Schade aan een geleende tas bespreken | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我得告诉你一些关于我借来的包的事。

   Ik moet je iets vertellen over de tas die ik heb geleend.

   我得

   ik moet

   告诉

   vertellen

   你

   jou

   一些

   wat, enkele

   关于

   over

   我借来的

   die ik heb geleend

   包

   tas

   事

   zaak

   Uitgebreide uitleg

   我得 betekent hier “ik moet”. 得 wordt in deze betekenis uitgesproken als děi en drukt noodzaak uit; het heeft niet dezelfde functie als 得 in bijvoorbeeld een constructie die manier of graad aangeeft. 我 betekent “ik”. 告诉 betekent “vertellen” of “meedelen”. Het werkwoord kan een persoon en daarna de inhoud nemen: 告诉你… = “jou vertellen…”. Voorbeeld: 我告诉他真相。— “Ik vertel hem de waarheid.” 你 betekent hier “jou”, de aangesprokene. De vorm verandert niet voor deze rol; de positie na 告诉 laat zien dat 你 degene is aan wie iets verteld wordt. 一些 betekent “wat” of “enkele”, met een niet nader bepaalde hoeveelheid. Het stelt hier geen exact aantal vast. In 一些关于我借来的包的事 bepaalt het 一些 de hoeveelheid van 事. 关于 betekent “over” of “met betrekking tot”. Het leidt het onderwerp of thema van de informatie in: 关于 + onderwerp. Voorbeeld: 关于这件事，我不清楚。— “Over deze zaak weet ik het niet zeker.” 我借来的 is een bepaling bij het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. 我 is “ik”; 借 betekent hier “lenen” in de betekenis van iets van iemand lenen. 来 maakt deel uit van 借来 en geeft hier het lenen in de richting van het referentiepunt weer. De slot-的 maakt de hele voorafgaande woordgroep tot een bepaling: 我借来的包 = “de tas die ik heb geleend”. Chinees gebruikt hier geen aparte werkwoordsuitgang voor verleden tijd; de vertaling “heb geleend” volgt uit de vaste betekenis en context. De persoon die leent is in deze bepaling 我, niet de aangesprokene. 包 betekent “tas” en is het hoofdwoord van 我借来的包. In deze structuur staat de relatieve bepaling vóór het zelfstandig naamwoord; het Nederlands gebruikt in de vertaling een nabepaling: “de tas die ik heb geleend”. Een eenvoudig bijvoeglijk woord kan in beide talen vóór het zelfstandig naamwoord staan, bijvoorbeeld 新包 = “nieuwe tas”. 事 betekent “zaak”, “kwestie” of “ding” in de betekenis van iets waarover men kan praten. In 关于……的事 betekent het “de kwestie/het onderwerp van …”. Het tweede 的 na 包 verbindt 关于我借来的包 met 事; dat 的 hoort dus niet bij de relatieve bepaling 我借来的. Samen heeft de zin de volgorde 我得 + 告诉你 + 一些 + 关于我借来的包的事: “Ik moet je iets vertellen over de tas die ik heb geleend.” 我得 geeft de noodzaak aan, 告诉你 wie de ontvanger van de mededeling is, en 一些关于……的事 benoemt de inhoud. De aansluitende context gebruikt dezelfde tas als onderwerp, maar verandert de betekenis van deze zin niet.

2. 你旅行的时候它出什么事了吗？

   Is er tijdens je reis iets mee gebeurd?

   旅行

   reizen

   的时候

   wanneer; tijdens

   它

   het; ermee

   出什么事

   wat is er gebeurd?

   了吗

   is er iets gebeurd?

   Uitgebreide uitleg

   旅行 betekent hier “reizen” en is een werkwoord. In 你旅行的时候 verwijst het naar de reis van de aangesprokene. Het kan ook als zelfstandig naamwoord voorkomen, bijvoorbeeld in 一次旅行 (“een reis”). Voorbeeld: 我喜欢旅行。 — “Ik reis graag.” 的时候 maakt van wat ervoor staat een tijdsbepaling: 旅行的时候 betekent “tijdens het reizen” of natuurlijker “tijdens je reis”. Het patroon is A 的时候，B = “wanneer of tijdens A gebeurt B”. 的时候 markeert dus een tijdstip of periode; het is geen zelfstandig werkwoord. Voorbeeld: 下雨的时候，我们不出去。 — “Als het regent, gaan we niet naar buiten.” 它 is een voornaamwoord voor een niet-menselijke referent. In deze zin verwijst het, volgens de vaste vertaling en de context over de geleende tas, naar die tas: “het” of “ermee”. De geschreven vorm 它 verandert niet naar grammaticaal geslacht of getal. 出什么事 vraagt wat er is gebeurd of wat er mis is gegaan. Het bruikbare patroon is 出事 = “er gaat iets mis” of “er gebeurt iets vervelends”; 什么 maakt daarvan een vraag naar wat er precies is gebeurd. Samen met 它 betekent het hier: “wat is er met het gebeurd?” Voorbeeld: 你的电脑出什么事了？ — “Wat is er met je computer gebeurd?” 了 in 了吗 markeert hier geen gewone verleden tijd. Als zinsfinale markeert het dat er een nieuwe of relevante gebeurtenis/situatie is; in deze vraag gaat het om de vraag of er iets is gebeurd. 吗 maakt de zin tot een ja-neevraag. 了 is hier geen zelfstandig werkwoord en 吗 geeft op zichzelf geen tijd aan. De hele zin heeft de opbouw 你 + 旅行的时候 + 它 + 出什么事 + 了吗？: “Is er tijdens je reis iets met de tas gebeurd?” 你 is het onderwerp van de tijdsbepaling 你旅行的时候 (“toen jij op reis was”); 它 is het betrokken niet-menselijke voorwerp in de hoofdzin. De vraag informeert of er in die periode iets met dat voorwerp is gebeurd.

3. 拉链卡住了，而且有一部分脱开了。

   De rits liep vast en een deel ervan kwam los。

   拉链

   rits

   卡住了

   liep vast

   而且

   en bovendien

   一部分

   een deel

   脱开了

   raakte los

   Uitgebreide uitleg

   拉链 betekent hier “rits”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan in andere zinnen bijvoorbeeld onderwerp of voorwerp zijn. Voorbeeld (extra): 拉链坏了。 — “De rits is kapot.” 卡住了 betekent hier dat de rits vastliep of vast is komen te zitten. 卡 betekent in deze combinatie “klem raken” of “vastzitten”; 住 houdt de ontstane toestand vast. 了 markeert hier een nieuwe toestand, niet simpelweg een algemene verleden tijd. Voorbeeld (extra): 门卡住了。 — “De deur is vast komen te zitten.” 而且 voegt een extra mededeling toe: “en bovendien” of “en ook”. Het drukt hier geen oorzaak uit. Voorbeeld (extra): 他很快，而且很仔细。 — “Hij is snel en bovendien zorgvuldig.” 一部分 betekent “een deel”. 一 maakt hier deel uit van de uitdrukking “een deel” en stelt niet noodzakelijk één afzonderlijk geteld voorwerp voor. In de volledige zin verwijst 一部分 volgens de vertaling naar een deel van de rits. Voorbeeld (extra): 一部分已经完成了。 — “Een deel is al af.” 脱开了 betekent hier “raakte los” of “kwam los”. De basisvorm 脱开 beschrijft het losraken van iets dat eerder verbonden of vastgemaakt was. Ook hier markeert 了 de ontstane toestand of gebeurtenis. Voorbeeld (extra): 绳子脱开了。 — “Het touw is losgeraakt.” Samen zegt de zin dat de rits vastliep en dat bovendien een deel ervan losraakte. 而且 verbindt de twee mededelingen als twee bijkomende feiten; de zin legt met dit verbindingswoord geen vaste volgorde tussen die feiten vast.

4. 拉链之前就坏了吗？

   Was de rits al beschadigd?

   拉链

   rits

   之前

   ervoor; eerder

   就坏了

   was al kapot

   吗

   markeert een ja-neevraag

   Uitgebreide uitleg

   拉链 betekent hier “rits”. Het is een zelfstandig naamwoord; in een andere zin kan het bijvoorbeeld onderwerp of object zijn. Voorbeeld: 拉链坏了。 — “De rits is kapot.” 之前 verwijst naar een eerder moment of een eerdere gebeurtenis: “ervoor” of “eerder”. Het kan vóór een zelfstandig naamwoordelijk tijdsreferentie staan, maar hier staat het zonder zo’n expliciete referentie en betekent het “eerder, vóór dat moment”. Voorbeeld: 你之前见过他吗？ — “Heb je hem eerder gezien?” 就坏了 combineert 就, “al/reeds op dat moment”, met 坏了, “werd kapot” of “is kapotgegaan”. 坏 is de basisvorm met de betekenis “kapot zijn/kapotgaan”; 了 markeert hier de ontstane nieuwe toestand of de voltooide verandering. 就 legt nadruk op het vroege tijdstip: de rits was toen al kapot. Het betekent hier niet op zichzelf “daarom”. Voorbeeld: 手机用了一个月就坏了。 — “De telefoon ging al na één maand kapot.” 吗 staat aan het einde en maakt van de voorafgaande mededeling een ja-neevraag. Het verandert de kernbetekenis van de zin niet in een vraagwoordvraag. Een bevestigend antwoord kan bijvoorbeeld 是的 (“ja”) zijn en een ontkennend antwoord 不是 (“nee”). Samen vormt 之前 + 就坏了 + 吗 de vraag of de rits vóór het relevante latere moment al kapot was: “Was de rits al beschadigd?” De context maakt duidelijk dat 拉链 de rits is waarover gesproken wordt. De vraag onderzoekt dus of de kapotte toestand al eerder bestond, niet alleen of de rits op enig moment kapot is gegaan.

5. 还是你用它的时候拉链坏了？

   Of is de rits kapotgegaan terwijl je hem gebruikte?

   还是

   of

   你

   je

   用

   gebruiken

   它

   het; hem

   的时候

   wanneer; terwijl

   拉链

   rits

   坏了

   kapotgegaan

   Uitgebreide uitleg

   还是 betekent hier “of” en opent een alternatieve vraag: de spreker vraagt of deze mogelijkheid de juiste is. In een keuzevraag kan hetzelfde woord bijvoorbeeld “of” betekenen in “wil je thee of koffie?”. De precieze functie blijkt hier uit de vraagstructuur en de context. 你 is het persoonlijke voornaamwoord voor “je/jij”. Deze vorm maakt geen onderscheid naar geslacht; 你们 is de gebruikelijke vorm voor “jullie”. Voorbeeld: 你用这个。 — “Jij gebruikt dit.” 用 is een zelfstandig werkwoord met de betekenis “gebruiken”. Het verandert in het Chinees niet naar de persoon: 你用 betekent “je gebruikt”, terwijl 我用 “ik gebruik” betekent. Voorbeeld: 我用手机。 — “Ik gebruik een telefoon.” 它 is een voornaamwoord voor een niet-menselijk of niet als persoon aangeduid referent. De Nederlandse vertaling geeft het weer als “hem”, maar identificeert niet afzonderlijk welk voorwerp het voornaamwoord aanduidt. De vorm 它 heeft geen aparte mannelijke of vrouwelijke variant; voor een expliciet meervoud kan 它们 worden gebruikt. 的时候 maakt van de voorafgaande handeling een tijdsbepaling: 你用它的时候 betekent “wanneer je het gebruikt” of, in deze vertaling, “terwijl je het gebruikte”. Het patroon is [handeling] 的时候 + gebeurtenis: 我吃饭的时候，他来了。 — “Toen ik at, kwam hij.” Hier staat 你用它 vóór 的时候, en 拉链坏了 erna. Chinees markeert de verleden tijd hier niet met een persoons- of tijdsvervoeging; de tijdslezing komt uit de context. 拉链 betekent “rits” en is een zelfstandig naamwoord. Het woord krijgt geen meervoudsuitgang; een telwoord met een passend maatwoord kan indien nodig het aantal aangeven. 坏了 betekent hier “ging kapot” of “is kapotgegaan”. 坏 betekent “kapot” of “defect”; 了 markeert hier een verandering van toestand. Daardoor gaat het om het gebeuren waarbij iets kapot raakte, niet alleen om de algemene toestand. Voorbeeld: 门坏了。 — “De deur is kapotgegaan.” Samen vormt 你用它的时候 de tijdscontext “terwijl je het gebruikte”, en 拉链坏了 de gebeurtenis “de rits ging kapot”. Met 还是 ervoor vraagt de spreker: “Of is de rits kapotgegaan terwijl je hem gebruikte?”

6. 拉链之前看起来还没问题，所以我想承担责任。

   De rits leek het daarvoor nog goed te doen, dus ik wil mijn verantwoordelijkheid nemen.

   拉链

   rits

   之前

   daarvoor; eerder

   看起来

   eruitzien; lijken

   还

   nog

   没问题

   geen probleem

   所以

   dus; daarom

   我

   ik

   想

   willen; van plan zijn

   承担责任

   verantwoordelijkheid nemen

   Uitgebreide uitleg

   拉链 betekent hier “rits”. Het is een zelfstandig naamwoord; in het Chinees verandert deze vorm niet voor enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: 拉链坏了。 — “De rits is kapotgegaan.” 之前 plaatst iets vóór een genoemd of uit de context bekend moment: “daarvoor” of “eerder”. Het kan vóór de hoofdzin staan, zoals hier. Voorbeeld: 之前我没见过他。 — “Daarvoor had ik hem nog niet gezien.” 看起来 betekent letterlijk ongeveer “eruitzien” en wordt gebruikt voor een indruk of beoordeling: “lijken”. Het patroon 看起来 + beschrijving betekent dat iets volgens de zichtbare indruk zo is. Hier gaat het om de indruk dat de rits nog in orde was, niet om een afzonderlijk werkwoord “kijken”. 还 betekent hier “nog”: de toestand gold op dat eerdere moment nog steeds. Het staat vóór de ontkenning en de beschrijving. Dit verschilt van 再, dat meestal “opnieuw” of “later nog” aanduidt. 没问题 betekent “geen probleem” of “in orde”. 没 ontkent hier een aanwezige toestand of beoordeling; het betekent in deze vaste combinatie niet simpelweg “niet” bij elk willekeurig werkwoord. Samen met 还 beschrijft 还没问题 dat iets toen nog in orde leek. 所以 verbindt een gevolg met wat eraan voorafgaat: “dus” of “daarom”. Het deel na 所以 wordt voorgesteld als gevolg van de voorafgaande beoordeling. Een veelgebruikt patroon is 因为 A，所以 B — “omdat A, dus B”; in deze zin staat alleen het gevolgverbindende deel. 我 is het persoonlijke voornaamwoord voor de spreker: “ik”. Het draagt hier de rol van degene die een voornemen uitspreekt. Voorbeeld: 我想学习中文。 — “Ik wil Chinees leren.” 想 betekent hier “willen” of “van plan zijn”. In het patroon 我想 + werkwoordelijke groep drukt het een wens of voornemen van de spreker uit. Het is niet hetzelfde als 要, dat in andere contexten ook een sterker plan, een noodzakelijkheid of een toekomstgerichte betekenis kan aangeven. 承担责任 is een vaste combinatie: 承担 betekent “op zich nemen” en 责任 betekent “verantwoordelijkheid”; samen betekent dit “verantwoordelijkheid nemen”. 承担 is het werkwoordelijke deel en 责任 het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 他愿意承担责任。 — “Hij is bereid verantwoordelijkheid te nemen.” Samen vormt 之前看起来还没问题 een temporeel kader plus een indruk: daarvoor leek de rits nog in orde. 所以 leidt vervolgens het gevolg in. 我想承担责任 betekent dat de spreker daarom zegt van plan te zijn verantwoordelijkheid te nemen. De hele uiting presenteert dus de eerdere toestand van de rits als reden voor dat voornemen.

7. 谢谢你的坦诚。也许拉链还可以修好。

   Ik waardeer je eerlijkheid. Misschien kan de rits nog worden gerepareerd.

   谢谢

   bedanken; dank je

   你的

   jouw; van jou

   坦诚

   eerlijkheid; openhartigheid

   也许

   misschien

   拉链

   rits

   还

   nog

   可以

   kunnen; mogen

   修好

   repareren en weer goed krijgen

   Uitgebreide uitleg

   谢谢 betekent hier “bedanken” en staat aan het begin van de vaste combinatie 谢谢 + ...: “dank voor ...” of “bedankt voor ...”. Het is een werkwoordelijke uitdrukking; het onderwerp “ik” hoeft in het Chinees niet apart te staan. Voorbeeld: 谢谢你的帮助。 — “Bedankt voor je hulp.” 你的 bestaat uit 你 (“jij”) en 的, dat hier een betrekking of bezit uitdrukt: “jouw” of “van jou”. In 谢谢你的坦诚 bepaalt 你的 dus wiens openhartigheid wordt bedoeld. 的 kan ook een andere nominale bepaling markeren; het is niet zelf het woord “jouw”. 坦诚 betekent hier “eerlijkheid” of “openhartigheid”. Het kan als eigenschap worden gebruikt, maar in deze zin is het datgene waarvoor de spreker bedankt. Voorbeeld: 我喜欢他的坦诚。 — “Ik waardeer zijn openhartigheid.” 也许 betekent “misschien” en markeert onzekerheid over wat volgt. Het verandert niet op basis van persoon of aantal. Voorbeeld: 也许他明天来。 — “Misschien komt hij morgen.” 拉链 betekent “rits”. Het is een zelfstandig naamwoord; het zegt hier welke zaak mogelijk gerepareerd kan worden. Voorbeeld: 这条拉链坏了。 — “Deze rits is kapot.” 还 betekent hier “nog” of “nog steeds”. Het geeft aan dat de mogelijkheid op het genoemde moment blijft bestaan. In andere contexten kan 还 ook “ook” betekenen, maar dat is niet de betekenis in deze zin. Voorbeeld: 门还开着。 — “De deur staat nog open.” 可以 is een modaal werkwoord voor mogelijkheid of haalbaarheid: “kunnen” of “mogelijk zijn”. Hier gaat het om de mogelijkheid dat iets gerepareerd raakt, niet om toestemming. Voorbeeld: 这个还能用。 — “Dit kan nog gebruikt worden.” 修好 is een resultaatscombinatie: 修 betekent “repareren” en 好 geeft aan dat het resultaat goed of geslaagd is. Daardoor betekent 修好 niet alleen “aan een reparatie werken”, maar “repareren en weer in goede staat krijgen”. Voorbeeld: 他们修好了门。 — “Zij hebben de deur gerepareerd.” Samen vormt 也许拉链还可以修好 de betekenis “misschien kan de rits nog worden gerepareerd”. Het Chinees noemt hier geen reparateur; 可以 geeft de mogelijkheid aan en 修好 beschrijft het beoogde resultaat. De volledige uiting 谢谢你的坦诚。也许拉链还可以修好。 betekent daarom: “Ik waardeer je eerlijkheid. Misschien kan de rits nog worden gerepareerd.”

8. 如果需要，我可以安排修理，或者换一个包。

   Ik kan de reparatie regelen of de tas vervangen als dat nodig is.

   如果需要

   als dat nodig is

   我可以

   ik kan

   安排

   regelen

   修理

   reparatie

   或者

   of

   换

   vervangen

   一个

   een

   包

   tas

   Uitgebreide uitleg

   如果需要 betekent hier “als dat nodig is”. 如果 leidt een voorwaardelijke bijzin in: “als …”. 需要 betekent “nodig hebben” of, zoals hier, “nodig zijn”. De voorwaarde kan vóór de hoofdzin staan; het onderwerp van 需要 wordt in deze zin niet apart genoemd en wordt door de context begrepen. 我可以 betekent “ik kan”. 我 is het eerste-persoonspronomen “ik”. 可以 drukt hier mogelijkheid of toestemming uit: de spreker zegt dat die persoon de handeling kan uitvoeren. Een ontkenning wordt gevormd met 不: 我不可以…… betekent “ik mag/kan niet …”. 安排 is het werkwoord “regelen” of “organiseren”. Het kan rechtstreeks vóór de geregelde handeling staan, zoals in 安排修理: “een reparatie regelen”. Voorbeeld: 我来安排。 — “Ik regel het.” 修理 betekent hier “reparatie” en staat na 安排 als datgene wat geregeld kan worden. Hetzelfde woord kan ook als werkwoord “repareren” betekenen; de precieze functie volgt uit de constructie. In 安排修理 wordt het als een zelfstandige activiteit opgevat: een reparatie laten of regelen. 或者 betekent “of” en verbindt hier twee mogelijkheden. Het introduceert de tweede optie na de eerste optie 安排修理. In een keuze tussen alternatieven kan 或者 bijvoorbeeld ook twee werkwoordgroepen verbinden. 换 betekent “vervangen” of “omruilen”. Het is hier het werkwoord voor de tweede optie. Voorbeeld: 我们换一个。 — “We vervangen het door een ander exemplaar.” 一个 bestaat uit 一 “één” en de maatclassifier 个. In deze zin markeert het een enkel, niet nader gespecificeerd exemplaar; de Nederlandse vertaling gebruikt daarom “een”. 个 is een veelgebruikte algemene classifier, maar andere zelfstandige naamwoorden kunnen een andere classifier nemen. 包 betekent “tas” of “zak”. Hier is het het object van 换: de tas wordt vervangen. Voorbeeld: 这个包很新。 — “Deze tas is heel nieuw.” De zin bouwt als volgt op: 如果需要 geeft de voorwaarde “als dat nodig is”; 我可以安排修理 zegt dat de spreker een reparatie kan regelen; 或者换一个包 voegt de alternatieve handeling toe, namelijk de tas vervangen. Samen betekent het: “Als dat nodig is, kan ik de reparatie regelen of de tas vervangen.”

9. 我们先把它拿到修理店，再决定吧。

   Laten we hem eerst naar een reparatiewinkel brengen voordat we beslissen.

   我们

   wij; laten we

   先

   eerst

   把

   object-markering vóór het werkwoord

   它

   het; hem

   拿到

   naar ... brengen

   修理店

   reparatiewinkel

   再

   daarna; vervolgens

   决定

   beslissen

   吧

   verzacht voorstel

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij” en vormt met 吧 een voorstel dat de spreker samen met anderen uitvoert. Het Chinees markeert hier geen Nederlandse persoon- of getalsvervoeging op dit voornaamwoord. Voorbeeld: 我们走吧。 — “Laten we gaan.” 先 betekent “eerst” en plaatst de eerste handeling vóór een volgende handeling. Het komt vaak voor in het patroon 先……再……: eerst iets doen, daarna iets anders doen. 把 markeert hier het object 它 vóór het werkwoord. Zo wordt de handeling ten opzichte van dat object als geheel benadrukt. Het patroon 把 + object + werkwoord is vooral passend wanneer de handeling een concreet gevolg voor het object heeft. 它 is een derde-persoonsvorm voor een niet-menselijk referent, zoals een voorwerp of dier. In de vaste vertaling wordt het als “hem” weergegeven; de Chinese vorm zelf drukt geen Nederlands grammaticaal geslacht uit. De vorm 它 verandert hier niet naar Nederlands geslacht of getal. 拿到 betekent in deze zin “naar ... brengen”. 拿 heeft als kernbetekenissen onder meer “nemen” en “vasthouden”; in combinatie met 到 krijgt het hier de betekenis dat iets naar een bestemming wordt gebracht. 到 draagt het element van het bereiken van die bestemming. Voorbeeld: 请把文件拿到办公室。 — “Breng het document naar het kantoor.” 修理店 betekent “reparatiewinkel” en is hier de bestemming na 拿到. 修理 betekent “repareren” en 店 betekent “winkel” of “zaak”; samen vormen ze één zelfstandig naamwoord voor een zaak waar iets wordt gerepareerd. 再 betekent “daarna” of “vervolgens”. Samen met 先 maakt het de volgorde expliciet: 先 A，再 B betekent “eerst A, daarna B”. 决定 betekent “beslissen”. Het is een werkwoord; deze vorm draagt hier geen aparte persoons- of getalsuitgang. Voorbeeld: 我们明天决定这件事。 — “Wij beslissen morgen over deze zaak.” 吧 verzacht de uiting. Na 我们 helpt het hier om de zin als gezamenlijk voorstel te laten klinken, niet als harde opdracht. Samen vormt 我们先把它拿到修理店，再决定吧 de betekenis: “Laten we het eerst naar een reparatiewinkel brengen en daarna beslissen.” 我们 geeft de gezamenlijke uitvoering aan, 先……再…… geeft de volgorde aan, en 把它拿到修理店 beschrijft de eerste handeling en haar bestemming. De vertaling legt vast dat 它 hier als “hem” wordt opgevat.

10. 对不起，事情发生时我没有马上告诉你。

    Het spijt me dat ik het je niet meteen heb verteld toen het gebeurde.

    对不起

    het spijt me

    事情

    de kwestie; de gebeurtenis

    发生时

    toen het gebeurde

    我

    ik

    没有

    niet; niet hebben

    马上

    meteen

    告诉

    vertellen

    你

    jou; je

    Uitgebreide uitleg

    对不起 is een vaste verontschuldiging met de betekenis “het spijt me”. Het kan zelfstandig staan, zoals aan het begin van deze uiting. Een andere veelgebruikte verontschuldiging is 不好意思, maar die heeft ook de nuance “ik voel me bezwaard”. 事情 is hier een zelfstandig naamwoord voor de kwestie of gebeurtenis waarnaar wordt verwezen. De concrete gebeurtenis wordt in deze zin niet verder benoemd. Voorbeeld: 这件事情很重要 betekent “Deze zaak is belangrijk.” 发生时 betekent “toen het gebeurde”. 发生 is het werkwoord “gebeuren”; 时 markeert het tijdstip waarop iets plaatsvindt. Het patroon [gebeurtenis] + 时 kan dus “toen/wanneer [de gebeurtenis]” betekenen. In deze zin vormt 事情发生时 de tijdsbepaling vóór de mededeling 我没有马上告诉你. 我 betekent “ik”. In het Mandarijn verandert deze vorm niet naar geslacht of naamval. Hier is 我 de handelende persoon bij 告诉: degene die de mededeling niet meteen deed. 没有 ontkent hier, samen met het daaropvolgende werkwoord, dat de handeling vóór het bedoelde moment heeft plaatsgevonden: “niet hebben gedaan”. Het patroon 没有 + werkwoord is geschikt voor een niet-uitgevoerde handeling in het verleden of tot een bepaald referentiepunt. Dat verschilt van 不, dat vaak een algemene, gewoonlijke of geplande ontkenning uitdrukt. Voorbeeld: 我没有看见 betekent “Ik heb het niet gezien.” 马上 betekent “meteen” of “onmiddellijk”. Het staat vóór 告诉 en geeft aan dat het vertellen niet onmiddellijk na de gebeurtenis plaatsvond; het bepaalt niet zelf wanneer de gebeurtenis plaatsvond. 告诉 betekent “vertellen” of “iemand informeren”. Een bruikbaar patroon is 告诉 + persoon + inhoud: “iemand iets vertellen”. In deze zin is 你 de ontvanger; de inhoud wordt niet afzonderlijk genoemd. Voorbeeld: 告诉我答案 betekent “Vertel me het antwoord.” 你 betekent hier “jou” of “je”, als ontvanger van de mededeling. Deze vorm kan in het Mandarijn één of meer aangesproken personen aanduiden; het aantal wordt hier niet door de vorm vastgelegd. Samen vormen 我没有马上告诉你 de betekenis “ik heb het je niet meteen verteld”. 事情发生时 voegt de tijdsbepaling “toen het gebeurde” toe. De hele uiting betekent daardoor: “Het spijt me dat ik het je niet meteen heb verteld toen het gebeurde.” Er staat in de bron geen 了; de ontkenning met 没有 geeft hier, in combinatie met de tijdscontext en de vaste vertaling, de bedoelde eerdere niet-uitgevoerde handeling weer.

11. 你现在说出来了，这很有帮助。我们看看他们怎么说吧。

    Je hebt het nu verteld, en dat helpt. We zullen zien wat zij zeggen.

    你

    je

    现在

    nu

    说出来了

    hebt het verteld

    这

    dit

    很有帮助

    erg behulpzaam

    我们

    wij

    看看

    eens kijken

    他们

    zij

    怎么说

    wat ze zeggen

    Uitgebreide uitleg

    你 betekent hier “je/jij”: het is een persoonlijk voornaamwoord voor de tweede persoon enkelvoud. Het Chinese woord verandert niet naar geslacht of naamval. Voor “jullie” staat meestal 你们. 现在 betekent “nu” en plaatst de handeling in het huidige moment. Het is een tijdsbepaling; Chinees verandert het werkwoord zelf niet om tegenwoordige of verleden tijd aan te geven. 说出来了 betekent hier dat je iets hebt verteld of uitgesproken. De basisvorm is 说 “zeggen/vertellen”. In 说出来 geeft 出来 aan dat wat innerlijk of nog niet uitgesproken was, naar buiten komt: 说出来 is dus “het uitspreken/vertellen”. Het slot-了 markeert hier de voltooide of nieuw ontstane situatie: het is nu gezegd. Voorbeeld: 把你的想法说出来。 — “Zeg wat je denkt.” 这 betekent “dit” en verwijst in deze zin naar de zojuist genoemde handeling of het feit dat iets verteld is, niet noodzakelijk naar een concreet voorwerp. Als zelfstandig aanwijzend woord staat het tegenover bijvoorbeeld 那 “dat/daar”. 很有帮助 betekent “erg behulpzaam” of, in deze context natuurlijker, “helpt erg”. De basisvorm van het adjectief 有帮助 is letterlijk “hulp hebben” en betekent “behulpzaam zijn/nuttig zijn”; 很 versterkt de beschrijving. Voorbeeld: 你的建议很有帮助。 — “Je advies helpt erg.” 我们 betekent “wij/we”: de eerste persoon meervoud. De vorm zelf zegt niet altijd of de aangesprokene erbij hoort; dat wordt door de context bepaald. Hier kondigt de spreker samen met minstens één andere persoon het volgende voornemen aan. Het enkelvoudige “ik” is 我. 看看 is de vorm 看 “kijken” met herhaling. Bij dit werkwoord maakt de herhaling de handeling kort, licht of verkennend: “eens kijken” of “even bekijken”. In 我们看看 vormt het met 我们 een voorstel in de trant van “laten we eens kijken”. De herhaling maakt van 看 geen ander werkwoord en geeft hier geen meervoud aan. 他们 betekent “zij/hen” voor een derde persoon meervoud. 他 is “hij/hem” en 他们 is de meervoudsvorm; in gesproken Chinees klinkt 他 en 她 hetzelfde, terwijl het schriftelijk verschil tussen mannelijk en vrouwelijk hier niet uit de vorm 他们 alleen kan worden afgeleid. 怎么说 bestaat uit 怎么 “hoe/op welke manier” en 说 “zeggen”. In 他们怎么说 vraagt 怎么 niet naar een losse manier van spreken, maar introduceert het de ingebedde vraag “wat zij zeggen” of “hoe zij het formuleren”. De volledige groep 他们怎么说 is dus het onderwerp plus de inhoud van waarnaar gekeken zal worden. Voorbeeld: 你怎么说？ — “Wat zeg jij?” of, afhankelijk van de context, “Hoe zeg jij het?” Samen betekent de eerste zin: 你现在说出来了 — “je hebt het nu verteld” — gevolgd door 这很有帮助 — “dit helpt erg”. De tweede zin begint met 我们看看, “laten we eens kijken”, en specificeert daarna met 他们怎么说 waarnaar gekeken wordt: “wat zij zeggen”. De vaste vertaling als geheel is daarom: “Je hebt het nu verteld, en dat helpt. We zullen zien wat zij zeggen.”