Een eerlijke schoonmaakroutine | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我们的清洁安排不太奏效，厨房也总是变得很乱。

   Onze schoonmaakroutine werkt niet, en de keuken wordt steeds rommeliger.

   我们的

   onze

   清洁安排

   schoonmaakroutine

   不太奏效

   werkt niet erg goed

   厨房

   keuken

   也

   ook

   总是

   steeds; altijd

   变得

   wordt; verandert in

   很乱

   erg rommelig

   Uitgebreide uitleg

   我们的 betekent hier “onze”. 我们 is het persoonlijke voornaamwoord voor “wij/ons”; met 的 erachter vormt het een bezitsbepaling: 我们的 + zelfstandig naamwoord = “ons/onze + zelfstandig naamwoord”. Het Nederlandse onderscheid tussen “ons” en “onze” bestaat hier niet in deze vorm. 清洁安排 is de schoonmaakregeling of schoonmaakroutine. 清洁 verwijst naar schoonmaken/reinheid en 安排 naar een regeling of planning. Samen vormt dit een zelfstandig naamwoordelijk geheel, niet alleen een los werkwoord “schoonmaken”. Een bruikbaar patroon is 我们的 + [regeling of plan]: “onze …regeling”. 不太奏效 betekent hier “werkt niet erg goed” of “is niet erg effectief”. 奏效 is de vaste werkwoordelijke uitdrukking “effect hebben, werken”; 不 ontkent haar. 太 betekent in deze combinatie “te/erg”, en 不太 verzacht de ontkenning tot “niet echt/ niet erg”. Voorbeeld: 这个办法很奏效。 — “Deze methode werkt heel goed.” 厨房 betekent “keuken”. Dit is een zelfstandig naamwoord. In het tweede deel is het de plaats of ruimte die als onderwerp wordt genoemd van de toestand die daarna volgt. 也 betekent “ook”. Het voegt het tweede deel toe als een bijkomend probleem of verschijnsel naast het eerste deel. Het woord zelf betekent niet “weer” of “altijd”; die tijds- of herhalingsbetekenis komt hier van 总是. 总是 betekent “steeds” of “altijd” en geeft herhaling aan. Het staat vóór de daaropvolgende werkwoordelijke uitdrukking en maakt duidelijk dat het beschrevene telkens optreedt. Voorbeeld: 他总是很早到。 — “Hij komt altijd vroeg aan.” 变得 betekent “wordt” of “verandert in”. Het is de vorm van 变 (“veranderen”) met 得, dat hier de daaropvolgende toestand met de verandering verbindt. Het patroon 变得 + toestand betekent “een bepaalde toestand gaan krijgen”. Voorbeeld: 天气变得冷了。 — “Het weer is koud geworden.” 很乱 betekent hier “erg rommelig”. 乱 betekent “rommelig, wanordelijk”; 很 staat ervoor als graadaanduiding. In een Chinese beschrijvende zin kan 很 ook helpen om een natuurlijke predicatie te vormen en hoeft het niet altijd als een sterke Nederlandse “erg” te worden opgevat. 很乱 is geen expliciete vergrotende trap; de vorm zegt dat de keuken rommelig wordt, niet dat er grammaticaal een vergelijking met een eerder niveau wordt gevormd. De eerste hoofdgedachte is 我们的清洁安排不太奏效: “onze schoonmaakroutine werkt niet erg goed”. Daarna voegt 也 een tweede hoofdgedachte toe: 厨房总是变得很乱, “de keuken wordt steeds rommeliger” volgens de vaste vertaling, letterlijker opgevat als “de keuken wordt steeds/altijd rommelig”. Samen geeft de zin dus aan dat de schoonmaakroutine onvoldoende werkt en dat de keuken daardoor telkens een rommelige toestand krijgt.

2. 我觉得我们谁都不是故意这样做的。

   Ik denk niet dat een van ons dit expres doet.

   我觉得

   ik denk / ik vind

   我们

   wij / ons

   谁都

   iedereen / wie dan ook

   不是

   is niet / niet zijn

   故意

   expres / opzettelijk

   这样

   zo / op deze manier

   做

   doen

   Uitgebreide uitleg

   我觉得 betekent hier “ik denk” of “ik vind”. 觉得 is de basisvorm voor “vinden, het gevoel hebben” en verandert in het Chinees niet zichtbaar naar persoon of getal. Voorbeeld: 我觉得这个办法很好。 — “Ik vind deze aanpak goed.” 我们 betekent “wij/ons” en verwijst hier naar de groep waarvan de spreker deel uitmaakt. Het contrast met 我 (“ik”) maakt duidelijk dat de beoordeling over de groep gaat. Deze vorm verandert niet naar gender. 谁都 bestaat uit 谁 (“wie”) en 都, dat hier een algemene reikwijdte over de betrokken personen geeft. Op zichzelf betekent het ongeveer “iedereen” of “wie dan ook”. Samen met de daaropvolgende ontkenning 不是 draagt het bij aan de betekenis “geen van ons”. Voorbeeld: 谁都不知道。 — “Niemand weet het.” 不是 is de ontkenning van 是 (“zijn”). Hier ontkent het niet dat de groep bestaat; het ontkent dat iemand uit die groep de handeling expres uitvoert. Samen met 谁都 draagt het dus bij aan de betekenis “niemand van ons”. 故意 betekent “expres” of “opzettelijk” en beschrijft de bedoeling achter een handeling. Een nuttig contrast is 不小心 (“per ongeluk, onopzettelijk”). Voorbeeld: 他不是故意的。 — “Hij deed het niet expres.” 这样 betekent “zo” of “op deze manier”. Het verwijst naar de manier van handelen die in de situatie wordt bedoeld; het specificeert op zichzelf niet welke concrete handeling dat is. Voorbeeld: 不要这样做。 — “Doe dat niet zo.” 做 betekent hier “doen”. In 这样做 vormt het samen met 这样 de herbruikbare combinatie “het op deze manier doen”. 做 verandert niet zichtbaar naar persoon of getal. Het kan in andere contexten ook “maken” betekenen, maar dat is niet de betekenis in deze zin. 不是故意这样做的 is een constructie waarmee wordt gezegd dat een handeling niet opzettelijk op deze manier is uitgevoerd. Het slotteken 的 hoort bij de constructie 是/不是 ... 的, die de omstandigheden of manier van een handeling kan belichten. Deze constructie legt niet zelfstandig een vaste verleden tijd op; de tijdsinterpretatie komt uit de context. Hier ondersteunt de vaste vertaling een algemene of actuele lezing: “dit expres doen”. Samengevoegd betekent 我们谁都不是故意这样做的: “geen van ons doet dit expres”. Met 我觉得 ervoor ontstaat de volledige betekenis: “Ik denk niet dat een van ons dit expres doet.”

3. 也许我们需要定下更明确的标准，尤其是碗碟和炉子要怎么清理。

   Misschien hebben we een duidelijkere standaard nodig, vooral voor de afwas en het fornuis.

   也许

   misschien

   我们

   wij / we

   需要

   nodig hebben

   定下

   vastleggen

   更明确的

   duidelijker

   标准

   standaard

   尤其是

   vooral

   碗碟

   afwas

   炉子

   fornuis

   怎么

   hoe

   清理

   schoonmaken

   Uitgebreide uitleg

   也许 betekent hier “misschien” en maakt de uitspraak voorzichtig: de spreker presenteert de behoefte niet als zekerheid. Het staat vóór de rest van de zin en kan ook in andere zinnen een mogelijkheid markeren, bijvoorbeeld: 也许他明天来。 — “Misschien komt hij morgen.” 我们 betekent “wij/we” en verwijst hier naar de groep waar de spreker deel van uitmaakt. Het is een zelfstandig persoonlijk voornaamwoord; 我 betekent “ik” en 他们 betekent “zij” voor een groep die de spreker niet als “wij” aanduidt. 需要 betekent “nodig hebben” of “nodig zijn”. In deze zin volgt na 需要 wat de groep nodig heeft: 需要 + zelfstandig naamwoord of 需要 + handeling. Bijvoorbeeld: 我们需要休息。 — “We moeten rusten / We hebben rust nodig.” In combinatie met 我们 is 需要 hier niet als persoonsvorm voor persoon of meervoud veranderd. 定下 betekent hier “vastleggen” of “bepalen”. Het is een werkwoordelijke combinatie: 定 heeft de betekenis “bepalen/vaststellen”, en 下 geeft aan dat iets vast komt te staan. De combinatie kan dus worden gebruikt voor iets dat men gezamenlijk als vaste afspraak of norm vaststelt. Bijvoorbeeld: 我们先定下时间。 — “Laten we eerst de tijd vastleggen.” 更明确的 beschrijft 标准 als “duidelijker” of “meer specifiek”. 明确 is de grondvorm met de betekenis “duidelijk/specifiek”; 更 maakt er een vergelijking van met een eerdere of huidige standaard. 的 verbindt de beschrijving met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 更明确的标准 = “een duidelijkere standaard”. Het is dus 明确 dat wordt vergeleken, niet 标准. Voorbeeld: 我们需要更简单的规则。 — “We hebben eenvoudigere regels nodig.” 标准 betekent “standaard” of “norm”: een maatstaf waaraan men iets beoordeelt of volgens welke men handelt. In deze zin is het datgene wat volgens 需要 nodig is en volgens 定下 vastgelegd moet worden. Een voorbeeld is: 这个标准很清楚。 — “Deze standaard is heel duidelijk.” 尤其是 betekent “vooral” en leidt hier de onderdelen in die bijzondere aandacht krijgen. Het maakt de daaropvolgende opsomming specifieker, zonder de rest van de situatie uit te sluiten. Bijvoorbeeld: 我喜欢水果，尤其是苹果。 — “Ik houd van fruit, vooral van appels.” 碗碟 verwijst naar kommen, borden en vergelijkbaar vaatwerk; in deze context wordt het natuurlijk als “de afwas” begrepen. Het is een zelfstandig naamwoord en noemt het eerste onderwerp binnen het gedeelte na 尤其是. Voorbeeld: 碗碟还没洗。 — “De afwas is nog niet afgewassen.” 炉子 betekent “fornuis” of “kooktoestel”. Het is een zelfstandig naamwoord; 炉 verwijst naar het kooktoestel en 子 maakt deel uit van deze vaste woordvorm. In deze zin noemt 炉子 het tweede onderwerp in de opsomming na 尤其是. Voorbeeld: 炉子需要清理。 — “Het fornuis moet worden schoongemaakt.” 怎么 betekent “hoe” en vraagt hier naar de manier waarop een handeling moet worden uitgevoerd. Samen met 清理 vormt het een ingebedde vraag: 怎么清理 = “hoe [iets] schoon te maken”. Bijvoorbeeld: 你知道怎么开吗？ — “Weet je hoe je het moet openen?” 清理 betekent “schoonmaken” of “opruimen”. Het is de handeling waarnaar 怎么 vraagt. In 碗碟和炉子要怎么清理 wordt niet alleen gevraagd óf er schoongemaakt moet worden, maar welke manier of werkwijze daarvoor geldt. 和 tussen 碗碟 en 炉子 betekent “en” en verbindt de twee genoemde zaken. Samen betekent 碗碟和炉子要怎么清理: “hoe de afwas en het fornuis schoongemaakt moeten worden”. 要 drukt in dit gedeelte uit dat het om de vereiste of te bepalen manier gaat. De hele zin bouwt zo op: 也许 (“misschien”) + 我们需要 (“we hebben nodig”) + 定下 (“vastleggen”) + 更明确的标准 (“een duidelijkere standaard”) + 尤其是 (“vooral”) + de specificatie van hoe de afwas en het fornuis moeten worden schoongemaakt. De volledige betekenis is: “Misschien hebben we een duidelijkere standaard nodig, vooral voor de afwas en het fornuis.”

4. 我们可以每周轮换任务，这样就不会总是同一个人拖地了。

   We zouden de taken elke week kunnen afwisselen, zodat niet altijd dezelfde persoon dweilt.

   我们可以

   wij kunnen

   每周

   elke week

   轮换

   afwisselen; rouleren

   任务

   taak

   这样

   zo; op die manier

   就不会

   dan niet; dan zal niet

   总是

   altijd; steeds

   同一个

   dezelfde ene

   人

   persoon

   拖地

   de vloer dweilen

   Uitgebreide uitleg

   我们可以 betekent hier dat de spreker samen met anderen een mogelijkheid of voorstel formuleert: “we kunnen”. 我们 betekent “wij”; 们 markeert hier het meervoud van het voornaamwoord. Het werkwoord zelf krijgt daardoor geen persoons- of getalsuitgang. 可以 drukt mogelijkheid of toestemming uit. Voorbeeld: 我们可以明天开始。 — “We kunnen morgen beginnen.” 每周 betekent “elke week”. 每 betekent “elke/ieder(e)” en 周 betekent “week”. Het is een tijdsbepaling die vóór de handeling staat. Voorbeeld: 我每周做一次饭。 — “Ik kook elke week één keer.” 轮换 is het werkwoord “afwisselen” of “rouleren”. Het beschrijft dat personen of taken beurtelings aan bod komen, in plaats van dat één persoon steeds dezelfde taak uitvoert. Het is hier geen vorm met een zichtbare persoons- of tijdsuitgang; de voorgestelde mogelijkheid komt uit 可以. Voorbeeld: 我们轮换做饭。 — “We wisselen af met koken.” 任务 betekent “taak” of “taken”. Het kan naar afzonderlijke opdrachten binnen een geheel verwijzen. In deze zin gaat het, gezien de huishoudelijke context, om huishoudelijke taken, maar het woord zelf is algemener. Voorbeeld: 这个任务不难。 — “Deze taak is niet moeilijk.” 这样 betekent “zo” of “op die manier”. Het verwijst naar de zojuist genoemde regeling, dus naar het afwisselen van de taken. Het is een demonstratieve manierbepaling; het benoemt hier niet zelfstandig een persoon of voorwerp. Voorbeeld: 这样做比较方便。 — “Zo doen is handiger.” 就不会 combineert 就 met 不会. 就 legt hier een gevolgrelatie: “dan” of “daardoor”. 不会 geeft aan dat iets volgens de voorgestelde regeling niet zal gebeuren; hier gaat het niet om onvermogen. Samen betekent de constructie ongeveer “dan zal ... niet”. Voorbeeld: 按这个计划，就不会太忙。 — “Met dit plan zal het niet te druk zijn.” 总是 betekent “altijd” of “steeds” in de zin van een herhaald patroon binnen de bedoelde situatie. Het staat vóór de beschrijving van wat er steeds gebeurt. Het vormt hier samen met 不会 de betekenis dat dezelfde persoon niet telkens de vloer zal dweilen. 同一个 betekent “dezelfde ene” of “één en dezelfde”. 同 drukt gelijkheid uit en 一个 bestaat uit het telwoord 一 plus de maatklassificeerder 个; in deze vaste combinatie ligt de nadruk op identiteit: het gaat om dezelfde persoon, niet om een nieuwe persoon. Voorbeeld: 他们不是同一个人。 — “Zij zijn niet dezelfde persoon.” 人 betekent “persoon” of “mens”. In 同一个人 vormt het samen met het voorafgaande deel de nominale groep “dezelfde persoon”. Het woord zelf bepaalt niet welke concrete persoon bedoeld is; de zin zegt alleen dat het om dezelfde persoon gaat. 拖地 betekent “de vloer dweilen”. 拖地 is een werkwoordelijke combinatie: 拖 is hier “dweilen” en 地 verwijst naar de vloer of het vloerenoppervlak. De combinatie moet hier niet worden gelezen als alleen het algemene werkwoord “trekken”. Voorbeeld: 今天我拖地。 — “Vandaag dweil ik de vloer.” De opbouw is: 我们可以 — “we kunnen”, gevolgd door de tijdsbepaling 每周, daarna de handeling 轮换任务 — “de taken afwisselen”. 这样 verwijst naar die regeling. Het gevolg wordt ingeleid door 就不会: door zo te rouleren zal 总是同一个人拖地 niet gelden, dus zal niet steeds dezelfde persoon de vloer dweilen. De volledige bedoeling is dat we de taken elke week kunnen afwisselen, zodat dezelfde persoon niet telkens de vloer dweilt.

5. 这样很公平，不过比起打扫浴室，我更愿意倒垃圾。

   Dat klinkt eerlijk, hoewel ik liever het afval buitenzet dan de badkamer schoonmaak.

   这样

   zo; op die manier

   公平

   eerlijk

   不过

   maar; echter

   比起

   vergeleken met

   打扫

   schoonmaken

   浴室

   badkamer

   更愿意

   liever willen

   倒

   wegbrengen

   垃圾

   afval

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier “zo” of “op die manier”. Het verwijst naar de zojuist bedoelde manier of regeling, zonder dat het Nederlandse woord “zo” alle mogelijke verwijzingen vastlegt. Een bruikbaar patroon is 这样 + gevolg: “op deze manier …”. 公平 betekent hier “eerlijk” in de zin van een faire verdeling of behandeling. Het is een beschrijvend woord; in deze zin staat het na 这样 en vormt het samen de beoordeling “zo is het eerlijk”. Voorbeeld: 这个安排很公平。 — “Deze regeling is eerlijk.” 不过 betekent “maar” of “echter” en leidt een tegenstelling of beperking in. Het verandert de eerdere beoordeling niet in een ontkenning; het voegt de persoonlijke voorkeur eraan toe. Voorbeeld: 不过，我有一个问题。 — “Maar ik heb één vraag.” 比起 betekent “vergeleken met”. Het introduceert hier de taak waarmee de voorkeur wordt vergeleken. Een veelgebruikt patroon is 比起 A，我更愿意 B: “Vergeleken met A doe ik liever B.” 打扫 is het werkwoord “schoonmaken”. De vorm verandert hier niet zichtbaar voor persoon of aantal. In de zin vormt het samen met 浴室 de activiteit “de badkamer schoonmaken”. Voorbeeld: 我打扫房间。 — “Ik maak de kamer schoon.” 浴室 betekent “badkamer”. Het is een zelfstandig naamwoord en staat hier als object bij 打扫; het duidt dus de ruimte aan die wordt schoongemaakt. Voorbeeld: 浴室很干净。 — “De badkamer is heel schoon.” 更愿意 betekent hier “liever bereid zijn” of natuurlijker in het Nederlands “liever willen”. 更 geeft binnen een vergelijking een hogere mate aan: de spreker drukt meer bereidheid uit voor de daaropvolgende handeling dan voor de handeling die met 比起 wordt genoemd. 愿意 is de basisvorm voor “bereid zijn / willen”; 更愿意 betekent “liever bereid zijn”. Voorbeeld: 我更愿意走路。 — “Ik loop liever.” 倒 betekent hier, in de combinatie 倒垃圾, “wegbrengen” of “buiten zetten”. Het verwijst in deze zin niet naar een afzonderlijk zelfstandig naamwoord met de betekenis “omkering”. Voorbeeld: 请倒垃圾。 — “Breng het afval alsjeblieft weg.” 垃圾 betekent “afval” of “vuilnis”. Het is het object van 倒 in deze zin. Voorbeeld: 垃圾在门口。 — “Het afval staat bij de deur.” Samen is de opbouw: 这样很公平 = “Zo is het eerlijk”, 不过 = “maar”, en 比起打扫浴室，我更愿意倒垃圾 = “vergeleken met de badkamer schoonmaken, breng ik liever het afval weg”. De volledige betekenis is daarom: “Dat klinkt eerlijk, maar ik breng liever het afval weg dan dat ik de badkamer schoonmaak.” De tegenstelling vergelijkt twee handelingen: 打扫浴室 is de minder gewenste optie binnen deze vergelijking, en 倒垃圾 de optie waarvoor de spreker meer bereidheid uitdrukt.

6. 有偏好没问题，但这些讨厌的活还是需要由我们分担。

   Voorkeuren zijn prima, maar de vervelende klussen moeten nog steeds onder ons worden verdeeld.

   有偏好

   voorkeuren hebben

   没问题

   geen probleem

   这些

   deze

   讨厌的

   vervelend

   活

   klus; werk

   还是

   nog steeds

   需要

   nodig zijn; moeten

   由我们

   door ons

   分担

   verdelen; samen dragen

   Uitgebreide uitleg

   有偏好 betekent hier dat iemand voorkeuren heeft. 有 is de vorm voor “hebben”; het zelfstandig naamwoord 偏好 betekent “voorkeur”. Een herbruikbaar patroon is 有 + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld: 她有自己的偏好。 — “Zij heeft haar eigen voorkeuren.” 没问题 is een vaste uitdrukking voor “geen probleem” of “dat is prima”. 没 ontkent hier het bestaan of de aanwezigheid van een probleem; het is niet simpelweg een algemeen woord voor elke vorm van ontkenning. 这些 betekent “deze” bij de hier bedoelde concrete verzameling. 这 wijst naar iets dichtbij in de situatie of in het gesprek, en 些 geeft een meervoudige of niet nader getelde verzameling aan. Het zegt hier niet hoeveel klussen het precies zijn. Vergelijk voor een andere afstand of verzameling bijvoorbeeld 那些 — “die (daar)”. 讨厌的 betekent hier “vervelend” en beschrijft het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. 讨厌 is de basisvorm met de betekenis “vervelend zijn” of, afhankelijk van de context, “haten”; 的 maakt er in deze positie een bepalende beschrijving van: 讨厌的 + zelfstandig naamwoord. In 讨厌的活 beschrijft 讨厌的 dus 活, niet 这些. 活 betekent hier “werk” of “klus”, in het bijzonder werk dat iemand moet doen. Het is een zelfstandig naamwoord en niet het werkwoord “leven”; die andere betekenis kan alleen uit de context blijken. In het patroon 做活 betekent het bijvoorbeeld “werk doen”, maar in de vaste zin staat 活 na 讨厌的 als het beschreven werk. 还是 betekent hier “nog steeds”: ondanks de voorafgaande concessie blijft de volgende situatie gelden. Het is dus niet de keuzevraagbetekenis “of” die in andere Chinese zinnen ook mogelijk is. Bijvoorbeeld: 他还是需要帮助。 — “Hij heeft nog steeds hulp nodig.” 需要 betekent “nodig hebben” of, met een handeling als vervolg, “moeten”. De vorm verandert hier niet voor persoon of aantal. In 需要分担 geeft het aan dat het verdelen van het werk nodig is; het drukt op zichzelf niet uit wie die noodzaak voelt. 由我们 bestaat uit 由 plus 我们. 由 markeert hier degene die een handeling uitvoert in een passieve of formeel beschreven constructie, en 我们 betekent “wij/ons”. Het voornaamwoord heeft de vorm 我们 voor de groep inclusief de spreker; Chinees markeert in deze vorm geen grammaticaal geslacht. 由我们分担 betekent samen “door ons verdeeld of gedeeld worden”. 分担 betekent “samen dragen” of “onder elkaar verdelen”, vooral een last, verantwoordelijkheid of taak. Het is een werkwoordelijke combinatie: 分 verwijst naar verdelen en 担 naar dragen, maar de combinatie moet als het gangbare werkwoord 分担 worden geleerd. Bijvoorbeeld: 我们分担家务。 — “Wij delen het huishouden onder elkaar.” De zin begint met 有偏好没问题: voorkeuren hebben is geen probleem. Na 但 (“maar”) volgt het onderwerp 这些讨厌的活, letterlijk deze vervelende klussen. 还是 maakt duidelijk dat de noodzaak ondanks die voorkeuren blijft gelden. In 需要由我们分担 staat 需要 voor de noodzaak, 由我们 voor de uitvoerders en 分担 voor het samen verdelen van de last. Samen betekent de hele uiting: “Voorkeuren zijn prima, maar de vervelende klussen moeten nog steeds onder ons worden verdeeld.”

7. 如果我们把它写下来，就能避免以后积累怨气。

   Als we het opschrijven, kunnen we voorkomen dat er later wrok ontstaat.

   如果

   als; indien

   我们

   wij; we

   把它写下来

   het opschrijven

   就能

   dan kunnen

   避免

   voorkomen; vermijden

   以后

   later; daarna

   积累

   opbouwen; zich ophopen

   怨气

   wrok; wrevel

   Uitgebreide uitleg

   如果 introduceert een voorwaarde: “als”. Het staat hier aan het begin van de voorwaardelijke bijzin. Een veelgebruikt patroon is 如果……，就…… — “als …, dan …”. 我们 betekent hier “we/wij” en verwijst naar de gezamenlijke betrokkenen. In het Chinees verandert deze vorm niet naar persoon of getal; dezelfde vorm kan bijvoorbeeld ook “ons” betekenen wanneer de grammaticale functie dat vereist. 把它写下来 betekent hier “het opschrijven”. In deze constructie maakt 把 het voorwerp 它 prominent vóór het werkwoord. 它 is het ding dat volgens de vertaling moet worden opgeschreven; het precieze ding wordt in deze zin niet zelfstandig benoemd. 写 is de basisvorm “schrijven”. 下来 voegt hier het resultaat toe: de inhoud wordt daadwerkelijk opgeschreven of vastgelegd. Het patroon 把 + voorwerp + werkwoord + resultaat is herbruikbaar, bijvoorbeeld: 把名字写下来 — “schrijf de naam op”. 就能 geeft het gevolg van de voorwaarde aan: “dan kunnen we”. 就 markeert hier de daaropvolgende consequentie, terwijl 能 de mogelijkheid of het vermogen uitdrukt. Samen met 如果 vormt dit het patroon 如果……，就能……: “als …, kunnen we daardoor …”. 能 is niet hetzelfde als een bevel; het zegt dat iets mogelijk wordt. 避免 is de basisvorm voor “voorkomen” of “vermijden”. Hier neemt het een ongewenste ontwikkeling als doel: die ontwikkeling wordt verhinderd. Een bruikbaar patroon is 避免 + gebeurtenis of handeling, bijvoorbeeld: 避免冲突 — “conflicten voorkomen”. 以后 betekent “later” of “in de toekomst”, gerekend vanaf het relevante moment. Het bepaalt hier wanneer de ongewenste ontwikkeling zich zou kunnen voordoen; het betekent niet op zichzelf “daarna” als verwijzing naar een specifiek genoemd evenement. 积累 betekent “opbouwen” of, bij iets als 怨气, “zich ophopen”. Het is een werkwoord en kan zowel een geleidelijke opbouw van iets aanduiden als het geleidelijk verzamelen ervan. Bijvoorbeeld: 问题会积累 — “problemen kunnen zich ophopen”. 怨气 betekent hier “wrok” of “wrevel”: opgekropte negatieve gevoelens. 怨 draagt de betekenis van wrok of verwijt, en 气 maakt in deze vaste combinatie geen los vertaalbaar Nederlands woord; leer 怨气 daarom als een gebruikelijke combinatie. In 积累怨气 is 怨气 datgene wat zich geleidelijk ophoopt. Samen bestaat de zin uit de voorwaarde 如果我们把它写下来 (“als we het opschrijven”) en het gevolg 就能避免以后积累怨气 (“dan kunnen we voorkomen dat er later wrok ontstaat of zich ophoopt”). De volledige betekenis is: “Als we het opschrijven, kunnen we voorkomen dat er later wrok ontstaat.”

8. 我们做一个简单的表格，试用一段时间后再看看这个表格。

   Laten we een eenvoudig schema maken en het bekijken nadat we het een tijdje hebben geprobeerd.

   我们

   wij

   做

   maken; doen

   一个

   een

   简单的

   eenvoudig

   表格

   schema; tabel

   试用

   uitproberen

   一段时间

   een tijdje

   后

   daarna; na

   再

   dan opnieuw

   看看

   bekijken; eens kijken

   这个

   dit; deze

   表格

   schema; tabel

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij” en vormt samen met 做 een voorstel: “laten we … maken”. Het voornaamwoord zelf markeert de eerste persoon meervoud; de betekenis “laten we” ontstaat door de combinatie met de context en de zin als voorstel. 做 heeft hier de betekenis “maken”, niet alleen “doen”. Het is een algemeen werkwoord dat ook in andere combinaties voorkomt, bijvoorbeeld 做饭 = “koken”. In deze zin neemt het 表格 als resultaat: iets maken dat een schema of tabel is. 一个 staat vóór het zelfstandig naamwoord. 一 is het telwoord “één” en 个 is hier het maatwoord. Samen introduceert 一个 in deze zin één niet nader gespecificeerd exemplaar, vergelijkbaar met “een” in de Nederlandse vertaling; de zin legt daarbij niet speciaal nadruk op het getal als tegenstelling tot een ander aantal. Een bruikbaar patroon is 一个 + beschrijving + zelfstandig naamwoord. 简单的 betekent “eenvoudig”. 简单 beschrijft het zelfstandig naamwoord en 的 koppelt die beschrijving aan het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 简单的表格 = “een eenvoudig schema”. 简单 kan ook in andere posities als beschrijvend woord worden gebruikt; hier staat het vóór 表格 met 的. 表格 betekent “schema” of “tabel”. Het is hier het object dat met 做 wordt gemaakt. De herhaling van hetzelfde woord aan het einde verwijst volgens de vaste vertaling naar datzelfde schema, maar de twee vermeldingen hebben verschillende zinsfuncties: eerst het gemaakte object en later het object dat bekeken wordt. 试用 betekent “uitproberen” of “op proef gebruiken”. Het is een werkwoordelijke combinatie: 试 draagt het idee van proberen, en 用 dat van gebruiken. Hier gaat het om het schema gedurende een periode gebruiken om te zien hoe het werkt; het is niet hetzelfde als alleen 看 (“kijken”). 一段时间 betekent “een tijdje” of “een periode”. 段 is hier het maatwoord voor een afgebakende periode. Het geeft geen exact aantal dagen of weken aan. In 试用一段时间 staat het als tijdsduur bij 试用. 后 betekent “na” of “daarna”. In deze zin volgt het op de tijdsduur: 一段时间后 = “na een tijdje”. De combinatie maakt van de voorafgaande gebruiksperiode een tijdsvoorwaarde voor wat daarna gebeurt. 再 betekent hier “dan pas” of “daarna opnieuw”. Het plaatst de volgende handeling na de eerdere handeling en kan tegelijk het idee geven dat men dan nog eens kijkt. Het betekent hier niet zelfstandig “opnieuw” zonder verband met de tijdsvolgorde. 看看 is de herhaalde vorm van 看, “kijken”. 看 is het basiswerkwoord; 看看 klinkt lichter en informeler, ongeveer “eens kijken” of “bekijken”. Reduplicatie van een werkwoord kan een korte, beperkte of ontspannen handeling uitdrukken. Bijvoorbeeld: 看看这个 = “kijk hier eens naar”. 这个 betekent “dit/deze”. 这 is het aanwijzende element voor iets dat als nabij of als het aangewezen item wordt behandeld, en 个 is het maatwoord in deze vorm. Samen staat 这个 vóór 表格 in 这个表格 = “dit schema”. De vorm alleen identificeert niet zelfstandig waarom iets nabij is; de concrete verwijzing komt uit de zin en context. Het geheel is opgebouwd als 我们 + 做 + 一个简单的表格: “laten we een eenvoudig schema maken”. Daarna volgt 试用一段时间后: “nadat we het een tijdje hebben uitgeprobeerd”. Ten slotte geeft 再看看这个表格 de daaropvolgende handeling: “het schema dan nog eens bekijken”. Samen betekent de zin: “Laten we een eenvoudig schema maken en het bekijken nadat we het een tijdje hebben geprobeerd.”

9. 如果这个安排太严格，我们可以调整它，而不是为此争吵。

   Als het te streng aanvoelt, kunnen we het aanpassen in plaats van ruzie te maken.

   如果

   als

   这个

   dit/deze

   安排

   regeling

   太严格

   te streng

   我们可以

   wij kunnen

   调整

   aanpassen

   它

   het

   而不是

   in plaats van

   为此

   hiervoor

   争吵

   ruzie maken

   Uitgebreide uitleg

   如果 opent een voorwaardelijke bijzin: “als/wanneer”. Het patroon 如果 A，B betekent “als A, dan B”; 如果 zelf zegt nog niet of de voorwaarde werkelijkheid is. Voorbeeld: 如果下雨，我们不出去。 — “Als het regent, gaan we niet naar buiten.” 这个 betekent “dit/deze” en bestaat uit een aanwijzend element plus 个, een algemeen maatwoord. In deze zin verwijst het naar de genoemde regeling, zoals ook door de Nederlandse vertaling wordt ondersteund. Het aanwijzende element kan ook op afstand worden gebruikt; 那个 betekent “dat/die”. 安排 betekent hier “regeling” of “afspraak”: iets dat is georganiseerd of gepland. Het kan als zelfstandig naamwoord worden gebruikt, zoals in 这个安排 (“deze regeling”), en ook als werkwoord in andere zinnen: 我们安排时间。 — “We plannen tijd in.” 太严格 betekent “te streng”. 严格 is het beschrijvende woord “streng”; 太 maakt duidelijk dat de graad als bovenmatig wordt beoordeeld. Het patroon 太 + beschrijving is dus “te ...”. Voorbeeld: 这个规则太复杂。 — “Deze regel is te ingewikkeld.” 我们可以 combineert 我们 (“wij/we”) met 可以 (“kunnen; mogen”). Hier drukt 可以 uit dat de voorgestelde handeling mogelijk of toegestaan is: “we kunnen”. Het gaat niet op zichzelf om een verplichting; daarvoor wordt bijvoorbeeld 应该 gebruikt. Voorbeeld: 我们可以明天讨论。 — “We kunnen het morgen bespreken.” 调整 betekent “aanpassen” of “bijstellen”: iets veranderen zodat het beter past, zonder dat daarmee noodzakelijk een volledig nieuw systeem wordt bedoeld. Het is hier het werkwoord na 可以, dus 可以调整 betekent “kunnen aanpassen”. Voorbeeld: 我们调整时间。 — “We passen de tijd aan.” 它 is een persoonlijk voornaamwoord voor een niet-menselijk referent en betekent hier “het”. In de vaste vertaling verwijst het naar de regeling. 它 draagt geen persoons- of getalsverandering zoals een werkwoord; het patroon 调整它 betekent letterlijk “het aanpassen”. 而不是 betekent “in plaats van” of “en niet”. Het zet de gekozen handeling tegenover een andere handeling of optie. Het is een vaste verbindingsconstructie; het volgende werkwoord kan zonder extra voorzetsel volgen. Voorbeeld: 我们休息，而不是继续工作。 — “We rusten uit in plaats van door te werken.” 为此 betekent “hiervoor” of “om deze reden”. 此 verwijst naar de relevante voorafgaande zaak, terwijl 为 hier de betrekking “voor/met het oog op” uitdrukt. In deze zin gaat het om ruzie maken over de te strenge regeling, niet om een nieuw afzonderlijk doel. 争吵 betekent “ruzie maken” of “kibbelen”. Het is hier de handeling die na 而不是 wordt afgewezen als alternatief. Voorbeeld: 他们不争吵。 — “Zij maken geen ruzie.” Samenbouw: 如果这个安排太严格 is “als deze regeling te streng is”. Daarna geeft 我们可以调整它 de voorgestelde oplossing: “we kunnen haar/het aanpassen”. 而不是为此争吵 contrasteert die oplossing met “hierover ruzie maken”. De volledige betekenis is daarom: “Als deze regeling te streng aanvoelt, kunnen we haar aanpassen in plaats van hierover ruzie te maken.”

10. 我们的目标是让家里更干净，而不是制定一个完美的系统。

    Het doel is een schoner huis, geen perfect systeem.

    我们

    wij; ons

    目标

    doel

    让

    laten; ervoor zorgen dat

    家里

    thuis; in huis

    更干净

    schoner

    而不是

    in plaats van; niet maar

    制定

    opstellen; vaststellen

    完美

    perfect

    系统

    systeem

    Uitgebreide uitleg

    我们 betekent hier “wij/ons”: een persoonlijk voornaamwoord voor de eerste persoon meervoud. Het Chinees specificeert in deze vorm niet of de aangesprokene wel of niet wordt meegerekend; dat volgt uit de context. Bijvoorbeeld: 我们一起学习。 = “Wij leren samen.” 目标 betekent “doel” en is een zelfstandig naamwoord. 我们的目标 betekent “ons doel”: 的 verbindt 我们 als bepaling met 目标. Het patroon X 的 Y betekent vaak “Y van X” of “X’ Y”. 让 betekent “ervoor zorgen dat” of “laten” en leidt hier een gevolgzin in. Het patroon 让 + persoon/zaak + beschrijving of handeling drukt uit dat iemand of iets een toestand of handeling veroorzaakt. Hier volgt 家里 als datgene waarvan de toestand verandert. 家里 betekent “thuis” of “in huis”. 里 geeft de binnenruimte aan; het geheel verwijst hier naar de toestand van het huis als leefomgeving. In een andere zin kan 家里 bijvoorbeeld ook “de mensen thuis” aanduiden, maar die betekenis is hier niet nodig. 更干净 betekent “schoner”. 干净 is het bijvoeglijke woord voor “schoon”; 更 maakt er een vergelijking van: “meer/schoner dan voorheen of dan een referent”. Het is dus niet hetzelfde als alleen 干净 (“schoon”). Bijvoorbeeld: 房间更干净了。 = “De kamer is schoner geworden.” 而不是 betekent “in plaats van” of “en niet”. Het contrasteert het doel in het eerste deel met de handeling die daarna wordt genoemd. Het is een vaste verbindende constructie; 而 markeert het contrast en 不是 ontkent het alternatief. 制定 betekent “opstellen”, “vaststellen” of “formuleren”, vooral voor een plan, regel, beleid of systeem. Het is een zelfstandig werkwoord. Bijvoorbeeld: 制定计划 = “een plan opstellen”. Het is specifieker dan een algemeen werkwoord voor alleen “maken”. 一个 staat vóór 完美的系统. 个 is hier het telwoord bij 系统, en 一 is het getal “één”; samen vormen ze de gebruikelijke onbepaalde of telbare bepaling “een”. De zin legt daarmee niet noodzakelijk nadruk op precies één systeem als tegenstelling; de kern is het genoemde alternatief. 完美 betekent “perfect” en beschrijft 系统. Het is een beschrijvend woord dat vóór het zelfstandig naamwoord staat; met 的 wordt de combinatie 完美的系统 gevormd. Het woord drukt hier een hoge mate van kwaliteit uit, niet een werkwoordelijke handeling. 系统 betekent “systeem” en is een zelfstandig naamwoord. In deze zin is het het object van 制定: iets wat men kan opstellen. Het patroon 制定 + zelfstandig naamwoord is bruikbaar voor bijvoorbeeld 制定规则 (“regels opstellen”) en 制定计划 (“een plan opstellen”). In zijn geheel heeft de zin de structuur 我们的目标是让 X 更 + beschrijving，而不是制定 Y: “Ons doel is ervoor te zorgen dat X ..., in plaats van Y op te stellen.” 是 verbindt 我们的目标 met de inhoud van dat doel. De bedoelde betekenis is: het doel is het huis schoner te maken, niet een perfect systeem op te stellen.