Dieetbeperkingen controleren voor het koken | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我做晚饭前，应该先确认每个人的饮食限制。

   Voordat ik het avondeten kook, moet ik de dieetbeperkingen van iedereen controleren.

   我

   ik

   做

   koken; maken

   晚饭

   avondeten

   前

   voordat; ervoor

   应该

   moeten; horen te

   先

   eerst

   确认

   controleren; bevestigen

   每个人

   iedereen

   饮食限制

   dieetbeperkingen

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier ‘ik’: de spreker is degene die zowel kookt als controleert. In het Mandarijn verandert 我 niet van vorm voor verschillende grammaticale rollen; de rol blijkt onder meer uit de positie in de zin. Voorbeeld: 我做饭。 — ‘Ik kook.’ 做 betekent hier ‘maken/koken’ en vormt met 晚饭 de uitdrukking ‘avondeten koken’. De vorm blijft gelijk bij verschillende personen en aantallen. Voorbeeld: 她做晚饭。 — ‘Zij kookt het avondeten.’ 晚饭 betekent ‘avondeten’. Het is een zelfstandig naamwoord; samen benoemt het de avondmaaltijd. Voorbeeld: 晚饭好了。 — ‘Het avondeten is klaar.’ 前 betekent hier ‘voordat’. Het staat na 做晚饭 en maakt daarvan de tijdsbepaling ‘voordat ik het avondeten kook’. Ook na een zelfstandig naamwoord kan het een tijdsrelatie aangeven: 饭前 — ‘voor het eten’. 应该 geeft hier aan dat de spreker vindt dat iets moet gebeuren of hoort te gebeuren: ‘moet controleren’. De vorm staat vóór de handeling waarop die beoordeling betrekking heeft. Voorbeeld: 你应该休息。 — ‘Je zou moeten rusten.’ 先 betekent ‘eerst’ en geeft de volgorde aan. Hier wordt 确认 als eerste handeling genoemd; de zin specificeert niet welke latere handeling daarop volgt. Voorbeeld: 先洗手，再吃饭。 — ‘Was eerst je handen en eet daarna.’ 确认 betekent hier ‘controleren en vaststellen’ of ‘bevestigen’. De vorm verandert in het Mandarijn niet voor persoon of tijd; de tijds- en modaliteitsbetekenis komt hier uit de context en uit 应该. Voorbeeld: 请确认地址。 — ‘Controleer of bevestig alstublieft het adres.’ 每个人 betekent ‘iedereen’ in de betekenis ‘elke persoon afzonderlijk’. 每 verdeelt de uitspraak over afzonderlijke personen; 个 is hier het maatwoord bij personen en 人 betekent ‘persoon’. Voorbeeld: 每个人都有选择。 — ‘Iedereen heeft een keuze.’ 饮食限制 betekent ‘dieetbeperkingen’ of ‘beperkingen rond eten en drinken’. Het is een samenstelling van 饮食 (‘voeding; eten en drinken’) en 限制 (‘beperking’). In deze zin worden de beperkingen van alle personen bedoeld, zonder dat de zin zelf zegt welke beperkingen het zijn. De zin is opgebouwd als 我 做晚饭 前 — ‘voordat ik het avondeten kook’ — gevolgd door 应该 先 确认 — ‘moet eerst controleren’ — en daarna 每个人的 饮食限制 — ‘de dieetbeperkingen van iedereen’. 的 verbindt 每个人 met 饮食限制 en drukt hier de relatie ‘van’ uit. Samen betekent de volledige uiting: ‘Voordat ik het avondeten kook, moet ik eerst de dieetbeperkingen van iedereen controleren.’

2. 值得确认一下，因为一位客人不吃乳制品，另一位不吃猪肉。

   Het is de moeite waard om dat te controleren, want een van de gasten eet geen zuivel en een andere eet geen varkensvlees.

   值得

   de moeite waard zijn

   确认一下

   even controleren

   因为

   omdat

   一位

   één persoon

   客人

   gast

   不吃

   niet eten

   乳制品

   zuivelproducten

   另一位

   een andere persoon

   猪肉

   varkensvlees

   Uitgebreide uitleg

   值得 betekent hier dat iets de moeite waard is om te doen. Het patroon 值得 + werkwoord is bruikbaar voor een aanbeveling of beoordeling: 值得学习 = “het is de moeite waard om te leren”. Het onderwerp van 值得 kan hier uit de context worden begrepen: de relevante informatie controleren. 确认一下 betekent hier “even controleren/bevestigen”. 确认 is het werkwoord “bevestigen, controleren of iets klopt”; 一下 maakt de handeling korter of lichter van toon. Samen kun je bijvoorbeeld zeggen: 请确认一下时间。 — “Controleer de tijd even.” 因为 leidt de reden in: “omdat/want”. Het patroon 因为 A，B geeft eerst de reden en daarna de hoofdmededeling. In deze zin staat de reden na de hoofdmededeling, maar 因为 markeert nog steeds duidelijk het redengevende deel. 一位 bestaat uit 一 (“één”) en 位, een beleefde telmaat voor personen. In deze context verwijst het volgens de vertaling naar één van de gasten; 位 is dus niet zelf het woord voor “gast”. Het patroon 一位 + persoonbenaming is bruikbaar, bijvoorbeeld 一位老师 — “een leraar”. 客人 betekent “gast”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan na een telmaat staan, zoals in 一位客人 — “een gast”. 不吃 betekent hier “niet eten”, specifieker: geen bepaald voedsel gebruiken of eten. 不 staat vóór 吃 en maakt de handeling negatief. 吃 is de basisvorm “eten”; 不吃 beschrijft hier de vaste of relevante eetbeperking van de persoon, niet alleen het feit dat die persoon op dit moment niet aan het eten is. Bijvoorbeeld: 他不吃鱼。 — “Hij eet geen vis.” 乳制品 betekent “zuivelproducten”. Het is een zelfstandig naamwoord voor producten die van melk worden gemaakt. In 不吃乳制品 is dit het voedsel dat de eerste gast vermijdt. 另一位 betekent “een andere persoon”, hier volgens de vertaling “een andere [gast]”. 另 geeft “ander” aan en 一位 gebruikt opnieuw de beleefde telmaat voor personen. Het patroon 另一位 + persoonbenaming kan bijvoorbeeld 另一位客人 zijn — “een andere gast”. In de vaste zin staat de persoonbenaming niet opnieuw na 另一位, maar de betekenis blijft door de context begrijpelijk. 猪肉 betekent “varkensvlees”. Het is een zelfstandig naamwoord voor vlees van een varken. In 不吃猪肉 is varkensvlees het voedsel dat de andere persoon vermijdt. Bijvoorbeeld: 她不吃猪肉。 — “Zij eet geen varkensvlees.” De zin begint met 值得确认一下: “het is de moeite waard om het even te controleren”. 因为 introduceert daarna de reden: 一位客人不吃乳制品 — “een van de gasten eet geen zuivelproducten” — en 另一位不吃猪肉 — “een andere eet geen varkensvlees”. Samen betekent de volledige uiting: “Het is de moeite waard om dat te controleren, want een van de gasten eet geen zuivel en een andere eet geen varkensvlees.”

3. 我本来打算做奶油意面，所以需要找一种替代品。

   Ik was van plan om romige pasta te maken, dus heb ik een vervanger nodig.

   本来

   oorspronkelijk; eigenlijk van plan

   打算

   van plan zijn

   做

   maken

   奶油意面

   romige pasta

   所以

   dus

   需要

   nodig hebben

   找

   zoeken

   一种

   een soort

   替代品

   vervanger

   Uitgebreide uitleg

   本来 geeft hier aan dat iets het oorspronkelijke plan of de aanvankelijke bedoeling was. Het is niet op zichzelf een verledenstijd; de betekenis komt uit de combinatie en de context. Een bruikbaar patroon is 本来 + ..., bijvoorbeeld 我本来想休息 — “Ik was oorspronkelijk van plan te rusten”. 打算 betekent “van plan zijn” en staat hier vóór de handeling die men wil uitvoeren. Het is een werkwoord dat een voornemen uitdrukt. In 打算做…… is 做 de geplande handeling. 想 kan in vergelijkbare zinnen ook “willen/van plan zijn” betekenen, maar 打算 benadrukt duidelijker een plan. 做 betekent hier “maken”: de bedoelde handeling is eten bereiden, niet alleen iets in algemene zin doen. De vorm verandert in deze zin niet naar persoon of tijd. Bijvoorbeeld: 她做晚饭 — “Zij maakt avondeten.” 奶油意面 is een compacte woordgroep voor romige pasta: 奶油 verwijst naar room of een romig ingrediënt en 意面 naar pasta. In de vaste zin is dit het gerecht dat men oorspronkelijk wilde maken. Deze woordgroep volgt als doel of inhoud van 做. 所以 verbindt de eerste situatie met het gevolg: “dus”, “daarom”. Het staat hier vóór het gevolg 需要找一种替代品. Een algemeen patroon is 因为……，所以…… — “omdat …, dus …”; in deze zin wordt alleen het gevolggevende verbindingswoord in het hoofddeel gebruikt. 需要 betekent “nodig hebben” of “nodig zijn”. Het drukt hier een concrete behoefte uit: er is een vervangend product nodig. Het kan vóór een zelfstandig naamwoord staan, zoals in 需要时间 — “tijd nodig hebben”, en vóór een werkwoordelijke woordgroep, zoals in 需要找…… — “moeten zoeken naar …”. 找 betekent hier “zoeken naar” of “vinden proberen te vinden”. Het staat na 需要, waardoor het zoeken zelf datgene is wat nodig is. In 找工作 betekent het bijvoorbeeld “werk zoeken”; het woord kan dus zowel een zoekactiviteit als het beoogde vinden beschrijven, afhankelijk van de context. 一种 bestaat uit 一 en het classificerende woord 种. Samen betekent het “een soort” of “een type”. Hier classificeert 种 替代品 als een soort product; 一 stelt in deze formulering niet noodzakelijk een exact geteld exemplaar vast. Vergelijk 两种方法 — “twee methoden/soorten methoden”. 替代品 betekent “vervanger” of “alternatief product”: iets dat de oorspronkelijke optie kan vervangen. 替代 drukt het vervangen uit en 品 maakt er een product of middel van. In deze zin is het de gezochte vervanging voor het ingrediënt of product dat bij het oorspronkelijke plan hoort. Een voorbeeld is 这是牛奶的替代品 — “Dit is een vervanger voor melk.” Samen vormt 我本来打算做奶油意面 de betekenis “Ik was oorspronkelijk van plan romige pasta te maken”. 所以 leidt het gevolg in: 需要找一种替代品 betekent “dus heb ik een vervanger nodig” of letterlijker “dus is het nodig een soort vervanger te zoeken”. Het onderwerp 我 is het expliciete perspectief van de spreker en geldt voor het plan en de behoefte. De volledige zin zegt daarmee dat de spreker een oorspronkelijk kookplan had en daarom een vervangend product moet zoeken.

4. 你可以用橄榄油和蔬菜，代替牛奶做的酱汁。

   Je zou olijfolie en groenten kunnen gebruiken in plaats van een saus op basis van melk.

   你可以

   je kunt

   用

   gebruiken

   橄榄油

   olijfolie

   蔬菜

   groenten

   代替

   in plaats van; vervangen

   牛奶做的

   op basis van melk gemaakt

   酱汁

   saus

   Uitgebreide uitleg

   你可以 betekent hier “je kunt” of, in deze context, “je zou kunnen”. 你 is het tweede-persoonspronomen “jij/je”; 可以 drukt mogelijkheid of toestemming uit. In deze zin gaat het om een mogelijke keuze, niet om een bevel. Een bruikbaar patroon is 主语 + 可以 + werkwoord: 你可以休息。 = “Je kunt rusten.” 用 betekent hier “gebruiken” en staat vóór wat je gebruikt. Het is een zelfstandig werkwoord; het volgende zelfstandig naamwoord is het middel of ingrediënt. Patroon: 用 + middel + werkwoord: 用这把刀切菜。 = “Snijd groenten met dit mes.” 橄榄油 betekent “olijfolie”. Dit is een zelfstandig naamwoord. In de zin is het een van de dingen die met 用 worden gebruikt. Samen met 和 vormt het een opsomming met 蔬菜. 蔬菜 betekent “groenten” en is ook een zelfstandig naamwoord. 和 betekent “en” en verbindt hier 橄榄油 en 蔬菜; de twee worden dus samen als gebruikte ingrediënten of middelen genoemd. 代替 betekent “vervangen” of “in plaats van gebruiken”. Het werkwoord geeft de vervangingsrelatie aan: wat vóór 代替 staat, neemt de plaats in van wat erna staat. Een nuttig patroon is A 代替 B: 豆浆代替牛奶。 = “Sojamelk vervangt melk.” 牛奶做的 betekent letterlijk “met melk gemaakte” of “op basis van melk gemaakte”. 牛奶 is “melk”, en 做 is het werkwoord “maken”. 的 maakt van de voorafgaande beschrijving een bepaling vóór het volgende zelfstandig naamwoord: 牛奶做的酱汁 betekent “saus die met melk is gemaakt”. 做 staat hier dus in de modifier vóór 的; het is niet de hoofdhandeling van de hele zin. 酱汁 betekent “saus”. In 牛奶做的酱汁 is het de kern van de woordgroep: de saus wordt door de voorafgaande bepaling gekarakteriseerd als met melk gemaakt. De zin bouwt zo op: 你可以 geeft de mogelijkheid aan; 用橄榄油和蔬菜 noemt wat je kunt gebruiken; 代替 introduceert de vervanging; en 牛奶做的酱汁 noemt wat vervangen wordt. Het geheel betekent: “Je zou olijfolie en groenten kunnen gebruiken in plaats van een saus op basis van melk.”

5. 这样对客人来说，还是一顿像样的饭吗？

   Zou dat voor gasten nog steeds als een volwaardige maaltijd voelen?

   这样

   zo; op die manier

   对客人来说

   voor gasten

   还是

   nog steeds

   一顿

   een maaltijd

   像样的

   volwaardig; deftig

   饭

   maaltijd; eten

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier “zo” of “op die manier” en verwijst naar de voorgestelde bereidingswijze uit de voorafgaande zin. Het woord kan ook naar een manier of toestand verwijzen. Voorbeeld: 这样做比较简单。 — “Zo doen is eenvoudiger.” 对客人来说 is een vast perspectiefpatroon: 对 + persoon/groep + 来说 betekent “voor iemand, vanuit het standpunt van iemand”. 客人 betekent “gast”; 来说 maakt hier geen werkwoord met een zelfstandige betekenis als “zeggen”, maar markeert wiens beoordeling bedoeld wordt. Voorbeeld: 对孩子来说，这太难了。 — “Voor kinderen is dit te moeilijk.” 还是 betekent in deze vraag “nog steeds”. Het laat zien dat de spreker dezelfde beoordeling onderzoekt ondanks de beschreven bereidingswijze. In andere contexten kan 还是 ook een keuze (“of”) aangeven, maar dat is hier niet de bedoelde functie. 一顿 is een veelgebruikte maatwoordgroep voor één maaltijd of één maaltijdmoment. 顿 is het maatwoord; 一 maakt de groep geschikt om een maaltijd te tellen, maar de Nederlandse vertaling hoeft daarom niet nadrukkelijk “één maaltijd” te zeggen. Voorbeeld: 我吃了一顿热饭。 — “Ik heb een warme maaltijd gegeten.” 像样的 betekent hier “volwaardig”, “deftig” of “behoorlijk”. 像样 is de basisvorm; 的 maakt de beschrijving geschikt om vóór een zelfstandig naamwoord te staan. De uitdrukking beoordeelt iets als voldoende verzorgd of passend, niet alleen als groot. Voorbeeld: 这是一顿像样的晚餐。 — “Dit is een volwaardig diner.” 饭 betekent hier “maaltijd” of “eten” en vormt samen met 一顿 de maaltijdgroep 一顿饭. Het woord kan in andere contexten specifieker naar gekookte rijst verwijzen, maar die beperkte betekenis is hier niet bedoeld. Voorbeeld: 饭好了。 — “Het eten is klaar.” Samen vormen 一顿像样的饭 en de voorafgaande bepalingen de beoordeling van het resultaat: is het, op deze manier, voor gasten nog steeds een behoorlijke maaltijd? Het vraagpartikel 吗 maakt van de hele zin een ja-neevraag. In de gegeven context vraagt de zin dus of deze maaltijd voor gasten nog als volwaardig aanvoelt.

6. 会的，尤其是再加上蘑菇和一份清爽的沙拉。

   Dat zou het zijn, vooral als je champignons en een frisse salade toevoegt.

   会的

   Dat zou het zijn

   尤其是

   vooral

   再加上

   er bovendien bij doen

   蘑菇

   champignons

   一份

   één portie

   清爽的

   fris en licht

   沙拉

   salade

   Uitgebreide uitleg

   会的 geeft hier een bevestigend antwoord op de voorafgaande vraag: in deze context betekent het ongeveer “dat zou het zijn”. 会 kan in andere zinnen ook toekomst of mogelijkheid uitdrukken, maar hier bevestigt het de verwachte beoordeling van de maaltijd. 的 is hier een zinsfinale partikel dat de bevestiging markeert. Voorbeeld: 这样会更好。 — “Zo zou het beter zijn.” 尤其是 betekent “vooral” en legt nadruk op wat daarna komt. Het is een bruikbare manier om één onderdeel als bijzonder belangrijk of opvallend te markeren. 再加上 betekent hier “er bovendien bij doen/toevoegen”. 再 geeft de extra toevoeging aan en 加上 betekent “erbij voegen”; samen vormen ze een compacte constructie vóór wat wordt toegevoegd. Voorbeeld: 再加上一杯茶，就够了。 — “Als je er bovendien een kop thee bij doet, is het genoeg.” 蘑菇 betekent “champignons” of algemener “paddenstoelen”. Het is een zelfstandig naamwoord. In deze zin is het één van de dingen die aan de maaltijd worden toegevoegd. 一份 bestaat uit het telwoord 一 (“één”) en het maatwoord 份, dat vaak een portie, bestelling of afzonderlijke hoeveelheid aanduidt. 一份沙拉 is dus “één portie salade”; 份 is hier het maatwoord bij 沙拉, niet bij 蘑菇. 清爽的 beschrijft het volgende zelfstandig naamwoord. 清爽 betekent hier “fris en licht”; 的 maakt de beschrijving attributief: 清爽的沙拉 is “een frisse, lichte salade”. 清爽 kan in andere contexten ook “verfrissend” of “luchtig en niet zwaar” betekenen, afhankelijk van wat het beschrijft. Een nuttig contrast is 油腻的 — “vet/zwaar”. Voorbeeld: 我喜欢清爽的沙拉。 — “Ik houd van frisse, lichte salades.” 沙拉 betekent “salade” en is het zelfstandig naamwoord dat door 一份 wordt gekwantificeerd en door 清爽的 wordt beschreven. Samen antwoordt 会的 bevestigend op de vraag of het om een volwaardige maaltijd zou gaan. 尤其是再加上蘑菇和一份清爽的沙拉 voegt de relevante omstandigheid toe: vooral als er champignons en één portie frisse, lichte salade bij komen. De hele uiting betekent daarom: “Dat zou het zijn, vooral als je champignons en een frisse salade toevoegt.”

7. 我会发一条简短的消息，问问大家还有没有其他偏好。

   Ik stuur een kort berichtje om te vragen of iemand nog andere voorkeuren heeft.

   我会

   ik zal

   发

   versturen

   简短

   kort

   消息

   bericht

   问问

   even vragen

   大家

   iedereen

   还有没有

   nog ... hebben of niet

   其他

   andere

   偏好

   voorkeur

   Uitgebreide uitleg

   我会 bevat hier het onderwerp 我 (“ik”) en het modale werkwoord 会. In deze zin geeft 会 aan dat de spreker van plan is of verwacht iets te doen: “ik zal”. Het kan in andere contexten ook een aangeleerde vaardigheid aangeven, maar dat is hier niet de bedoelde lezing. Voorbeeld: 我会写邮件。 — “Ik zal een e-mail schrijven.” 发 betekent hier “versturen” of “sturen”. Het is een zelfstandig werkwoord; de vorm verandert hier niet om persoon of aantal uit te drukken. Voorbeeld: 她发消息。 — “Zij stuurt een bericht.” 简短 beschrijft dat iets weinig woorden of inhoud heeft: “kort” of “beknopt”. Het is een beschrijvend woord en staat hier vóór 消息 met 的 ertussen. Voorbeeld: 请写得简短一点。 — “Schrijf het alstublieft wat korter.” 消息 betekent “bericht”, meestal een bericht dat iemand ontvangt. Het is een zelfstandig naamwoord. In 一条简短的消息 staat 条 als maatwoord bij dit soort inhoud of berichten. 一条 drukt hier letterlijk één exemplaar uit, ook al wordt dat in het Nederlands natuurlijk vaak met “een” vertaald. 问问 is de reduplicatie van het werkwoord 问 (“vragen”). De herhaling maakt de handeling hier kort, informeel of voorzichtig van toon: “even vragen”. Het is niet nodig om het als een ander lemma te leren. Voorbeeld: 我问问他。 — “Ik vraag het hem even.” 大家 verwijst naar alle betrokken mensen als groep en betekent hier “iedereen” of “alle betrokkenen”. Het is geen enkelvoudige persoon. Voorbeeld: 大家都同意。 — “Iedereen is het ermee eens.” 还有没有 is een ja-neevraagpatroon met 有 (“hebben” of “er zijn”) en de ontkennende vorm 没有: letterlijk of er nog wel of niet iets is. 还 voegt het idee “nog” toe. In deze zin vraagt het patroon of er bij de betrokken groep nog andere voorkeuren bestaan; het is niet zelf een bevestiging dat zulke voorkeuren bestaan. 其他 betekent “andere” en contrasteert iets met al genoemde of al bekende mogelijkheden. Het staat vóór 偏好 en bepaalt welk soort voorkeuren bedoeld zijn. Voorbeeld: 你有其他问题吗？ — “Heb je nog andere vragen?” 偏好 betekent “voorkeur”. Het is hier een zelfstandig naamwoord: voorkeuren over wat men verkiest. Het kan ook in andere zinnen als werkwoordelijk begrip voorkomen (“de voorkeur geven aan”), maar hier noemt het de voorkeuren als onderwerp van de vraag. Samen vormt 我会发一条简短的消息 de mededeling “Ik zal één kort bericht sturen”. Daarna geeft 问问大家还有没有其他偏好 het doel van dat bericht aan: de spreker zal even aan iedereen vragen of er nog andere voorkeuren zijn. De hele utterance betekent dus: “Ik stuur een kort berichtje om te vragen of iemand nog andere voorkeuren heeft.”

8. 问题要简单一点，不然大家可能会觉得自己给你添麻烦了。

   Houd de vraag eenvoudig, anders kunnen mensen het gevoel krijgen dat ze voor problemen zorgen.

   问题

   vraag

   要

   moet

   简单

   eenvoudig

   一点

   een beetje

   不然

   anders

   大家

   iedereen

   可能会

   misschien zullen

   觉得

   vinden; het gevoel hebben

   自己

   zelf; zichzelf

   给你

   aan jou

   添麻烦

   problemen bezorgen

   Uitgebreide uitleg

   问题 betekent hier “vraag”. Het is een zelfstandig naamwoord; in andere contexten kan het ook “probleem” betekenen, dus de betekenis volgt uit de zin. Voorbeeld: 我有一个问题。 — “Ik heb een vraag.” 要 geeft hier aan wat wenselijk of nodig is: de vraag hoort eenvoudig te zijn. Het is dus niet per se een bevel met absolute verplichting. Als toekomstmarkeerder kan 要 ook “zullen” of “gaan” betekenen, maar dat is hier niet de functie. 简单 betekent “eenvoudig” of “simpel”. In 简单一点 maakt 一点 de formulering zachter: “een beetje eenvoudiger” of natuurlijker in deze context “houd het eenvoudig”. 简单 is een beschrijvend woord; het tegengestelde is 复杂 (“ingewikkeld”). Voorbeeld: 请说得简单一点。 — “Leg het alsjeblieft wat eenvoudiger uit.” 一点 betekent letterlijk “een beetje” en staat hier na 简单 om een beperkte graad aan te geven. Het patroon 形容词 + 一点 kan een verzoek om een lichte verandering uitdrukken, bijvoorbeeld 慢一点 — “iets langzamer”. 不然 betekent “anders”, in de betekenis “als dat niet gebeurt, volgt dit gevolg”. Het verbindt hier de gewenste eenvoudige vraag met het mogelijke negatieve gevolg in het volgende deel. Voorbeeld: 快一点，不然会迟到。 — “Schiet een beetje op, anders komen we te laat.” 大家 betekent “iedereen” of “alle betrokken mensen” als groep. Het is een groepsaanduiding, niet noodzakelijk een letterlijk onbeperkt “iedereen”. Voorbeeld: 大家都喜欢这个。 — “Iedereen vindt dit leuk.” 可能会 combineert mogelijkheid met een mogelijk gevolg: 可能 betekent “mogelijk/misschien” en 会 markeert hier dat het genoemde gevolg kan optreden. Samen betekent dit “misschien zullen” of “mogelijk zullen”. 会 kan in andere zinnen ook gewoonte of vaardigheid uitdrukken; de combinatie met 可能 maakt de mogelijkheid hier expliciet. Voorbeeld: 他可能会迟到。 — “Misschien komt hij te laat.” 觉得 betekent “vinden” of “het gevoel hebben”. Het neemt hier een gedachte of indruk als inhoud: de mensen kunnen de indruk krijgen dat zij problemen veroorzaken. Voorbeeld: 我觉得这个办法很好。 — “Ik vind deze aanpak erg goed.” 自己 betekent “zelf” of “zichzelf”. Hier verwijst het terug naar de mensen die in deze zin als handelende groep worden genoemd: zij kunnen zichzelf zien als degenen die problemen voor jou veroorzaken. Het woord legt de nadruk op de betrokken persoon of personen; het is niet op zichzelf een afzonderlijk persoonlijk voornaamwoord met een vaste persoon. 给你 betekent “jou” in de relatie waarin iets aan jou wordt aangedaan of voor jou gevolgen heeft. 给 markeert hier de persoon die door de handeling wordt geraakt; 你 is “jij/jou”. Voorbeeld: 给你添麻烦了。 — “Ik heb je problemen bezorgd.” 添麻烦 is een vaste werkwoordelijke combinatie: “problemen bezorgen”, “last veroorzaken” of “iemand tot last zijn”. 添 betekent in deze combinatie letterlijk ongeveer “toevoegen”, terwijl 麻烦 “last” of “probleem” betekent. Het patroon 给 + persoon + 添麻烦 betekent dat iemand die persoon last bezorgt. Voorbeeld: 别给别人添麻烦。 — “Bezorg anderen geen last.” Samen betekent 问题要简单一点 dat de vraag eenvoudig moet worden gehouden, met 一点 als verzachting of lichte graadaanduiding. 不然 leidt het alternatief in: als de vraag niet eenvoudig genoeg is, kunnen 大家 — de betrokken mensen — 可能会觉得 dat 自己给你添麻烦了: zij kunnen het gevoel krijgen dat zij jou problemen hebben bezorgd. De volledige betekenis is daarom: “Houd de vraag eenvoudig, anders kunnen mensen het gevoel krijgen dat ze voor problemen zorgen.”

9. 这条消息可以简单地说，我想做适合大家吃的东西。

   In het bericht kan gewoon staan dat ik iets wil maken dat voor iedereen geschikt is.

   这条消息

   dit bericht

   可以

   kunnen

   简单地

   eenvoudig

   说

   zeggen

   我想

   ik wil

   做

   maken

   适合

   geschikt zijn voor

   大家

   iedereen

   吃

   eten

   的

   maakt een beschrijvende bepaling

   东西

   iets

   Uitgebreide uitleg

   这条消息 betekent hier “dit bericht”. 这 is een aanwijzend woord (“dit/deze”), 条 is het maatwoord dat bij een bericht wordt gebruikt, en 消息 betekent “bericht” of “mededeling”. Samen vormt dit het onderwerp van de zin. 可以 geeft hier mogelijkheid of toelaatbaarheid aan: “kan”. Een veelgebruikt patroon is 可以 + werkwoord, bijvoorbeeld 可以开始 — “je kunt beginnen”. In deze zin gaat het om wat er in het bericht kan staan, niet om een vermogen van een persoon. 简单地 beschrijft hoe het zeggen gebeurt: “eenvoudig” of “op eenvoudige wijze”. 简单 betekent “eenvoudig”; 地 maakt er hier een bijwoordelijke bepaling van die het volgende werkwoord nader bepaalt. Vergelijk 慢慢地说 — “langzaam spreken”. 说 is het werkwoord “zeggen” of “formuleren”. In combinatie met 可以简单地 ontstaat 可以简单地说: “kan eenvoudig gezegd worden” of, passend bij de vaste vertaling, “kan er gewoon staan”. 我想 betekent hier “ik wil”. 想 kan in andere contexten ook “denken” betekenen, maar met een daaropvolgend werkwoord drukt het hier de wens uit om iets te doen. Het patroon 我想 + werkwoord is bruikbaar in zinnen als 我想休息 — “Ik wil rusten.” 做 betekent “maken” of “doen”. Hier krijgt het de concrete betekenis “maken”, omdat het een te maken 东西 introduceert. 我想做 betekent dus “ik wil maken”. 适合 betekent “geschikt zijn voor” of “passen bij”. Het wordt vaak gevolgd door degene of datgene waarvoor iets geschikt is, zoals 适合孩子 — “geschikt voor kinderen”. In deze zin wordt daarna aangegeven waarvoor het geschikt is: om door iedereen gegeten te worden. 大家 is een collectieve aanduiding voor “iedereen” of “alle aanwezigen” binnen de relevante groep. Het woord zelf zegt niet hoeveel mensen die groep omvat. Hier is de bedoelde betekenis volgens de vertaling “iedereen”. 吃 is het werkwoord “eten”. In 大家吃 is 大家 degene(n) die eet/e­ten: “iedereen eet” of, binnen de grotere bepaling, “door iedereen te eten”. 的 koppelt de voorafgaande beschrijving aan het zelfstandig naamwoord erna. Het patroon 适合大家吃的 + zelfstandig naamwoord betekent “een zelfstandig naamwoord dat geschikt is voor iedereen om te eten”. 的 betekent hier dus niet op zichzelf “dat”, maar markeert de beschrijvende bepaling. 东西 betekent “iets”, “ding” of “spul”. In deze zin verwijst het naar iets dat gemaakt kan worden, en de bepaling ervoor specificeert welk soort iets: 适合大家吃的东西, “iets dat voor iedereen geschikt is om te eten”. De hele opbouw is: 这条消息 + 可以简单地说 + 我想做 + 适合大家吃的东西. Dat geeft de betekenis: “In het bericht kan gewoon staan dat ik iets wil maken dat voor iedereen geschikt is.”

10. 这样听起来很体贴，也给了他们清楚回答的机会。

    Dat klinkt attent en geeft hun de kans om duidelijk te antwoorden.

    这样

    zo

    听起来

    klinkt

    很体贴

    attent

    也

    ook

    给了

    geeft

    他们

    hun

    清楚

    duidelijk

    回答

    antwoorden

    机会

    kans

    Uitgebreide uitleg

    这样 betekent hier “zo” of “op deze manier”. Het verwijst naar de manier waarop iets wordt gezegd of gedaan. Een bruikbaar patroon is 这样 + werkwoord: “het op deze manier doen”. 听起来 betekent “klinken” en bestaat uit 听 (“horen/luisteren”) plus 起来, dat hier aangeeft hoe iets overkomt. Het patroon 听起来 + beschrijving betekent “klinken als/overkomen als …”. Voorbeeld: 听起来不错。 — “Dat klinkt goed.” 很体贴 beschrijft hoe iets overkomt: attent. 体贴 is het beschrijvende woord; 很 versterkt de beschrijving en maakt de combinatie natuurlijk als predicaat. 很 hoeft hier geen exact meetbare graad van “zeer” uit te drukken. Voorbeeld: 她很体贴。 — “Zij is erg attent.” 也 betekent “ook” en voegt een tweede bewering toe aan wat ervoor staat. 给了 komt van 给 (“geven”) met 了. Hier geeft de vorm weer dat het geven van de gelegenheid als gerealiseerd of tot stand gekomen wordt voorgesteld; de vaste Nederlandse vertaling geeft dit weer als “geeft”, niet als een gewone verleden tijd. Het werkwoord zelf verandert niet naar persoon of getal. Een bruikbaar patroon is 给 + ontvanger + iets: “iemand iets geven”. 他们 betekent “hun/hen” en is een persoonlijk voornaamwoord voor meerdere personen als ontvanger of object. De vorm markeert geen grammaticaal geslacht. In 给了他们 zijn zij degenen die de kans krijgen. 清楚 betekent hier “duidelijk”. Voor 回答 beschrijft het de manier waarop de handeling gebeurt: duidelijk antwoorden. Het benoemt dus niet de kans en niet de persoon die antwoordt. 回答 betekent hier “antwoorden” en is een werkwoord. In andere contexten kan het ook als zelfstandig naamwoord worden gebruikt, maar in 清楚回答 benoemt het de handeling die men duidelijk uitvoert. Voorbeeld: 请回答问题。 — “Beantwoord de vraag alstublieft.” 机会 is een zelfstandig naamwoord en betekent “kans” of “gelegenheid”. In het patroon 给某人机会 + werkwoord krijgt iemand de gelegenheid om iets te doen. In deze zin koppelt 的 de handeling 清楚回答 aan 机会: 清楚回答的机会 betekent “de kans om duidelijk te antwoorden”. Samen vormen 这样听起来很体贴 en 也给了他们清楚回答的机会 twee verbonden predicaten. De eerste zegt dat iets zo attent klinkt; 也 voegt eraan toe dat het hun bovendien de kans geeft om duidelijk te antwoorden. De hele uiting betekent: “Dat klinkt attent en geeft hun de kans om duidelijk te antwoorden.”