Rustig met de buren over geluidsoverlast praten | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 隔壁的音乐最近已经让我好几个晚上睡不着了。

   De muziek van de buren naast ons houdt me de laatste tijd al verschillende nachten wakker.

   隔壁的

   van de buren naast ons

   音乐

   muziek

   最近

   de laatste tijd

   已经

   al

   让

   laten; ervoor zorgen dat

   我

   mij

   好几个

   verschillende; meerdere

   晚上

   avond; nacht

   睡不着

   niet kunnen slapen

   Uitgebreide uitleg

   隔壁的 betekent hier “van naast de deur”. 隔壁 verwijst naar een aangrenzende woning of ruimte; 的 maakt van die bepaling een bezittende/beschrijvende bepaling vóór het zelfstandig naamwoord. In combinatie met 音乐 ontstaat dus “de muziek van naast de deur”, zoals de vaste vertaling dit weergeeft. 音乐 betekent “muziek”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar patroon is X 的 音乐: “de muziek van X”, bijvoorbeeld 电影的音乐 — “de muziek van de film”. 最近 betekent “de laatste tijd” of “onlangs”. Het bepaalt hier de periode waarin de situatie zich voordoet en staat vóór het werkwoordelijke deel. Het is niet hetzelfde als 马上, dat “meteen” betekent. 已经 betekent “al” en geeft aan dat iets op het bedoelde moment reeds het geval is. In deze zin versterkt 已经 samen met het slotteken 了 het idee dat dit probleem zich inmiddels voordoet en nog relevant is. Bijvoorbeeld: 我已经吃饭了。 — “Ik heb al gegeten.” 让 is een causaal werkwoord: “ervoor zorgen dat” of “laten”. Het onderwerp vóór 让 is de veroorzaker, en wat erop volgt beschrijft het gevolg voor iemand anders. Het patroon is A 让 B + werkwoordelijke uitdrukking: “A zorgt ervoor dat B …”. Hier veroorzaakt de muziek dus een toestand bij de spreker; 让 betekent niet op zichzelf “dwingen”. 我 betekent “ik” of “mij”, afhankelijk van zijn plaats in de zin. Na 让 is het de persoon die het gevolg ondervindt, dus “mij” in de Nederlandse vertaling. De vorm 我 verandert hier niet naar een aparte objectsvorm. 好几个 betekent “verschillende” of “meerdere” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat wordt geteld. 几个 drukt een klein, niet nader bepaald aantal uit; 好几个 benadrukt dat het er duidelijk meer dan één zijn. In 好几个晚上 bepaalt deze uitdrukking dus het aantal nachten, niet de intensiteit van het slapen. 晚上 betekent “avond” of, in een tijdsduur zoals hier, “nacht”. Het is het zelfstandig naamwoord dat na 好几个 wordt geteld. Een vergelijkbaar voorbeeld is 三个晚上 — “drie nachten”. 睡不着 betekent hier “niet kunnen slapen” of “niet in slaap kunnen vallen”. Het bestaat uit 睡 (“slapen”) en 不着, waarbij 着 in deze combinatie het bereiken van de bedoelde slaaptoestand aanduidt. De vorm 睡着 betekent “in slaap vallen/in slaap zijn”; de ontkenning 睡不着 zegt dat die toestand niet wordt bereikt. Dit is iets anders dan 不睡, “niet slapen”, dat eerder een keuze of het uitblijven van de handeling kan beschrijven. De delen worden van links naar rechts opgebouwd als 隔壁的音乐 (“de muziek van naast de deur”) + 最近已经 (“de laatste tijd al”) + 让我 (“ervoor zorgen dat ik/mij”) + 好几个晚上睡不着 (“verschillende nachten niet kan slapen”). Het slotteken 了 geeft aan dat deze toestand inmiddels is ingetreden of als actuele verandering wordt gepresenteerd. Samen betekent de zin: “De muziek van de buren naast ons houdt me de laatste tijd al verschillende nachten wakker.”

2. 那我们应该在事情演变成更大的冲突之前和他们谈谈。

   Dan moeten we met hen praten voordat het een groter conflict wordt.

   那

   dan

   我们

   wij

   应该

   zouden moeten

   事情

   de situatie

   演变成

   uitgroeien tot

   更大

   groter

   冲突

   conflict

   之前

   voordat

   和他们

   met hen

   谈谈

   even praten

   Uitgebreide uitleg

   那 betekent hier “dan” of “in dat geval” en sluit aan op wat eerder is vastgesteld. Het staat aan het begin van de zin en markeert de daaropvolgende conclusie; het is hier niet het aanwijzende woord “dat”. 我们 betekent “wij” en is de eerste persoon meervoud. Het omvat de spreker en minstens één andere persoon. In combinatie met 应该 vormt het de onderwerpsgroep: “wij zouden moeten…”. 应该 drukt uit wat volgens de spreker verstandig of wenselijk is: “zouden moeten”. Het verandert niet volgens persoon of aantal. Een bruikbaar patroon is 主语 + 应该 + werkwoord, bijvoorbeeld: 我们应该早点走。 — “We zouden eerder moeten vertrekken.” 事情 is een zelfstandig naamwoord voor “de zaak”, “de situatie” of “wat er gaande is”. Hier is het de situatie die later kan veranderen; de Nederlandse vertaling geeft dat weer met “het”. Het woord is algemener dan een specifiek woord voor bijvoorbeeld een probleem. 演变成 betekent “zich ontwikkelen tot” of “uitgroeien tot”. 演变 is de ontwikkeling zelf en 成 geeft het bereikte resultaat aan: iets ontwikkelt zich tot een nieuwe toestand of soort. In 事情演变成…… is de situatie dus het onderwerp van die ontwikkeling. Vergelijk: 情况演变成危机了。 — “De situatie is uitgegroeid tot een crisis.” 更大 is de vergelijkende vorm van 大 (“groot”): 大 → 更大 (“groter”). Het vergelijkt het genoemde conflict met een eerdere of verwachte omvang; het betekent hier niet noodzakelijk dat het conflict al groter is. In 更大的冲突 verbindt 的 het bijvoeglijke deel met het zelfstandig naamwoord 冲突. 冲突 betekent “conflict” of “botsing”. Het is het zelfstandig naamwoord dat de nieuwe toestand benoemt. In combinatie met 更大的 gaat het om een conflict van grotere omvang of ernst dan de huidige situatie impliceert. 之前 betekent “voordat” of “ervoor”. Na een gebeurtenis of toestand vormt het een tijdspatroon: A 之前 = “voordat A gebeurt”. Hier staat de ontwikkeling 事情演变成更大的冲突 vóór 之前 in de tijdsbepaling 在……之前; die ontwikkeling moet dus nog niet hebben plaatsgevonden wanneer de handeling uit de hoofdzin wordt uitgevoerd. Voorbeeld: 出发之前，我们吃饭。 — “Voordat we vertrekken, eten we.” 和他们 betekent “met hen”. 和 geeft hier de begeleidende relatie “met” aan en 他们 is een menselijk meervoudig voornaamwoord. In deze zin verwijst het, in overeenstemming met de vaste vertaling, naar de gesprekspartners. 他们 wordt geschreven voor een mannelijke of gemengde groep; voor een groep die uitsluitend uit vrouwen bestaat, is 她们 de gebruikelijke geschreven vorm. Uit de zin zelf blijkt niet welk geslacht de bedoelde gesprekspartners hebben. 谈谈 betekent “even praten” of “een gesprek voeren”. 谈 is “praten” en de herhaling in 谈谈 maakt de handeling kort en vaak wat lichter of minder zwaar van toon: “even praten”. Het is geen verleden tijd; Chinees markeert tijd niet door werkwoordsverbuiging. De betekenisvolle opbouw is 那 (“dan”) + 我们应该 (“zouden wij moeten”) + 和他们谈谈 (“met hen praten”), met de tijdsbepaling 在……之前 (“voordat …”). De volledige boodschap is daarom dat de spreker en de anderen met hen zouden moeten praten vóórdat de situatie uitgroeit tot een groter conflict. De formulering klinkt als een praktische aanbeveling.

3. 我不想听起来太夸张，因为他们可能没有意识到声音很大。

   Ik wil niet overdreven klinken, want misschien beseffen ze niet dat het hard staat.

   我不想

   ik wil niet

   听起来

   klinken

   太夸张

   te overdreven

   他们

   zij

   可能

   misschien

   没有意识到

   zich niet realiseren

   声音

   geluid

   很大

   erg groot; hier: erg luid

   Uitgebreide uitleg

   我不想 bevat 我, “ik”, en 不想, “niet willen”. 想 is hier een werkwoord voor wens of intentie; met 不 wordt die wens ontkend. Het zegt dus niet op zichzelf dat de spreker iets niet denkt. Voorbeeld: 我不想走。 = “Ik wil niet weggaan.” 听起来 betekent hier “klinken”. Dit is een vaste manier om een indruk te beschrijven die iets bij het horen geeft: 听起来 + beschrijving. Voorbeeld: 这听起来很奇怪。 = “Dit klinkt vreemd.” Het onderwerp van 听起来 is hier de manier waarop de spreker zal overkomen, niet noodzakelijk een letterlijk geluid. 太夸张 betekent “te overdreven”. 夸张 is een beschrijvend woord voor iets dat overdreven of overmatig wordt voorgesteld; 太 versterkt dat tot “te”. Voorbeeld: 这个说法太夸张了。 = “Deze formulering is te overdreven.” 他们 is een persoonlijk voornaamwoord voor “zij” in het meervoud. De vorm geeft geen verdere specifieke identiteit van die personen aan; de vertaling ondersteunt hier “ze”. 可能 drukt mogelijkheid uit: “misschien” of “mogelijk”. Het staat hier vóór de rest van de bijzin en maakt die hele situatie onzeker. Voorbeeld: 他可能不来。 = “Misschien komt hij niet.” 没有意识到 betekent “zich niet realiseren” of “niet beseffen”. 意识到 is de vorm voor “beseffen”; 没有 ontkent dat het beseffen heeft plaatsgevonden. 到 maakt in deze combinatie duidelijk dat het besef wordt bereikt. Voorbeeld: 我没有意识到时间这么晚。 = “Ik besefte niet dat het al zo laat was.” 声音 betekent “geluid” of, afhankelijk van de context, “stem”. In deze zin gaat het volgens de vertaling om het geluid waarvan de luidheid wordt besproken. Het is een zelfstandig naamwoord en vormt het onderwerp van het volgende deel. 很大 betekent hier “erg luid”. 大 betekent in veel contexten “groot”, maar kan bij 声音 de omvang of intensiteit van het geluid aangeven. 很 is hier een graadmarkeerder vóór het beschrijvende woord; samen geeft 声音很大 de toestand “het geluid staat erg hard” weer. Voorbeeld: 外面的声音很大。 = “Het geluid buiten is erg luid.” De verbinding 因为 betekent “omdat/want” en leidt de reden in. De hoofdzin 我不想听起来太夸张 zegt dat de spreker niet overdreven wil klinken. Daarna volgt met 因为 de reden: 他们可能没有意识到声音很大, “ze beseffen misschien niet dat het geluid erg luid staat”. Samen betekent de hele uiting: “Ik wil niet overdreven klinken, want misschien beseffen ze niet dat het hard staat.”

4. 你可以先说墙很薄，而且你需要早点睡觉。

   Begin met te zeggen dat de muren dun zijn en dat je vroeg moet slapen.

   你可以

   je kunt

   先

   eerst

   说

   zeggen

   墙

   muur; muren

   很薄

   dun

   而且

   en bovendien

   需要

   nodig hebben; moeten

   早点

   vroeg; wat eerder

   睡觉

   slapen

   Uitgebreide uitleg

   你可以 betekent hier “je kunt”. 你 is “je/jij” en 可以 drukt hier mogelijkheid uit. 可以 staat vóór de handeling; het is niet hetzelfde als 会, dat onder andere vaardigheid of een verwachte gebeurtenis kan uitdrukken. Voorbeeld: 你可以坐这里。— Je kunt hier zitten. 先 betekent “eerst” en geeft aan dat de eropvolgende handeling als eerste in een reeks gebeurt. Voorbeeld: 先吃饭。— Eet eerst. 说 betekent “zeggen”. Hier leidt het de inhoud van wat gezegd wordt in: 说 + een zin kan “zeggen dat …” betekenen. Voorbeeld: 他说天气很冷。— Hij zegt dat het koud is. 墙 betekent “muur”. Chinees geeft op zichzelf geen meervoud aan met een zichtbare uitgang op dit zelfstandig naamwoord. In de vaste vertaling is de bedoelde betekenis “de muren”, maar 墙 zelf specificeert geen afzonderlijk aantal. 很薄 betekent hier “dun”. 薄 is het bijvoeglijk naamwoord “dun”, en 很 staat vaak vóór een bijvoeglijk naamwoord wanneer dat als gezegde wordt gebruikt. 很 kan “erg” betekenen, maar heeft in zo’n beschrijving niet altijd een sterke nadruk; de vaste vertaling ondersteunt hier gewoon “dun”. Het tegenovergestelde van 薄 bij dikte is 厚 (“dik”). Voorbeeld: 这本书很薄。— Dit boek is dun. 而且 verbindt een extra mededeling met de vorige en betekent “en bovendien” of “en ook”. 需要 betekent “nodig hebben” en kan vóór een handeling ook “moeten” of “nodig hebben om te …” betekenen. Hier introduceert het wat de aangesproken persoon volgens de vaste vertaling moet doen. Voorbeeld: 我需要休息。— Ik moet rusten. 早点 betekent hier “vroeg”. Het kan ook “wat eerder” betekenen. 早 betekent “vroeg”; 早点 is geen persoons- of getalsinflectie, maar een vaste manier om een vroeg(er) tijdstip aan te duiden. Er wordt geen concrete kloktijd genoemd. Voorbeeld: 今天早点回家。— Ga vandaag wat eerder naar huis. 睡觉 betekent “slapen”. 睡 betekent eveneens “slapen”; 睡觉 is de gebruikelijke woordgroep voor die activiteit. Voorbeeld: 孩子该睡觉了。— Het kind moet nu gaan slapen. Samen vormen 你可以先说 en de daaropvolgende inhoud de betekenis “je kunt eerst zeggen dat de muren dun zijn”. Binnen die inhoud verbindt 而且 twee mededelingen: 墙很薄 (“de muren zijn dun”) en 你需要早点睡觉 (“je moet vroeg slapen”). De volledige uiting betekent: “Begin met te zeggen dat de muren dun zijn en dat je vroeg moet slapen.”

5. 我们要不要提一下大楼关于安静时段的规定？

   Zullen we de regels van het gebouw over de uren waarin het stil moet zijn noemen?

   我们

   wij

   要不要

   zullen we …?

   提一下

   even noemen

   大楼

   gebouw

   关于

   over

   安静

   stil

   时段

   periode

   规定

   regels

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij” en verwijst naar de spreker samen met minstens één andere betrokkene. Het voornaamwoord verandert niet naar grammaticaal geslacht of naamval. Voor een andere groep gebruik je bijvoorbeeld 他们 (“zij”); dat is een ander voornaamwoord. 要不要 vormt een keuzevraag: 要 (“willen” of “zullen”) + 不要 (“niet willen” of “niet zullen”). Met een werkwoord erna vraagt het of de gezamenlijke handeling gewenst is: 要不要走？ = “Zullen we gaan?” Hier is het een voorstel, geen vaststaande toekomstvoorspelling. 提一下 betekent hier “het even noemen”. 提 is het werkwoord “noemen” of “ter sprake brengen”; 一下 maakt de handeling korter of lichter van toon. Het patroon 提一下 + object is bruikbaar wanneer je iets slechts kort wilt vermelden. Voorbeeld: 我提一下这个问题。 = “Ik zal dit probleem even noemen.” 大楼 is een zelfstandig naamwoord voor een gebouw, in het bijzonder een groter gebouw. 楼 komt ook voor in woorden voor een gebouw of verdieping, maar in deze zin gaat 大楼 om het gebouw waaraan de regels worden toegeschreven. 关于 betekent “over” of “met betrekking tot” en introduceert het onderwerp waar de daaropvolgende regels betrekking op hebben. Hier gaat het om regels over 安静时段, dus over perioden waarin het stil moet zijn. 安静 betekent hier “stil”. In 安静时段 beschrijft het het soort periode: een periode die met stilte te maken heeft. Het kan ook als beschrijvend werkwoord worden gebruikt: 这里很安静。 = “Hier is het erg stil.” 时段 betekent een tijdsperiode of een tijdsblok. Het verwijst naar een afgebakend deel van de tijd, niet naar één enkel tijdstip. Samen met 安静 vormt het 安静时段: “stille periode” of natuurlijker “periode waarin het stil moet zijn”. 规定 betekent hier “regels” of “voorschriften” als zelfstandig naamwoord. In een andere positie kan hetzelfde woord ook het werkwoord “voorschrijven” betekenen. Hier is het datgene wat men eventueel wil noemen. De structuur is 我们 + 要不要 + 提一下 + 大楼关于安静时段的规定. Binnen het laatste naamwoordelijke deel bepaalt 大楼 welke regels bedoeld zijn, terwijl 关于安静时段 aangeeft waarover die regels gaan; 的 verbindt die bepalingen met 规定. Samen betekent de zin: “Zullen we de regels van het gebouw over de uren waarin het stil moet zijn even noemen?” Het is een voorstel om deze regels ter sprake te brengen.

6. 只有在他们拒绝配合时我们才应该提这件事。开始时，友善地提醒他们一下更合适。

   Dat moeten we alleen doen als ze weigeren mee te werken. Eerst is het redelijker om hen er vriendelijk aan te herinneren.

   只有在 … 时

   alleen wanneer

   他们

   zij / hen

   拒绝

   weigeren

   配合

   meewerken

   我们

   wij / we

   才应该

   dan pas zouden moeten

   提

   noemen / ter sprake brengen

   这

   dit

   件事

   kwestie / zaak

   开始时

   in het begin

   友善地

   vriendelijk

   提醒

   herinneren aan

   一下

   even / kort

   更合适

   geschikter

   Uitgebreide uitleg

   只有在 en 时 vormen samen met de voorwaarde ertussen het patroon 只有在 A 时，才 B: alleen wanneer A het geval is, gebeurt B pas. 只有 beperkt de voorwaarde; 时 betekent hier “wanneer” of “op het moment dat”. Voorbeeld: 只有在下雨时，我们才坐车。 — Alleen wanneer het regent, nemen we de auto. 他们 is het persoonlijke voornaamwoord voor de derde persoon meervoud: “zij” of, afhankelijk van de rol, “hen”. In deze zin verwijst het volgens de vertaling naar de mensen die weigeren mee te werken. 拒绝 is het werkwoord “weigeren”. Het kan direct gevolgd worden door wat iemand weigert: 拒绝回答 — weigeren te antwoorden. Voorbeeld: 他拒绝帮助我们。 — Hij weigert ons te helpen. 配合 betekent hier “meewerken” of “samenwerken”, dus handelen op een manier die de gezamenlijke aanpak ondersteunt. 拒绝配合 betekent letterlijk dat zij weigeren mee te werken; het is één werkwoordelijke combinatie, niet alleen een algemene verwijzing naar samenwerking. 我们 is het persoonlijke voornaamwoord voor de eerste persoon meervoud: “wij” of “we”. Het omvat in deze zin de spreker en ten minste één andere persoon. 才应该 combineert 才 (“pas dan”, “alleen dan”) met 应该 (“zouden moeten” of “horen te”). 才 staat vóór het werkwoordelijke deel dat als gevolg van de voorwaarde pas op dat moment geldt. 应该 drukt een aanbeveling of gepast geachte handelwijze uit, geen vaststaand feit. Voorbeeld: 完成检查后才应该离开。 — Je zou pas na het voltooien van de controle moeten vertrekken. 提 betekent hier “ter sprake brengen” of “noemen”. Dit gebruik gaat over het noemen van een onderwerp; het betekent hier niet “optillen”. Voorbeeld: 请不要提这件事。 — Noem deze kwestie alstublieft niet. 这 is het aanwijzende woord “dit/deze”. Het staat vóór 件事 en wijst naar de kwestie die in de situatie wordt bedoeld. 件事 betekent samen “kwestie”, “zaak” of “aangelegenheid”. 件 is hier het maatwoord bij 事; 事 betekent “zaak” of “kwestie”. De combinatie 提这件事 betekent dus “deze kwestie ter sprake brengen”. 开始时 betekent “in het begin” of “aan het begin”. 开始 betekent “beginnen” of “begin”; 时 maakt er hier een tijdsbepaling van: op het moment dat iets begint. Voorbeeld: 开始时，请慢一点。 — Ga in het begin wat langzamer, alstublieft. 友善地 is een bijwoord: “vriendelijk” of “op een vriendelijke manier”. 地 maakt van 友善 een bepaling bij het daaropvolgende werkwoord 提醒; het beschrijft dus hoe iemand herinnert, niet wie vriendelijk is. 提醒 betekent “iemand aan iets herinneren” of “iemand ergens op wijzen”. In deze zin gaat het om hen vriendelijk aan de kwestie herinneren. Voorbeeld: 请提醒我开会。 — Herinner me er alstublieft aan dat ik moet vergaderen. 一下 na 提醒 maakt de handeling korter, lichter of minder zwaar van toon: “even” of “kort”. Het verandert 提醒 niet in een ander werkwoord en geeft hier geen exacte tijdsduur aan. 提醒一下 kan daarom natuurlijk als “even herinneren” worden vertaald. 更合适 betekent “geschikter” of “passender”. 更 markeert een vergelijking met een andere mogelijkheid; 合适 betekent “geschikt” of “passend”. De vorm is dus een vergelijkende uitdrukking, niet een verleden- of meervoudsvorm. Voorbeeld: 这样说更合适。 — Zo zeggen is passender. De eerste zin bouwt het patroon 只有在他们拒绝配合时，我们才应该提这件事 op: alleen wanneer zij weigeren mee te werken, zouden wij deze kwestie pas ter sprake moeten brengen. De voorwaarde staat tussen 只有在 en 时; 才应该 markeert daarna de pas dan passende handelwijze. Daarna geeft 开始时，友善地提醒他们一下更合适 een andere, eerdere aanpak: in het begin is het passender om hen even op een vriendelijke manier aan de kwestie te herinneren. Samen drukken de zinnen een volgorde van aanpak uit: eerst vriendelijk herinneren, en de kwestie pas noemen onder de genoemde voorwaarde.

7. 如果我们第二天要工作，也许我们可以建议他们在晚上晚些时候戴耳机。

   Misschien kunnen we voorstellen dat ze later op de avond een koptelefoon gebruiken als we de volgende dag moeten werken.

   如果

   als

   我们

   wij

   第二天

   de volgende dag

   要工作

   moeten werken

   也许

   misschien

   可以

   kunnen

   建议

   voorstellen

   他们

   zij; hen

   在晚上

   ’s avonds

   晚些时候

   later

   戴耳机

   een koptelefoon gebruiken

   Uitgebreide uitleg

   如果 opent een voorwaardelijke bijzin: “als …”. Het staat hier vóór de voorwaarde 我们第二天要工作; het gevolg volgt na de komma. Een herbruikbaar patroon is 如果 A，B = “als A, dan B”. Voorbeeld: 如果下雨，我们不出去。 = “Als het regent, gaan we niet naar buiten.” 我们 betekent “wij/we” en is een persoonlijk voornaamwoord voor de spreker samen met minstens één andere persoon. Het verandert hier niet naar geslacht of getal door een werkwoordsvorm. 第二天 betekent “de volgende dag”. 第 maakt van 二 (“twee”) een rangtelwoord: 第二 = “de tweede”; met 天 (“dag”) vormt dit “de tweede dag”. In deze vaste betekenis verwijst de combinatie naar de dag na een eerder genoemde of bedoelde dag. 要工作 betekent hier “moeten werken”. 要 staat vóór het werkwoord en drukt in deze context noodzaak uit; 工作 is het werkwoord “werken”. 要 kan in andere contexten ook een andere functie hebben, bijvoorbeeld een toekomstige bedoeling, dus de betekenis wordt mede door de zin bepaald. De combinatie 要 + werkwoord is een bruikbaar patroon voor “moeten …” wanneer de context verplichting aangeeft. 也许 betekent “misschien” en maakt de daaropvolgende mogelijkheid minder stellig. Het zegt niet dat het voorstel zeker uitgevoerd zal worden. 可以 betekent “kunnen” of “mogen”; hier geeft het de mogelijkheid aan om iets te doen: “kunnen voorstellen”. Het staat vóór 建议. In 可以 + werkwoord volgt het hoofdwerkwoord direct op dit modale element. 建议 is het werkwoord “voorstellen” of “aanbevelen”. In deze zin leidt het de inhoud van het voorstel in: 建议 + persoon + handeling/zin kan betekenen dat men die persoon voorstelt om iets te doen. Het is hier niet het Nederlandse zelfstandige naamwoord “advies”, maar de werkwoordsvorm “voorstellen”. Voorbeeld: 我建议休息。 = “Ik stel voor om te rusten.” 他们 is het persoonlijke voornaamwoord “zij/hen” voor een meervoudige derde persoon. Na 建议 is het de betrokken groep voor wie de daaropvolgende handeling wordt voorgesteld. De vorm zelf markeert hier geen aparte naamval; de rol blijkt uit de constructie en de woordvolgorde. 在晚上 betekent “'s avonds” of “in de avond”. 在 markeert hier de tijdsomstandigheid en 晚上 betekent “avond”. De combinatie plaatst de handeling in de avond, zonder op zichzelf een preciezer tijdstip te geven. 晚些时候 betekent “later”. 晚 betekent “laat”; met 些时候 ontstaat hier de tijdsaanduiding “op een later moment”. Het gaat dus om een later tijdstip binnen de bedoelde avond, niet om een aparte nieuwe handeling. Voorbeeld: 我们晚些时候再谈。 = “We praten later verder.” 戴耳机 betekent hier “een koptelefoon gebruiken”. Letterlijk is 戴 “dragen/opzetten” en 耳机 “koptelefoon of oortjes”; samen beschrijft het het dragen van een luisterapparaat. 戴 wordt gebruikt voor voorwerpen die men op het lichaam draagt of opzet, terwijl het Nederlandse “gebruiken” in de vertaling de praktische bedoeling weergeeft. Voorbeeld: 她戴耳机听音乐。 = “Zij luistert met een koptelefoon naar muziek.” Samen vormt 如果我们第二天要工作 de voorwaarde: “als we de volgende dag moeten werken”. Daarna verzachten 也许 en 可以 het voorstel: “misschien kunnen we”. 建议他们 geeft aan dat wij het aan hen voorstellen, en 在晚上晚些时候戴耳机 specificeert de voorgestelde handeling: de koptelefoon later op de avond gebruiken. De volledige betekenis is daarom: “Misschien kunnen we voorstellen dat ze later op de avond een koptelefoon gebruiken als we de volgende dag moeten werken.”

8. 这会是一个实际的妥协，也不会直接指责他们。

   Dat zou een praktisch compromis zijn, zonder hen rechtstreeks te beschuldigen.

   这

   dit/dat

   会是

   zou zijn

   实际的

   praktisch

   妥协

   compromis

   不会

   zou niet

   直接

   rechtstreeks

   指责

   beschuldigen

   他们

   hen

   Uitgebreide uitleg

   这 betekent hier “dit/dat” als aanwijzend woord. Het verwijst naar iets dat in de context als mogelijkheid of voorstel wordt besproken, maar de vaste gegevens leggen niet precies vast welk onderdeel bedoeld wordt. In het Chinees verandert deze vorm niet voor getal of grammaticaal geslacht. Het nabije contrast is 那 voor “dat/die” op grotere afstand of minder direct aangewezen. 会是 combineert 会 met 是. In deze zin geeft 会 geen gewoonte aan, maar een verwachting of voorwaardelijke mogelijkheid: “zou zijn”. 是 is de vorm voor “zijn”; samen koppelen ze het onderwerp aan een naamwoordelijk deel. Voorbeeld: 这会是一个好办法。 — “Dit zou een goede oplossing zijn.” 实际的 betekent hier “praktisch” of “concreet bruikbaar”. 实际 draagt de beschrijvende betekenis en 的 maakt de voorafgaande beschrijving geschikt om een zelfstandig naamwoord te bepalen. Het is dus 实际 dat de beschrijving draagt, niet 妥协. Een bruikbaar contrast is 理论上的 — “theoretisch”; dat beschrijft iets vanuit theorie in plaats van praktische uitvoerbaarheid. 妥协 betekent “compromis”. Het kan als zelfstandig naamwoord worden gebruikt, zoals hier, en ook als werkwoord “een compromis sluiten” betekenen. In deze zin is het een zelfstandig naamwoord na 一个: 一个实际的妥协 — “een praktisch compromis”. 不会 betekent hier “zou niet” en vormt de ontkenning van de mogelijkheid of verwachting die door 会 wordt uitgedrukt. 会 wordt ontkend met 不会; dit is niet de gewone manier om een gebeurtenis in het verleden te ontkennen. Voorbeeld: 他不会迟到。 — “Hij zou niet te laat komen” of, afhankelijk van de context, “Hij zal niet te laat komen.” 直接 is een bijwoord: “rechtstreeks”. Het zegt hoe de daaropvolgende handeling gebeurt. Het beschrijft dus niet de personen in 他们, maar de manier van 指责. 指责 betekent “beschuldigen” of “verwijten”, hier in de betekenis “rechtstreeks beschuldigen”. Het is een werkwoord en krijgt in deze zin geen zichtbare persoons- of tijdsverbuiging. Voorbeeld: 不要指责别人。 — “Beschuldig anderen niet.” 他们 betekent “hen” in deze objectpositie; als onderwerp kan dezelfde vorm “zij” betekenen. 他 is enkelvoud “hij”, terwijl 他们 een meervoudsvorm voor mensen is. De vorm markeert hier de personen die het doelwit van 指责 zijn; de zin noemt hun namen niet opnieuw. Als geheel geeft 这会是一个实际的妥协 een mogelijke beoordeling: “Dat zou een praktisch compromis zijn.” 也 verbindt daarna de tweede bewering met de eerste, en 不会直接指责他们 betekent “zou hen niet rechtstreeks beschuldigen”. De volledige betekenis is daarom: “Dat zou een praktisch compromis zijn, zonder hen rechtstreeks te beschuldigen.”

9. 我今晚可以找一个平静的时候和他们谈谈。

   Ik kan vanavond een rustig moment kiezen om met hen te praten.

   我

   ik

   今晚

   vanavond

   可以

   kan

   找

   kiezen

   平静

   rustig

   时候

   moment

   和他们

   met hen

   谈谈

   praten

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”. Het is de eerste persoon enkelvoud en verandert niet naar geslacht. Voorbeeld: 我想休息。 = “Ik wil rusten.” 今晚 betekent “vanavond” en geeft het tijdstip aan. Het staat vóór de mogelijkheid en de handeling: 我今晚可以…… = “Ik kan vanavond …”. 可以 geeft hier aan dat iets mogelijk is of kan gebeuren; samen met 我 wordt dat “ik kan”. Het is niet automatisch een bevel of een verplichting. Voorbeeld: 你可以坐这里。 = “Je kunt hier zitten.” 找 betekent in deze zin niet simpelweg “zoeken” naar een willekeurig voorwerp, maar contextueel een geschikt moment zoeken of uitkiezen. Het is een werkwoord; de vorm verandert hier niet voor de persoon. Voorbeeld: 找一个合适的时间。 = “Een geschikt moment zoeken.” 平静 beschrijft 时候: het moment is rustig of kalm. In het Chinees staat zo’n beschrijving vóór het zelfstandig naamwoord; 平静的时候 betekent dus “een rustig moment/tijdstip”. Het woord kan ook andere situaties beschrijven, bijvoorbeeld 平静的生活 = “een rustig leven”. 时候 betekent “tijdstip” of “moment”, vooral als men naar een tijd om iets te doen verwijst. In 一个平静的时候 maakt 一个 er één niet nader bepaald moment van; het stelt niet noodzakelijk een exact geteld moment vast. 和他们 betekent “met hen”. 和 verbindt de handelende persoon met de gesprekspartners, en 他们 is de derde persoon meervoud voor mensen. In de gegeven context verwijst “hen” naar de eerder genoemde betrokken personen; de vorm 他们 zelf drukt geen verdere identiteit uit. 谈谈 is de herhaalde vorm van het werkwoord 谈, “praten” of “bespreken”. De herhaling maakt de handeling vaak korter, lichter of minder zwaar van toon: 谈谈 kan dus “even praten” betekenen. Voorbeeld: 我们谈谈。 = “Laten we even praten.” Samen vormt 我今晚可以 het patroon “ik kan vanavond …”. Daarna is 找一个平静的时候 letterlijk het zoeken of uitkiezen van een rustig moment. 和他们谈谈 zegt wat men op dat moment wil doen: met hen even praten. De volledige betekenis is daarom: “Ik kan vanavond een rustig moment kiezen om met hen te praten.”

10. 选择平静的时机通常能避免小问题变成个人矛盾。

    Een rustig tijdstip voorkomt meestal dat een klein probleem persoonlijk wordt.

    选择

    kiezen

    平静

    rustig

    时机

    moment

    通常

    meestal

    能

    kunnen

    避免

    vermijden

    小

    klein

    问题

    probleem

    变成

    worden; veranderen in

    个人

    persoonlijk

    矛盾

    conflict

    Uitgebreide uitleg

    选择 betekent hier “kiezen”. Het is de werkwoordsvorm; de basisvorm verandert in het Chinees niet voor persoon of getal. In het patroon 选择 + zelfstandig naamwoord betekent het “iets kiezen”. Voorbeeld: 选择合适的时间。 — “Kies een geschikt moment.” 平静 betekent hier “rustig” en beschrijft 时机. In 平静的时机 verbindt 的 de beschrijving met het zelfstandig naamwoord: “een rustig moment/tijdstip”. 平静 verandert niet naar geslacht of getal. 时机 betekent “moment” of “tijdstip”, met nadruk op een geschikt moment voor iets. Het is niet hetzelfde als een algemene kloktijd. Voorbeeld: 现在不是谈话的好时机。 — “Nu is geen goed moment voor een gesprek.” 通常 betekent “meestal” en staat hier vóór de rest van de bewering. Het drukt een algemene tendens uit, geen absolute regel. 能 betekent hier “kunnen” in de zin van mogelijkheid of een mogelijk effect. In combinatie met 避免 geeft het aan dat kiezen voor zo’n moment problemen kan voorkomen. Chinese werkwoorden veranderen niet naar persoon of tijd; 能 blijft dus dezelfde vorm. 避免 betekent “vermijden” of “voorkomen”. Het staat vóór datgene wat men probeert te voorkomen. Het patroon 避免 + zelfstandig naamwoord betekent bijvoorbeeld “iets vermijden”; vóór een volledige gebeurtenis kan ook een constructie met 避免 worden gebruikt. 小 betekent hier “klein” en beschrijft 问题: 小问题 is “een klein probleem”. Het is een beschrijvend woord zonder aparte meervouds- of geslachtsvorm. 问题 betekent “probleem”. In deze zin is het het onderwerp van het latere resultaat: het kleine probleem kan veranderen in iets persoonlijks. Voorbeeld: 这个问题很简单。 — “Dit probleem is eenvoudig.” 变成 betekent “worden” of “veranderen in”. 变 draagt het idee van veranderen; 成 geeft het bereikte resultaat aan. Het patroon A 变成 B betekent dat A B wordt. Voorbeeld: 水变成冰。 — “Water wordt ijs.” 个人 betekent hier “persoonlijk” en beschrijft 矛盾: 个人矛盾 is “een persoonlijk conflict”. In deze samenstelling verwijst het naar de persoonlijke aard van het conflict, niet naar een afzonderlijke persoon die als onderwerp wordt genoemd. 矛盾 betekent hier “conflict” of “tegenstrijdigheid”; met 个人 gaat het om “een persoonlijk conflict”. De betekenis in deze zin is dus een conflict op persoonlijk vlak. Samen vormt 选择平静的时机 het kiezen van een rustig moment. 通常 maakt daarvan een algemene bewering. 能避免 zegt dat dit kan voorkomen dat 小问题 — “een klein probleem” — 变成个人矛盾, “een persoonlijk conflict”, wordt. De volledige betekenis is: “Een rustig tijdstip voorkomt meestal dat een klein probleem persoonlijk wordt.”