Een plan maken nadat je bent buitengesloten | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我被锁在门外了，备用钥匙在公寓里面。

   Ik ben buitengesloten en mijn reservesleutel ligt in het appartement.

   我

   ik

   被锁在门外了

   buitengesloten zijn

   备用钥匙

   reservesleutel

   在

   zich bevinden in/op

   公寓

   appartement

   里面

   binnenin

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”: het is de eerste-persoonsvorm voor de spreker. In het Chinees blijft 我 hetzelfde voor enkelvoud en meervoud; “wij” wordt bijvoorbeeld 我们. Voorbeeld: 我在家。 — “Ik ben thuis.” 被锁在门外了 vormt samen de kern “buitengesloten zijn”. 被 markeert hier een passieve constructie: 我 ondergaat de situatie, in plaats van zelf de handeling uit te voeren. 锁 betekent hier “op slot doen” of “insluiten”; in deze constructie geeft het aan dat de spreker buiten de deur vastzit. 在门外 betekent “buiten de deur”, en het zinsfinale 了 geeft hier een ontstane of nu geldende toestand aan. Een bruikbaar patroon is 被 + handeling + 在 + plaats + 了, bijvoorbeeld: 他被关在房间里了。 — “Hij zit nu opgesloten in de kamer.” 备用钥匙 betekent “reservesleutel”. Dit is een samenstelling: 备用 betekent “voor reservegebruik” of “reserve-”, en 钥匙 betekent “sleutel”. 备用 kan dus ook andere reservevoorwerpen beschrijven, terwijl 钥匙 het concrete zelfstandig naamwoord is. Voorbeeld: 备用电池在抽屉里。 — “De reservebatterij ligt in de lade.” 在 verbindt hier 备用钥匙 met de plaats die volgt: samen met de plaatsaanduiding geeft het aan waar de sleutel zich bevindt. Een vergelijkbaar patroon is 书在盒子里。 — “Het boek ligt in de doos.” 公寓 betekent “appartement” en is een zelfstandig naamwoord. Het kan zelfstandig als plaatsaanduiding worden gebruikt, zoals in 我住在公寓里。 — “Ik woon in een appartement.” 里面 betekent “binnenin” of “aan de binnenkant”. 里 is de plaatscomponent met de betekenis “in/binnen”; 里面 is een gebruikelijke vorm voor “binnenkant” of “binnenin”. In deze zin verwijst het naar de binnenkant van het appartement. Het is niet zelf het woord voor “appartement”. Voorbeeld: 书在盒子里面。 — “Het boek ligt in de doos.” De twee delen van de zin zijn 我被锁在门外了 — “ik ben buitengesloten” — en 备用钥匙在公寓里面 — “de reservesleutel ligt in het appartement”. De vertaling maakt duidelijk dat het om de reservesleutel van de spreker gaat: “mijn reservesleutel”. De volledige betekenis is: “Ik ben buitengesloten en mijn reservesleutel ligt in het appartement.”

2. 先试着联系房东。

   Probeer eerst contact op te nemen met de verhuurder.

   先

   eerst

   试着

   proberen te

   联系

   contact opnemen met

   房东

   verhuurder

   Uitgebreide uitleg

   先 betekent hier “eerst” en staat vóór de handeling die als eerste moet gebeuren. Het is een bijwoord en zegt niets over de duur van die handeling. Voorbeeld: 先吃饭。 — “Eet eerst.” 试着 betekent “proberen te”. 试 is de basisvorm voor “proberen”; 着 maakt hier deel uit van de constructie 试着 + werkwoord, waarmee je een poging om iets te doen beschrijft. Voorbeeld: 试着打开门。 — “Probeer de deur open te doen.” 联系 betekent hier “contact opnemen met”. Het is een werkwoord; het kan rechtstreeks vóór de persoon of instantie staan waarmee contact wordt opgenomen. Voorbeeld: 联系老师。 — “Neem contact op met de leraar.” 房东 betekent “verhuurder”, letterlijk de persoon die de woning verhuurt. Het is een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 房东来了。 — “De verhuurder is gekomen.” Samen vormen de delen 先 + 试着 + 联系 + 房东 de oproep: “Probeer eerst contact op te nemen met de verhuurder.” Het Chinese onderwerp is in deze zin niet uitgedrukt; de vaste vertaling maakt duidelijk dat de aangesprokene deze stap moet proberen. De zin geeft eerst deze stap aan; een eventuele volgende stap staat er niet in.

3. 如果你很快得不到帮助，再给锁匠打电话。

   Bel daarna een slotenmaker als je niet snel hulp kunt krijgen.

   如果

   als

   你

   jij

   很快

   snel

   得不到

   niet kunnen krijgen

   帮助

   hulp

   再

   daarna

   给

   aan; voor

   锁匠

   slotenmaker

   打电话

   bellen

   Uitgebreide uitleg

   如果 opent een voorwaardelijke bijzin: “als …”. Het patroon 如果 A，B betekent “als A, dan B”; 如果 staat dus vóór de voorwaarde. 你 is het onderwerp en betekent hier “jij”. In het Mandarijn verandert deze vorm niet voor naamval of geslacht. Voor “ik” gebruik je bijvoorbeeld 我: 如果我有时间，我就去。 — “Als ik tijd heb, ga ik.” 很快 betekent hier “snel” en bepaalt hoe snel de hulp beschikbaar komt. 很 betekent letterlijk “erg”, maar staat in zulke combinaties vaak als graadaanduiding bij een beschrijvend woord. 快 kan zelfstandig “snel” betekenen; samen geeft 很快 hier “snel” weer. 得不到 betekent in deze zin “niet kunnen krijgen” of “niet verkrijgen”. Het is opgebouwd rond 得到 (“krijgen, verkrijgen”), met 得不到 als negatieve mogelijkheid: 得 + 不 + 到. Dit verschilt van een gewone ontkenning van een feit: 没有得到 betekent “heeft niet gekregen”, terwijl 得不到 benadrukt dat iets niet lukt of niet beschikbaar komt. Voorbeeld: 我得不到答案。 — “Ik kan geen antwoord krijgen.” 帮助 betekent “hulp”. Het kan hier als zelfstandig naamwoord na 得到 staan: 得到帮助 is “hulp krijgen”. In 得不到帮助 wordt die combinatie negatief gemaakt door 不到. 再 betekent hier “daarna” of “vervolgens”. Het kondigt de volgende handeling aan nadat de voorwaarde is vervuld; het betekent in deze zin niet dat de handeling noodzakelijk al eerder is uitgevoerd. 给 markeert de ontvanger van de handeling: 给 + persoon of instantie + werkwoord kan worden weergegeven als “voor/aan iemand … doen”. In deze zin is 给锁匠打电话 letterlijk “de slotenmaker bellen”, met 锁匠 als degene naar wie de oproep gericht is. Voorbeeld: 给医生打电话。 — “Bel de dokter.” 锁匠 betekent “slotenmaker”. Het is het zelfstandig naamwoord voor de persoon die sloten opent, repareert of vervangt. In deze uiting is die persoon de ontvanger van de oproep, niet degene die belt. 打电话 is een vaste werkwoordelijke combinatie voor “bellen” of letterlijk “een telefoongesprek voeren”. 打 heeft hier niet zijn algemene betekenis “slaan”; binnen deze combinatie vormt het samen met 电话 de betekenis “telefoneren”. Voorbeeld: 我现在打电话。 — “Ik bel nu.” De hele structuur is 如果 A，再 B: 如果你很快得不到帮助 betekent “als je niet snel hulp kunt krijgen”, en 再给锁匠打电话 betekent “bel daarna een slotenmaker”. Samen geeft de zin dus: “Bel daarna een slotenmaker als je niet snel hulp kunt krijgen.”

4. 我留了消息，但房东还没有回复。

   Ik heb een bericht achtergelaten, maar de verhuurder heeft nog niet gereageerd.

   我

   ik

   留了

   achtergelaten

   消息

   bericht

   但

   maar

   房东

   verhuurder

   还没有

   nog niet

   回复

   reageren

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik” en is de eerste persoon enkelvoud. Het verwijst naar de spreker; het verandert in deze vorm niet voor geslacht. Een nuttig contrast is 你 (“jij”) voor de aangesprokene. 留了 betekent hier “heeft achtergelaten”. Het werkwoord is 留 (“achterlaten; laten staan”), en 了 markeert hier dat de handeling als voltooid wordt voorgesteld. Chinees gebruikt daarvoor geen vervoeging zoals Nederlandse werkwoordsuitgangen. Voorbeeld: 我留了名字。 — “Ik heb mijn naam achtergelaten.” 消息 betekent “bericht”. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin is het datgene wat werd achtergelaten. Voorbeeld: 我收到消息。 — “Ik ontvang een bericht.” 但 verbindt twee delen met een tegenstelling en betekent “maar”. Het staat hier tussen het achterlaten van het bericht en de nog uitblijvende reactie. Een vergelijkbaar veelgebruikt voegwoord is 但是, eveneens “maar”; 但 is de korte vorm. 房东 betekent “verhuurder” of “huisbaas”. Dit zelfstandig naamwoord duidt hier de persoon aan die volgens de vertaling nog niet heeft gereageerd. Het eerste deel 房 houdt verband met “woning/kamer” en 东 betekent in dit woord niet zelfstandig “oost”; leer 房东 dus als geheel. 还没有 betekent “nog niet”. 还 geeft aan dat iets tot nu toe voortduurt of uitblijft, en 没有 ontkent het plaatsvinden of voltooien van de handeling. Samen staat het vóór 回复 en maakt het duidelijk dat de reactie op dit moment nog niet is gekomen. Voorbeeld: 我还没有吃饭。 — “Ik heb nog niet gegeten.” 回复 betekent hier “reageren” of “antwoorden”. In deze zin is het een werkwoord: de verhuurder antwoordt op het eerder achtergelaten bericht. Het kan ook als zelfstandig naamwoord “antwoord/reactie” worden gebruikt, maar die lezing past hier niet bij de positie na 房东. Voorbeeld: 请回复我。 — “Antwoord me alstublieft.” Samen vormt 我留了消息 de mededeling “ik heb een bericht achtergelaten”. 但 zet daar de tegenstelling tegenover. In 房东还没有回复 is 房东 de handelende persoon, terwijl 还没有 aangeeft dat 回复 nog niet heeft plaatsgevonden. De volledige betekenis is daarom: “Ik heb een bericht achtergelaten, maar de verhuurder heeft nog niet gereageerd.”

5. 再等一会儿，除非你必须马上进去。

   Wacht nog iets langer, tenzij je meteen naar binnen moet.

   再等一会儿

   nog even wachten

   除非

   tenzij

   必须

   moeten

   马上

   meteen

   进去

   naar binnen gaan

   Uitgebreide uitleg

   再等一会儿 betekent hier dat je nog wat langer moet wachten. 等 is het werkwoord “wachten”; 再 geeft aan dat de handeling verdergaat of opnieuw plaatsvindt, en 一会儿 duidt op een korte, niet precies bepaalde tijdsduur. Een bruikbaar patroon is 再 + werkwoord + tijdsduur, bijvoorbeeld: 再看一会儿。 — “Kijk nog even.” 除非 introduceert de uitzondering op wat ervoor staat: “tenzij”. Het deel na 除非 beschrijft de voorwaarde waaronder de eerdere instructie niet geldt. Een voorbeeld is: 除非下雨。 — “Tenzij het regent.” 必须 drukt hier verplichting of noodzaak uit: “moeten”. Het staat vóór de handeling die noodzakelijk is. In 必须马上进去 is dus de hele daaropvolgende handeling verplicht, niet alleen het onmiddellijk zijn. Een voorbeeld is: 你必须走。 — “Je moet gaan.” 马上 is een bijwoord en betekent “meteen” of “onmiddellijk”. Het geeft aan dat de handeling zonder uitstel gebeurt. In deze zin staat het vóór 进去: 马上 + handeling. Een voorbeeld is: 他马上回来。 — “Hij komt meteen terug.” 进去 betekent “naar binnen gaan”. 进 geeft de beweging naar binnen aan en 去 maakt duidelijk dat de beweging van het referentiepunt af gaat; samen vormen ze hier een vaste bewegingsuitdrukking. Het is niet hetzelfde als 进来, dat “naar binnen komen” betekent, met beweging naar de spreker of het relevante vertrekpunt toe. Een voorbeeld is: 请进去。 — “Ga naar binnen.” Samen bestaat de zin uit de instructie 再等一会儿 en de uitzondering 除非你必须马上进去: wacht nog wat langer, behalve wanneer jij meteen naar binnen moet gaan. 你 is het onderwerp van de uitzonderingsclausule; 必须 geeft de noodzaak aan, 马上 het ontbreken van uitstel en 进去 de richting naar binnen.

6. 如果有人来帮忙，我可能需要证明自己住在这里。

   Misschien moet ik bewijzen dat ik hier woon als iemand komt helpen.

   如果

   als

   有人

   iemand

   来

   komen

   帮忙

   helpen

   可能

   misschien

   需要

   nodig hebben

   证明

   bewijzen

   自己

   zelf; zichzelf

   住

   wonen

   这里

   hier

   Uitgebreide uitleg

   如果 betekent hier ‘als’ en opent een voorwaardelijke bijzin. Een bruikbaar patroon is 如果 + voorwaarde, ...: 如果下雨，我们不出去。 — Als het regent, gaan we niet naar buiten. 有人 betekent ‘iemand’ of letterlijk ‘er is iemand’. 有 geeft bestaan of aanwezigheid aan, en 人 betekent ‘persoon/mens’. In deze zin is de persoon niet nader bepaald. 有人来 betekent dus ‘als iemand komt’. 来 betekent hier ‘komen’ en staat vóór 帮忙 in de combinatie 来帮忙: komen om te helpen. Het werkwoord verandert hier niet voor persoon of aantal. Voorbeeld: 他来吃饭。 — Hij komt eten. 帮忙 betekent ‘helpen’ of ‘hulp bieden’. Het is een vaste, compacte werkwoordelijke uitdrukking; in 来帮忙 vormt het samen met 来 het doel van het komen. Voorbeeld: 请帮忙。 — Help alstublieft. 可能 betekent ‘misschien’ en drukt hier mogelijkheid uit. Het staat vóór 需要, zodat de spreker niet zegt dat de behoefte zeker is: 可能会下雨。 — Misschien gaat het regenen. 可能 verandert niet naar persoon of aantal. 需要 betekent ‘nodig hebben’ of ‘moeten, omdat iets nodig is’. Hier staat het na 可能, dus 可能需要 betekent ‘misschien nodig hebben’ of natuurlijker in het Nederlands: ‘misschien moet ...’. Voorbeeld: 我需要时间。 — Ik heb tijd nodig. 证明 betekent ‘bewijzen’ en introduceert hier wat bewezen moet worden. Het daaropvolgende deel 自己住在这里 geeft de inhoud van het bewijs: dat de spreker zelf hier woont. Voorbeeld: 请证明你的身份。 — Bewijs alstublieft je identiteit. 自己 betekent ‘zelf’ of ‘zichzelf’. In deze zin verwijst het naar de spreker binnen 证明自己...: de spreker moet bewijzen dat die persoon zelf ergens woont. Het is dus geen zelfstandig naamwoord voor een afzonderlijke persoon. Voorbeeld: 我自己做。 — Ik doe het zelf. 住 betekent hier ‘wonen’. De vorm blijft in het Chinees gelijk voor tegenwoordige tijd, persoon en aantal; tijd en aspect worden zo nodig met andere woorden of partikels aangegeven. 住在 + plaats is een veelgebruikt patroon: 我住在北京。 — Ik woon in Beijing. 这里 betekent ‘hier’ en verwijst naar de plaats die in de situatie als nabij of aangewezen wordt opgevat. 这 betekent ‘dit/deze’ en 里 ‘binnen/in’; samen vormen ze de plaatsaanduiding ‘hier’. Voorbeeld: 请坐这里。 — Ga hier zitten. Samen vormt 如果有人来帮忙 de voorwaarde ‘als iemand komt helpen’. 我可能需要 geeft de onzekere mogelijkheid aan dat de spreker iets nodig heeft. 证明自己住在这里 specificeert wat die persoon misschien moet doen: bewijzen dat die zelf hier woont. De volledige betekenis is daarom: ‘Misschien moet ik bewijzen dat ik hier woon als iemand komt helpen.’

7. 把身份证件准备好，在温暖的地方等着。

   Houd je identiteitsbewijs bij de hand en wacht op een warme plek.

   把

   objectmarkering: iets doelgericht behandelen

   身份证件

   identiteitsbewijs

   准备好

   klaarmaken en gereed hebben

   温暖的

   warm

   地方

   plek

   等着

   wachten

   Uitgebreide uitleg

   把 markeert het object dat doelgericht wordt behandeld. De zin zet 身份证件 vóór het werkwoord, waarna wordt gezegd wat ermee moet gebeuren. Dit is de 把-constructie: 把 + object + werkwoord + resultaat/toestand. Ze past hier goed omdat het document in een gereedgemaakte toestand moet komen. 身份证件 betekent hier identiteitsbewijs of identiteitsdocument. 证件 is een document dat als bewijs of officiële identificatie dient; 身份证件 specificeert het als een identiteitsdocument. Een kort voorbeeld: 请出示身份证件。 — “Laat je identiteitsbewijs zien.” 准备好 betekent hier “klaarmaken en gereed hebben”. 准备 is de basisvorm “voorbereiden/klaarmaken”; 好 achter het werkwoord is hier een resultaatscomplement en geeft aan dat het resultaat bereikt is: het document moet gereed zijn. Vergelijk 准备文件 (“een document voorbereiden”) met 准备好文件 (“een document klaarmaken zodat het gereed is”). In deze opdracht geeft 好 dus niet simpelweg extra nadruk, maar de gewenste eindtoestand aan. 温暖的 betekent “warm”. 温暖 is hier de beschrijvende vorm en 的 verbindt die beschrijving met het volgende zelfstandig naamwoord. Het gaat in deze zin om een warme plek, niet om de temperatuur van het identiteitsbewijs. Een voorbeeld: 这是一个温暖的房间。 — “Dit is een warme kamer.” 地方 betekent “plek” of “plaats”. In 温暖的地方 staat het na de beschrijving en vormt het de plaatsaanduiding “een warme plek”. 的 maakt van 温暖 de bepaling bij 地方; het is niet zelf het woord voor “warm”. 等着 betekent hier “wachten”. 等 is de basisvorm “wachten”; 着 geeft aan dat de beschreven toestand of activiteit voortduurt. Het gaat dus om blijven wachten op die plek. Een voorbeeld: 我在这里等着。 — “Ik wacht hier.” 在 staat in de vaste zin vóór 温暖的地方 en markeert de locatie: 在 + plaats. De twee delen verbinden zich zo: 在温暖的地方等着 — “op een warme plek wachten”. De komma scheidt de twee opdrachten: eerst 把身份证件准备好 (“maak je identiteitsbewijs gereed”), daarna 在温暖的地方等着 (“wacht op een warme plek”). Samen betekent de hele uiting: “Houd je identiteitsbewijs bij de hand en wacht op een warme plek.”

8. 除非有必要，我不想叫锁匠来。

   Ik wil geen slotenmaker bellen tenzij het nodig is.

   除非

   tenzij

   有必要

   nodig zijn

   我不想

   ik wil niet

   叫

   laten komen

   锁匠

   slotenmaker

   来

   komen

   Uitgebreide uitleg

   除非 betekent hier ‘tenzij’ en introduceert de voorwaarde die een uitzondering vormt. In het patroon 除非 + voorwaarde, hoofdzin geldt de hoofdzin, behalve wanneer die voorwaarde wel vervuld is. Hier is iets alleen een uitzondering als het nodig is. 有必要 betekent ‘nodig zijn’ of ‘noodzakelijk zijn’. 有 betekent hier niet simpelweg ‘bezitten’; samen met 必要 vormt het de uitdrukking ‘noodzakelijk zijn’. Bijvoorbeeld: 有必要解释一下。 — ‘Het is nodig om het even uit te leggen.’ 我不想 bestaat uit 我 (‘ik’), 不 (negatie) en 想 (‘willen’ in deze context). 想 kan in andere contexten ook ‘denken’ betekenen, maar hier gaat het om een gebrek aan wens: ‘ik wil niet’. De negatie staat vóór 想. 叫 betekent hier dat de spreker iemand laat komen of iemand vraagt iets te doen. In het patroon 叫 + persoon + werkwoord is de persoon na 叫 degene die de daaropvolgende handeling uitvoert. Daarom betekent 叫锁匠来 letterlijk ‘de slotenmaker laten komen’. De Nederlandse vertaling ‘een slotenmaker bellen’ geeft de bedoelde praktische handeling natuurlijk weer, maar 叫 betekent hier niet op zichzelf ‘bellen’. 锁匠 betekent ‘slotenmaker’ en is een zelfstandig naamwoord voor iemand die met sloten werkt. 来 betekent ‘komen’. In 叫锁匠来 benoemt het de handeling die de slotenmaker moet uitvoeren: hij moet komen. Bijvoorbeeld: 请他来。 — ‘Vraag hem om te komen.’ Samen vormen 叫锁匠来 (‘de slotenmaker laten komen’) en 我不想 (‘ik wil niet’) de hoofdzin 我不想叫锁匠来: ‘ik wil de slotenmaker niet laten komen’. 除非有必要 staat voorop en maakt daarvan: ‘tenzij het nodig is’. De volledige betekenis is: ‘Ik wil geen slotenmaker bellen tenzij het nodig is.’

9. 如果房东还是不回复，就给锁匠打电话，解释一下情况。

   Als de verhuurder nog steeds niet reageert, bel dan een slotenmaker en leg de situatie uit.

   如果

   als / indien

   房东

   verhuurder

   还是

   nog steeds

   不回复

   niet reageren

   就

   dan

   锁匠

   slotenmaker

   打电话

   bellen

   解释

   uitleggen

   情况

   situatie

   Uitgebreide uitleg

   如果 betekent hier ‘als/indien’ en opent een voorwaardelijke bijzin. Het patroon 如果 A，就 B betekent: ‘als A, dan B’. Voorbeeld: 如果下雨，就不出去。 — Als het regent, ga ik niet naar buiten. 房东 betekent ‘verhuurder’, dus de persoon die de woning verhuurt. Het is een zelfstandig naamwoord; de vorm verandert niet voor enkelvoud of meervoud. 还是 betekent in 还是不回复 ‘nog steeds’. Het laat zien dat de toestand voortduurt. Het is hier niet de keuzevraagbetekenis ‘of’; die zie je bijvoorbeeld in 你喝茶还是咖啡？ — Drink je thee of koffie? 不回复 betekent ‘niet reageren’. 回复 is de basisvorm ‘reageren/antwoorden’, en 不 maakt de handeling negatief. In deze zin gaat het om het uitblijven van een reactie van de verhuurder; 还是 voegt daar ‘nog steeds’ aan toe. Voorbeeld: 他不回复消息。 — Hij reageert niet op berichten. 就 staat in het gevolg van de voorwaarde en betekent hier ‘dan’. Het verbindt de voorwaarde met de daaropvolgende actie. Samen geven 如果房东还是不回复 en 就... de structuur ‘als de verhuurder nog steeds niet reageert, bel dan ...’. 锁匠 betekent ‘slotenmaker’. Dit is een zelfstandig naamwoord. In de volledige zin staat ervoor 给, waarmee de slotenmaker als ontvanger of doel van het bellen wordt aangewezen: 给锁匠打电话 — een slotenmaker bellen. 打电话 is een vaste uitdrukking voor ‘telefoneren/bellen’. Hoewel 打 afzonderlijk ook andere betekenissen heeft, betekent het in deze combinatie niet letterlijk ‘slaan’. Voorbeeld: 我晚上给妈妈打电话。 — Ik bel mijn moeder 's avonds. 解释 betekent ‘uitleggen’ of ‘toelichten’. Het is hier de werkwoordelijke basisvorm. 情况 is het object: datgene wat wordt uitgelegd, niet het onderwerp van de uitleg. Het nabije 一下 verzacht de handeling en geeft de formulering een lichte, korte toon; het hoort niet bij de betekenis van het afzonderlijke woord 解释 zelf. 情况 betekent ‘situatie’ of ‘omstandigheden’. Het is een zelfstandig naamwoord en is hier datgene wat wordt uitgelegd. Voorbeeld: 请解释情况。 — Leg de situatie alstublieft uit. De hele zin volgt dus het patroon 如果 A，就 B: 如果房东还是不回复 is de voorwaarde ‘als de verhuurder nog steeds niet reageert’, en 就给锁匠打电话，解释一下情况 is het gevolg of advies ‘bel dan een slotenmaker en leg de situatie uit’. 给 koppelt de slotenmaker aan het bellen, terwijl de twee werkwoordelijke handelingen na 就 achter elkaar staan.

10. 我可以坐在大厅里，让手机一直开着。

    Ik kan in de hal zitten en mijn telefoon aan laten staan.

    我可以

    ik kan

    坐在

    zitten in/op

    大厅

    hal

    让

    laten

    手机

    telefoon

    一直

    de hele tijd

    开着

    aanstaan

    Uitgebreide uitleg

    我可以 betekent hier “ik kan / het is voor mij mogelijk om …”. 可以 drukt mogelijkheid of toestemming uit; in deze zin gaat het om de mogelijkheid om de handeling uit te voeren. Een bruikbaar contrast is 不能, “niet kunnen / niet mogen”. Voorbeeld: 我可以进去。 — “Ik kan naar binnen.” 坐在 betekent hier “zitten in/op”. 坐 is het werkwoord “zitten”; 在 markeert de plaats waar de houding plaatsvindt. Het patroon 坐在 + plaats is herbruikbaar. Voorbeeld: 她坐在椅子上。 — “Zij zit op een stoel.” 大厅 betekent “hal” of “grote ontvangst-/gemeenschappelijke ruimte” en is een zelfstandig naamwoord. In de vaste zin wordt het uitgebreid tot 大厅里: 里 betekent “binnen/in” en maakt de locatie binnen die ruimte expliciet. 让 betekent hier “laten” of “ervoor zorgen dat”. Het patroon 让 + zaak of persoon + handeling/toestand drukt uit dat iets of iemand een bepaalde handeling verricht of toestand krijgt. Voorbeeld: 让门开着。 — “Laat de deur openstaan.” 手机 betekent “mobiele telefoon” en is een zelfstandig naamwoord. Het kan bijvoorbeeld als onderwerp of voorwerp voorkomen: 我的手机 betekent “mijn telefoon”. In de vaste zin is het de zaak waarvan de toestand wordt beschreven; de vertaling maakt de bezitsrelatie expliciet met “mijn telefoon”. 一直 betekent “de hele tijd” of “voortdurend”. Het geeft aan dat een handeling of toestand zonder onderbreking voortduurt en staat vóór de toestand of handeling waarop het betrekking heeft. Voorbeeld: 他一直等。 — “Hij wacht de hele tijd.” 开着 beschrijft hier de toestand “aanstaan”. 开 kan hier “aanzetten” betekenen, terwijl 着 aangeeft dat de toestand voortduurt. 开着 beschrijft dus niet alleen het moment van aanzetten, maar een blijvende toestand. Voorbeeld: 灯开着。 — “Het licht staat aan.” Samen vormen 让手机一直开着 het patroon 让 + zaak + 一直 + toestand: ervoor zorgen dat een zaak voortdurend in een bepaalde toestand blijft. 我可以坐在大厅里 zegt dat de spreker in de hal kan zitten. De hele uiting betekent daarom: “Ik kan in de hal zitten en mijn telefoon aan laten staan.”

11. 你可以在那里保暖，同时再给房东一点时间。

    Je kunt daar warm blijven terwijl je de verhuurder nog iets meer tijd geeft.

    你可以

    je kunt

    在那里

    daar

    保暖

    warm blijven

    同时

    terwijl

    再

    nog extra

    给

    geven

    房东

    verhuurder

    一点时间

    een beetje tijd

    Uitgebreide uitleg

    你可以 betekent hier dat de aangesprokene iets kan doen: “je kunt”. 可以 is een modaal werkwoord voor mogelijkheid of toestemming; in deze zin geeft de vaste vertaling de betekenis van mogelijkheid. Het patroon onderwerp + 可以 + werkwoord is herbruikbaar. Voorbeeld: 你可以坐下。 — “Je kunt gaan zitten.” 在那里 betekent “daar”. 在 markeert hier de plaats waar de handeling plaatsvindt, en 那里 verwijst naar die plaats. Samen staat deze plaatsbepaling vóór 保暖: “daar warm blijven”. 里 maakt deel uit van de plaatsaanduiding en kan in andere contexten ook het idee van “binnen” uitdrukken; hier ondersteunt de vaste vertaling gewoon “daar”. 保暖 betekent hier “warm blijven” of “zich warm houden”. Het beschrijft wat je op die plaats kunt doen. Voorbeeld: 请保暖。 — “Houd je warm.” Het is een werkwoordelijke uitdrukking, niet alleen het bijvoeglijke woord “warm”. 同时 betekent “tegelijkertijd” en verbindt hier twee gelijktijdige handelingen; de vaste vertaling geeft dat weer met “terwijl”. Voorbeeld: 他听音乐，同时做饭。 — “Hij luistert naar muziek en kookt tegelijk.” 再 betekent hier dat er iets extra’s of verdergaands gebeurt: de aangesprokene geeft de verhuurder nog tijd. Het betekent niet op zichzelf een exact aantal. In 再给 draagt het bij aan de betekenis “nog extra geven”. 给 is het werkwoord “geven”. Een belangrijk patroon is 给 + ontvanger + gegeven zaak: eerst komt de ontvanger, daarna wat die ontvangt. In deze zin staat 房东 vóór 一点时间. Voorbeeld: 给她水。 — “Geef haar water.” 房东 betekent “verhuurder”, de persoon die een woning aan een huurder verhuurt. Hier is dit de ontvanger in het patroon met 给. Voorbeeld: 房东来了。 — “De verhuurder is gekomen.” 一点时间 betekent “een beetje tijd”. 时间 is het zelfstandig naamwoord “tijd”; 一点 geeft er een kleine hoeveelheid van aan. Het stelt hier geen hoeveelheid van één afzonderlijk telbaar voorwerp voor. Voorbeeld: 请给我一点时间。 — “Geef me alsjeblieft een beetje tijd.” De volledige structuur is 你可以 + plaats + handeling，同时 + 再 + 给 + ontvanger + hoeveelheid: je kunt daar warm blijven terwijl je de verhuurder nog iets meer tijd geeft. Het onderwerp van de tweede handeling staat niet opnieuw in de Chinese zin; volgens de vaste vertaling is dat opnieuw “je”, de aangesprokene. De zin beschrijft dus twee gelijktijdige handelingen van die persoon.