basisvorm “plaatsen/neerzetten”; 在手边 geeft de plaats aan: “bij de hand”. Het is een bruikbaar patroon: 放在 + plaats. Bijvoorbeeld: 请把手机放在手边。— “Leg de telefoon bij de hand.” 以防 leidt een voorzorgsreden in: “voor het geval dat” of “om te voorkomen dat een mogelijk probleem ontstaat”. Het markeert hier niet de hoofdhandeling, maar de omstandigheid waartegen het voorwerp beschikbaar moet blijven. Bijvoorbeeld: 带上雨伞，以防下雨。— “Neem een paraplu mee voor het geval het regent.” 前台 is de balie of receptie; het verwijst hier naar het personeel of de functie bij die balie als degene die iets nodig kan hebben. Het woord kan in andere contexten ook de balie als plaats aanduiden. Bijvoorbeeld: 请把表格交给前台。— “Geef het formulier aan de balie.” 还需要 combineert 还, “nog”, met 需要, “nodig hebben”. 还 geeft aan dat de behoefte op dat mogelijke latere moment nog kan bestaan; 需要 is de basisvorm en betekent “nodig hebben”. In 前台还需要它 is 前台 het onderwerp, 它 het object en 需要 het werkwoord. Bijvoorbeeld: 如果他们还需要这份文件，请告诉我。— “Als zij dit document nog nodig hebben, laat het me dan weten.” Samen is de structuur: 把 + object + 放在手边，以防 + mogelijke situatie. De spreker geeft de instructie om het eerder bedoelde voorwerp bij de hand te leggen, omdat de balie het mogelijk nog nodig heeft. De volledige betekenis is: “Houd het bij de hand voor het geval de balie het nog nodig heeft.”