Veilig reizen tijdens een storm | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 暴风雨可能会在我通勤的时候来袭。

   Een storm kan tijdens mijn woon-werkreis losbarsten.

   暴风雨

   storm

   可能会

   kan mogelijk

   在 … 的时候

   wanneer; tijdens ...

   我

   ik

   通勤

   woon-werkverkeer

   来袭

   toeslaan; losbarsten

   Uitgebreide uitleg

   暴风雨 betekent hier “storm”. Het is een zelfstandig naamwoord voor een hevige storm; in het Chinees draagt dit woord zelf geen zichtbare verbuiging voor enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: 暴风雨来了。 — “De storm is aangekomen.” 可能会 geeft aan dat iets mogelijk zal gebeuren. 可能 betekent “mogelijk” en 会 voegt hier een verwachting of toekomstige mogelijkheid toe. Samen is het een bruikbaar patroon: 可能会 + werkwoord, “mogelijk zal …”. Dit is minder stellig dan een zekerheid of vaste voorspelling. 在 … 的时候 betekent “tijdens …” of “wanneer …”. 在 markeert de tijdsomstandigheid, en 的时候 maakt van de voorafgaande situatie een tijdsaanduiding. Het patroon kan vóór de hoofdzin staan: 在我通勤的时候，暴风雨可能会来袭。 — “Tijdens mijn woon-werkreis kan er een storm losbarsten.” 我 is het persoonlijke voornaamwoord voor “ik”. Het verandert niet naar grammaticaal geslacht of getal; de vorm blijft hetzelfde wanneer de spreker naar zichzelf verwijst. 通勤 betekent “woon-werkverkeer” of “pendelen”. In deze zin verwijst het naar het woon-werkverkeer van de spreker. Het kan ook als werkwoord worden gebruikt: 我每天通勤。 — “Ik pendel elke dag.” 来袭 is een werkwoord voor “toeslaan” of “losbarsten”, vaak gebruikt voor iets bedreigends zoals een storm. Hier beschrijft het de storm als datgene wat tijdens het woon-werkverkeer kan toeslaan. Voorbeeld: 寒潮来袭。 — “Er komt een koudegolf aan.” Samen betekent 暴风雨 + 可能会来袭: “een storm kan losbarsten”. De tijdsbepaling 在我通勤的时候 zegt wanneer dat mogelijk gebeurt: tijdens het woon-werkverkeer van de spreker. De volledige betekenis is daarom: “Een storm kan tijdens mijn woon-werkreis losbarsten.”

2. 如果你必须出行，就早点出发，并灵活调整路线。

   Als je moet reizen, vertrek dan eerder en houd je route flexibel.

   如果你

   als je

   必须

   moeten

   出行

   reizen

   就

   dan

   早点

   eerder

   出发

   vertrekken

   并

   en bovendien

   灵活

   flexibel

   调整

   aanpassen

   路线

   route

   Uitgebreide uitleg

   如果你 opent een voorwaardelijke bijzin: 如果 + ... betekent “als ...”. 你 is het voornaamwoord voor de aangesprokene; het verandert hier niet door grammaticaal geslacht. Voorbeeld: 如果你有时间，就来吧。 — “Als je tijd hebt, kom dan.” 必须 betekent hier dat reizen noodzakelijk is. Het is een modaal woord en staat vóór de handeling: 必须出发 betekent “moeten vertrekken”. Het is sterker dan 可以 (“mogen/kunnen”) en verschilt van 应该 (“zouden moeten/horen te”). 出行 is een relatief neutrale of wat formelere manier om “reizen” of “onderweg gaan” te zeggen. Het benoemt het op reis gaan als activiteit; 出发 verderop betekent specifieker “vertrekken”. Voorbeeld: 出行前请检查天气。 — “Controleer het weer vóór je op reis gaat.” 就 vormt hier samen met 如果 het patroon 如果 A，就 B: “als A, dan B”. Het geeft dus de consequentie van de voorwaarde aan; het betekent hier niet zelfstandig “meteen”. 早点 betekent “eerder” of “wat vroeger”. Het is gebaseerd op 早 (“vroeg”) en geeft aan dat de vertrektijd vroeger moet zijn dan anders verwacht. 早一点 is een andere veelgebruikte manier om “iets vroeger” te zeggen. Voorbeeld: 明天请早点到。 — “Kom morgen wat vroeger.” 出发 betekent “vertrekken” en beschrijft het begin van een reis of verplaatsing. In 早点出发 wijst 早点 de gewenste vroegere vertrektijd aan. Voorbeeld: 我们八点出发。 — “We vertrekken om acht uur.” 并 verbindt hier de daaropvolgende handeling met de eerste instructie: “en”. In deze positie klinkt het wat schriftelijker of formeler dan eenvoudig 和; het verbindt geen zelfstandige naamwoorden, maar twee handelingen of zinsdelen. 灵活 betekent “flexibel”. In deze zin beschrijft het hoe de route moet worden aangepast: op een flexibele manier, dus zonder star aan één plan vast te houden. Chinese bijvoeglijke woorden kunnen zo vóór een werkwoord als wijzeaanduiding functioneren. Voorbeeld: 请灵活处理这个问题。 — “Behandel dit probleem flexibel.” 调整 betekent “aanpassen” of “bijstellen”. Het is een zelfstandig werkwoord en neemt hier 路线 als object: de route wordt aangepast. Het is niet hetzelfde als 改变, dat algemener “veranderen” betekent; 调整 suggereert vaak een gerichte bijstelling. 路线 betekent “route” of “reisroute”. Het is het zelfstandige naamwoord dat aangeeft wat er wordt aangepast. 路 alleen betekent “weg” of “pad”, terwijl 路线 de geplande of gekozen weg van een verplaatsing aanduidt. De volledige structuur is 如果你必须出行，就早点出发，并灵活调整路线: “Als je moet reizen, vertrek dan eerder en pas je route flexibel aan.” 如果你必须出行 geeft de voorwaarde, 就早点出发 de eerste daaruit volgende instructie, en 并灵活调整路线 voegt de tweede instructie toe.

3. 我得去办公室。

   Ik moet naar kantoor.

   我得

   ik moet

   去

   gaan

   办公室

   kantoor

   Uitgebreide uitleg

   我得 betekent hier “ik moet”. 我 is de eerste persoon enkelvoud (“ik”). 得 wordt in deze constructie uitgesproken als děi en is een modaal werkwoord dat noodzakelijkheid uitdrukt; het staat vóór het volgende werkwoord. Het is hier dus niet de uitdrukking van bezit of een resultaat. Voorbeeld: 我得走了。 — “Ik moet gaan.” 去 betekent “gaan”. Het is een zelfstandig werkwoord en kan vóór een plaatsaanduiding staan om een bestemming uit te drukken: 去 + plaats. Voorbeeld: 她去学校。 — “Zij gaat naar school.” In de vaste zin vormt 去 samen met 办公室 de bestemming “naar kantoor”. 办公室 betekent “kantoor” of “kantooruimte”. Het is een zelfstandig naamwoord; de betekenis zit hier in de plaats waarheen iemand gaat. Voorbeeld: 他在办公室。 — “Hij is op kantoor.” Samen wordt de structuur 我得 + 去 + 办公室: “ik moet” + “gaan” + “naar kantoor”. Het Chinees gebruikt hier geen afzonderlijk woord dat precies overeenkomt met het Nederlandse “naar”; de combinatie van 去 met de plaats maakt de bestemming duidelijk. De volledige betekenis is daarom: “Ik moet naar kantoor.”

4. 但我可以在暴风雨变得更强之前回来。

   Maar ik kan terugkomen voordat de storm sterker wordt.

   但

   maar

   我可以

   ik kan

   在 … 之前

   voordat ...

   暴风雨

   storm

   变得

   worden

   更强

   sterker

   回来

   terugkomen

   Uitgebreide uitleg

   但 betekent hier “maar” en zet de zin in contrast met iets dat al bekend is. Het is een voegwoord; het zegt op zichzelf niets over tijd of oorzaak. 我可以 bestaat uit 我 “ik” en 可以, een modaal werkwoord. 可以 staat vóór het volgende werkwoord en drukt hier uit dat de spreker kan terugkomen: “ik kan”. In een andere context kan 可以 ook toestemming betekenen. Voorbeeld: 我可以明天回来。 — “Ik kan morgen terugkomen.” 在 ... 之前 is een tijdspatroon: “voordat ...”. 在 opent de tijdsbepaling, en 之前 sluit die af na de gebeurtenis of toestand die eraan voorafgaat. Voorbeeld: 在天黑之前回来。 — “Kom terug voordat het donker wordt.” 暴风雨 betekent “storm”, specifieker een hevige storm. Het is hier het onderwerp van het gedeelte vóór 之前; de storm is dus datgene waarvan de sterkere toestand wordt beschreven. 变得 betekent “worden” of “veranderen in een nieuwe toestand”. Het wordt vaak gevolgd door een bijvoeglijk woord: 变得 + bijvoeglijk woord. Voorbeeld: 天气变得冷了。 — “Het weer werd koud(er).” 变得 draagt hier de verandering aan; 暴风雨 is niet de vorm die daarvoor verbogen wordt. 更强 betekent “sterker”. 强 is de basisvorm “sterk”; 更 maakt de vergelijking met een eerdere of verwachte toestand: 强 → 更强, “sterk” → “sterker”. In 暴风雨变得更强 wordt de storm dus sterker, niet simpelweg als sterk beschreven. Voorbeeld: 风变得更强了。 — “De wind werd sterker.” 回来 betekent “terugkomen”: 回 geeft het terugkeren aan en 来 richt de beweging naar het relevante uitgangs- of spreekpunt. Het is daarom niet alleen algemeen “komen”. Voorbeeld: 他晚上回来。 — “Hij komt ’s avonds terug.” Samen vormt 在暴风雨变得更强之前 de tijdsbepaling “voordat de storm sterker wordt”. Die staat vóór 回来, terwijl 我可以 aangeeft dat de spreker dat kan doen. 但我可以在暴风雨变得更强之前回来。 betekent daardoor: “Maar ik kan terugkomen voordat de storm sterker wordt.”

5. 穿防水鞋，避开那些通常会被淹的街道。

   Draag waterdichte schoenen en vermijd straten die meestal onderlopen.

   穿

   dragen

   防水

   waterdicht

   鞋

   schoen

   避开

   vermijden

   那些

   die … daar

   通常

   meestal

   会

   zullen / kunnen

   被淹

   onderlopen

   街道

   straat

   Uitgebreide uitleg

   穿 betekent hier ‘dragen’ in de zin van iets aantrekken of aanhebben. Het is een werkwoord zonder persoons- of tijdsvervoeging; de gebiedende betekenis komt hier uit de directe instructie. Voorbeeld: 穿外套。 — ‘Draag een jas.’ 防水 betekent ‘waterdicht’ en beschrijft het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Het is een samenstelling met de betekenis ‘water tegenhouden’. Voorbeeld: 这是防水包。 — ‘Dit is een waterdichte tas.’ 鞋 betekent ‘schoen’ of, zonder aparte meervoudsmarkering, ‘schoenen’. Het Chinees markeert het meervoud van zulke concrete zelfstandige naamwoorden niet noodzakelijk; de context en de betekenis bepalen hier de Nederlandse meervoudsvertaling. Samen beschrijft 防水鞋 dus waterdichte schoenen. 避开 is een werkwoord met de betekenis ‘vermijden’ of ‘ergens van wegblijven’. Het bestaat hier als één bruikbare verbale eenheid, niet als een algemene vertaling van elk afzonderlijk teken. Voorbeeld: 请避开这条路。 — ‘Vermijd deze weg alstublieft.’ 那些 betekent ‘die’ of ‘die … daar’ en verwijst naar meervoudige, doorgaans verder weg aangewezen dingen. Het bepaalt hier niet zelfstandig welke concrete straten bedoeld zijn; de daaropvolgende bepaling specificeert ze verder. 通常 betekent ‘meestal’ of ‘gewoonlijk’. Het geeft een algemene frequentie of tendens aan, geen absolute regel. Voorbeeld: 这里通常很安静。 — ‘Het is hier meestal rustig.’ 会 drukt hier uit dat iets naar verwachting of als terugkerend patroon gebeurt: straten kunnen of zullen onderlopen. In deze context hoeft het niet uitsluitend een gebeurtenis in de toekomst aan te duiden. Voorbeeld: 冬天会下雪。 — ‘In de winter kan het sneeuwen’ of ‘In de winter sneeuwt het meestal wel.’ 被淹 is een passieve constructie: 被 markeert dat het onderwerp de werking ondergaat, en 淹 betekent ‘onder water zetten’ of ‘doen overstromen’. In 被淹 worden de straten dus niet als veroorzaker voorgesteld, maar als datgene wat overstroomt of onderloopt. Voorbeeld: 这条路被水淹了。 — ‘Deze weg is door het water overstroomd.’ 街道 betekent ‘straat’ of ‘straten’. Het is het zelfstandig naamwoord waarop de voorafgaande bepaling 通常会被淹 betrekking heeft. Chinees gebruikt hier geen afzonderlijke meervoudsvorm; de meervoudige vertaling volgt uit 那些 en de context. Samen vormt 通常会被淹的街道 een bepaling vóór 那些: ‘de straten die meestal onderlopen’. De structuur 的 maakt van de voorafgaande beschrijving een bepaling bij het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. De twee instructies zijn vervolgens met een komma naast elkaar geplaatst: eerst 穿防水鞋 — ‘draag waterdichte schoenen’ — en daarna 避开那些通常会被淹的街道 — ‘vermijd de straten die meestal onderlopen’. De volledige betekenis is dus: ‘Draag waterdichte schoenen en vermijd straten die meestal onderlopen.’

6. 车站附近的地下通道在大雨中经常被淹。

   De voetgangerstunnel bij het station loopt bij hevige regen vaak onder.

   车站

   station

   附近的

   in de buurt gelegen

   地下通道

   voetgangerstunnel

   大雨

   hevige regen

   经常

   vaak

   被淹

   onderlopen

   Uitgebreide uitleg

   车站 betekent hier “station”. Het is een zelfstandig naamwoord; in een uitbreidbaar patroon kun je het combineren met een plaatsrelatie, zoals 车站附近 (“in de buurt van het station”). 附近的 betekent “die in de buurt van … ligt”. 附近 is een zelfstandig naamwoord/plaatsaanduiding met de betekenis “omgeving, nabijheid”; 的 maakt de voorafgaande bepaling geschikt om een volgend zelfstandig naamwoord te modificeren. Het patroon X附近的Y betekent dus “Y dat bij/in de buurt van X ligt”. 地下通道 betekent “voetgangerstunnel” of algemener “ondergrondse doorgang”. 地下 betekent letterlijk “ondergronds” en 通道 “doorgang”. Samen vormen ze hier één zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 地下通道很长。 — “De voetgangerstunnel is lang.” 大雨 betekent “hevige regen”. 大 betekent hier niet noodzakelijk letterlijk “groot”, maar versterkt 雨 (“regen”) tot “zware/hevige regen”. Het patroon 大 + weerwoord kan zo een sterke intensiteit uitdrukken; 小雨 betekent bijvoorbeeld “lichte regen”. 经常 betekent “vaak” en geeft aan dat iets herhaaldelijk gebeurt. Het staat hier vóór de gebeurtenis 被淹, waardoor de frequentie van het onderlopen wordt aangegeven. Voorbeeld: 他经常坐地铁。 — “Hij neemt vaak de metro.” 被淹 betekent hier “onderlopen” of “overstroomd worden”. 淹 is het werkwoord “onder water zetten/overstromen”; 被 markeert hier een passieve constructie, zodat de tunnel als getroffen entiteit wordt voorgesteld. In 被淹 wordt niet gezegd wie of wat het water veroorzaakt. Het patroon A 被 B + werkwoord legt de nadruk op wat A ondergaat; zonder genoemde veroorzaker kan de bron van de handeling onuitgesproken blijven. 在大雨中 plaatst de gebeurtenis in de omstandigheden van hevige regen: 在 betekent “in/op/bij”, en 中 betekent hier “te midden van”. Samen met 经常被淹 ontstaat de betekenis “loopt bij hevige regen vaak onder”. De volledige opbouw is 车站附近的地下通道 (“de voetgangerstunnel bij het station”) + 在大雨中 (“bij hevige regen”) + 经常被淹 (“loopt vaak onder”). Samen betekent de zin: “De voetgangerstunnel bij het station loopt bij hevige regen vaak onder.”

7. 改走主干道吧，就算会多花一点时间。

   Neem in plaats daarvan de hoofdweg, ook al kost die wat extra tijd.

   改走

   in plaats daarvan nemen

   主干道

   hoofdweg

   就算

   ook al

   会

   zal / zou

   多花

   extra besteden

   一点

   een beetje

   时间

   tijd

   Uitgebreide uitleg

   改走 betekent hier dat je van route verandert en in plaats daarvan een bepaalde weg neemt. 改 drukt de verandering uit; 走 kan bij routes betekenen dat je een weg neemt, niet alleen dat je te voet loopt. Het patroon 改走 + route is herbruikbaar, bijvoorbeeld: 我们改走这条路。 — We nemen deze weg in plaats daarvan. 主干道 is een zelfstandig naamwoord voor een hoofdweg of belangrijke doorgaande weg. 主干 betekent letterlijk de hoofd- of dragende tak, en 道 betekent hier weg. Samen benoemt het de route die gekozen wordt. 就算 leidt een voorwaarde in die de hoofdkeuze niet verandert: “ook al” of “zelfs als”. Het maakt duidelijk dat het volgende gevolg wordt toegegeven, maar geen reden is om de voorgestelde keuze op te geven. Bijvoorbeeld: 就算下雨，我们也去。 — Ook als het regent, gaan we. 会 staat vóór 多花一点时间 en geeft hier een verwachte of mogelijke toekomstige consequentie aan: het zal waarschijnlijk wat extra tijd kosten. Het is hier geen zelfstandig werkwoord voor “kunnen”; die betekenis moet uit de context komen. 多花 betekent dat iets extra van een bepaalde hoeveelheid gebruikt of besteed wordt. 花 heeft hier de betekenis “besteden”, specifiek tijd besteden; 多 maakt dat “meer/extra besteden”. De vorm 多花 + hoeveelheid + tijd is bruikbaar, bijvoorbeeld: 这条路会多花十分钟。 — Deze route zal tien minuten extra kosten. 一点 maakt de extra hoeveelheid klein of beperkt: “een beetje”. In deze zin noemt het geen exact aantal; het verzacht alleen de omvang van de extra tijd. 时间 betekent “tijd” en is het zelfstandig naamwoord dat aangeeft wat er besteed wordt. In 花时间 vormt het met 花 de vaste combinatie “tijd besteden” of, natuurlijk vertaald, “tijd kosten”. Samen vormt 改走主干道吧 een voorstel: “Laten we in plaats daarvan de hoofdweg nemen.” Het zinsfinale 吧 maakt de formulering voorstelachtig. 就算会多花一点时间 voegt de concessieve voorwaarde toe: ook als die keuze wat extra tijd zal kosten. De volledige betekenis is dus: “Neem in plaats daarvan de hoofdweg, ook al kost die wat extra tijd.”

8. 用防水电脑套能保护我的笔记本电脑吗？

   Zou een waterdichte hoes helpen om mijn laptop te beschermen?

   用

   gebruiken; met iets

   防水

   waterdicht

   电脑套

   computerhoes

   能 … 吗

   kunnen ...?

   保护

   beschermen

   我的

   mijn

   笔记本电脑

   laptop

   Uitgebreide uitleg

   用 betekent hier ‘gebruiken’ of ‘met iets gebruiken’. Het staat voor het hulpmiddel: 用 + middel + handeling. Voorbeeld: 用这个杯子喝水。— Drink water met deze beker. 防水 beschrijft iets dat water tegenhoudt: ‘waterdicht’ of ‘waterbestendig’, afhankelijk van de context. Als bepaling staat het vóór het zelfstandig naamwoord: 防水 + 电脑套. Voorbeeld: 我需要防水的包。— Ik heb een waterdichte tas nodig. De 的-vorm is hier een andere, explicietere manier om de beschrijving aan 包 te koppelen. 电脑套 betekent ‘computerhoes’ of ‘computeromslag’. 电脑 is ‘computer’ en 套 is hier een hoes of omhulsel; samen vormen ze de benaming van het voorwerp. In deze zin wordt het type hoes verder bepaald door 防水. 能 drukt uit dat iets mogelijk is of een vermogen heeft. In 能保护...吗 vraagt het of die mogelijkheid bestaat; het garandeert niet dat het resultaat zeker is. 能 staat vóór het werkwoord: 能 + 保护. Vergelijk 能 openen met 不能 openen: 这个能用吗？— Kan dit gebruikt worden? 吗 staat aan het einde van de volledige vraag en maakt er een ja-neevraag van. De combinatie 能 ... 吗 heeft daarom het patroon ‘kan ...?’; 能 en 吗 staan in de bron niet naast elkaar, omdat de handeling en het object ertussen staan. 保护 betekent ‘beschermen’ en is het werkwoord voor het beschermen van iets of iemand. In deze zin volgt het op 能 en neemt het 我的笔记本电脑 als object: 能保护 + object. Voorbeeld: 这把伞能保护我。— Deze paraplu kan mij beschermen. 我的 betekent ‘mijn’. 我 is ‘ik/mij’ en 的 koppelt de bezitter aan wat erop volgt: 我的 + zelfstandig naamwoord. 的 markeert hier bezit, niet een meervoud of een specifieke hoeveelheid. 笔记本电脑 betekent ‘laptop’. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin is het datgene wat beschermd wordt. De volledige groep 我的笔记本电脑 betekent ‘mijn laptop’. De zin bouwt als volgt op: 用防水电脑套 betekent ‘met een waterdichte computerhoes’; 能保护我的笔记本电脑 betekent ‘mijn laptop kunnen beschermen’; en 吗 maakt van de hele uitspraak een vraag. Samen betekent 用防水电脑套能保护我的笔记本电脑吗？: ‘Kan een waterdichte hoes mijn laptop beschermen?’

9. 用一个吧，因为延误很让人烦，但设备损坏更糟。

   Gebruik er een, want vertragingen zijn frustrerend, maar beschadigde apparatuur is erger.

   用

   gebruiken

   一个

   één exemplaar

   因为

   omdat

   延误

   vertraging

   让人烦

   frustrerend zijn

   但

   maar

   设备

   apparatuur

   损坏

   beschadigd

   更糟

   erger

   Uitgebreide uitleg

   用 betekent hier ‘gebruiken’ of ‘er een gebruiken’. Het is een werkwoord; de vorm verandert in deze zin niet voor persoon of enkelvoud/meervoud. Een herbruikbaar patroon is 用 + voorwerp, bijvoorbeeld: 用这个。 — ‘Gebruik dit.’ 一个 bestaat uit 一 ‘één’ en het algemene maatwoord 个. Hier verwijst het geheel naar één exemplaar van iets dat uit de context duidelijk genoeg is, zonder dat de zin zelf dat voorwerp benoemt. 个 is een veelgebruikt algemeen maatwoord, maar andere zelfstandige naamwoorden kunnen een ander maatwoord vereisen. In deze vaste vertaling wordt het als ‘er een’ weergegeven; het is dus niet alleen een los telwoord. 因为 betekent ‘omdat’ en introduceert de reden voor wat eraan voorafgaat. Een veelgebruikt patroon is 因为 A，所以 B — ‘omdat A, daarom B’; 所以 kan in natuurlijk Chinees ook worden weggelaten. 延误 betekent hier ‘vertraging’. Het kan als zelfstandig naamwoord worden gebruikt en verwijst hier naar het hinderlijke verschijnsel van vertraging, zonder dat een specifieke hoeveelheid wordt genoemd. Als werkwoord kan 延误 ook ‘vertragen’ of ‘vertraging veroorzaken’ betekenen; die functie heeft het hier niet. 让人烦 betekent letterlijk ongeveer ‘mensen lastigvallen/ergeren’ en betekent hier ‘frustrerend zijn’ of ‘iemand ergeren’. 让 is het werkwoord ‘maken dat’ of ‘ervoor zorgen dat’; het patroon 让 + persoon + bijvoeglijk woord beschrijft welk effect iets op iemand heeft. In deze zin is 人 een algemene verwijzing naar mensen, niet naar een specifiek genoemde persoon. Bijvoorbeeld: 这件事让人担心。 — ‘Deze zaak maakt mensen bezorgd.’ 但 betekent ‘maar’ en verbindt twee delen met een tegenstelling. Het tweede deel contrasteert hier met het eerste: schade aan apparatuur wordt als erger beoordeeld dan vertraging. 设备 betekent ‘apparatuur’ of ‘apparaat’ en is een zelfstandig naamwoord. Het is een algemene benaming en noemt hier geen specifiek apparaat. 损坏 betekent hier ‘beschadigd’ in de combinatie 设备损坏: ‘beschadigde apparatuur’ of ‘schade aan apparatuur’. Het kan ook als werkwoord ‘beschadigen’ betekenen. In deze vaste zin werkt het samen met 设备 als een compacte beschrijving van de toestand of schade van de apparatuur; lees het dus niet automatisch als een afzonderlijke handeling met een expliciet genoemde dader. 更糟 betekent ‘erger’. 糟 is de basisvorm ‘slecht’ in de zin van een slechte of onaangename toestand, en 更 maakt de vergelijking expliciet: 更糟 = ‘erger’. Bijvoorbeeld: 今天更糟。 — ‘Vandaag is het erger.’ Een sterkere hoogste vergelijking is 最糟 — ‘het ergst’. Samen vormt 用一个吧 een aansporing of voorstel: ‘Gebruik er een.’ Het partikel 吧 staat niet in de geselecteerde woordvermeldingen, maar verzacht de aansporing tot een voorstel. Daarna geeft 因为延误很让人烦 de reden: ‘want vertraging is erg frustrerend’. 但设备损坏更糟 voegt de tegenstelling toe: ‘maar beschadigde apparatuur is erger.’ De volledige betekenis is daarom: ‘Gebruik er een, want vertragingen zijn frustrerend, maar beschadigde apparatuur is erger.’

10. 出发前，我会确保手机电池充满电。

    Voordat ik vertrek, zorg ik dat de batterij van mijn telefoon helemaal vol is.

    出发前

    voordat ik vertrek

    我会

    ik zal

    确保

    ervoor zorgen dat

    手机

    mobiele telefoon

    电池

    batterij

    充满电

    volledig opgeladen zijn

    Uitgebreide uitleg

    出发前 betekent hier “voordat ik vertrek”. 出发 is het werkwoord “vertrekken”; 前 betekent “ervoor” of “voordat” wanneer het een tijdsmoment vóór een gebeurtenis aanduidt. Het patroon V + 前 is herbruikbaar: 吃饭前 = “voordat je eet”. In deze zin verwijst het onderwerp van 出发 volgens de vertaling naar de spreker: “ik vertrek”. 我会 bestaat uit 我 (“ik”) en 会, dat hier een toekomstige of voorgenomen handeling aanduidt: “ik zal”. 会 kan in andere contexten ook een mogelijkheid of een aangeleerde vaardigheid uitdrukken; hier gaat het om het plan van de spreker. Het patroon 我会 + werkwoord is bruikbaar voor toekomstige plannen, bijvoorbeeld 我会回来 = “Ik kom terug / Ik zal terugkomen.” 确保 betekent “ervoor zorgen dat” of “verzekeren dat”. Het is een werkwoord dat vaak gevolgd wordt door de toestand of gebeurtenis die men wil garanderen. In 确保手机电池充满电 is de volledige daaropvolgende woordgroep datgene wat gegarandeerd moet worden. Een bruikbaar patroon is 确保 + zin, bijvoorbeeld 确保门关好 = “Zorg ervoor dat de deur goed dicht is.” 手机 betekent “mobiele telefoon”. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin staat het vóór 电池 om aan te geven over welke batterij het gaat. 手机电池 betekent dus “de batterij van de mobiele telefoon”. Een andere veelgebruikte samenstelling is 手机号码 = “mobiel telefoonnummer”. 电池 betekent “batterij”. In de zin is dit het onderwerp van de toestand 充满电: de batterij is volledig opgeladen. Het woord kan ook in andere samenstellingen voorkomen, zoals 电池没电了 = “De batterij is leeg.” 充满电 betekent hier “volledig opgeladen zijn”. 充满 drukt uit dat iets volledig gevuld is, en 电 verwijst hier naar elektrische lading. In deze constructie wordt de toestand van de batterij beschreven; er staat geen aparte vorm voor “is”. 充电 betekent daarentegen “opladen” of “laden”, dus 给手机充电 betekent “de telefoon opladen”. Het contrast is: 给手机充电 beschrijft de handeling, terwijl 手机电池充满电 de bereikte toestand beschrijft. Samen vormt 我会确保手机电池充满电 de betekenis “ik zal ervoor zorgen dat de batterij van mijn telefoon helemaal vol is”. De tijdsbepaling 出发前 staat vooraan en bepaalt wanneer die handeling plaatsvindt: “Voordat ik vertrek, zorg ik ervoor dat de batterij van mijn telefoon helemaal vol is.”

11. 这样如果路线改变，你就能查看最新消息。

    Dan kun je de updates bekijken als de route verandert.

    这样

    zo; op deze manier

    如果

    als; indien

    路线

    route

    改变

    veranderen

    你就

    dan jij

    能

    kunnen

    查看

    bekijken

    最新

    meest recent

    消息

    berichten; nieuws

    Uitgebreide uitleg

    这样 betekent hier “zo” of “op deze manier”. Het verwijst naar de manier of voorwaarde die in de zin wordt uitgewerkt; het is geen zelfstandig naamwoord voor een concreet ding. 如果 leidt de voorwaardelijke bijzin in: “als …”. Een veelgebruikt patroon is 如果 A，就 B = “als A, dan B”. In deze zin staat de voorwaarde na 如果: 如果路线改变. 路线 betekent “route”. Dit is een zelfstandig naamwoord. In een ander voorbeeld: 路线很长。 — “De route is lang.” 改变 betekent hier “veranderen”. Het is een werkwoord dat een verandering uitdrukt; het heeft hier geen persoons- of getalsinflectie. In 路线改变 is 路线 datgene waarvan de toestand verandert. 你就 combineert het voornaamwoord 你 (“jij”) met 就, dat hier het gevolg in de voorwaardelijke constructie markeert: “dan jij …”, natuurlijk vertaald als “dan kun je …”. 你 verwijst naar de aangesprokene; de vorm blijft in deze functie gelijk voor enkelvoud en meervoud. Het patroon 如果 A，你就 B maakt het gevolg voor de aangesprokene duidelijk. 能 betekent “kunnen” en geeft hier de mogelijkheid of het vermogen aan om iets te doen. Het staat vóór het hoofdwerkwoord: 能查看 = “kunnen bekijken”. 能 verandert niet naar persoon of getal. 查看 betekent “bekijken” of “raadplegen”. Het is een werkwoord voor doelgericht iets controleren of bekijken. In 你能查看消息 is 消息 het object van dit werkwoord. 最新 betekent “meest recent” of “nieuwste”. 最 markeert hier de hoogste graad van actualiteit; 最新 is dus geen gewone vergelijkende vorm met een aparte persoons- of getalsuitgang. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft: 最新消息 = “het laatste nieuws” of “de nieuwste berichten”. 消息 betekent “bericht” of, in deze context, “nieuws”. Het is het zelfstandig naamwoord dat wordt bekeken. Een voorbeeld: 我看到了消息。 — “Ik heb het bericht gezien.” De zin volgt dus het patroon 这样，如果 A，你就能 B: “Zo: als A, dan kun je B.” 如果路线改变 betekent “als de route verandert”; 你就能查看最新消息 betekent “dan kun je het laatste nieuws bekijken”. Samen: “Zo kun je de updates bekijken als de route verandert.”