De timing van een etentje plannen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 客人可能会在主菜还在做的时候到达。

   De gasten kunnen aankomen terwijl het hoofdgerecht nog wordt klaargemaakt.

   客人

   gasten

   可能会

   kunnen / mogelijk zullen

   在 … 的时候

   terwijl / wanneer

   主菜

   hoofdgerecht

   还在做

   nog worden klaargemaakt

   到达

   aankomen

   Uitgebreide uitleg

   客人 betekent hier “de gasten”. In het Chinees heeft dit zelfstandig naamwoord geen verplichte meervoudsvorm; het meervoud blijkt hier uit de vaste Nederlandse vertaling, niet uit een aparte uitgang. Voor één gast kan bijvoorbeeld 一个客人 worden gebruikt: “één gast”. 可能会 drukt samen mogelijkheid voor een toekomstige gebeurtenis uit: “kunnen” of “mogelijk zullen”. 可能 geeft de onzekerheid aan; 会 plaatst de gebeurtenis in een verwachte of toekomstige situatie. Bijvoorbeeld: 他可能会迟到。 — “Hij kan te laat komen.” 在……的时候 is een tijdspatroon met de betekenis “terwijl” of “wanneer”. Het gedeelte vóór 的时候 benoemt de situatie die op dat moment voortduurt. Bijvoorbeeld: 在我做饭的时候，他打电话。 — “Terwijl ik kookte, belde hij.” 主菜 betekent “hoofdgerecht”. 主 geeft hier de hoofd- of belangrijkste positie aan, tegenover bijvoorbeeld een bijgerecht; 菜 kan in deze samenstelling een gerecht betekenen. Bijvoorbeeld: 主菜已经好了。 — “Het hoofdgerecht is al klaar.” 还在做 betekent hier “nog worden klaargemaakt”. 还 geeft aan dat de handeling nog niet voltooid is, en 在 voor het werkwoord markeert de voortgaande handeling. 做 betekent in deze context “maken” of “bereiden”; het onderwerp van die handeling is het hoofdgerecht, terwijl de Nederlandse vertaling dit natuurlijk passief weergeeft. Bijvoorbeeld: 饭还在做。 — “Het eten wordt nog klaargemaakt.” 到达 betekent “aankomen” of “arriveren”. Het is een werkwoord voor het bereiken van een plaats of bestemming. Bijvoorbeeld: 客人八点到达。 — “De gasten komen om acht uur aan.” Samen vormt 客人可能会在主菜还在做的时候到达。 de structuur “De gasten kunnen aankomen terwijl het hoofdgerecht nog wordt klaargemaakt.” 在主菜还在做的时候 geeft de gelijktijdige situatie aan; 可能会 maakt duidelijk dat hun aankomst mogelijk is, niet zeker. De hele zin beschrijft dus een mogelijke toekomstige aankomst tijdens het nog voortgaande klaarmaken van het hoofdgerecht.

2. 那就先上一道简单的开胃菜，让大家先安顿下来。

   Dan kun je een eenvoudig voorgerecht serveren, zodat iedereen rustig kan gaan zitten.

   那就

   dan ...

   先

   eerst

   上

   serveren

   一道

   één gerecht

   简单的

   eenvoudig

   开胃菜

   voorgerecht

   让

   laten

   大家

   iedereen

   安顿下来

   zich rustig installeren

   Uitgebreide uitleg

   那就 betekent hier “dan/in dat geval”. 那 verwijst naar de voorafgaande situatie en 就 markeert wat daaruit volgt. Het is een bruikbaar patroon voor een voorstel of conclusie: 那就 + handeling = “dan …”. In deze zin blijft de uitvoerder van de handeling ongenoemd; de Nederlandse vertaling maakt daar “kun je” van. 先 betekent “eerst” of “aanvankelijk”. Het plaatst 上 vóór een andere mogelijke handeling in de tijd: eerst wordt dit gerecht geserveerd, zodat de aanwezigen intussen tot rust kunnen komen. Een herbruikbaar patroon is 先 + werkwoord: 先吃饭 = “eerst eten”. 上 betekent hier niet “omhooggaan”, maar in een eetcontext “op tafel brengen” of “serveren”. Het is een werkwoord met meerdere contextafhankelijke betekenissen. In 上菜 heeft het dezelfde culinaire betekenis; in de vaste zin wordt het object (一道简单的开胃菜) er direct achter geplaatst. 一道 bestaat uit 一 plus de maatwoordvorm 道. 道 wordt onder andere gebruikt voor gerechten; daarom verwijst de combinatie hier naar één gerecht. Het maatwoord hoort bij 开胃菜, niet bij 简单的. Bijvoorbeeld: 两道菜 betekent “twee gerechten”. 简单的 betekent hier “eenvoudig”. 简单 is de basisvorm van het beschrijvende woord en 的 maakt de woordgroep geschikt om vóór een zelfstandig naamwoord te staan: 简单的菜 = “een eenvoudig gerecht”. De zin zegt iets over de eenvoud van het voorgerecht, niet over de hoeveelheid ervan. 开胃菜 betekent “voorgerecht” of “aperitiefhapje”: het gerecht dat vóór de hoofdmaaltijd wordt geserveerd. In deze zin is het het object van 上. Het woord kan als zelfstandig naamwoord worden gebruikt, bijvoorbeeld in 开胃菜很好吃 (“Het voorgerecht is lekker”). 让 betekent “laten” en leidt een veroorzaakte situatie in. Het patroon 让 + persoon/groep + werkwoord of toestand beschrijft dat iemand of iets ervoor zorgt dat die groep iets doet of in die toestand komt. Hier is 大家 de groep die door de handeling tot 安顿下来 wordt gebracht. 大家 betekent “iedereen” of “alle aanwezigen” in de relevante groep. Het is een meervoudige groepsaanduiding, maar het Chinese woord krijgt hier geen aparte werkwoordsvorm voor persoon of getal. In deze context sluit het aan bij de aanwezigen die rustig kunnen gaan zitten. 安顿下来 betekent hier “zich rustig installeren” of “tot rust komen”. 安顿 is het werkwoord “regelen dat iemand zich ergens vestigt of op zijn gemak raakt”; 下来 geeft hier het bereiken van die stabiele toestand aan. De combinatie hoeft niet uitsluitend letterlijk “zitten” te betekenen, al past “gaan zitten” bij de vaste vertaling en de maaltijdcontext. Samen ontstaat de structuur 那就先 + handeling + 让 + groep + toestand: “Dan kun je eerst een eenvoudig voorgerecht serveren, zodat iedereen rustig kan gaan zitten.” 一道简单的开胃菜 is wat er wordt geserveerd; 让大家安顿下来 geeft het beoogde gevolg van die eerste stap aan.

3. 他们到之前，我可以把沙拉和面包准备好。

   Ik kan de salade en het brood klaarmaken voordat ze aankomen.

   他们

   ze

   到

   aankomen

   之前

   voordat

   我可以

   ik kan

   沙拉

   salade

   面包

   brood

   准备好

   klaarmaken

   Uitgebreide uitleg

   他们 betekent hier “ze” en verwijst naar de personen die volgens de vaste vertaling zullen aankomen. Dit voornaamwoord is meervoudig; het geeft op zichzelf geen informatie over wie die personen precies zijn. 到 betekent in deze zin “aankomen”. Het staat vóór 之前 en vormt met die tijdsaanduiding de bijzin “voordat ze aankomen”. In andere contexten kan 到 ook “naar/op … gaan” of “bereiken” betekenen, maar hier is de aankomstbetekenis passend. 之前 betekent “voordat” wanneer het een gebeurtenis in de tijd vooraf laat gaan aan een andere gebeurtenis. Het patroon werkwoord + 之前 is bruikbaar voor “voordat …”. Voorbeeld: 吃饭之前洗手。 — “Was je handen voordat je eet.” 我可以 betekent “ik kan”. 我 is “ik” en 可以 drukt hier mogelijkheid of toestemming uit; samen geven ze aan dat de spreker de handeling kan uitvoeren. Voorbeeld: 我可以帮你。 — “Ik kan je helpen.” 沙拉 betekent “salade”. Het is hier een zelfstandig naamwoord en is een van de dingen die de spreker kan klaarmaken. 面包 betekent “brood”. Ook dit is een zelfstandig naamwoord en vormt samen met 沙拉 de opgesomde inhoud van wat wordt klaargemaakt. De structuur 沙拉和面包 betekent “de salade en het brood”; 和 verbindt de twee naamwoordgroepen. 准备好 betekent hier “klaarmaken” of “gereedmaken”. 准备 betekent “voorbereiden/klaarmaken”, terwijl 好 erachter het bereikte resultaat aangeeft: iets is klaargemaakt en klaar. Het patroon werkwoord + 好 kan dus een voltooide, gewenste toestand uitdrukken. Voorbeeld: 我把房间准备好。 — “Ik maak de kamer klaar.” Samen vormt 他们到之前 de tijdsbepaling “voordat ze aankomen”. Daarna geeft 我可以 aan dat de spreker daartoe in staat is, en 把沙拉和面包准备好 noemt de twee dingen die als resultaat klaargemaakt zullen zijn. De volledige betekenis is daarom: “Ik kan de salade en het brood klaarmaken voordat ze aankomen.”

4. 这样主菜就有一点额外的时间，又不会让人觉得晚餐推迟了。

   Dat geeft het hoofdgerecht wat extra tijd, zonder dat het lijkt alsof het diner vertraging heeft.

   这样

   op deze manier

   主菜

   hoofdgerecht

   就

   dan; daardoor

   有一点

   een beetje hebben

   额外的

   extra

   时间

   tijd

   又

   en ook

   不会

   zal niet

   让人觉得

   mensen het gevoel geven

   晚餐

   diner

   推迟了

   is uitgesteld

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier ‘zo’ of ‘op deze manier’ en verwijst naar de zojuist beschreven aanpak. Het is een aanwijzend bijwoord: het noemt de manier, niet een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 这样做比较方便。— Zo doen is handiger. 主菜 betekent ‘hoofdgerecht’. 菜 kan in andere contexten onder meer naar een gerecht of een groentegerecht verwijzen; in deze combinatie bepaalt 主菜 dat het om het hoofdgerecht gaat. Voorbeeld: 主菜已经好了。— Het hoofdgerecht is al klaar. 就 staat na de voorwaarde of situatie en markeert hier het daaruit volgende resultaat: ‘dan’ of ‘daardoor’. Het is niet zelf het werkwoord ‘geven’; de betekenis ontstaat samen met 有一点额外的时间. Voorbeeld: 你现在走，就能赶上。— Als je nu vertrekt, kun je het nog halen. 有一点 betekent hier ‘een beetje hebben’ of ‘wat krijgen’. 有 is de werkwoordsvorm ‘hebben/krijgen’; 一点 beperkt de hoeveelheid en drukt een kleine mate uit. Het zegt niet dat er precies één eenheid is. Voorbeeld: 我有一点时间。— Ik heb een beetje tijd. 额外的 is een beschrijvend woord met de betekenis ‘extra’ of ‘aanvullend’. 的 verbindt dit met het zelfstandig naamwoord 时间: het is dus de tijd die extra is, niet het hoofdgerecht. Voorbeeld: 我们需要额外的帮助。— We hebben extra hulp nodig. 时间 betekent ‘tijd’. In 时间 is 时 ‘tijd/uur’ en 间 maakt hier deel uit van het vaste woord; het is niet nodig om de vorm als een Nederlandse meervoudsvorm te behandelen. Voorbeeld: 还有时间。— Er is nog tijd. 又 staat hier in de combinatie 又……不会…… en verbindt een tweede gevolg met het eerste: naast het extra uitstel voor het hoofdgerecht treedt ook het ongewenste effect niet op. In deze zin betekent het dus ongeveer ‘en tegelijk ook’. Voorbeeld: 这样既省钱，又省时间。— Zo bespaar je zowel geld als tijd. 不会 betekent hier ‘zal niet’ of ‘zal waarschijnlijk niet’. 不 ontkent en 会 geeft verwachting of waarschijnlijkheid aan; samen voorspellen ze dat het volgende effect uitblijft. Dit is niet hetzelfde als een eenvoudig feit in de tegenwoordige tijd met alleen 不. Voorbeeld: 他不会迟到。— Hij zal niet te laat komen. 让人觉得 is een causatieve constructie: 让 betekent ‘ervoor zorgen dat’ of ‘laten’, 人 betekent hier mensen in het algemeen, en 觉得 betekent ‘vinden’ of ‘het gevoel hebben’. Samen betekent de constructie ‘mensen het gevoel geven dat …’ of ‘het laten lijken alsof …’. Het specifieke soort mensen wordt in de zin niet nader bepaald. Voorbeeld: 这件衣服让人觉得很舒服。— Deze kleding geeft een comfortabel gevoel. 晚餐 betekent ‘diner’ of ‘avondmaaltijd’. 晚 betekent ‘avond/laat’ en 餐 verwijst naar een maaltijd; samen vormt dit het woord voor de avondmaaltijd. Voorbeeld: 晚餐几点开始？— Hoe laat begint het diner? 推迟了 betekent hier ‘is uitgesteld’ of ‘is later gemaakt’. 推迟 is het werkwoord ‘uitstellen’; 了 markeert dat de beschreven verandering of gebeurtenis als gerealiseerd wordt voorgesteld. 推迟 verandert niet van vorm voor persoon of getal. Voorbeeld: 会议推迟了。— De vergadering is uitgesteld. De volledige opbouw is: ‘Zo’ + ‘heeft het hoofdgerecht wat extra tijd’ + ‘en tegelijk’ + ‘zal het niet’ + ‘mensen het gevoel geven’ + ‘dat het diner is uitgesteld’. De zin zegt dus dat deze aanpak het hoofdgerecht extra tijd geeft, zonder dat het voor mensen lijkt alsof het diner daardoor is uitgesteld.

5. 大家都到了以后，我要不要做蔬菜？

   Moet ik de groenten koken zodra iedereen is aangekomen?

   大家

   iedereen

   都到了

   allemaal aangekomen

   以后

   nadat; zodra

   我要不要

   zal ik ...?

   做

   maken; bereiden

   蔬菜

   groenten

   Uitgebreide uitleg

   大家 betekent hier ‘iedereen’ of ‘alle aanwezigen’. Het is een zelfstandig naamwoord/pronomen voor de groep mensen als geheel. Voorbeeld: 大家都喜欢这道菜。 = Iedereen vindt dit gerecht lekker. 在 都到了 is 都 een bijwoord met de betekenis ‘allemaal’ of ‘iedereen ...’. 到了 is de vorm van 到 ‘aankomen’ met 了, dat hier aangeeft dat het aankomen als gebeurtenis voltooid is. Samen betekent 都到了 dus ‘iedereen is aangekomen’: het gaat om de aankomst van alle mensen in de bedoelde groep, niet om een aparte meervoudsvorm van 到. 以后 betekent ‘nadat’ of ‘later, daarna’. In deze zin volgt het op de gebeurtenis 大家都到了 en maakt het daarvan een tijdsbepaling: nadat iedereen is aangekomen. Patroon: gebeurtenis + 以后, bijvoorbeeld 吃饭以后 = nadat we gegeten hebben. 我要不要 is een ja-neevraag van het patroon 要不要 + werkwoord. 要 betekent hier ‘moeten/zullen’ in de vraag naar de gewenste of aanbevolen handeling, en 不要 vormt de ontkenning; samen vraagt 要不要 of de spreker iets wel of niet moet doen. De vorm verandert niet naar persoon of tijd zoals een werkwoord in sommige andere talen. Voorbeeld: 我们要不要现在走？ = Zullen we nu vertrekken? 做 betekent ‘maken’ of ‘bereiden’. In deze context gaat het door het volgende zelfstandig naamwoord om het bereiden van eten: 做蔬菜 wordt door de vaste vertaling concreet opgevat als ‘de groenten koken’. 做 kan ook andere dingen betekenen, zoals ‘maken’ in 做饭 ‘koken’ of ‘eten bereiden’. Voorbeeld: 我来做饭。 = Ik ga koken. 蔬菜 betekent ‘groenten’ en is een zelfstandig naamwoord. Het woord benoemt groenten als voedselcategorie; het bevat op zichzelf geen aanduiding van een specifieke hoeveelheid. Voorbeeld: 我们需要买蔬菜。 = We moeten groenten kopen. De zin is opgebouwd als de tijdsbepaling 大家都到了以后, ‘nadat iedereen is aangekomen’, gevolgd door de vraag 我要不要做蔬菜, ‘moet ik de groenten bereiden/koken?’. Samen betekent de volledige uiting: ‘Moet ik de groenten koken zodra iedereen is aangekomen?’ De context maakt duidelijk dat de spreker het bereiden tot dat moment uitstelt, zodat de groenten verser zijn bij het serveren.

6. 蔬菜刚做好的时候味道更好，所以等到快要上菜时再做。

   Ze smaken vers bereid beter, dus wacht tot het bijna tijd is om ze te serveren.

   蔬菜

   groenten

   刚

   net

   做好的

   klaargemaakt

   时候

   moment

   味道

   smaak

   更好

   beter

   所以

   dus

   等到

   wachten tot

   快要

   bijna

   上菜

   opdienen

   再做

   pas daarna maken

   Uitgebreide uitleg

   蔬菜 betekent hier “groenten”. Het is het onderwerp van het eerste deel en het weggelaten object van 做 in het tweede deel: de groenten worden bereid en later opgediend. Het meervoud blijkt hier uit de betekenis, niet uit een aparte meervoudsvorm in het Chinees. 刚 betekent “net” of “zojuist” en staat vóór de handeling of toestand waarop het betrekking heeft. In 刚做好 geeft het aan dat de groenten pas klaar zijn. 做好的 komt van 做好: 做 is “maken/bereiden” en 好 geeft aan dat het resultaat bereikt is, dus “klaarmaken” → “klaar zijn”. 的 maakt deze beschrijving geschikt vóór 时候: het moment waarop ze net klaargemaakt zijn. 做好 is hier geen gewone verleden tijd; de combinatie benadrukt het voltooide resultaat. 时候 betekent “moment” of “wanneer”. De vorm 刚做好的时候 betekent letterlijk “op het moment dat ze net klaargemaakt zijn”. Een veelgebruikt patroon is [situatie] 的时候 — “wanneer/op het moment dat [situatie]”. 味道 betekent “smaak”. In deze zin gaat het om hoe de groenten smaken, niet om het bereiden zelf. 更好 betekent “beter”. 好 is de basisvorm “goed”; 更好 is de vergelijkende vorm “beter”, met 更 als markering van een hogere graad. Voorbeeld: 今天比昨天更好。 — “Vandaag is het beter dan gisteren.” 所以 betekent “dus” en verbindt de reden met het gevolg dat daarna komt. Het eerste deel geeft de reden; het tweede deel zegt wat men daarom moet doen. 等到 betekent “wachten tot”. Het leidt het tijdstip in waarop de volgende handeling plaatsvindt. Het is hier een tijdsconstructie, niet alleen een algemeen verzoek om te wachten. 快要 betekent “bijna” of “op het punt staan om”. Het staat vóór 上菜 en geeft aan dat het opdienen bijna begint. Het beschrijft dus een naderend tijdstip, niet dat het opdienen al begonnen is. 上菜 betekent “gerechten opdienen” of “het eten serveren”. 上 betekent in deze vaste combinatie dat het eten naar de tafel wordt gebracht; 菜 verwijst hier naar het gerecht/de gerechten. Voorbeeld: 快要上菜了。 — “Het eten wordt bijna opgediend.” 再做 betekent “daarna pas maken/bereiden”. 再 plaatst 做 ná een eerder genoemde gebeurtenis: eerst wachten tot het bijna tijd is om te serveren, daarna de groenten bereiden. 再 is hier dus geen onderdeel van het werkwoord 做, maar een tijdsmarkeerder. Samen betekent 蔬菜刚做好的时候味道更好 dat de groenten beter smaken wanneer ze net zijn klaargemaakt. 所以 leidt het gevolg in: 等到快要上菜时再做 — wacht tot het bijna tijd is om ze te serveren en bereid ze dan pas. De volledige betekenis is: “Ze smaken vers bereid beter, dus wacht tot het bijna tijd is om ze te serveren en maak ze dan pas.”

7. 招待客人让人觉得压力很大，因为安排好所有事情的时间比做饭更难。

   Gasten ontvangen voelt stressvol, omdat alles op het juiste moment laten gebeuren moeilijker is dan koken.

   招待客人

   gasten ontvangen

   让人觉得

   iemand het gevoel geven

   压力

   druk; stress

   很大

   erg groot; sterk

   因为

   omdat

   安排好

   goed regelen

   所有事情

   alles; alle zaken

   时间

   tijd; timing

   比

   dan; vergeleken met

   做饭

   koken

   更难

   moeilijker

   Uitgebreide uitleg

   招待客人 betekent hier “gasten ontvangen”. 招待 is het werkwoord “gastvrij ontvangen of verzorgen”; 客人 betekent “gast(en)”. Samen vormt dit een bruikbare werkwoordgroep: 招待 + persoon/personen. Voorbeeld: 他喜欢招待朋友。 — “Hij ontvangt graag vrienden.” 让人觉得 betekent “iemand het gevoel geven dat …”. 让 betekent “laten”; 人 verwijst hier algemeen naar mensen of iemand, niet naar een specifiek genoemde persoon; 觉得 betekent “vinden” of “het gevoel hebben”. Wat erop volgt, 压力很大, is de inhoud van dat gevoel. Voorbeeld: 这让人觉得很方便。 — “Dit geeft mensen het gevoel dat het erg handig is.” 压力 betekent hier “druk” of “stress” en is een zelfstandig naamwoord. In deze zin gaat het om ervaren mentale belasting. Voorbeeld: 工作给他很大压力。 — “Het werk bezorgt hem veel stress.” 很大 betekent letterlijk “erg groot”, maar bij 压力 betekent het “erg sterk” of “groot” in de zin van intens. 大 is het beschrijvende woord; 很 versterkt het. Het beschrijft hier de mate van 压力, niet een fysieke omvang. Voorbeeld: 压力很大。 — “De druk is erg groot.” 因为 betekent “omdat” en introduceert de reden voor de hoofdmededeling. Het daaropvolgende deel verklaart waarom gasten ontvangen stressvol aanvoelt. Een veelgebruikt patroon is 因为 A，所以 B: “omdat A, daarom B”. In de gegeven zin staat alleen 因为 A; het gevolg staat ervoor. 安排好 betekent “goed regelen” of “zo regelen dat iets geregeld is”. 安排 is het werkwoord “plannen” of “regelingen treffen”; 好 volgt hier als resultaatcomplement en geeft aan dat de regeling geslaagd of volledig is. Het betekent dus meer dan alleen “plannen”: iets wordt goed voor elkaar gebracht. Voorbeeld: 我已经安排好会议了。 — “Ik heb de vergadering al goed geregeld.” 所有事情 betekent “alles” of “alle zaken”. 所有 drukt volledigheid uit en 事情 betekent “zaken” of “aangelegenheden”. Samen verwijzen ze naar alle zaken die in deze situatie geregeld moeten worden, zonder ze afzonderlijk op te sommen. 时间 betekent “tijd” of, in deze verbinding, de timing van gebeurtenissen. In 安排好所有事情的时间 gaat het niet om de hoeveelheid tijd die nodig is, maar om het juiste tijdstip of de juiste tijdsplanning voor alle zaken. 的 verbindt hier de voorafgaande bepaling met 时间: de timing die bij alle zaken hoort. Voorbeeld: 我们要安排好活动的时间。 — “We moeten het tijdstip van de activiteit goed plannen.” 比 markeert een vergelijking. Het patroon is A 比 B + beschrijvend woord: A heeft de betreffende eigenschap in sterkere mate dan B. Hier wordt het goed plannen van de timing van alle zaken met koken vergeleken; 比 betekent hier dus “dan” of “vergeleken met”, niet “meer” op zichzelf. 做饭 betekent “koken” of “een maaltijd klaarmaken”. Het is een gebruikelijke werkwoordgroep die hier als vergelijkingspunt zelfstandig staat. 做饭 moet als geheel worden geleerd; in deze vaste combinatie betekent het “koken”. Voorbeeld: 她会做饭。 — “Zij kan koken.” 更难 betekent “moeilijker”. 难 is de basisvorm “moeilijk”; 更 maakt de vergelijking sterker en betekent hier “meer” of “nog”. In 比做饭更难 zegt 更难 dat het eerder genoemde goed plannen van de timing van alles moeilijker is dan koken. Voorbeeld: 安排时间比做饭更难。 — “Tijd plannen is moeilijker dan koken.” De hele structuur is 招待客人 — “gasten ontvangen” — gevolgd door 让人觉得压力很大: dit geeft mensen het gevoel dat de druk erg groot is, dus dat het stressvol is. Daarna geeft 因为 de reden: 安排好所有事情的时间 gaat over het goed plannen van de timing van alle zaken, 比做饭 markeert koken als vergelijkingspunt, en 更难 zegt dat die planning moeilijker is. Samen betekent de zin: “Gasten ontvangen voelt stressvol, omdat alles op het juiste moment laten gebeuren moeilijker is dan koken.”

8. 做一个简单的上菜计划：饮料、开胃菜，然后是主菜。

   Maak een eenvoudig serveerplan: drankjes, het voorgerecht en daarna het hoofdgerecht.

   做

   maken

   一个

   een

   简单的

   eenvoudig

   上菜

   opdienen

   计划

   plan

   饮料

   drankjes

   开胃菜

   voorgerecht

   然后是

   daarna komt

   主菜

   hoofdgerecht

   Uitgebreide uitleg

   做 betekent hier “maken” en staat vooraan in de opdracht 做一个简单的上菜计划. Deze werkwoordsvorm verandert in het Chinees niet voor persoon of getal en markeert op zichzelf geen verleden of tegenwoordige tijd. In deze context geeft de hele werkwoordgroep een instructie: 做计划 betekent “een plan maken”. 一个 bestaat uit 一 (“één”) en het maatwoord 个. Chinees gebruikt vaak een getal plus maatwoord vóór een zelfstandig naamwoord; 个 is een algemeen maatwoord. Hier introduceert 一个 een plan, zonder dat precies één plan als hoeveelheid wordt benadrukt. Voorbeeld: 做一个安排。 — “Maak een regeling.” 简单的 betekent hier “eenvoudig”. 简单 is de beschrijvende vorm en 的 verbindt die beschrijving met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 简单的计划 betekent “een eenvoudig plan”. 简单 krijgt hier geen aparte vorm voor geslacht of getal. Voorbeeld: 重要的事情 — “belangrijke zaken”. 上菜 betekent hier “gerechten opdienen”. Het is een werkwoordelijke uitdrukking; in 上菜计划 beschrijft het waarvoor het plan dient. Voorbeeld: 先上菜。 — “Serveer eerst de gerechten.” 计划 betekent “plan”. Samen met het voorafgaande 上菜 vormt het 上菜计划, “serveerplan”: een plan voor het opdienen. Voorbeeld: 这是晚餐的计划。 — “Dit is het plan voor het diner.” 饮料 betekent “drankjes” of “drank”. In deze opsomming is het het eerste geplande onderdeel. 饮料 is het gebruikelijke woord voor drank(en), niet een combinatie die je hier als twee losse Nederlandse woorden moet leren. Voorbeeld: 饮料在桌上。 — “De drankjes staan op tafel.” 开胃菜 betekent “voorgerecht”. In deze zin is het het tweede onderdeel van het serveerplan, na 饮料. Voorbeeld: 先上开胃菜。 — “Serveer eerst het voorgerecht.” 然后是 betekent “daarna komt”. 然后 geeft de volgorde aan en 是 koppelt het volgende onderdeel aan die positie. Voorbeeld: 先是汤，然后是主菜。 — “Eerst is er soep, daarna komt het hoofdgerecht.” 主菜 betekent “hoofdgerecht”. 主 geeft hier de hoofd- of centrale rol aan en 菜 verwijst in deze combinatie naar een gerecht. Het is het laatste genoemde onderdeel van de volgorde. Voorbeeld: 主菜很快就来了。 — “Het hoofdgerecht kwam al snel.” Samen vormt 做一个简单的上菜计划 de opdracht “Maak een eenvoudig serveerplan”. Na de dubbele punt volgt de volgorde: 饮料 (“drankjes”), 开胃菜 (“het voorgerecht”) en met 然后是 (“daarna komt”) 主菜 (“het hoofdgerecht”). De volledige betekenis is: “Maak een eenvoudig serveerplan: drankjes, het voorgerecht en daarna het hoofdgerecht.”

9. 我可以把这张清单放在炉子旁边。

   Ik kan die checklist bij het fornuis leggen.

   我可以

   ik kan

   把

   objectmarkeerder

   这张

   deze

   清单

   checklist

   放在

   leggen op/bij

   炉子

   fornuis

   旁边

   ernaast

   Uitgebreide uitleg

   我可以 bevat 我 (“ik”) en 可以 (“kunnen; mogen”). Samen geeft het hier aan dat de spreker de handeling kan uitvoeren. 可以 staat vóór de handeling en is geen verleden tijd. Voorbeeld: 我可以帮你。 — “Ik kan je helpen.” 把 markeert het object dat door de handeling wordt beïnvloed. In deze zin staat 这张清单 daardoor vóór het werkwoord als het voorwerp dat wordt geplaatst. Een bruikbaar patroon is 把 + object + werkwoord + plaats/resultaat. 这张 combineert 这 (“deze”) met 张, een maatclassificator voor onder meer platte of velachtige dingen. Met het volgende zelfstandig naamwoord betekent 这张清单 “deze checklist”. 张 is dus niet zelf het woord voor “checklist”. 清单 betekent “checklist” of “lijst” en is een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 我有一张清单。 — “Ik heb een checklist.” 放在 bestaat hier uit 放 (“leggen/plaatsen”) en 在, dat de plaats waar iets terechtkomt introduceert. Het patroon 放在 + plaats betekent iets op, bij of in een bepaalde plaats leggen of plaatsen. Voorbeeld: 请把书放在桌子上。 — “Leg het boek op tafel.” 炉子 betekent “fornuis” of “kooktoestel”. Voorbeeld: 炉子很热。 — “Het fornuis is erg heet.” 旁边 betekent “ernaast” of “aan de zijkant”. Samen met 炉子 vormt het 炉子旁边: “naast het fornuis”. Geheel samengevoegd: 我可以 geeft de mogelijkheid van de spreker aan; 把这张清单 markeert de checklist als het beïnvloede object; 放在炉子旁边 beschrijft het plaatsen naast het fornuis. De volledige betekenis is: “Ik kan die checklist bij het fornuis leggen.”

10. 这样应该能帮助你在客人到达时保持专注。

    Dat zou je moeten helpen om gefocust te blijven terwijl de gasten aankomen.

    这样

    zo; op deze manier

    应该

    zou moeten

    能

    kunnen

    帮助

    helpen

    你

    je; jou

    客人

    gast; gasten

    到达

    aankomen

    时

    wanneer; op het moment dat

    保持

    behouden; blijven

    专注

    gefocust

    Uitgebreide uitleg

    这样 betekent hier “zo” of “op deze manier”. Het verwijst naar een manier van handelen die uit de context blijkt; Chinees 这样 zelf markeert geen specifiek aantal of geslacht. Een bruikbaar patroon is 这样 + werkwoordelijke uitdrukking: “zo …”. 应该 drukt hier uit dat iets naar verwachting of volgens de inschatting zou moeten gebeuren. Het is niet hetzelfde als een verplicht bevel. In 应该能 staat het vóór 能 en vormt het met die mogelijkheid de betekenis “zou moeten kunnen”. 能 betekent hier “kunnen”, dus in staat zijn om iets te doen of iets voor elkaar te krijgen. Het is een modaal werkwoord en staat vóór 帮助; het neemt het volgende werkwoord niet over. 会 kan in andere contexten bijvoorbeeld een verwachting of een aangeleerde vaardigheid uitdrukken, maar is hier niet de gekozen vorm. 帮助 is het werkwoord “helpen”. De constructie 帮助 + persoon + werkwoordelijke uitdrukking betekent “iemand helpen om …”. In deze zin is 你 de persoon die geholpen wordt. 你 betekent hier “je/jou”. Deze vorm kan in het Chinees zowel als onderwerp als als object worden gebruikt; de vorm verandert niet voor naamval of aantal. Hier staat 你 na 帮助 en is het dus het object van “helpen”. 客人 betekent hier “gast” of “gasten”, volgens de vaste vertaling. Chinese zelfstandige naamwoorden markeren het meervoud niet verplicht; 客人 kan dus enkelvoud of meervoud betekenen wanneer de context geen aantal geeft. 客 betekent “gast” en 人 “persoon”, maar 客人 moet als het gewone woord voor “gast” worden geleerd, niet als een vrije optelsom. 到达 betekent “aankomen” of “arriveren”. Het is een werkwoordelijke combinatie; de vorm verandert hier niet voor persoon of getal. Een voorbeeld is 飞机到达了。 — “Het vliegtuig is aangekomen.” 时 maakt van de voorafgaande gebeurtenis een tijdsbepaling: 到达时 betekent “wanneer … aankomt” of “op het moment dat … aankomt”. In 客人到达时 is 客人 het onderwerp van de tijdsbepaling; die gebeurtenis geeft aan wanneer de toestand uit het hoofdgedeelte geldt. 保持 betekent “behouden” of “in een toestand blijven”. In 保持 + toestand geeft het aan dat die toestand wordt voortgezet. Een nuttig patroon is 保持安静 — “stil blijven”. 专注 betekent “gefocust” of “geconcentreerd”. Hier vormt het met 保持 de combinatie 保持专注: “gefocust blijven”. Het is hier de toestand die behouden moet blijven; 保持 draagt het werkwoordelijke idee van voortzetting en 专注 benoemt de toestand. Samen opgebouwd geeft 应该能帮助你 de betekenis “zou je moeten kunnen helpen”. De tijdsbepaling 客人到达时 betekent “terwijl de gasten aankomen” en 保持专注 betekent “gefocust blijven”. De hele zin betekent daarom: “Dat zou je moeten helpen om gefocust te blijven terwijl de gasten aankomen.”