Afspraken over flexibele werkpauzes | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我不太清楚这个团队怎么安排休息时间。

   Ik weet niet zeker hoe dit team met pauzes omgaat.

   我

   ik

   不太清楚

   niet helemaal zeker weten

   这个团队

   dit team

   怎么

   hoe

   安排

   regelen; organiseren

   休息时间

   pauzetijd

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier ‘ik’: het eerste-persoonspronomen. In het Chinees verandert 我 niet naar grammaticaal geslacht of naamval en markeert het op zichzelf ook niet of er één of meer sprekers bedoeld zijn. 不太清楚 betekent hier ‘niet helemaal zeker weten’. 清楚 betekent onder andere ‘duidelijk’ en, bij kennis, ‘duidelijk weten’. 不 maakt de uitdrukking negatief; 太 betekent ‘te’ of ‘erg’, en 不太 verzacht de ontkenning tot ‘niet zo’ of ‘niet erg’. Voorbeeld: 我不太清楚。— Ik weet het niet helemaal zeker. 这个团队 betekent ‘dit team’. 这 verwijst naar iets dat als nabij of relevant wordt aangewezen; 个 is hier het algemene maatwoord en 团队 is het zelfstandig naamwoord ‘team’. De combinatie 这个 + zelfstandig naamwoord is een herbruikbaar patroon voor ‘dit/deze ...’. 怎么 betekent ‘hoe’. In deze zin opent het een ingebedde vraag: de spreker weet niet op welke manier het team iets doet. Voorbeeld: 你怎么安排时间？— Hoe plan je je tijd? 安排 betekent ‘regelen’ of ‘organiseren’. Hier is het de handeling die door het team wordt uitgevoerd en heeft het 休息时间 als object. Het werkwoord kan ook een planning, taak of afspraak organiseren; de precieze invulling hangt af van wat erna komt. 休息时间 betekent ‘pauzetijd’ of ‘tijd om te rusten’. 休息 betekent ‘rusten/pauzeren’ en 时间 betekent ‘tijd’; samen vormen ze een zelfstandig naamwoord voor de tijd die voor pauzes is bestemd. Voorbeeld: 休息时间到了。— Het is tijd voor de pauze. Samen vormen de delen: 我 + 不太清楚 = ‘ik weet niet helemaal zeker’, en daarna de ingebedde vraag 这个团队怎么安排休息时间 = ‘hoe dit team de pauzetijd regelt’. De volledige betekenis is daarom: ‘Ik weet niet zeker hoe dit team met pauzes omgaat.’

2. 规定比较灵活，但在服务时间内还是要有人值班。

   Het beleid is flexibel, maar tijdens de service-uren moet er wel iemand beschikbaar zijn.

   规定

   beleid; regeling

   比较灵活

   betrekkelijk flexibel

   服务时间

   service-uren

   在服务时间内

   tijdens de service-uren

   还是要

   toch moeten

   有人

   iemand

   值班

   dienst hebben; op wacht staan

   Uitgebreide uitleg

   规定 betekent hier “beleid” of “regeling”: de regels waarover men spreekt. Het is een zelfstandig naamwoord. In andere contexten kan 规定 ook als werkwoord “voorschrijven” betekenen, maar hier is het de naam van de regeling. 比较灵活 betekent “betrekkelijk flexibel”. 比较 verzacht hier de graad: het betekent niet noodzakelijk “vergelijken”, maar “redelijkerwijs/relatief”. 灵活 is een beschrijvend woord voor iets dat gemakkelijk kan worden aangepast. Voorbeeld: 时间安排比较灵活。 — “De tijdsplanning is betrekkelijk flexibel.” 服务时间 betekent “service-uren” of “de uren waarin service wordt verleend”. 服务 verwijst hier naar de service; 时间 betekent tijd of uren. Het is een zelfstandig naamwoordelijk geheel. 在服务时间内 gebruikt het patroon 在 + periode/plaats + 内 voor “binnen” of “gedurende”. 内 markeert de grens van de genoemde periode. Dezelfde structuur kan bijvoorbeeld in 在工作时间内 verschijnen: “tijdens werktijd”. 还是要 geeft hier een verplichting aan ondanks de voorafgaande informatie: “toch moet …”. 要 is de modale vorm voor moeten of nodig hebben; in deze zin gaat het om een vereiste. 还是 betekent in deze context “toch” en verbindt de flexibele regeling met wat nog steeds noodzakelijk blijft. Het daaropvolgende werkwoord maakt duidelijk wat men moet doen. 有人 betekent “er is iemand” of “iemand”. Het bestaat uit 有 (“er is/heeft”) en 人 (“persoon”). Het stelt geen exact aantal vast; het zegt alleen dat ten minste één persoon beschikbaar of aanwezig is. Voorbeeld: 这里有人。 — “Hier is iemand.” 值班 betekent “dienst hebben” of “op wacht staan”: gedurende een bepaalde periode verantwoordelijk zijn en beschikbaar blijven. Het is een vaste werkwoordelijke combinatie; 值 draagt hier niet zelfstandig de betekenis “waarde”. Voorbeeld: 今天我值班。 — “Vandaag heb ik dienst.” Samen betekent 在服务时间内还是要有人值班: “tijdens de service-uren moet er toch iemand dienst hebben.” De volledige zin contrasteert de twee delen met 但 (“maar”): hoewel 规定 比较灵活 is, blijft de concrete vereiste bestaan dat er binnen de service-uren iemand 值班 is. Daarom is de natuurlijke volledige vertaling: “Het beleid is flexibel, maar tijdens de service-uren moet er wel iemand beschikbaar zijn.”

3. 所以，只要有人可以负责，我需要时就可以离开一下。

   Dus ik kan weggaan wanneer dat nodig is, zolang er iemand beschikbaar is.

   所以

   dus

   只要

   zolang als; mits

   有人

   er is iemand

   可以

   kunnen

   负责

   verantwoordelijk zijn

   我

   ik

   需要时

   wanneer dat nodig is

   就

   dan

   离开

   weggaan

   一下

   even

   Uitgebreide uitleg

   所以 staat aan het begin en leidt een gevolgtrekking in: “dus” of “daarom”. Hier sluit het aan bij de voorafgaande informatie over de flexibele regeling en de vereiste aanwezigheid van iemand. 只要 introduceert een voldoende voorwaarde: “zolang/mits”. De vaste combinatie 只要……就…… betekent dat het tweede deel geldt wanneer aan de voorwaarde in het eerste deel is voldaan. 只要 zegt op zichzelf niet hoeveel personen er zijn. 有人 betekent hier “er is iemand” of “iemand is beschikbaar”. 有 drukt bestaan of aanwezigheid uit, en 人 betekent “persoon”. De precieze identiteit van die persoon wordt niet genoemd; in deze zin gaat het om iemand die de verantwoordelijkheid kan dragen. 可以 drukt hier mogelijkheid uit: “kunnen”. In 有人可以负责 geeft het aan dat die persoon de verantwoordelijkheid kan dragen. Het beweert niet dat die persoon dit ook daadwerkelijk doet. 负责 betekent “verantwoordelijk zijn voor” of “de verantwoordelijkheid dragen”. Het is een werkwoord, bijvoorbeeld in 他负责这项工作: “Hij is verantwoordelijk voor dit werk.” Hier beschrijft het wat de beschikbare persoon kan doen. 我 is het persoonlijke voornaamwoord “ik”. Het is de spreker die later in de zin kan weggaan. Het grammaticale onderwerp van 负责 is echter de persoon in 有人, niet 我. 需要时 bestaat uit 需要 (“nodig hebben; nodig zijn”) en 时 (“wanneer; op het moment dat”). Samen betekent het “wanneer dat nodig is”. Het onderwerp van deze tijdsbepaling wordt hier niet afzonderlijk uitgedrukt; de vaste vertaling ondersteunt de algemene lezing “wanneer dat nodig is”, zonder een specifieke behoefte verder te benoemen. 就 betekent hier “dan” en markeert het gevolg dat op de voorwaarde volgt. In 只要……就…… maakt het duidelijk dat de mogelijkheid in het tweede deel geldt zodra aan de voorwaarde is voldaan. 离开 betekent “weggaan” of “verlaten”. Het kan zelfstandig gebruikt worden, zoals in 我先离开: “Ik ga eerst weg.” Hier gaat de spreker tijdelijk weg; 离开 zelf zegt niet dat het vertrek definitief is. 一下 staat na 离开 en maakt de handeling kort of verzacht de formulering: “even”. Het geeft geen exacte tijdsduur en maakt van 离开 geen nieuw werkwoord. Een vergelijkbaar patroon is 看一下: “even kijken”. De volledige opbouw is 所以 + 只要 [iemand kan de verantwoordelijkheid dragen] 就 [de spreker kan, wanneer dat nodig is, even weggaan]. Daarom betekent de hele zin: “Dus ik kan weggaan wanneer dat nodig is, zolang er iemand beschikbaar is.”

4. 如果你要离开一会儿，告诉大家一声就好。

   Laat het de mensen gewoon weten als je een tijdje weg bent.

   如果

   als

   你

   je

   要

   willen; van plan zijn

   离开

   vertrekken

   一会儿

   een tijdje

   告诉

   vertellen; laten weten

   大家

   iedereen

   一声

   even; een seintje

   就好

   is voldoende; is prima

   Uitgebreide uitleg

   如果 opent een voorwaardelijke bijzin: “als …”. Het staat hier vóór de voorwaarde 你要离开一会儿; het resultaat volgt daarna. Patroon: 如果 A，B = “als A, dan B”. 你 is het voornaamwoord voor “je/jij” en verwijst hier naar de aangesprokene. Het verandert in deze vorm niet naar geslacht of beleefdheidsniveau. Voorbeeld: 如果你累了，就休息吧。 = “Als je moe bent, rust dan uit.” 要 betekent hier dat de aangesprokene van plan is of van plan kan zijn iets te doen: “willen/van plan zijn”. Samen met 离开 maakt het de intentie om te vertrekken tot de voorwaarde. Het is hier niet het zelfstandige werkwoord “nodig hebben”. Voorbeeld: 我要回家。 = “Ik wil naar huis gaan.” 离开 betekent “vertrekken” of “weggaan”. Dit werkwoord kan rechtstreeks een plaats of persoon als object hebben, bijvoorbeeld 离开办公室 = “het kantoor verlaten”. In de vaste zin staat het zonder genoemd object: het gaat om weggaan uit de huidige situatie of plaats. 一会儿 is een korte tijdsduur: “een tijdje” of “even”. Het staat na 离开 en beperkt dus de duur van het weggaan. Het zegt niet precies hoe lang. Voorbeeld: 我出去一会儿。 = “Ik ga even naar buiten.” 告诉 betekent “vertellen” of “iemand laten weten”. Een veelgebruikt patroon is 告诉 + persoon + informatie: 告诉我 = “het mij vertellen”. In 告诉大家一声 is 大家 de groep die geïnformeerd moet worden. 大家 betekent “iedereen” of “alle aanwezigen als groep”. Het is een collectieve aanduiding; de zin specificeert niet hoeveel mensen dat zijn. Voorbeeld: 大家都来了。 = “Iedereen is gekomen.” 一声 betekent letterlijk een enkele keer dat er iets gezegd of geroepen wordt. Na een werkwoord van spreken of informeren vormt het vaak een compacte uitdrukking voor “even iets laten weten” of “een seintje geven”. Hier hoort 一声 bij 告诉大家: het benadrukt dat een korte mededeling voldoende is, niet dat er één bepaald woord moet worden uitgesproken. 就好 betekent “dan is het goed” of “dat is voldoende”. In dit patroon, A 就好, maakt 就 duidelijk dat A alleen al volstaat en 好 beoordeelt die situatie als in orde. Het hoort hier bij de hele handeling 告诉大家一声, niet alleen bij 一声. De zin bouwt dus op als 如果 你要离开一会儿 — “als je van plan bent een tijdje weg te gaan” — gevolgd door 告诉大家一声就好 — “laat het iedereen gewoon even weten; dat is voldoende”. Als geheel betekent hij: “Als je een tijdje weg bent of wilt gaan, laat het de mensen gewoon weten.”

5. 这样很公平。我担心这样看起来会像是我消失了。

   Dat lijkt me eerlijk. Ik was bang dat het zou lijken alsof ik verdween.

   这样

   zo; op deze manier

   公平

   eerlijk

   担心

   zich zorgen maken; bang zijn

   看起来

   lijken; eruitzien

   像是

   lijken alsof

   消失

   verdwijnen

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier ‘zo’ of ‘op deze manier’. Het verwijst naar de manier of situatie die uit de context blijkt. Een herbruikbaar patroon is 这样 + beschrijving, bijvoorbeeld: 这样更好。— ‘Zo is het beter.’ 公平 betekent hier ‘eerlijk’. In 这样很公平 staat het als beschrijving na 很. 很 versterkt of verzacht de beschrijving in deze adjectivische zin; er staat hier geen 是. Het nuttige contrast is 不公平 ‘oneerlijk’. 担心 is een werkwoord: ‘zich zorgen maken over’ of ‘bang zijn dat’. In 担心这样看起来… is het volgende deel de inhoud van de zorg. Voorbeeld: 我担心他迟到。— ‘Ik ben bang dat hij te laat komt.’ De tweede 这样 hoort bij 看起来: de spreker bedoelt dat iets ‘op deze manier’ zal lijken. 看起来 betekent ‘eruitzien’ of ‘lijken’ en beschrijft een indruk, niet noodzakelijk de werkelijkheid. Voorbeeld: 这看起来很难。— ‘Dit lijkt erg moeilijk.’ 会 staat vóór 像是 in 看起来会像是… en geeft hier een verwachte of mogelijke uitkomst aan: ‘zal/zou lijken’. Het is hier geen woord voor een aangeleerde vaardigheid. Samen met 担心 past de Nederlandse weergave ‘bang zijn dat het zou lijken’ bij de vaste vertaling. 像是 is een compacte constructie voor ‘lijken alsof’ of ‘het lijkt erop dat’. 是 is hier onderdeel van die constructie en betekent niet los ‘zijn’. Daarna volgt de voorgestelde situatie 我消失了. Voorbeeld: 他像是忘了。— ‘Het lijkt erop dat hij het vergeten is.’ 消失 betekent ‘verdwijnen’. In 我消失了 staat 了 na het werkwoord; het presenteert het verdwijnen als een afgeronde of ontstane situatie, maar 了 is niet simpelweg een algemene verleden tijd. 我 is hier het onderwerp van 消失, zoals de vaste vertaling bevestigt. Voorbeeld: 手机消失了。— ‘De telefoon is verdwenen.’ Samen vormt 这样很公平 de betekenis ‘Dat lijkt me eerlijk’ in de vaste vertaling. De tweede helft is 我担心 + 这样看起来会像是 + 我消失了: de spreker was bang dat het op deze manier zou lijken alsof de spreker verdwenen was. 这样 geeft de manier of situatie aan, 看起来 de indruk, 会 de verwachte of mogelijke uitkomst, 像是 de schijnbare situatie, en 我消失了 de inhoud daarvan.

6. 在团队聊天里发条简短消息，应该就能避免这种情况。

   Een kort bericht in de teamchat zou dat moeten voorkomen.

   在团队聊天里

   in de teamchat

   发

   sturen; plaatsen

   条

   maatclassifier voor berichten

   简短

   kort; beknopt

   消息

   bericht

   应该

   zou moeten

   就

   dan; daarmee

   能

   kunnen

   避免

   voorkomen; vermijden

   这种

   dit soort

   情况

   situatie

   Uitgebreide uitleg

   在团队聊天里 geeft de plaats aan: “in de teamchat”. 在 markeert hier de locatie, en 里 betekent letterlijk “binnen/in”; samen omsluiten ze de context waarin de handeling plaatsvindt. Het patroon 在 + plaats + 里 is herbruikbaar, bijvoorbeeld: 在办公室里学习。 — “In het kantoor studeren.” 发 betekent hier een bericht versturen of plaatsen. Het is een zelfstandig werkwoord; de keuze tussen “sturen” en “plaatsen” hangt af van het soort kanaal. Een nuttig contrast is 收 “ontvangen”: 我发消息，他收消息。 — “Ik stuur een bericht, hij ontvangt het bericht.” 条 is hier een maatclassifier voor onder meer berichten. In het Chinees staat na een getal of een onbepaalde hoeveelheid vaak een classifier vóór het zelfstandig naamwoord: 一条消息 betekent “één bericht”, maar 条 op zichzelf stelt in deze zin geen afzonderlijke hoeveelheid vast. De combinatie 发条消息 is een compacte manier om “een bericht sturen” uit te drukken. 简短 betekent hier “kort en beknopt”. Het beschrijft 消息, niet 发; het bestaat uit de beschrijvende elementen 简 “eenvoudig/beknopt” en 短 “kort”, maar functioneert hier als één vaste beschrijving van de lengte van het bericht. 简短的消息 is eveneens mogelijk; in deze zin staat de beschrijving vóór het zelfstandig naamwoord zonder 的. 消息 betekent hier “bericht”. Het kan in andere contexten ook algemener naar nieuws of een mededeling verwijzen, maar de vaste vertaling ondersteunt hier de betekenis “bericht”. Een herbruikbaar voorbeeld is: 我收到一条消息。 — “Ik ontvang een bericht.” 应该 drukt hier uit dat iets naar verwachting of als passende oplossing zou moeten gebeuren: “zou moeten”. Het staat vóór het daaropvolgende werkwoordelijke deel. Het is niet hetzelfde als een harde verplichting; 必须 betekent sterker “moeten” in de zin van verplicht zijn. 就 verbindt de voorwaarde of voorgestelde handeling met het verwachte gevolg. In deze zin heeft het ongeveer de waarde “dan” of “daarmee”: als men zo’n bericht stuurt, zou het gevolg moeten optreden. Het voegt hier geen zelfstandig object toe; de precieze relatie ontstaat samen met 应该, 能 en de rest van de zin. 能 betekent “kunnen” en geeft hier de mogelijkheid of het vermogen aan dat het gevolg wordt bereikt. 应该就能避免 kan daarom worden begrepen als “zou daarmee kunnen voorkomen”. Het verschil met 会 is nuttig: 能 benadrukt mogelijkheid of haalbaarheid, terwijl 会 vaak een voorspeld of verwacht gebeuren markeert. 避免 betekent “voorkomen” of “vermijden”. Het is een werkwoordelijk geheel en neemt hier 这种情况 als datgene wat voorkomen wordt. Een kort voorbeeld is: 提前准备可以避免问题。 — “Vooraf voorbereiden kan problemen voorkomen.” 这种 betekent “dit soort” of “deze”. Het is een aanwijzende bepaling vóór een zelfstandig naamwoord: 这种情况 betekent “dit soort situatie”. 这种 verwijst hier, volgens de vaste vertaling en de voorafgaande context, naar de bedoelde situatie waarover men spreekt; de vorm zelf is een aanwijzende bepaling en neemt geen zelfstandig naamwoord over. 情况 betekent “situatie”. In 这种情况 vormt het samen met 这种 de nominale groep die het object van 避免 is. Het woord kan ook in andere contexten een toestand of omstandigheden aanduiden, maar hier gaat het om de bedoelde situatie. Samen vormt 在团队聊天里发条简短消息 de handeling en de plaats: “in de teamchat een kort bericht sturen”. 应该 maakt van die handeling een verwachting of aanbeveling, terwijl 就能避免这种情况 het verwachte gevolg geeft: “zou daarmee deze situatie kunnen voorkomen”. De volledige betekenis is dus: “Een kort bericht in de teamchat zou dat moeten voorkomen.”

7. 我们要不要在繁忙时段制定一个大家共用的时间表？

   Zullen we tijdens drukke periodes een gezamenlijk schema maken?

   我们要不要

   zullen we…?

   繁忙

   druk

   时段

   tijdvak

   制定

   opstellen

   大家

   iedereen

   共用

   samen gebruiken

   时间表

   schema

   Uitgebreide uitleg

   我们要不要 is een vaste vraagvorm om een voorstel te doen: letterlijk wordt gevraagd of “wij” iets wel of niet zullen doen. 要不要 + werkwoord kan ook met andere onderwerpen worden gebruikt, bijvoorbeeld: 你要不要喝茶？ — “Wil je thee drinken?” Hier verwijst 我们 naar de gezamenlijke deelnemers aan het voorgestelde handelen; 要不要 maakt van 制定 geen gewone mededeling maar een voorstel in vraagvorm. 繁忙 betekent hier “druk” in de zin van veel activiteit of bezetting. Het is een beschrijvend woord dat vaak vóór een zelfstandig naamwoord staat, zoals in 繁忙的时间 — “een drukke periode/tijd”. In deze zin wordt het samen met 时段 gebruikt, waardoor het om een druk tijdvak gaat. 时段 is een afgebakend tijdvak. Het is specifieker dan alleen 时间 (“tijd”): 时段 benoemt een periode binnen een groter tijdsverloop. 繁忙时段 betekent dus “drukke tijdvakken” of “periodes met veel drukte”. In combinatie met 在 vormt het 在繁忙时段, “tijdens drukke periodes”. 制定 betekent “opstellen” of “vaststellen”, vooral voor een plan, regeling, schema of beleid. Het is hier het werkwoord na het voorstelpatroon. Een bruikbaar voorbeeld is 我们制定一个计划。 — “We stellen een plan op.” Het is niet hetzelfde als alleen iets gebruiken; het gaat om het maken en vastleggen ervan. 一个 bestaat uit 一 (“één”) en het maatwoord 个. In deze zin markeert het een enkel, niet nader gespecificeerd exemplaar van het volgende zelfstandig naamwoord: “een schema”. Het getal is hier dus wel expliciet aanwezig, anders dan bij een onbepaald lidwoord in sommige andere talen. 大家 betekent “iedereen” of “alle betrokkenen” binnen de relevante groep. Het is een zelfstandig gebruikte groepsaanduiding en staat hier vóór 共用 als degene die het schema samen gebruikt. Voor een kleinere, expliciet getelde groep kan bijvoorbeeld 几个人 (“enkele mensen”) worden gebruikt; dat is een andere manier om de groep te benoemen. 共用 betekent “samen gebruiken” of “gemeenschappelijk gebruiken”. 共 geeft het gezamenlijke karakter aan en 用 betekent “gebruiken”, maar 共用 functioneert hier als één samengesteld werkwoord. Een voorbeeld is 大家共用一个房间。 — “Iedereen gebruikt samen één kamer.” 时间表 betekent “tijdschema” of “rooster”. Het is een zelfstandig naamwoord: 时间 is “tijd” en 表 is hier een overzicht of tabel. In de vaste zin is het het object van 制定: wat men wil opstellen, is een gezamenlijk tijdschema. Samen vormt 在繁忙时段 de tijdsbepaling “tijdens drukke periodes”. Daarna geeft 制定一个大家共用的时间表 aan dat men één tijdschema wil opstellen dat iedereen samen gebruikt. De hele structuur 我们要不要 + werkwoord ...？ maakt hiervan het voorstel: “Zullen we tijdens drukke periodes een gezamenlijk schema maken?”

8. 如果几个人想同时吃午饭，这可能会有帮助。

   Dat kan helpen als meerdere mensen tegelijk willen lunchen.

   如果

   als

   几个人

   meerdere mensen

   想

   willen

   同时

   tegelijk

   吃

   eten

   午饭

   lunch

   这

   dit/dat

   可能

   mogelijk

   会有帮助

   kan helpen

   Uitgebreide uitleg

   如果 opent een voorwaardelijke bijzin: “als …”. Het patroon 如果 A，B betekent “als A, dan B”; 如果 staat hier vóór de voorwaarde, niet vóór het gevolg. 几个人 betekent hier “meerdere mensen” of “een paar mensen”. 几 vraagt normaal naar een klein of niet precies genoemd aantal; in deze zin gaat het niet om een exact aantal. 个 is het algemene telwoord voor mensen en veel andere zelfstandige naamwoorden. Voor een exact aantal gebruik je bijvoorbeeld 三个人 (“drie mensen”). 想 betekent hier “willen” en staat vóór de gewenste handeling. Het is een werkwoord dat vaak een volgende werkwoordgroep inleidt: 想吃 = “willen eten”. Voor een andere betekenis, “denken”, wordt 想 in een andere context gebruikt; hier geeft de vertaling duidelijk de wil aan. 同时 betekent “tegelijkertijd”. Het bepaalt wanneer de handeling plaatsvindt: de betrokken mensen willen op hetzelfde moment lunchen. Een bruikbaar patroon is 同时 + werkwoordgroep, bijvoorbeeld: 他们同时到达。 — “Ze komen tegelijk aan.” 吃 is het werkwoord “eten”. De vorm verandert in het Chinees niet naar persoon of aantal. In 想吃 volgt het op 想 en benoemt het de gewenste handeling. 午饭 betekent “lunch” of “de middagmaaltijd”. 吃午饭 is een vaste, zeer gebruikelijke combinatie: letterlijk “lunch eten”, natuurlijk vertaald als “lunchen”. In 吃午饭 is 吃 het werkwoord en 午饭 het zelfstandig naamwoord. 这 betekent “dit/dat” en verwijst hier, volgens de vaste vertaling en de omliggende context, naar het eerder genoemde middel of voorstel. In het Chinees verandert 这 niet naar grammaticaal geslacht of meervoud. Het kan vóór een zelfstandig naamwoord staan, zoals in 这个办法 (“deze methode”), of zelfstandig gebruikt worden, zoals hier. 可能 betekent “mogelijk” of “misschien” en drukt onzekerheid uit. Het staat vóór de gebeurtenis waarvan de mogelijkheid wordt beoordeeld. Het zegt hier niet dat het middel zeker helpt, maar dat hulp mogelijk is. 会有帮助 betekent samen “kan helpen”. 会 geeft hier een mogelijke of verwachte uitkomst aan; 有帮助 betekent letterlijk “hulp hebben” en wordt natuurlijk vertaald als “helpen” of “nuttig zijn”. In combinatie met 可能 ontstaat 可能会有帮助: “kan mogelijk helpen”. 会 is hier dus geen verleden- of toekomstdwang; de precieze tijd volgt uit de context. De hele zin bestaat uit de voorwaarde 如果几个人想同时吃午饭 — “als meerdere mensen tegelijk willen lunchen” — gevolgd door het gevolg 这可能会有帮助 — “dat kan helpen”. Samen betekent de zin: “Dat kan helpen als meerdere mensen tegelijk willen lunchen.”

9. 我会在下次团队会议上提议这个办法。

   Ik zal het tijdens het volgende teamoverleg voorstellen.

   我会

   ik zal

   在

   op / tijdens

   下次

   volgende keer

   团队

   team

   会议

   vergadering

   上

   op / tijdens

   提议

   voorstellen

   这个

   dit

   办法

   aanpak

   Uitgebreide uitleg

   我会 betekent hier “ik zal”. 我 is de eerste-persoonsvorm “ik”; 会 staat hier vóór de werkwoordelijke handeling en markeert een verwachte of geplande toekomstige handeling. Het is dus niet het zelfstandige werkwoord “vergaderen” of “kunnen”. Een herbruikbaar patroon is 我会 + werkwoord, bijvoorbeeld: 我会解释。 — “Ik zal het uitleggen.” 在 introduceert hier de plaats of gelegenheid waarin de handeling plaatsvindt. Het kan vóór een concrete plaats staan, maar ook vóór een activiteit of gebeurtenis. In deze zin wordt het verder verbonden met 下次团队会议 en 上, zodat het geheel de gelegenheid “tijdens de volgende teamvergadering” vormt. 下次 betekent “de volgende keer” en kan een volgende gelegenheid aanduiden. In deze zin specificeert 团队会议 welke gelegenheid bedoeld is: de volgende teamvergadering. Voorbeeld: 下次再说。 — “Daar praten we de volgende keer verder over.” 团队 betekent “team”. Het is hier een zelfstandig naamwoord dat 会议 nader bepaalt: een vergadering van een team. In het Chinees staat zo’n bepalend zelfstandig naamwoord vóór het hoofdzelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 团队合作很重要。 — “Teamwerk is belangrijk.” 会议 betekent “vergadering” of “bijeenkomst”. Samen met 团队 vormt het 团队会议, “teamvergadering”. Het woord benoemt de gebeurtenis; het is niet zelf de aanduiding voor “volgend”. 上 heeft hier de betekenis “op/tijdens” in een uitdrukking voor deelname aan of handelen tijdens een gebeurtenis: 会议上 betekent “tijdens de vergadering”. Dit is niet de ruimtelijke betekenis “bovenop”. Het patroon 在 + gebeurtenis + 上 kan een context aanduiden, bijvoorbeeld: 在会上发言。 — “Tijdens de vergadering het woord voeren.” 提议 is hier een werkwoord: “voorstellen”. Het staat na het onderwerp en na de tijd-/gelegenheidsbepaling, en krijgt daarna het voorgestelde onderwerp. Het is niet hetzelfde als alleen een vaag idee hebben; het gaat om het naar voren brengen van een voorstel. Voorbeeld: 我提议休息。 — “Ik stel voor om pauze te nemen.” 这个 betekent “dit/deze” en wijst naar iets dat als nabij of als het huidige onderwerp wordt gepresenteerd. 这 is het aanwijzende deel “dit/deze”; 个 is hier de maat- of classificator die bij dit zelfstandig gebruikte aanwijzende woord hoort. In 这个办法 bepaalt het de daaropvolgende zaak; het zegt niet op zichzelf dat er één exemplaar wordt geteld. 办法 betekent “aanpak”, “methode” of “manier om iets aan te pakken”. In deze zin is het datgene wat wordt voorgesteld. Het is een zelfstandig naamwoord, dus 这个办法 betekent “deze aanpak”. Voorbeeld: 这个办法很好。 — “Deze aanpak is goed.” Samen vormen de delen: 我会 (“ik zal”) + 在下次团队会议上 (“tijdens de volgende teamvergadering”) + 提议 (“voorstellen”) + 这个办法 (“deze aanpak”). De volledige betekenis is daarom: “Ik zal deze aanpak tijdens de volgende teamvergadering voorstellen.”

10. 这样大家都会知道会有什么安排。

    Dan weet iedereen wat er te verwachten is.

    这样

    zo; op deze manier

    大家

    iedereen

    都会

    zullen allemaal

    知道

    weten

    会有

    er zal zijn

    什么

    wat; welke

    安排

    regeling; planning

    Uitgebreide uitleg

    这样 betekent hier ‘op die manier’ of ‘zo’ en verwijst naar de zojuist genoemde voorgestelde aanpak. Het woord staat vooraan en geeft de manier of het gevolgkader van de rest van de zin aan. 大家 betekent hier ‘iedereen’ en verwijst naar alle betrokken mensen als groep. Het is een zelfstandig naamwoord voor personen; het is niet hetzelfde als een enkelvoudig persoonlijk voornaamwoord. Voorbeeld: 大家都来了。— Iedereen is gekomen. 都会 bestaat uit 都 en 会. 都 geeft aan dat de uitspraak voor alle leden van de groep geldt; 会 drukt hier een verwachte of toekomstige gebeurtenis uit. Samen betekent het dat iedereen dit zal weten. In combinatie met 大家 wordt dit in het Nederlands natuurlijk ‘iedereen zal’, hoewel 都 ook al het volledige groepsbereik markeert. 知道 betekent ‘weten’ of ‘te weten komen’, afhankelijk van de context. Hier gaat het om kennis die iedereen zal hebben. Het onderwerp van 知道 is 大家, en de inhoud van die kennis volgt erna. Voorbeeld: 我知道答案。— Ik weet het antwoord. 会有 combineert 会, ‘zal/zal naar verwachting’, met 有, ‘er is/zijn’ of ‘hebben’. In 会有什么安排 gaat het om wat er naar verwachting zal zijn of gepland zal worden; 会有 is dus niet alleen het huidige ‘er is’. Voorbeeld: 明天会有会议。— Morgen zal er een vergadering zijn. 什么 betekent hier ‘wat’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord 安排. De combinatie 什么安排 vraagt welke regeling, planning of geplande activiteit bedoeld wordt. Het is hier geen los onderwerp van de hele zin, maar vormt samen met 安排 de inhoud van 有. 安排 betekent hier ‘regeling’, ‘planning’ of ‘geplande activiteit’. In deze positie, na 什么 en binnen 有什么安排, wordt het als een zelfstandig naamwoord gebruikt. Hetzelfde woord kan in andere zinnen ook als werkwoord ‘regelen’ of ‘plannen’ betekenen; die werkwoordelijke functie moet je hier niet aan deze vorm toeschrijven. De opbouw is: 这样 ‘op die manier’ + 大家都会知道 ‘iedereen zal weten’ + 会有什么安排 ‘wat er naar verwachting gepland zal zijn’. Samen betekent de zin: ‘Dan weet iedereen wat er te verwachten is.’