Onderzoek naar lokale geschiedenis | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我正在研究地方历史，需要更可靠的资料。

   Ik doe onderzoek naar de lokale geschiedenis en heb betrouwbaardere bronnen nodig.

   我正在

   ik ben bezig met …

   研究

   onderzoek doen naar

   地方

   lokaal; plaatselijk

   历史

   geschiedenis

   需要

   nodig hebben

   更可靠

   betrouwbaarder

   资料

   bronnen; informatie

   Uitgebreide uitleg

   我正在 bestaat uit 我 (“ik”) en 正在, dat aangeeft dat een handeling op het genoemde moment bezig is. Het is een bruikbaar patroon voor een lopende activiteit: 我正在学习。 — “Ik ben aan het studeren.” 正在 staat vóór het werkwoord; het zegt hier niets over voltooiing. 研究 betekent hier “onderzoek doen naar”. Het is een werkwoord en kan rechtstreeks vóór het onderzochte onderwerp staan: 研究历史 — “geschiedenis onderzoeken”. In andere contexten kan 研究 ook als zelfstandig naamwoord worden gebruikt, maar hier is het de handeling die na 正在 komt. 地方 betekent “plaatselijk” of “lokaal” wanneer het vóór een zelfstandig naamwoord staat. In deze zin bepaalt het 历史: het gaat om lokale geschiedenis. Als zelfstandig naamwoord kan 地方 ook “plaats” betekenen; die betekenis is hier niet de bedoeling. 历史 is het zelfstandig naamwoord “geschiedenis”. Samen vormen 地方历史 de woordgroep “lokale geschiedenis”: 地方 specificeert welk soort geschiedenis wordt bedoeld. 需要 is het werkwoord “nodig hebben”. Het onderwerp staat ervoor en wat nodig is, staat erna: 我需要时间。 — “Ik heb tijd nodig.” Het drukt hier een behoefte uit, niet alleen een wens of mogelijkheid. 更可靠 betekent “betrouwbaarder”. 可靠 is de basisvorm “betrouwbaar”; 更 maakt de vergelijking expliciet: “meer/betrouwbaarder”. In het Chinees verandert 可靠 zelf niet naar persoon of getal. Bijvoorbeeld: 这个来源更可靠。 — “Deze bron is betrouwbaarder.” De vergelijking kan afhangen van een niet-uitgesproken alternatief; de zin noemt niet expliciet waarmee de bronnen worden vergeleken. 资料 is een zelfstandig naamwoord voor “bronnen” of “informatie”, vooral materiaal dat voor studie of onderzoek wordt gebruikt. In deze zin is het dat materiaal waar de spreker behoefte aan heeft. 资料 wordt niet door 更可靠 zelf verbogen; 更可靠 beschrijft de kwaliteit ervan. De delen bouwen de zin als volgt op: 我正在研究 = “ik doe momenteel onderzoek naar”, 地方历史 = “lokale geschiedenis”, en 需要更可靠的资料 = “heb betrouwbaardere bronnen nodig”. Het partikel 的 verbindt 更可靠 met 资料, zodat de volledige betekenis is: “Ik doe onderzoek naar de lokale geschiedenis en heb betrouwbaardere bronnen nodig.” De twee hoofdhandelingen hebben hetzelfde onderwerp 我; het verband tussen beide blijkt uit de aaneenschakeling, zonder dat Chinees hier noodzakelijk een apart woord voor “en” gebruikt.

2. 我们先缩小主题范围，这样数据库搜索才能找到有用的记录。

   Laten we het onderwerp eerst afbakenen, zodat de zoekopdracht in de databank bruikbare resultaten oplevert.

   我们先

   laten we eerst

   缩小

   verkleinen; afbakenen

   主题

   onderwerp

   范围

   bereik; scope

   这样

   op deze manier; zo

   数据库

   databank

   搜索

   zoekopdracht; zoeken

   才能

   pas dan kunnen

   找到

   vinden

   有用的

   bruikbaar

   记录

   record; vermelding

   Uitgebreide uitleg

   我们先 betekent hier: laten we eerst iets doen. 我们 is het voornaamwoord “wij/we”; 先 markeert dat deze handeling vóór een volgende handeling komt. Het is dus geen verleden tijd. Voorbeeld: 我们先吃饭。 — “Laten we eerst eten.” 缩小 betekent “verkleinen” of, bij een onderwerp of zoekgebied, “afbakenen”. Het is een werkwoordelijke combinatie: 缩 draagt het idee van samentrekken of verkleinen, en 小 betekent “klein”. In deze zin wordt het onderwerp of bereik smaller gemaakt. Voorbeeld: 请缩小搜索范围。 — “Beperk het zoekbereik alstublieft.” 主题 is “onderwerp” of “thema”. Het verwijst hier naar het onderwerp van het onderzoek, niet naar een grammaticale functie. In 缩小主题范围 is 主题 het zelfstandig naamwoord dat bepaalt wát voor bereik wordt afgebakend. 范围 betekent “bereik”, “omvang” of “scope”. De combinatie 主题范围 betekent het bereik van het onderwerp: het gebied waarbinnen gezocht wordt. 范围 is hier het object van 缩小; het wordt dus niet zelf als onderwerp voorgesteld. 这样 betekent “zo” of “op deze manier”. Het verwijst hier naar de zojuist genoemde manier van werken: eerst het onderwerp afbakenen. De constructie 这样，…… kan een gevolg inleiden: “op die manier …”. 数据库 betekent “databank” of “database”. Dit is een zelfstandig naamwoord dat in deze zin vóór 搜索 staat en samen de zoekactie specificeert: zoeken in een databank. Het is één gangbare samengestelde woordeenheid; 库 betekent in andere samenstellingen vaak “verzameling” of “opslagplaats”. 搜索 betekent “zoeken” of “een zoekopdracht uitvoeren”. Hier staat het vóór 才能 en fungeert het als het onderwerp van het tweede deel: de zoekactie in de databank moet bruikbare records kunnen vinden. Voorbeeld: 我搜索了相关资料。 — “Ik heb relevante informatie gezocht.” 才能 geeft een noodzakelijke voorwaarde aan: “pas dan kunnen” of “alleen zo kan”. 才 drukt uit dat iets pas onder die voorwaarde mogelijk is; 能 betekent “kunnen”. Samen maakt 这样……才能…… duidelijk dat het eerste deel nodig is voordat het resultaat haalbaar is. Het is sterker dan alleen een neutraal “dan”. 找到 betekent “vinden” of “vinden en bereiken”. 到 voegt aan 找 het bereikte resultaat toe: niet alleen zoeken, maar het gezochte ook daadwerkelijk vinden. In deze zin staat het na 才能, dus het betekent “kunnen vinden”. Voorbeeld: 我找到了那条记录。 — “Ik heb dat record gevonden.” 有用的 betekent “bruikbaar” of “nuttig”. 有用 is de beschrijving “nuttig”; 的 maakt daarvan een bepaling vóór het zelfstandig naamwoord: 有用的记录 = “bruikbare records”. De vorm verandert hier niet voor enkelvoud of meervoud; Chinees markeert die tegenstelling in deze woordgroep niet verplicht. 记录 betekent hier “record”, “vermelding” of “gegevensitem” in een databank. Het woord kan in andere contexten ook een verslag of registratie aanduiden, maar hier gaat het volgens de zin om vindbare database-inhoud. In 有用的记录 is 记录 het object van 找到. Samen is de structuur: 我们先缩小主题范围 — “laten we eerst het onderwerp afbakenen”; 这样 — “op die manier”; 数据库搜索才能找到有用的记录 — “kan de zoekopdracht in de databank pas bruikbare records vinden”. De volledige betekenis is daarom: “Laten we het onderwerp eerst afbakenen, zodat de zoekopdracht in de databank bruikbare resultaten oplevert.” De formulering is geschikt voor een praktische uitleg over een zoekstrategie.

3. 我试过宽泛的关键词，但结果杂乱无章。

   Ik heb brede zoektermen geprobeerd, maar de resultaten gingen alle kanten op.

   我

   ik

   试过

   geprobeerd hebben

   宽泛

   breed; ruim opgevat

   关键词

   zoekterm

   结果

   resultaat

   杂乱无章

   chaotisch; wanordelijk

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik” en is de eerste-persoonspronominale vorm. Het verandert in deze vorm niet mee met grammaticaal geslacht of getal; het meervoud is bijvoorbeeld 我们 (“wij”). Voorbeeld: 我找到了记录。 — “Ik heb de vermelding gevonden.” 试过 bestaat uit 试 (“proberen”) en 过, een aspectdeeltje. 过 geeft aan dat iemand iets eerder heeft meegemaakt of geprobeerd; daarom past hier “heb geprobeerd”. Het zegt op zichzelf niet wanneer die poging precies plaatsvond. Voorbeeld: 我用过这个方法。 — “Ik heb deze methode al eens gebruikt.” 宽泛 beschrijft iets dat ruim, algemeen of weinig afgebakend is. Hier beschrijft het de zoektermen: ze waren breed en weinig specifiek. Het is een beschrijvend woord; 的 verbindt het met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord in 宽泛的关键词. 关键词 betekent “zoekterm” of letterlijk een “sleutelwoord”. Het is een zelfstandig naamwoord voor een woord of korte uitdrukking die als ingang voor een zoekopdracht dient. In deze zin staat het na 宽泛的 en is het het object van 试过. Voorbeeld: 请使用准确的关键词。 — “Gebruik nauwkeurige zoektermen.” 结果 betekent “resultaat” of, in deze context, “zoekresultaten”. Het Chinees markeert hier geen verplicht enkelvoud of meervoud; de context van een zoekopdracht maakt een meervoudige lezing natuurlijk. Voorbeeld: 结果很有用。 — “De resultaten zijn erg bruikbaar.” 杂乱无章 is een vaste, beschrijvende uitdrukking voor iets dat wanordelijk en zonder duidelijke ordening is. Hier beschrijft zij 结果: de zoekresultaten waren chaotisch. De uitdrukking is geen werkwoord en zegt dus niet zelf dat iemand de resultaten heeft geordend of veroorzaakt. Voorbeeld: 桌上的文件杂乱无章。 — “De documenten op het bureau liggen door elkaar.” Samen vormt 我试过宽泛的关键词 de mededeling dat de spreker brede, weinig specifieke zoektermen heeft geprobeerd. 但 contrasteert dat met 结果杂乱无章: de resultaten waren chaotisch. De hele zin betekent daarom: “Ik heb brede zoektermen geprobeerd, maar de resultaten gingen alle kanten op.”

4. 把街区名称、日期范围和资料类型设为筛选条件。

   Gebruik de naam van de buurt, een datumbereik en het soort bron als filters.

   把 … 设为

   iets als iets instellen

   街区名称

   naam van de buurt

   日期范围

   datumbereik

   资料类型

   soort bron

   筛选条件

   filtercriteria

   Uitgebreide uitleg

   把 … 设为 … is een herbruikbare Chinese constructie om iets een bepaalde functie of categorie toe te wijzen. 把 markeert het object vóór het werkwoord; 设为 betekent hier dat dit object als iets wordt ingesteld of aangewezen. Voorbeeld: 把这个文件设为模板。 — “Stel dit bestand in als sjabloon.” 街区名称 betekent hier “naam van de buurt”. 街区 betekent “buurt” of “wijk”, en 名称 is een wat formeler woord voor “naam”. Samen vormen ze een zelfstandig naamwoordelijk geheel. Voorbeeld: 请输入街区名称。 — “Voer de naam van de buurt in.” 日期范围 betekent “datumbereik”. 日期 is “datum” en 范围 is “bereik”; samen verwijst dit naar een periode tussen een begin- en einddatum, niet naar één datum. Voorbeeld: 请选择日期范围。 — “Selecteer een datumbereik.” 资料类型 betekent in deze zin “soort bron”. 资料 kan informatie of bronmateriaal aanduiden, en 类型 betekent “type” of “soort”. Samen benoemen ze de categorie van het bronmateriaal. Voorbeeld: 请选择资料类型。 — “Selecteer het soort bron.” 筛选条件 betekent “filtercriterium” of “filtercriteria”. 筛选 betekent “filteren” of “selecteren”, en 条件 betekent “voorwaarde” of “criterium”. Samen verwijst de uitdrukking naar een criterium waarmee resultaten worden beperkt. Voorbeeld: 这些是重要的筛选条件。 — “Dit zijn belangrijke filtercriteria.” In de zin worden eerst drie dingen genoemd: 街区名称, 日期范围 en 资料类型. Met 把 … 设为 … worden die drie aangewezen als 筛选条件. De volledige betekenis is daarom: “Gebruik de naam van de buurt, een datumbereik en het soort bron als filters.” De zin is een instructie; 。 sluit de zin af.

5. 您能给我演示一下怎样访问报纸档案吗？

   Kunt u me laten zien hoe ik toegang krijg tot de krantenarchieven?

   您能

   kunt u

   给我

   aan mij; mij

   演示

   demonstreren

   一下

   even; kort

   怎样

   hoe

   访问

   toegang krijgen tot

   报纸

   krant

   档案

   archief

   吗

   vraagmarkeerder

   Uitgebreide uitleg

   您能 combineert 您 (“u”, beleefde aanspreekvorm) met 能 (“kunnen”). 能 drukt hier de mogelijkheid of bereidheid uit om iets te doen. Het patroon 您能……吗？ is een beleefde vraag of verzoek: “Kunt u …?” 给我 betekent hier “aan mij / mij”. 给 leidt de ontvanger van de handeling in, en 我 is de spreker als ontvanger. Het patroon 给 + persoon + werkwoord is bruikbaar voor “iets voor of aan iemand doen”. Voorbeeld: 请给我看看。 — “Laat het me alstublieft even zien.” 演示 betekent hier “demonstreren” of “laten zien hoe iets werkt”. Het is een werkwoord; het is niet hetzelfde als alleen 看 (“kijken” of “zien”), omdat 演示 een handeling van demonstreren beschrijft. Voorbeeld: 请演示这个步骤。 — “Demonstreer deze stap alstublieft.” 一下 staat na het werkwoord en begrenst de handeling als kort of even uitgevoerd. In een verzoek maakt het de formulering vaak lichter en minder zwaar, zonder dat het letterlijk een exact tijdsinterval vastlegt. Het patroon werkwoord + 一下 is breed bruikbaar, bijvoorbeeld 看一下 — “even kijken”. 怎样 vraagt naar de manier waarop iets gebeurt: “hoe”. Het staat hier aan het begin van de ingebedde vraag 怎样访问……. Een veelgebruikt alternatief met dezelfde functie is 如何, maar 怎样 is de vorm die in deze zin werkelijk voorkomt. Voorbeeld: 怎样填写这个表？ — “Hoe vul je dit formulier in?” 访问 is het werkwoord “toegang krijgen tot” of “bezoeken”; in deze context gaat het om toegang krijgen tot een informatiebron. Het is geen zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 我可以访问这个网站。 — “Ik kan deze website bezoeken / openen.” 报纸 betekent “krant”. Hier staat het vóór 档案 en specificeert het welk soort archief bedoeld wordt: een archief met krantenmateriaal. Chinese zelfstandige naamwoorden krijgen hier geen aparte meervoudsuitgang; het meervoudige begrip “kranten” volgt uit de combinatie en context, niet uit een verbuiging van 报纸. 档案 betekent “archief” of “archiefmateriaal”. In 报纸档案 vormt het samen met 报纸 de woordgroep “krantenarchieven”. Ook 档案 krijgt in deze vorm geen aparte meervoudsmarkering; de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om de archieven als verzameling gaat. 吗 staat aan het einde en maakt van de voorafgaande mededeling een ja-neevraag. Daardoor wordt 您能给我演示一下……吗？ als geheel een beleefd verzoek om te bevestigen of de aangesprokene dit kan doen. De opbouw is: 您能 (“kunt u”) + 给我 (“mij”) + 演示一下 (“even demonstreren”) + 怎样访问报纸档案 (“hoe ik toegang krijg tot de krantenarchieven”) + 吗 (vraagmarkering). Samen betekent de zin: “Kunt u me even laten zien hoe ik toegang krijg tot de krantenarchieven?” De formulering is geschikt voor een beleefd verzoek om praktische uitleg.

6. 有些档案只能通过图书馆网络打开。

   Sommige archieven zijn alleen toegankelijk via het bibliotheeknetwerk.

   有些

   sommige

   档案

   archieven

   只能

   alleen kunnen

   通过

   via; door middel van

   图书馆

   bibliotheek

   网络

   netwerk

   打开

   openen

   Uitgebreide uitleg

   有些 betekent hier “sommige” en verwijst naar een deel van een grotere verzameling. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar patroon is 有些 + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld: 有些页面很旧。 — Sommige pagina’s zijn oud. 档案 betekent hier “archieven” of “archiefmateriaal”. Het is een zelfstandig naamwoord. 只能 drukt een beperking uit: iets kan uitsluitend op een bepaalde manier. 只 beperkt de mogelijkheden en 能 drukt mogelijkheid uit. Hier gaat het om de beperkte manier waarop de archieven toegankelijk kunnen worden gemaakt. 能打开 betekent “kunnen openen”, terwijl 不能打开 betekent “niet kunnen openen”. 通过 introduceert het middel of de route: “via” of “door middel van”. Het patroon 通过 + middel + werkwoord is breed bruikbaar, bijvoorbeeld: 通过网站报名。 — Je schrijft je via de website in. 图书馆 betekent “bibliotheek”. Het is een zelfstandig naamwoord en vormt hier samen met 网络 de woordgroep 图书馆网络. 网络 betekent “netwerk”. In 图书馆网络 gaat het om het bibliotheeknetwerk. 图书馆 bepaalt welk netwerk bedoeld wordt; 网络 is het hoofdzelfstandig naamwoord van deze woordgroep. 打开 betekent “openen” of “toegankelijk maken”. Het is hier het werkwoord dat aangeeft dat de archieven geopend kunnen worden. 开 is ook een zelfstandig bruikbaar werkwoord met de betekenis “openen”, maar 打开 is geen verbogen vorm van 开; 打 en 开 vormen hier samen een afzonderlijk werkwoord. Bijvoorbeeld: 请打开这个文件。 — Open dit bestand alstublieft. De volledige opbouw is 有些档案 (“sommige archieven”) + 只能 (“kunnen alleen”) + 通过图书馆网络 (“via het bibliotheeknetwerk”) + 打开 (“geopend/toegankelijk gemaakt worden”). Samen betekent de zin: “Sommige archieven zijn alleen toegankelijk via het bibliotheeknetwerk.”

7. 那就从这个目录页面开始吧。

   Begin dus op deze cataloguspagina.

   那就

   dan dus

   从

   vanaf

   这个

   deze

   目录

   catalogus

   页面

   pagina

   开始

   beginnen

   吧

   verzachtende aansporing

   Uitgebreide uitleg

   那就 geeft hier de overgang weer naar een gevolgtrekking: “dan dus” of natuurlijker “in dat geval”. 那 verwijst in deze uiting naar de voorafgaande situatie, terwijl 就 de daaropvolgende keuze als gevolg markeert. Samen vormen ze een veelgebruikte manier om een volgende stap voor te stellen. 从 betekent hier “vanaf” en leidt het beginpunt in. Het kan ook in andere zinnen een vertrekpunt in tijd of plaats aangeven. In het patroon 从 + plaats/tijd/punt + 开始 betekent het “beginnen vanaf ...”. 这个 betekent “deze” en bestaat uit 这 (“deze”) plus het maatwoord 个. 个 is een algemeen maatwoord; het is hier niet zelf een extra inhoudelijk telwoord. Bijvoorbeeld: 这个页面 betekent “deze pagina”. 目录 betekent hier “catalogus”. Het woord kan afhankelijk van de context ook een inhoudsopgave of directory aanduiden, maar de vaste vertaling ondersteunt hier de betekenis “catalogus”. 页面 betekent “pagina”, vooral een pagina van een website of digitale interface. Samen vormen 目录页面 de woordgroep “cataloguspagina”. 开始 is het werkwoord “beginnen”. Het is een zelfstandige werkwoordsvorm; in 从这个目录页面开始 staat het na het punt waarvan de handeling begint. Het kan ook zonder 从 worden gebruikt, bijvoorbeeld: 我们开始。 — “We beginnen.” 吧 is een zinsfinale partikel dat een voorstel of aansporing minder stellig maakt. Het verandert de inhoud van 开始 niet, maar maakt de zin geschikt als gezamenlijke of beleefde suggestie, ongeveer “laten we ...” of “... maar”. Het patroon 从 + beginpunt + 开始 betekent letterlijk “beginnen vanaf + beginpunt”. Hier is 这个目录页面 het beginpunt: “beginnen vanaf deze cataloguspagina”. 那就 koppelt die voorgestelde stap aan de voorafgaande situatie als gevolg, en 吧 presenteert haar als aansporing. Samen betekent de uiting: “Begin dus op deze cataloguspagina.”

8. 这就解释了为什么我在家打不开它们。

   Dat verklaart waarom ze thuis niet laadden.

   这

   dit

   就

   dan; daarmee

   解释

   verklaren

   为什么

   waarom

   我

   ik

   在家

   thuis

   打不开

   niet kunnen openen

   它们

   ze

   Uitgebreide uitleg

   De vaste Chinese zin en de vaste Nederlandse vertaling zijn niet volledig verenigbaar: 打不开它们 betekent dat de spreker ze niet kon openen, terwijl ze thuis niet laadden een andere handeling en een andere rolverdeling weergeeft. Daarom is de volledige bedoelde betekenis op basis van beide teksten niet definitief vast te stellen. Hieronder leg ik de Chinese vorm uit; waar nodig geef ik de betekenis van de Chinese bron zelf. 这 betekent hier “dit/dat” en verwijst naar een eerder genoemde situatie of omstandigheid. Het woord zelf legt niet vast naar welke specifieke zaak het verwijst. Het verschilt van 那, dat doorgaans “dat/die daar” aanduidt. 就 verbindt de situatie met het gevolg of de conclusie: “dan”, “daarmee” of “dat verklaart meteen”. In deze zin is het geen zelfstandige vertaling die noodzakelijk een tijdsvolgorde uitdrukt; samen met 解释 geeft het de gevolgtrekking aan. 解释 is het werkwoord “verklaren” of “uitleggen”. De vorm verandert hier niet zichtbaar voor persoon of getal. Een bruikbaar patroon is A解释了B: “A verklaart B”. In 解释了 markeert 了 dat de verklaring als tot stand gekomen of relevant wordt voorgesteld; 解释 zelf is de lexicale kern. 为什么 is het vraagwoord “waarom”. Het introduceert hier een ingebedde redenvraag: 解释了为什么…… betekent “verklaart waarom …”. Het is dus geen losse vraag die noodzakelijk als een directe vraag moet worden uitgesproken. 我 betekent “ik” en is het onderwerp van de ingebedde situatie. Het Chinese voornaamwoord krijgt geen aparte vorm voor grammaticaal geslacht; het kan dus niet op zichzelf aangeven of de spreker man of vrouw is. 在家 betekent “thuis”. 在 geeft de plaats aan en 家 is “huis/thuis”; samen vormt dit een plaatsbepaling. Het staat vóór het werkwoord en geeft aan waar de handeling of onmogelijkheid zich voordoet. Voor een andere plaats kan hetzelfde patroon worden gebruikt, bijvoorbeeld 在学校学习: “op school studeren”. 打不开 betekent “niet kunnen openen”. De vorm is opgebouwd rond 打开 (“openen”), met 不 binnen de werkwoordelijke combinatie: V不C geeft aan dat een handeling onder de relevante omstandigheden niet lukt of niet mogelijk is. Dit is iets anders dan eenvoudigweg zeggen dat iemand iets niet opent; 打不开 benadrukt het niet-kunnen-openen. Het object staat hier niet vóór deze vorm maar erna. 它们 betekent “ze/hen” voor meerdere niet-menselijke referenten. In deze zin is het een meervoudig voornaamwoord dat als object bij 打不开 wordt gebruikt: de spreker kon ze niet openen. Het voornaamwoord geeft geen specifieke soort voorwerp aan; die referentie wordt door de vaste Chinese zin zelf niet nader bepaald. De Chinese volgorde is: 这 + 就 + 解释了 + 为什么 + 我 + 在家 + 打不开 + 它们. Letterlijk bouwt dit op tot: “Dit verklaart dan waarom ik ze thuis niet kon openen.” Die reconstructie volgt de Chinese bron, maar kan niet tegelijk zonder betekenisverschil worden gelijkgesteld aan de vaste Nederlandse vertaling Dat verklaart waarom ze thuis niet laadden.

9. 现在用这台电脑吧。

   Gebruik deze computer nu.

   现在

   nu

   用

   gebruiken

   这

   deze

   台

   classificeerder voor apparaten

   电脑

   computer

   吧

   ter aansporing: maar

   Uitgebreide uitleg

   现在 betekent hier ‘nu’ en staat vóór de werkwoordgroep 用这台电脑, waardoor het tijdstip van het gebruik wordt aangegeven. Het kan ook aan het einde staan, maar in deze zin maakt de beginpositie ‘nu’ meteen tot kader voor de aansporing. 用 is het werkwoord ‘gebruiken’. Het verandert in het Chinees niet door persoon of getal en krijgt hier geen aparte uitgang voor de tegenwoordige tijd. Voorbeeld: 我用手机。 — ‘Ik gebruik een mobiele telefoon.’ 这 betekent ‘deze’ of ‘dit’ en wijst naar iets dat de spreker als nabij of als aangewezen beschouwt. Het woord zelf markeert geen meervoud. In 这台电脑 wordt het gecombineerd met een maatwoord; het verwijst hier, volgens de vaste vertaling, naar de bedoelde computer. 台 is het maatwoord dat hier bij apparaten zoals computers wordt gebruikt. In het Chinees staat een maatwoord normaal tussen een aanwijzer of telwoord en het zelfstandig naamwoord: 这台电脑 = ‘deze computer’. Het is niet zelf het woord voor ‘computer’. 电脑 betekent ‘computer’. 台 en 电脑 vormen samen de naamwoordgroep 这台电脑, letterlijk opgebouwd als ‘deze maatwoord computer’. Voorbeeld: 那台电脑很旧。 — ‘Die computer is erg oud.’ 吧 staat aan het einde en verzacht de aansporing. Daardoor klinkt 用这台电脑吧 als ‘gebruik deze computer maar’ of ‘laten we deze computer gebruiken’, afhankelijk van de situatie; hier past de vaste vertaling ‘Gebruik deze computer nu.’ Het is geen werkwoordstijdmarkeerder en draagt niet zelfstandig de betekenis ‘maar’. De delen worden zo gecombineerd: 现在 (‘nu’) + 用 (‘gebruiken’) + 这台电脑 (‘deze computer’) + 吧 (een verzachtende aansporing). Samen is de betekenis: ‘Gebruik deze computer nu.’ De zin gebruikt geen expliciet onderwerp; in deze aansporing wordt de aangesprokene als uitvoerder begrepen.

10. 或者通过档案链接，用您的借书证登录。

    Of logt u in met uw bibliotheekpas via de link naar het archief.

    或者

    of

    通过

    via

    档案

    archief

    链接

    link

    用

    met; gebruiken

    您的

    uw

    借书证

    bibliotheekpas

    登录

    inloggen

    Uitgebreide uitleg

    或者 betekent hier “of” en sluit aan bij een andere mogelijkheid of instructie. Het staat aan het begin van deze zin. Een bruikbaar patroon is 或者 + handeling: “of …”. 通过 geeft de route of het middel aan: “via” of “door middel van”. In 通过档案链接 introduceert het de manier waarop men verdergaat. Voorbeeld: 通过电子邮件发送。 — “Via e-mail versturen.” 档案 betekent hier “archief” of “archiefmateriaal”. Het is een zelfstandig naamwoord. In combinatie met 链接 vormt het de woordgroep 档案链接, letterlijk “archieflink” of “link naar het archief”. 链接 betekent “link”. Het kan als zelfstandig naamwoord worden gebruikt, zoals hier, en in veel contexten ook als werkwoord “een link plaatsen/koppelen”. Hier is het het doel of middel binnen 通过档案链接: via de link naar het archief. 用 betekent hier “gebruiken” en leidt het middel of hulpmiddel in: 用 + zelfstandig naamwoord. In deze zin staat het vóór 您的借书证; samen betekent dit “met uw bibliotheekpas”. Het is niet hetzelfde als 通过: 通过 benadrukt de route, terwijl 用 het gebruikte middel noemt. Voorbeeld: 用手机登录。 — “Met een telefoon inloggen.” 您的 betekent “uw”. 您 is de beleefde tweede-persoonsvorm van “u”, en 的 maakt er een bezitsbepaling van: 您的 + zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 您的账户 — “uw account”. De vorm zegt hier niets over het aantal bezitters. 借书证 betekent “bibliotheekpas”. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord met de betekenis van een pas waarmee men boeken kan lenen. In 您的借书证 is het de bezitting die na 用 als middel wordt genoemd. 登录 betekent “inloggen”. Het is hier de handeling die met de bibliotheekpas wordt uitgevoerd. Het kan ook in andere zinnen zonder 用 staan, bijvoorbeeld 请登录。 — “Log alstublieft in.” Chinees vervoegt dit werkwoord hier niet voor persoon of tijd; die informatie komt uit de context of uit andere woorden. Samen is de opbouw 或者 + 通过 + route/middel + 用 + hulpmiddel + 登录: “Of logt u via de link naar het archief in met uw bibliotheekpas.” De zin geeft dus een alternatieve instructie: de route is 通过档案链接, en het middel voor het inloggen is 您的借书证.

11. 这样应该能帮我节省很多时间。

    Dat zou me veel tijd moeten besparen.

    这样

    zo; op deze manier

    应该能

    zou moeten kunnen

    帮我

    mij helpen

    节省

    besparen

    很多

    veel

    时间

    tijd

    Uitgebreide uitleg

    这样 betekent hier “zo” of “op deze manier”. Het verwijst naar de bedoelde werkwijze of aanpak. Een bruikbaar patroon is 这样 + gevolg: 这样更方便。= Zo is het handiger. 应该能 combineert 应该 en 能. 应该 drukt hier een verwachting uit — “zou moeten” — en niet een bevel. 能 betekent “kunnen” in de zin van mogelijkheid of in staat zijn. Samen geeft de combinatie aan dat iets naar verwachting mogelijk zal zijn. Voorbeeld: 这样应该能解决问题。= Zo zou het probleem opgelost moeten kunnen worden. 帮我 betekent “mij helpen”. 帮 is het werkwoord “helpen”; 我 is de eerste-persoonsvorm “ik/mij” en is hier degene die geholpen wordt. Het patroon 帮 + persoon + werkwoord betekent “iemand helpen om iets te doen”: 他帮我找资料。= Hij helpt me informatie te zoeken. 节省 betekent hier “besparen”, namelijk ervoor zorgen dat er minder van een middel nodig is. Het is een werkwoord en verandert in het Chinees niet van vorm voor persoon of tijd. Het tegenovergestelde is 浪费 (“verspillen”): 我们要节省时间。= We moeten tijd besparen. 很多 betekent “veel” of “heel wat”. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat de hoeveelheid aanduidt. In 很多时间 geeft het een grote hoeveelheid tijd aan; het stelt geen exact aantal vast. Voorbeeld: 我没有很多时间。= Ik heb niet veel tijd. 时间 betekent “tijd”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan zowel tijd in het algemeen als een hoeveelheid beschikbare tijd aanduiden. In deze zin gaat het om tijd die door de voorgestelde werkwijze wordt bespaard. Voorbeeld: 时间很宝贵。= Tijd is kostbaar. Samen vormen de delen 这样 + 应该能 + 帮我 + 节省 + 很多 + 时间: “Op deze manier zou het mij veel tijd moeten kunnen besparen.” 应该能 bepaalt de verwachting over de hele handeling, terwijl 帮我节省很多时间 zegt wie voordeel heeft en wat er wordt bespaard. De zin is neutraal en bruikbaar wanneer een aanpak naar verwachting efficiënter is.

12. 这样您还会找到更容易引用的资料。

    Daarmee krijgt u ook bronnen die gemakkelijker te citeren zijn.

    这样

    daarmee; zo

    您

    u

    还会

    ook zullen

    找到

    vinden

    更容易

    gemakkelijker

    引用

    citeren

    资料

    bronnen; materiaal

    Uitgebreide uitleg

    这样 betekent hier ‘daarmee’ of ‘op die manier’. Het verwijst naar de werkwijze die in de context wordt bedoeld, zonder zelf een nieuwe handeling te benoemen. Voorbeeld: 这样做比较快。= ‘Zo doen is sneller.’ 您 is de beleefde vorm van ‘u’ als tweede-persoonspronomen. Het Chinees markeert in 您 niet of het om één of meer aangesproken personen gaat; de beleefdheid zit in de woordkeuze. Voorbeeld: 您先请。= ‘Gaat u maar eerst.’ 还会 vormt hier de combinatie ‘ook zullen’ of ‘daarnaast zult u’. 还 voegt een extra gevolg of mogelijkheid toe; 会 plaatst de gebeurtenis in de toekomst of geeft een voorspelling aan. 会 is niet hetzelfde als 要: 要 kan bijvoorbeeld een voornemen of noodzakelijkheid uitdrukken, terwijl 会 hier een verwacht resultaat markeert. 找到 betekent ‘vinden’ met nadruk op het bereiken van het resultaat: iets daadwerkelijk aantreffen. 找 is de basisvorm ‘zoeken’, terwijl 找到 ‘vinden’ is nadat het zoeken resultaat heeft gehad. Voorbeeld: 我找到钥匙了。= ‘Ik heb de sleutels gevonden.’ 更容易 betekent ‘gemakkelijker’. 容易 is de basisvorm ‘gemakkelijk’; 更 maakt er een vergelijking van. Het woord dat hier wordt vergeleken is 容易, niet het volgende zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 这个方法更容易。= ‘Deze methode is gemakkelijker.’ 引用 betekent ‘citeren’ of ‘aanhalen’, dus bronmateriaal in een tekst gebruiken en als bron vermelden. Het is een werkwoord. In deze zin staat het in de bepaling vóór 的 en beschrijft het wat met de资料 gedaan kan worden: ze zijn gemakkelijker te citeren. 资料 betekent hier ‘bronnen’ of ‘materiaal’, in overeenstemming met de vaste vertaling. Het is een zelfstandig naamwoord en verwijst niet noodzakelijk naar één afzonderlijke bron; het Chinees markeert hier geen enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: 这些资料很有用。= ‘Deze bronnen zijn erg nuttig.’ De structuur is: 这样 + 您 + 还会 + 找到 + 更容易引用的 + 资料. Letterlijk geeft dat: ‘Op die manier zult u ook materiaal vinden dat gemakkelijker te citeren is.’ In natuurlijk Nederlands: ‘Daarmee krijgt u ook bronnen die gemakkelijker te citeren zijn.’ 更容易引用的 is een bepaling vóór 资料: 的 maakt van de voorafgaande beschrijving een modifier van het materiaal. De zin voorspelt dus een extra resultaat van de bedoelde werkwijze; hij stelt niet dat de bronnen al eerder gevonden zijn.