Omgaan met een gebarsten telefoonscherm | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我把手机摔了，屏幕裂了，但还能用。

   Ik heb mijn telefoon laten vallen en het scherm is gebarsten, maar het werkt nog.

   我

   ik

   把

   markeert het vooropgeplaatste object

   手机

   mobiele telefoon

   摔

   laten vallen

   屏幕

   scherm

   裂了

   is gebarsten

   但

   maar

   还

   nog

   能

   kunnen

   用

   gebruiken; hier: werken

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier ik. Het is een persoonlijk voornaamwoord; het verandert niet naar persoon of getal zoals een vervoegd werkwoord dat in sommige talen kan doen. 把 leidt een constructie in waarin het object vóór het werkwoord komt, zodat de behandeling of het gevolg voor dat object centraal staat. Het patroon is bijvoorbeeld 我把 + object + werkwoord. In deze zin is 手机 dus het object van 摔. 手机 betekent mobiele telefoon. Het is een zelfstandig naamwoord en vormt als geheel een veelgebruikte samenstelling; de zin behandelt de telefoon als het voorwerp waarop de handeling gericht is. 摔 betekent hier dat je iets laat vallen, met het idee dat het daardoor een klap krijgt of beschadigd kan raken. De vorm in de zin is niet vervoegd naar ik; Chinese werkwoorden veranderen hier niet van vorm voor de persoon. De daaropvolgende 了 maakt van de gebeurtenis een afgeronde gebeurtenis in deze context: de telefoon is gevallen. 屏幕 betekent scherm. Het is het zelfstandige naamwoord dat daarna als onderwerp van de volgende deelzin optreedt. 裂了 bestaat uit 裂 ‘scheuren/barsten’ en 了, dat hier een nieuwe toestand markeert: het scherm is gebarsten. 裂 beschrijft dus de toestand die door de gebeurtenis is ontstaan, niet de handeling waarmee de telefoon viel. 但 verbindt twee mededelingen met een tegenstelling en betekent maar. Het tweede deel beperkt of nuanceert het gevolg dat in het eerste deel wordt genoemd. 还 betekent hier nog: ondanks de beschreven schade blijft de volgende eigenschap gelden. Het staat vóór 能 en hoort inhoudelijk bij de mogelijkheid die daarna wordt genoemd. 能 drukt mogelijkheid of kunnen uit. Samen met 用 vormt het 还能用: nog kunnen worden gebruikt, dus in deze context nog werken of bruikbaar zijn. Dit is geen verleden- of tegenwoordige vervoeging; de modaliteit wordt door 能 uitgedrukt. 用 betekent gebruiken. In 还能用 is het onderwerp niet opnieuw uitgesproken: de zin zegt dat het bedoelde apparaat of voorwerp nog bruikbaar is. Voorbeeld: 这个还能用。 — Dit kan nog gebruikt worden. De hele opbouw is 我把手机摔了 — ik heb mijn telefoon laten vallen — gevolgd door 屏幕裂了 — het scherm is gebarsten. 但还能用 voegt de tegenstelling toe: maar het kan nog worden gebruikt / het werkt nog. Zo beschrijft de utterance eerst de val, daarna de ontstane schade en ten slotte dat bruikbaarheid ondanks die schade blijft bestaan.

2. 在损坏变得更严重之前，先备份你的数据。

   Maak een back-up van je gegevens voordat de schade erger wordt.

   在 … 之前

   voordat

   损坏

   schade

   变得

   worden

   更严重

   erger

   先

   eerst

   备份

   een back-up maken

   你的

   jouw

   数据

   gegevens

   Uitgebreide uitleg

   在损坏……之前 is een tijdsconstructie: “voordat de schade …”. 在 staat hier aan het begin van de tijdsbepaling en 之前 sluit die bepaling af. Het patroon 在 A 之前，B betekent dat B plaatsvindt vóór A. Voorbeeld: 在出发之前，检查门。 — “Controleer de deur voordat je vertrekt.” 损坏 betekent hier “schade” en functioneert als zelfstandig naamwoord. Het kan ook als werkwoord worden gebruikt in de betekenis “beschadigen” of “kapotmaken”; die werkwoordelijke betekenis hoort niet automatisch bij deze zin. Voorbeeld: 损坏的设备需要更换。 — “Beschadigde apparatuur moet worden vervangen.” 变得 betekent “worden” en beschrijft een verandering van toestand. Het patroon 变得 + beschrijving geeft aan dat iets een bepaalde eigenschap krijgt. Voorbeeld: 天气变得冷了。 — “Het weer is koud(er) geworden.” 更严重 betekent “erger” of letterlijk “ernstiger”. 严重 is de basisvorm “ernstig”; 更 maakt de vergelijking expliciet: 更严重 = “ernstiger/erger”. In deze zin wordt de schade dus ernstiger dan eerder. Voorbeeld: 问题变得更严重了。 — “Het probleem is erger geworden.” 先 betekent “eerst” en geeft de volgorde aan: de back-up moet nu als eerste stap worden gemaakt. Het zegt op zichzelf niet hoeveel tijd die stap kost. Voorbeeld: 先休息，再工作。 — “Rust eerst uit en werk daarna.” 备份 betekent “een back-up maken” en is hier het werkwoord. Het kan ook als zelfstandig naamwoord naar een back-up verwijzen; in deze zin staat het vóór het object en beschrijft het een handeling. Voorbeeld: 请备份文件。 — “Maak een back-up van de bestanden.” 你的 betekent “jouw”. 你 is “jij/je” en 的 maakt hiervan een bezitsbepaling: 你的 + zelfstandig naamwoord = “jouw + zelfstandig naamwoord”. Het verwijst hier naar de persoon die wordt aangesproken; de vorm verandert niet op basis van het volgende zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 你的手机 — “jouw telefoon”. 数据 betekent “gegevens” of “data”. Het is het object van 备份: datgene waarvan een back-up wordt gemaakt. Voorbeeld: 数据很重要。 — “De gegevens zijn belangrijk.” Samen betekent 在损坏变得更严重之前 “voordat de schade erger wordt”. 先备份你的数据 betekent “maak eerst een back-up van je gegevens”. De volledige zin is dus: “Maak een back-up van je gegevens voordat de schade erger wordt.” De gebiedende bedoeling komt uit de directe werkwoordelijke formulering; Chinees laat het onderwerp in zo’n instructie vaak weg wanneer uit de situatie duidelijk is wie de handeling moet uitvoeren.

3. 我现在就做。碎玻璃让我感到不安。

   Ik ga dat nu doen. Door het gebroken glas voel ik me zenuwachtig.

   我

   ik

   现在

   nu

   就

   meteen

   做

   doen

   碎玻璃

   gebroken glas

   让我

   maakt me

   感到

   voelen

   不安

   zenuwachtig

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”: het is de eerste-persoonsvorm voor de spreker. In het Chinees verandert deze vorm niet voor getal of grammaticaal geslacht. Voorbeeld: 我看书。 = “Ik lees een boek.” 现在 betekent “nu” en plaatst de handeling in het huidige moment. Het kan vóór het werkwoord staan, zoals hier, en vormt dan samen met de rest de tijdsbepaling. 就 geeft hier aan dat de handeling meteen of zonder uitstel gebeurt. De combinatie 现在就 betekent dus “nu meteen”. Het is niet zelf het werkwoord “doen”; dat staat in 做. 做 is het werkwoord “doen” of, afhankelijk van het object, “maken”. Hier is het object niet uitgesproken: de vertaling maakt duidelijk dat de spreker “dat” nu gaat doen. Voorbeeld: 我现在就做。 = “Ik doe het nu meteen.” De vorm 做 draagt in deze zin geen zichtbare persoons- of tijdsbuiging; tijd en directheid komen uit de context en uit 现在就. 碎玻璃 is een zelfstandig naamwoordelijk geheel: 碎 beschrijft het soort toestand en 玻璃 betekent “glas”. Samen betekent het hier “gebroken glas”. In het Chinees staat de beschrijving vóór het zelfstandig naamwoord. 碎 kan ook in andere combinaties iets aanduiden dat in stukjes of gebroken is; hier beschrijft het concreet het glas. 让我 bestaat uit 让 plus 我. 让 betekent hier “maken dat” of “ervoor zorgen dat”; 我 is het voorwerp en verwijst naar de spreker. De constructie 让 + persoon + ... beschrijft dus het effect van iets op die persoon. Voorbeeld: 这件事让我开心。 = “Deze zaak maakt me blij.” 感到 betekent “zich voelen” of letterlijk “voelen” in een beschrijving van een gewaarwording. Het vormt hier samen met 不安 de toestand die de spreker ervaart. Voorbeeld: 我感到很累。 = “Ik voel me erg moe.” 不安 betekent “onrustig”, “ongerust” of “zenuwachtig”. In deze zin beschrijft het de gemoedstoestand van 我; het is geen werkwoord dat zelf “voelen” betekent. Het tegenovergestelde kan, afhankelijk van de context, 安心 zijn: “gerust zijn”. In het eerste deel staat 我 als handelende persoon, gevolgd door 现在就, dat het onmiddellijke tijdstip benadrukt, en 做, “doen”. Daardoor ontstaat de betekenis: “Ik ga dat nu meteen doen.” Het niet uitgesproken object blijft “dat” volgens de vaste vertaling, zonder dat de zin het nader benoemt. In het tweede deel is 碎玻璃 de oorzaak of aanleiding. Via 让 werkt die oorzaak op 我 in; 感到不安 beschrijft vervolgens de toestand die de spreker ervaart. Samen betekent dit: “Door het gebroken glas voel ik me zenuwachtig.”

4. 贴上临时的屏幕保护膜，别用力按屏幕。

   Breng er een tijdelijke screenprotector op aan en druk er niet hard op.

   贴上

   aanbrengen; erop plakken

   临时的

   tijdelijk

   屏幕保护膜

   screenprotector

   别

   doe niet; niet

   用力

   hard; met kracht

   按

   drukken

   屏幕

   scherm

   Uitgebreide uitleg

   贴上 betekent hier dat je een beschermfolie aanbrengt en vastplakt. 贴 is de basisvorm voor “plakken” of “aanbrengen”; 上 geeft hier het resultaat of de richting aan: iets komt op een oppervlak terecht. Bijvoorbeeld: 把标签贴上。 — “Plak het etiket erop.” Het onderwerp is in deze gebiedende instructie niet uitgedrukt. 临时的 beschrijft iets dat maar voor een beperkte periode bedoeld is. 临时 betekent “tijdelijk”; 的 maakt de beschrijving geschikt om vóór een zelfstandig naamwoord te staan. Bijvoorbeeld: 这是临时的办法。 — “Dit is een tijdelijke oplossing.” 屏幕保护膜 is een zelfstandig naamwoord voor een screenprotector, letterlijk een beschermfolie voor een scherm. 屏幕 betekent “scherm”, 保护 betekent “beschermen” en 膜 betekent “folie” of “membraan”. In deze samenstelling verwijst het geheel naar de folie, niet alleen naar het scherm. 别 staat vóór een werkwoord en vormt een negatieve gebiedende wijs: “doe niet …” of “niet …”. Het verbiedt hier de daaropvolgende handeling. Bijvoorbeeld: 别打开门。 — “Doe de deur niet open.” 用力 betekent hier “met kracht” of “hard” en beschrijft de manier waarop een handeling wordt uitgevoerd. Het kan vóór een werkwoord staan om aan te geven dat de handeling krachtig gebeurt. Bijvoorbeeld: 别用力拉。 — “Trek niet hard.” 按 betekent “drukken” of “indrukken”, bijvoorbeeld op een knop of oppervlak. De basisvorm verandert hier niet voor persoon of getal. Bijvoorbeeld: 按这个按钮。 — “Druk op deze knop.” 屏幕 betekent “scherm”. Het is hetzelfde zelfstandig naamwoord dat in 屏幕保护膜 voorkomt, maar staat hier zelfstandig als het oppervlak waarop de drukhandeling gericht is. Bijvoorbeeld: 屏幕很亮。 — “Het scherm is erg helder.” Samen vormt 贴上临时的屏幕保护膜 de instructie om een tijdelijke screenprotector aan te brengen. Daarna geeft 别用力按屏幕 een verbod: druk niet hard op het scherm. De Chinese gebiedende vorm laat het onderwerp weg; de instructie is dus niet aan een specifiek in de zin genoemd persoon gekoppeld.

5. 在维修服务检查之前，我应该继续使用它吗？

   Moet ik hem blijven gebruiken totdat een reparatieservice hem heeft gecontroleerd?

   维修服务

   reparatieservice

   检查

   controleren; inspectie

   之前

   ervoor; vóór dat moment

   我应该

   zou ik moeten

   继续使用

   blijven gebruiken

   它

   het; hem (voor een ding)

   吗

   maakt van de zin een vraag

   Uitgebreide uitleg

   维修服务 verwijst hier naar een reparatieservice. 维修 betekent repareren of onderhoud uitvoeren; 服务 betekent service of dienstverlening. Samen vormt dit een zelfstandig naamwoordelijk begrip voor de dienst die de controle uitvoert. 检查 betekent hier controleren of inspecteren. Het kan als werkwoord worden gebruikt, bijvoorbeeld: 检查设备 — “het apparaat controleren”. In 维修服务检查 staat het als de handeling die door de reparatieservice wordt uitgevoerd. 之前 betekent “ervoor” of “vóór dat moment”. Het volgt op de gebeurtenis of handeling waarnaar het verwijst: 检查之前 betekent “vóór de controle”. Een vergelijkbare tijdsaanduiding is 之后 — “erna” of “na dat moment”. 我应该 bestaat uit 我 (“ik”) en 应该 (“zou moeten” of “hoort te”). 应该 drukt hier uit dat de spreker om advies of een juiste handelwijze vraagt; het is niet alleen een gewone toekomstige tijdsvorm. Bijvoorbeeld: 我应该等吗？ — “Moet ik wachten?” 继续使用 betekent “blijven gebruiken”. 继续 geeft voortzetting aan en 使用 betekent “gebruiken”. Het patroon 继续 + werkwoord is herbruikbaar: 继续学习 betekent “blijven leren”. De Chinese vorm verandert hier niet naar persoon of tijd; 我 maakt duidelijk wie de handeling voortzet. 它 is een voornaamwoord voor een ding of ander niet-persoonlijk referent. In deze zin is het het object van 使用, dus datgene wat de spreker wil blijven gebruiken. De vertaling ondersteunt de betekenis “hem/het”, maar de vorm 它 zelf identificeert niet zelfstandig welk concreet ding bedoeld wordt. 吗 maakt van de voorafgaande mededelende zin een ja-neevraag. Zonder 吗 zou 我应该继续使用它 betekenen: “Ik zou het moeten blijven gebruiken.” Met 吗 wordt het: “Moet ik het blijven gebruiken?” De structuur is 在 + gebeurtenis + 之前 voor “vóór …”, gevolgd door de hoofdzin 我应该继续使用它吗 (“moet ik het blijven gebruiken?”). Samen vraagt de spreker of het object verder gebruikt moet worden vóór de controle door de reparatieservice; in de meegeleverde Nederlandse vertaling wordt die tijdsrelatie weergegeven als “totdat een reparatieservice het heeft gecontroleerd”.

6. 只用它做简单的事情，因为松动的玻璃可能会割伤你的手指。

   Gebruik hem alleen voor eenvoudige taken, want loszittend glas kan in je vinger snijden.

   只用

   alleen gebruiken

   它

   hem

   做

   doen; uitvoeren

   简单

   eenvoudig

   事情

   taken

   因为

   omdat

   松动

   loszittend

   玻璃

   glas

   可能会

   kan

   割伤

   snijden en verwonden

   你的

   je; jouw

   手指

   vinger

   Uitgebreide uitleg

   只用 betekent hier “alleen gebruiken”. 只 beperkt wat volgt; samen met 用 vormt het een herbruikbaar patroon: 只用 + voorwerp + ... = “... alleen gebruiken”. Het is niet hetzelfde als alleen 用, dat simpelweg “gebruiken” betekent. 它 is het Chinese persoonlijke voornaamwoord voor een niet-menselijk referent; hier verwijst het, overeenkomstig de vertaling en de context, naar het eerder genoemde voorwerp. Chinese voornaamwoorden veranderen hier niet naar Nederlandse grammaticale geslachten of naamvallen. In 只用它 is het voorwerp van 用 dus “het/hem”. 做 betekent “doen” of “uitvoeren”. Na een voorwerp kan het een activiteit of taak aanduiden: 做作业 betekent bijvoorbeeld “huiswerk maken”. Hier leidt 做 de activiteiten in 简单的事情 in. 简单 betekent “eenvoudig” of “simpel”. Het beschrijft hier de soort activiteiten; vóór een zelfstandig naamwoord staat vaak 的: 简单的事情 = “eenvoudige dingen/taken”. Een voorbeeld: 这是一个简单的问题。 — “Dit is een eenvoudige vraag.” 事情 betekent “zaak”, “ding” of, in deze context, “taak”. Het is een zelfstandig naamwoord voor een activiteit of aangelegenheid, niet specifiek voor een tastbaar voorwerp. 简单的事情 betekent daardoor “eenvoudige taken/dingen”. 因为 betekent “omdat” en introduceert de reden voor de voorafgaande mededeling. Een veelgebruikt patroon is 因为 A，所以 B (“omdat A, daarom B”); 所以 kan in deze zin ook wegblijven, zoals hier. 松动 betekent hier “loszittend” of “losgeraakt”. Het beschrijft de toestand van 玻璃: het glas zit niet stevig vast. Het is dus niet het algemene woord voor “losmaken”; dat zou een andere constructie en context vereisen. Voorbeeld: 这个螺丝松动了。 — “Deze schroef zit los.” 玻璃 betekent “glas”. Het kan naar het materiaal verwijzen en, afhankelijk van de context, ook naar een glazen onderdeel of stuk glas. Hier is het het materiaal/onderdeel dat mogelijk letsel veroorzaakt. 松动的玻璃 betekent letterlijk “loszittend glas”; 的 verbindt de beschrijving met het zelfstandig naamwoord. 可能会 geeft samen de mogelijkheid van een gevolg weer: “kan” of “zou kunnen”. 可能 drukt mogelijkheid uit en 会 markeert hier een te verwachten of mogelijke uitkomst. Het betekent niet dat het gevolg zeker gebeurt. Bijvoorbeeld: 这样可能会出问题。 — “Zo kan er een probleem ontstaan.” 割伤 betekent “snijden en verwonden” of kortweg “verwonden door een snede”. Het is een samengesteld werkwoord: 割 heeft met snijden te maken en 伤 met verwonden. In deze zin beschrijft het de mogelijke uitkomst voor een lichaamsdeel, niet alleen het maken van een snede in een voorwerp. 你的 betekent “je/jouw”. 你 is “jij/je” en 的 maakt hier een bezitsrelatie: 你的手指 = “je vinger”. De vorm 你的 verandert niet omdat 手指 enkelvoudig of meervoudig zou zijn; de relatie wordt door de constructie uitgedrukt. 手指 betekent “vinger”. Het verwijst naar een vinger van de aangesprokene in 你的手指. In het Chinees draagt deze vorm op zichzelf geen verplichte enkelvoudsmarkering; de Nederlandse vertaling kiest hier voor het enkelvoud “vinger”. Samen vormt 只用它做简单的事情 de instructie “gebruik het alleen voor eenvoudige taken”. Daarna geeft 因为松动的玻璃可能会割伤你的手指 de reden: “omdat loszittend glas in je vinger kan snijden.” De hele zin is dus: “Gebruik hem alleen voor eenvoudige taken, want loszittend glas kan in je vinger snijden.”

7. 我可以给它装上手机壳，小心地拿着。

   Ik kan hem in een hoesje doen en hem voorzichtig meenemen.

   我可以

   ik kan

   给

   aan/voor

   它

   hem/het

   装上

   erop zetten

   手机壳

   telefoonhoesje

   小心地

   voorzichtig

   拿着

   vasthouden/meenemen

   Uitgebreide uitleg

   我可以 betekent hier “ik kan”. 我 is de eerste persoon enkelvoud “ik”; 可以 staat vóór een werkwoordelijke groep en drukt hier mogelijkheid of vermogen uit. Het is dus niet zelf het hoofdwerkwoord van de handeling. Voorbeeld: 我可以帮你。= “Ik kan je helpen.” 给 betekent hier “aan/voor” en leidt het object in dat de handeling betreft: 给它装上手机壳 = “er een telefoonhoesje op doen”. In deze volgorde staat 给 vóór het betrokken object en daarna vóór de handeling. Geef 给 daarom niet automatisch de betekenis “geven”; de constructie bepaalt hier de relatie. 它 is een voornaamwoord voor een niet-menselijk “het/hem” en is in deze zin het voorwerp waarop de handeling gericht is. De vertaling identificeert dit als “hem”, maar de Chinese vorm zelf drukt geen grammaticaal geslacht uit. 它 blijft voor verschillende niet-menselijke referenten dezelfde vorm. 装上 bestaat uit 装, “installeren/aanbrengen”, en 上 als resultaatcomponent. Samen geeft het aan dat iets op zijn plaats wordt aangebracht of vastgemaakt: niet alleen bezig zijn met installeren, maar het hoesje erop doen. De basisvorm 装 kan ook zonder 上 voorkomen wanneer alleen de handeling van installeren bedoeld is. Voorbeeld: 装上电池。= “De batterij erin plaatsen.” 手机壳 betekent “telefoonhoesje”. 手机 is “mobiele telefoon” en 壳 is “hoes/behuizing”; samen vormen ze één zelfstandig naamwoord voor een hoesje voor een telefoon. In de zin is 手机壳 het ding dat wordt aangebracht, niet het object waarop het wordt aangebracht. 小心地 betekent “voorzichtig”. 地 maakt van het bijvoeglijke element 小心 een manierbepaling bij het volgende werkwoord: de handeling gebeurt voorzichtig. Vergelijk 小心地拿着 “voorzichtig vasthouden/meenemen” met alleen 小心, dat ook zelfstandig als waarschuwing “voorzichtig!” kan functioneren. 拿着 betekent hier “vasthouden en meenemen”. 拿 is de basisvorm “nemen/vasthouden”; 着 geeft aan dat de toestand of manier van vasthouden voortduurt. Het gaat dus om het vasthouden gedurende de relevante handeling, niet noodzakelijk om één kort moment van oppakken. Voorbeeld: 他拿着伞走路。= “Hij loopt terwijl hij een paraplu vasthoudt.” Samen vormt 我可以 de inleiding “ik kan”. 给它装上手机壳 beschrijft vervolgens dat er bij het niet-menselijke object een telefoonhoesje wordt aangebracht. 小心地 bepaalt hoe de daaropvolgende handeling gebeurt, en 拿着 geeft de voortdurende manier van omgaan ermee aan. De volledige betekenis is daarom: “Ik kan hem in een hoesje doen en hem voorzichtig meenemen.”

8. 这样应该能在你安排维修期间降低风险。

   Dat zou het risico moeten verkleinen terwijl je de reparatie regelt.

   这样

   zo; op deze manier

   应该能

   zou moeten kunnen

   在 … 期间

   tijdens ...

   你

   je

   安排

   regelen

   维修

   reparatie

   降低

   verlagen

   风险

   risico

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier ‘zo’ of ‘op deze manier’. Het verwijst naar een manier of aanpak en kan herbruikbaar voor een werkwoord staan: 这样做比较安全。— ‘Zo doen is veiliger.’ 应该能 combineert een verwachting met mogelijkheid. 应该 geeft hier ‘zou moeten’ aan; 能 geeft aan dat de handeling mogelijk is. Samen betekent het ‘zou moeten kunnen’. Het is dus geen stellige garantie. Een bruikbaar voorbeeld is 应该能解决。— ‘Dat zou het probleem moeten kunnen oplossen.’ 在……期间 vormt hier een tijdspatroon met de betekenis ‘tijdens …’. 在 staat vóór de tijdsperiode en 期间 erna. Bijvoorbeeld: 在旅行期间，我会每天联系你。— ‘Tijdens de reis neem ik elke dag contact met je op.’ 你 betekent hier ‘je/jij’ en is de tweede persoon. 你 markeert op zichzelf geen enkelvoud of meervoud; 你们 is de vorm voor ‘jullie’. In deze zin is 你 volgens de vaste vertaling degene die de reparatie regelt. 安排 betekent hier ‘regelen’ of ‘organiseren’. Het is in deze zin een werkwoord: 你安排维修 betekent ‘je regelt de reparatie’. In andere contexten kan hetzelfde woord ook een regeling of arrangement aanduiden. 维修 betekent hier ‘reparatie’ en is datgene wat wordt geregeld in 安排维修. Het kan, afhankelijk van de situatie, ook onderhoud of reparatiewerkzaamheden aanduiden. Een bruikbaar voorbeeld is 安排检查。— ‘Een controle regelen.’ 降低 betekent ‘verlagen’ of ‘verminderen’. Het beschrijft hier een handeling die een niveau lager maakt. Het vormt met 风险 de combinatie ‘het risico verkleinen’. Een nuttig contrast is 提高, ‘verhogen’: 降低成本 betekent ‘de kosten verlagen’, terwijl 提高成本 betekent ‘de kosten verhogen’. 风险 betekent ‘risico’. Het is hier het zelfstandig naamwoord waarop de handeling 降低 gericht is: 降低风险 betekent ‘het risico verkleinen’. Samen is de structuur 这样 + 应该能 + 在你安排维修期间 + 降低风险. Eerst wordt de manier genoemd, daarna de verwachting van mogelijkheid, vervolgens de periode waarin de handeling plaatsvindt en ten slotte de handeling met haar doel. De volledige betekenis is: ‘Dat zou het risico moeten verkleinen terwijl je de reparatie regelt.’

9. 我会预约维修，不再等待。

   Ik maak een afspraak voor reparatie in plaats van te wachten.

   我会

   ik zal / ik ga

   预约

   een afspraak maken

   维修

   reparatie

   不再

   niet meer / niet langer

   等待

   wachten

   Uitgebreide uitleg

   我会 betekent hier dat de spreker van plan is iets te doen: “ik zal / ik ga”. 我 betekent “ik”; 会 staat vóór de daaropvolgende handeling en markeert hier een toekomstige of voorgenomen actie. In andere contexten kan 会 ook een mogelijkheid of een aangeleerde vaardigheid uitdrukken, maar de vaste vertaling ondersteunt hier de lezing van een plan. Patroon: 我会 + handeling. 预约 betekent “een afspraak maken” of “reserveren”. Het is hier de handeling die na 我会 komt. Een bruikbaar patroon is 预约 + dienst of activiteit, bijvoorbeeld: 我预约检查。 — “Ik maak een afspraak voor een controle.” 维修 betekent hier “reparatie” en vormt het doel van de afspraak in 预约维修. Dezelfde vorm kan in het Chinees ook als werkwoord “repareren” worden gebruikt; in deze combinatie wordt de reparatie als de geplande dienst of activiteit opgevat. Het is dus niet nodig om er een aparte verbuiging aan toe te voegen. 不再 betekent “niet meer” of “niet langer”. 不 ontkent en 再 geeft hier aan dat de handeling niet opnieuw of niet verder doorgaat. Het staat vóór de handeling die niet langer plaatsvindt. Patroon: 不再 + werkwoord, bijvoorbeeld: 我不再拖延。 — “Ik stel het niet langer uit.” 等待 betekent “wachten”. Het is een werkwoord en staat na 不再, waardoor de combinatie 不再等待 betekent: “niet langer wachten”. In het Chinees verandert dit werkwoord hier niet volgens persoon of tijd. De toekomstige of voorgenomen betekenis komt in dit geval uit 会 en de context; 会 is hier geen aspectmarkeerder. Samen betekent 我会预约维修 dat de spreker een reparatieafspraak zal maken. 不再等待 voegt eraan toe dat de spreker niet langer zal wachten. De hele zin betekent daarom: “Ik maak een afspraak voor reparatie in plaats van te wachten.”

10. 如果你继续使用手机，小裂纹可能会扩散。

    Kleine barsten kunnen zich uitbreiden als je de telefoon blijft gebruiken.

    如果

    als

    你

    je

    继续

    doorgaan

    使用

    gebruiken

    手机

    telefoon

    小

    klein

    裂纹

    barst

    可能会

    mogelijk kunnen

    扩散

    zich uitbreiden

    Uitgebreide uitleg

    如果 leidt hier een voorwaarde in: “als …”. Een herbruikbaar patroon is 如果 + voorwaarde，+ gevolg, bijvoorbeeld: 如果下雨，我们就不走。 — “Als het regent, gaan we niet.” Het gevolg kan ook zonder 就 worden uitgedrukt, zoals in deze zin. 你 is het persoonlijke voornaamwoord voor “je/jij”. In deze zin is het de uitvoerder van de handelingen 继续使用: “je blijft gebruiken”. 你 is de gewone vorm voor één aangesproken persoon; de vorm zelf geeft geen grammaticaal geslacht aan. Voor expliciet meervoud wordt doorgaans 你们 gebruikt. 继续 betekent “doorgaan met” en staat vóór de handeling waarmee wordt doorgegaan. Het combineert hier met 使用: 继续使用 = “blijven gebruiken”. Voorbeeld: 请继续说。 — “Ga alsjeblieft door met praten.” 使用 is het werkwoord “gebruiken”, vaak wat neutraler of formeler dan alledaags gebruik van sommige alternatieve werkwoorden. In deze zin krijgt het als object 手机: de telefoon wordt gebruikt. Voorbeeld: 我每天使用这个应用。 — “Ik gebruik deze app elke dag.” 手机 betekent “mobiele telefoon” of kortweg “telefoon”. Het is een zelfstandig naamwoord; 手 betekent in deze vaste samenstelling niet dat er letterlijk een hand als afzonderlijk object bedoeld is. Voorbeeld: 我的手机没电了。 — “Mijn telefoon is leeg.” 小 betekent hier “klein” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. In 小裂纹 beschrijft het dus 裂纹, niet 手机. Een groter geheel kan bijvoorbeeld 小问题 zijn: “een klein probleem”. 裂纹 betekent “barst” of “scheurtje”, hier in de betekenis van een zichtbare scheur in een voorwerp. Het is een zelfstandig naamwoord. In 小裂纹 vormt het samen met 小 de nominale woordgroep “kleine barsten”; het meervoud blijkt hier uit de vaste Nederlandse vertaling, niet uit een afzonderlijke meervoudsuitgang in deze Chinese vorm. 可能会 drukt uit dat iets mogelijk zal gebeuren of zich onder de genoemde voorwaarde kan voordoen. 可能 geeft mogelijkheid aan en 会 markeert hier een verwachte of mogelijke ontwikkeling; samen past de combinatie bij “kunnen …”. De combinatie zegt niet dat de verspreiding zeker is. Voorbeeld: 明天可能会下雨。 — “Morgen kan het regenen.” 扩散 betekent “zich uitbreiden”, “zich verspreiden” of “groter worden” wanneer het over een barst of vergelijkbaar verschijnsel gaat. Het is een werkwoordelijk element dat hier na 可能会 staat. Voorbeeld: 裂纹正在扩散。 — “De barst breidt zich uit.” Samen vormt 如果你继续使用手机 de voorwaarde: “als je de telefoon blijft gebruiken”. Daarna geeft 小裂纹可能会扩散 het mogelijke gevolg: “kleine barsten kunnen zich uitbreiden”. De volledige betekenis is daarom: “Kleine barsten kunnen zich uitbreiden als je de telefoon blijft gebruiken.”