Een buitenevenement bij harde wind | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 天气预报说，户外活动期间大风会持续。

   De weersvoorspelling zegt dat de harde wind tijdens het buitenevenement zal aanhouden.

   天气预报

   weersvoorspelling

   说

   zeggen

   户外活动

   buitenactiviteit

   期间

   tijdens; gedurende

   大风

   harde wind

   会

   zal

   持续

   aanhouden

   Uitgebreide uitleg

   天气预报 betekent hier “weersvoorspelling”. Het is een zelfstandig naamwoord: 天气 is “weer” en 预报 is een voorspelling of prognose. In het Chinees kan 天气预报 zowel als onderwerp als als bepaling vóór een ander zelfstandig naamwoord worden gebruikt. 说 betekent hier “zeggen” of “melden”. De vorm verandert niet naar persoon of getal. In deze zin leidt 说 de inhoud van de melding in: wat er gemeld wordt, staat erna. Voorbeeld: 他说天气很好。 — “Hij zegt dat het weer goed is.” 户外活动 betekent “buitenactiviteit” of, in deze context, “buitenevenement”. 户外 betekent “buiten” en 活动 betekent “activiteit/evenement”. Het meervoud wordt hier niet door een aparte uitgang aangegeven; het aantal volgt uit de context. 期间 betekent “tijdens” of “gedurende” en geeft een tijdsperiode aan. In 户外活动期间 staat het achter de periode waarvan het de duur aangeeft: “tijdens het buitenevenement”. Een ander patroon is 会议期间 — “tijdens de vergadering”. 大风 betekent hier “harde wind” of “sterke wind”. Het is het onderwerp van 会持续; 大 beschrijft de kracht van de wind en 风 betekent “wind”. 大风 is dus niet hetzelfde als alleen 风: het benadrukt dat de wind sterk is. 会 geeft hier aan dat iets volgens de voorspelling zal gebeuren of voortduren. Het is een modaal werkwoord en verandert niet naar persoon of getal. Het staat vóór 持续, waardoor 会持续 “zal aanhouden” betekent. In een andere zin kan 会 ook een verwachting of waarschijnlijkheid uitdrukken, maar hier past de toekomstige voorspelling bij de vaste vertaling. 持续 betekent “aanhouden” of “voortduren”. Het beschrijft dat een toestand of verschijnsel niet ophoudt. In 会持续 wordt het gecombineerd met 会 om “zal aanhouden” te vormen. Voorbeeld: 雨会持续到晚上。 — “De regen zal tot de avond aanhouden.” Samen vormt 天气预报说 de betekenis “de weersvoorspelling zegt”. Daarna volgt de gemelde inhoud: 户外活动期间 plaatst die inhoud in de periode van het buitenevenement, en 大风会持续 zegt dat de harde wind zal aanhouden. De volledige zin betekent dus: “De weersvoorspelling zegt dat de harde wind tijdens het buitenevenement zal aanhouden.”

2. 那可能会给帐篷和音响设备带来问题。

   Dat kan een probleem zijn met tenten en geluidsapparatuur.

   那

   dat

   可能会

   zou kunnen

   帐篷

   tent

   音响设备

   geluidsapparatuur

   带来

   veroorzaken; meebrengen

   问题

   probleem

   Uitgebreide uitleg

   那 betekent hier “dat”. Het verwijst naar een eerder genoemde situatie of omstandigheid; de precieze referent wordt in deze zin niet benoemd. Als aanwijzend woord kan het ook vóór een zelfstandig naamwoord staan, zoals in 那顶帐篷 — “die tent”. 可能会 combineert mogelijkheid met een mogelijke of verwachte ontwikkeling. 可能 betekent “mogelijk”, terwijl 会 hier aangeeft dat het gevolg kan optreden. Samen vormt dit een bruikbaar patroon voor “zou kunnen …”. Voorbeeld: 明天可能会下雨。 — “Morgen kan het regenen.” 帐篷 betekent “tent”. Dit zelfstandig naamwoord krijgt geen aparte Chinese uitgang voor enkelvoud of meervoud; het aantal blijkt uit de context. Een telwoord met maatwoord maakt het aantal expliciet: 一顶帐篷 — “één tent”. 音响设备 betekent “geluidsapparatuur” en is een samenstelling waarin 音响 het soort apparatuur specificeert en 设备 “apparatuur” betekent. De samenstelling markeert op zichzelf geen aantal. 给 introduceert hier datgene waarvoor het gevolg optreedt: 给 + zaak of persoon + 带来 + gevolg betekent “voor een zaak of persoon een gevolg veroorzaken”. 带来 betekent letterlijk “brengen” en kan bij een gevolg “veroorzaken” of “meebrengen” betekenen. Voorbeeld: 大雨给活动带来问题。 — “Zware regen veroorzaakt een probleem voor het evenement.” 问题 betekent hier “probleem”, dus een ongunstige moeilijkheid. Het kan in andere contexten ook “kwestie” betekenen. Voorbeeld: 这个问题很严重。 — “Dit probleem is ernstig.” In de volledige structuur is 那 het onderwerp: “dat”. 可能会 geeft aan dat het gevolg mogelijk optreedt. 给帐篷和音响设备 noemt de zaken waarvoor dat gevolg geldt, en 带来问题 betekent “een probleem veroorzaken”. Samen betekent de hele uiting: “Dat kan een probleem zijn met tenten en geluidsapparatuur.”

3. 我们可以把桌子固定好，但挂横幅可能会很危险。

   We kunnen de tafels vastzetten, maar het ophangen van het spandoek kan gevaarlijk zijn.

   我们可以

   wij kunnen

   桌子

   tafels

   固定好

   goed vastzetten

   但

   maar

   挂

   ophangen

   横幅

   spandoek

   可能会

   kan mogelijk

   危险

   gevaarlijk

   Uitgebreide uitleg

   我们可以 betekent hier dat de spreker samen met anderen iets kan doen. 我们 is het meervoudige pronomen “wij”; het Chinees markeert hier geen verschil tussen inclusief en exclusief “wij”. 可以 drukt onder meer mogelijkheid, bekwaamheid of toestemming uit; in deze zin gaat het om de mogelijkheid om de handeling uit te voeren. Voorbeeld: 我们可以现在走。 — “We kunnen nu vertrekken.” 桌子 betekent hier “tafels”. Het Chinees heeft hier geen verplichte meervoudsuitgang; het aantal wordt in deze zin door de vaste vertaling ondersteund. 桌子 is één zelfstandig naamwoord; 子 is hier geen afzonderlijk telwoord. In combinatie met 把 wordt het voorwerp vóór de handeling geplaatst: 把 + voorwerp + werkwoordelijke bepaling. 固定好 betekent “goed vastzetten”. 固定 is het werkwoord “vastzetten” of “fixeren”; 好 is hier een resultaatscomplement en geeft aan dat het voorwerp in een goede, voltooide of stabiele toestand terechtkomt. Het gaat dus niet alleen om de handeling van vastzetten, maar ook om het gewenste resultaat. Een bruikbaar patroon is V + 好, bijvoorbeeld 准备好 — “goed voorbereiden, klaarzetten”. 但 verbindt twee inhoudelijk tegengestelde delen en betekent “maar”. Het eerste deel beschrijft wat mogelijk is; daarna volgt een handeling die mogelijk riskant is. 挂 betekent hier “ophangen”. In combinatie met 横幅 gaat het om het ophangen van een spandoek. Voorbeeld: 请把画挂好。 — “Hang het schilderij goed op.” Daar toont 挂好 opnieuw dat 好 het gewenste eindresultaat aanduidt. 横幅 betekent “spandoek”. Het is een zelfstandig naamwoord voor een langwerpige banner of een doek met tekst of afbeeldingen. In 挂横幅 is 横幅 het voorwerp van 挂: “een spandoek ophangen”. 可能会 geeft aan dat iets mogelijk gebeurt of een mogelijke uitkomst is. 可能 betekent “mogelijk”; 会 kan hier helpen om een verwachte of mogelijke uitkomst uit te drukken. Samen is dit in deze zin natuurlijk weer te geven als “kan mogelijk ...”. Voorbeeld: 明天可能会下雨。 — “Morgen kan het regenen.” 危险 betekent hier “gevaarlijk”. Het beschrijft de toestand van het ophangen van het spandoek; het benoemt hier niet zelfstandig een gevaar. Het voorafgaande 很 versterkt de eigenschap: 很危险 betekent “erg gevaarlijk” of in deze context natuurlijk “gevaarlijk”. De eerste helft volgt het patroon 我们可以 + 把 + voorwerp + werkwoord + 好: “wij kunnen de tafels goed vastzetten”. 把 markeert 桌子 als het voorwerp waarop de daaropvolgende handeling en het resultaat gericht zijn. De tweede helft is 但 + 挂横幅 + 可能会 + 很 + 危险: “maar het ophangen van het spandoek kan gevaarlijk zijn”. Samen betekent de volledige uiting: “We kunnen de tafels vastzetten, maar het ophangen van het spandoek kan gevaarlijk zijn.”

4. 安全比保持原来的布置更重要。

   Veiligheid is belangrijker dan de oorspronkelijke opstelling behouden.

   安全

   veiligheid

   比

   dan, vergeleken met

   保持

   behouden

   原来的

   oorspronkelijk

   布置

   opstelling

   更重要

   belangrijker

   Uitgebreide uitleg

   安全 betekent hier ‘veiligheid’ en functioneert als het onderwerp. Het is een zelfstandig naamwoord; het kan ook in andere contexten ‘veilig’ of ‘veiligheid’ rond een situatie aanduiden, afhankelijk van de woordsoort en de constructie. 比 is het vergelijkingswoord in het patroon A 比 B + bijvoeglijk naamwoord: A is meer [eigenschap] dan B. Het staat vóór de tweede vergelijkingspool, hier vóór 保持原来的布置. Dit is niet hetzelfde als 和 (‘en/met’), dat geen vergelijking uitdrukt. 保持 betekent ‘behouden’ of ‘in stand houden’. De vorm is niet zichtbaar vervoegd voor persoon of getal. Het kan direct een toestand of inrichting als object nemen, zoals in 保持安静 (‘stil blijven/behouden dat het stil is’). In deze zin is 保持原来的布置 één handeling: de oorspronkelijke opstelling behouden. 原来的 betekent ‘oorspronkelijk’ of ‘zoals het eerder was’. 的 maakt hier een bepalende woordgroep: 原来的 beschrijft 布置. 原来 kan ook zelfstandig ‘oorspronkelijk/vroeger’ betekenen; in deze vorm verwijst het naar de eerdere toestand van iets. 布置 betekent hier ‘opstelling’ of ‘inrichting’: de manier waarop de ruimte of de voorwerpen zijn opgesteld. Het kan in andere contexten ook een handeling zijn, namelijk iets opstellen of een ruimte inrichten. In deze zin is het datgene wat behouden zou worden. 更重要 betekent ‘belangrijker’. 重要 is de basisvorm ‘belangrijk’; 更 markeert de hogere graad in de vergelijking. De vergelijking is dus niet 安全 zelf die van vorm verandert: 更 staat vóór het bijvoeglijk naamwoord. Een vergelijkbaar patroon is 这个更方便 (‘dit is handiger’). Samen vormt 安全比保持原来的布置更重要 het patroon ‘A is belangrijker dan B’: veiligheid krijgt een hogere prioriteit dan het behouden van de oorspronkelijke opstelling. De volledige vertaling is daarom: ‘Veiligheid is belangrijker dan de oorspronkelijke opstelling behouden.’

5. 我们应该取消活动，还是把所有东西搬到社区礼堂？

   Zullen we afzeggen of alles naar de gemeenschapszaal verplaatsen?

   我们应该

   zouden we moeten

   取消

   afzeggen

   活动

   evenement

   还是

   of (bij een alternatief)

   所有东西

   alles

   搬到

   verplaatsen naar

   社区

   gemeenschap

   礼堂

   zaal

   Uitgebreide uitleg

   我们应该 combineert 我们 (“wij”) met 应该 (“zouden moeten / horen te”). 我们 bevat het meervoudsbestanddeel 们; 应该 is hier een modaal werkwoord dat een voorstel of aanbeveling uitdrukt. In deze vraag gaat het dus om wat de groep zou moeten doen, niet om een vaststaand feit. Voorbeeld: 我们应该早点走。 — “We zouden vroeg moeten vertrekken.” 取消 betekent hier “afzeggen” of “annuleren”. Het is een werkwoord; de vorm verandert niet voor persoon of getal. Chinese werkwoorden krijgen hier geen aparte verleden-tijdsvorm: de tijd en de status van de handeling blijken uit de context of uit andere woorden. Voorbeeld: 我们取消了会议。 — “We hebben de vergadering geannuleerd.” 活动 is een zelfstandig naamwoord voor een evenement of activiteit. In deze zin verwijst het naar het evenement dat eventueel wordt afgezegd of verplaatst. Voorbeeld: 活动在晚上举行。 — “Het evenement vindt ’s avonds plaats.” 还是 betekent in een keuzevraag “of”, wanneer de spreker alternatieven tegenover elkaar zet. Het staat hier tussen de twee voorgestelde handelingen: 取消活动 tegenover 把所有东西搬到社区礼堂. In een gewone mededelende zin wordt voor “of” vaak 或者 gebruikt, maar 还是 is de gebruikelijke keuzevorm in dit soort vragen. Voorbeeld: 你喝茶还是咖啡？ — “Drink je thee of koffie?” 所有东西 betekent “alles”, letterlijk “alle dingen”. 所有 drukt volledigheid uit en 东西 is het zelfstandig naamwoord “dingen/spullen”. Samen verwijzen ze hier naar alle spullen die naar een andere plaats zouden worden gebracht. Voorbeeld: 所有东西都准备好了。 — “Alles is klaargemaakt.” 搬到 bestaat uit 搬 (“verplaatsen, sjouwen”) en 到 (“naar; tot aan”). 到 geeft de bestemming aan. Het werkwoord 搬 betekent dus niet alleen algemeen “bewegen”, maar gaat hier om het fysiek verplaatsen van spullen naar een nieuwe locatie. Voorbeeld: 他们把桌子搬到外面。 — “Ze verplaatsen de tafel naar buiten.” 社区 betekent “gemeenschap” of “buurtgemeenschap”. Het is hier het eerste deel van de samenstelling 社区礼堂 en specificeert bij welk soort plaats de zaal hoort. 礼堂 betekent “zaal”, meer bepaald een aula, gemeenschapszaal of auditorium. 礼堂 is één zelfstandig naamwoord; 礼 en 堂 moeten hier niet als twee losse Nederlandse betekenisdelen worden vertaald. In 社区礼堂 bepaalt 社区 welk type zaal wordt bedoeld: een gemeenschapszaal. Samen vormt 我们应该取消活动 het voorstel “zouden we het evenement moeten afzeggen”. Daarna introduceert 还是 het alternatief. 把所有东西搬到社区礼堂 gebruikt 把 om 所有东西 als het object te markeren vóór de handeling: alle spullen worden naar de gemeenschapszaal verplaatst. De volledige vraag betekent daarom: “Zullen we afzeggen of alles naar de gemeenschapszaal verplaatsen?”

6. 如果礼堂可以使用，把活动搬到室内更好。

   Het evenement naar binnen verplaatsen is beter als de zaal beschikbaar is.

   如果

   als

   礼堂

   zaal

   可以使用

   beschikbaar zijn

   活动

   evenement

   搬到室内

   naar binnen verplaatsen

   更好

   beter

   Uitgebreide uitleg

   如果 betekent hier ‘als’ en opent de voorwaardelijke bijzin. Een bruikbaar patroon is 如果 A，B = ‘als A, dan B’. Voorbeeld: 如果下雨，我们在室内活动。 — ‘Als het regent, doen we de activiteit binnen.’ 礼堂 betekent ‘zaal’ of specifieker ‘auditorium’. Het is een zelfstandig naamwoord voor een grotere ruimte voor bijeenkomsten of activiteiten. In deze zin is het de ruimte die beschikbaar moet zijn. Voorbeeld: 学校的礼堂很大。 — ‘De aula van de school is groot.’ 可以使用 betekent hier dat iets gebruikt kan worden: 可以 drukt mogelijkheid of toestemming uit, en 使用 is het werkwoord ‘gebruiken’. Samen past de uitdrukking bij een zaal die beschikbaar is voor gebruik. 可以 kan ook in andere contexten ‘mogen’ betekenen; hier gaat het volgens de vertaling om beschikbaarheid. Voorbeeld: 这个房间今天可以使用。 — ‘Deze kamer kan vandaag gebruikt worden.’ 活动 betekent ‘evenement’ of ‘activiteit’. Het is hier het object van 搬到室内: het evenement wordt naar binnen verplaatst. Voorbeeld: 活动在下午举行。 — ‘Het evenement vindt ’s middags plaats.’ 搬到室内 betekent ‘naar binnen verplaatsen’. 搬 is het werkwoord ‘verplaatsen’ of ‘verhuizen’; 到 geeft de bestemming aan, en 室内 betekent ‘binnen’ of ‘de binnenruimte’. Het patroon 搬到 + bestemming is herbruikbaar, bijvoorbeeld 搬到新办公室 = ‘naar een nieuw kantoor verhuizen’. Voorbeeld: 我们把桌子搬到室内。 — ‘We verplaatsen de tafel naar binnen.’ In de gegeven zin is 活动 datgene wat naar binnen wordt verplaatst. 更好 betekent ‘beter’. 好 is de basisvorm ‘goed’, en 更好 is de vergelijkende vorm ‘beter’; 更 markeert de vergelijking. Voorbeeld: 现在走更好。 — ‘Het is beter om nu te gaan.’ Samen vormt 如果礼堂可以使用 de voorwaarde ‘als de zaal beschikbaar is’. Daarna volgt 把活动搬到室内更好: met de 把-constructie wordt het object 活动 vóór het werkwoord geplaatst, waarna de bestemming 室内 volgt; vervolgens beoordeelt 更好 deze optie als beter. De volledige betekenis is: ‘Het evenement naar binnen verplaatsen is beter als de zaal beschikbaar is.’

7. 我可以给组织者打电话，问问室内方案。

   Ik kan de organisator bellen en naar de mogelijkheid voor binnen vragen.

   我可以

   ik kan

   给

   aan/voor

   组织者

   organisator

   打电话

   bellen

   问问

   even vragen

   室内

   binnen; voor binnen

   方案

   plan; optie

   Uitgebreide uitleg

   我可以 betekent hier: “ik kan”. 我 is de eerste-persoonsvorm “ik”; 可以 drukt mogelijkheid of toestemming uit en verandert niet voor persoon of aantal. Het patroon 我可以 + werkwoordelijk deel is herbruikbaar, bijvoorbeeld: 我可以帮忙。 — “Ik kan helpen.” 给 markeert hier de ontvanger van de handeling: de handeling is gericht aan of ten behoeve van iemand. In 给组织者打电话 staat het vóór 组织者, dus: de organisator bellen. Het patroon 给 + persoon + 打电话 betekent “persoon X bellen”. 组织者 betekent “organisator”. Het is een zelfstandig naamwoord: 组织 betekent organiseren en 者 maakt hier een aanduiding voor de persoon die iets doet. Het woord zelf krijgt in deze zin geen zichtbare meervouds- of geslachtsuitgang. 打电话 is de vaste werkwoordelijke combinatie “bellen”. Letterlijk bevat zij het element 打, maar samen met 电话 betekent zij niet “een telefoon slaan”; de combinatie moet als geheel worden geleerd. Bijvoorbeeld: 我给老师打电话。 — “Ik bel de leraar.” 问问 betekent hier “even vragen” of “navragen”. Het basiswerkwoord is 问 (“vragen”); de herhaling maakt de handeling kort, verkennend of minder zwaar van toon. Dit is geen meervoudsvorm. Bijvoorbeeld: 我问问他。 — “Ik zal het hem even vragen.” 室内 betekent “binnen” of “voor binnen”. Het verwijst hier naar de binnenoptie, in tegenstelling tot buiten, en bepaalt samen met het volgende zelfstandig naamwoord waar de oplossing betrekking op heeft. 室内 kan ook vóór andere zelfstandige naamwoorden staan, bijvoorbeeld 室内活动 — “activiteit binnen / binnenactiviteit”. 方案 betekent “plan” of “optie voor de aanpak”. In deze zin gaat het om de mogelijkheid of het plan voor binnen, niet om het woord 室内 zelf. 方案 is een zelfstandig naamwoord en krijgt hier geen zichtbare meervoudsvorm. Samen vormt 我可以给组织者打电话 de betekenis “ik kan de organisator bellen”. Daarna specificeert 问问室内方案 waarvoor dat telefoontje dient: om even naar de binnenoptie of het plan voor binnen te vragen. De volledige zin betekent dus: “Ik kan de organisator bellen en naar de mogelijkheid voor binnen vragen.”

8. 也要在参与者出发前通知他们。

   Laat de deelnemers het ook weten voordat ze gaan reizen.

   也

   ook

   要

   moeten

   参与者

   deelnemers

   出发

   vertrekken

   前

   vóór

   通知

   informeren

   他们

   hen

   Uitgebreide uitleg

   也 betekent hier “ook” en voegt deze handeling toe aan een andere genoemde handeling. Het staat vóór 要, waardoor 也要 “ook moeten” betekent. Voorbeeld: 他也来。 — “Hij komt ook.” 要 geeft hier in combinatie met de rest van de zin aan dat de aangesprokene iets moet doen: 要 + werkwoord kan “moeten …” betekenen. Deze vorm verandert niet naar persoon of aantal. Voorbeeld: 你要小心。 — “Je moet voorzichtig zijn.” 参与者 is een zelfstandig naamwoord en betekent “deelnemer”. Het bevat 参与 (“deelnemen”) en 者, een element dat iemand aanduidt die de genoemde handeling verricht. Voorbeeld: 参与者已经到了。 — “De deelnemers zijn al aangekomen.” 出发 is een werkwoord: “vertrekken” of “op weg gaan”. Het beschrijft het begin van een vertrek of reis. Voorbeeld: 我们八点出发。 — “Wij vertrekken om acht uur.” 前 betekent “vóór” wanneer het na een tijdstip of gebeurtenis staat. In 参与者出发前 volgt het op de gebeurtenis 参与者出发 en maakt het daarvan “voordat de deelnemers vertrekken”. Het patroon is X 前 = “vóór X”. Voorbeeld: 睡觉前洗脸。 — “Was je gezicht voordat je gaat slapen.” 通知 is een werkwoord en betekent “informeren” of “op de hoogte brengen”. Het kan rechtstreeks een persoon als object nemen, zoals in 通知他们: “hen informeren”. Voorbeeld: 请通知我。 — “Informeer mij alstublieft.” 他们 is een persoonlijk voornaamwoord voor meerdere personen en staat hier als object van 通知. Volgens de vaste vertaling verwijst het hier naar 参与者, dus naar de deelnemers. De vorm markeert een meervoudige groep personen en onderscheidt in deze context geen grammaticaal geslacht. Voorbeeld: 我看见他们了。 — “Ik heb hen gezien.” De zin bouwt zo op: 也要 (“ook moeten”) + 在参与者出发前 (“voordat de deelnemers vertrekken”) + 通知他们 (“hen informeren”). Het onderwerp van de hoofdhandeling staat niet uitgedrukt; de vaste vertaling geeft die als een instructie aan de aangesprokene. Samen betekent de zin: “Laat het de deelnemers ook weten voordat ze vertrekken.”

9. 临时改动让人很烦，但危险的情况更糟。

   Late wijzigingen zijn frustrerend, maar gevaarlijke omstandigheden zijn erger.

   临时

   tijdelijk; ad hoc

   改动

   wijziging; aanpassen

   让

   laten; ervoor zorgen dat

   人

   mens(en)

   烦

   vervelend; irritant

   危险

   gevaarlijk

   情况

   situatie; omstandigheden

   更糟

   erger

   Uitgebreide uitleg

   临时 kan onder meer “tijdelijk” of “ad hoc” betekenen. In 临时改动 is volgens de vaste vertaling de relevante betekenis een wijziging die laat of op korte termijn wordt aangebracht. Het woord zegt op zichzelf niet noodzakelijk dat de wijziging onverwacht is of maar kort blijft bestaan. 改动 betekent “wijziging” en kan ook als werkwoord “wijzigen” betekenen. In deze zin is het een zelfstandig naamwoord: 临时改动 is “late wijzigingen”. Voorbeeld: 我们需要改动计划。 — “We moeten het plan wijzigen.” 让 geeft een veroorzakende relatie aan: iets of iemand zorgt ervoor dat een ander een bepaalde toestand krijgt. Het bruikbare patroon is A 让 B + toestand, “A zorgt ervoor dat B … is/wordt”. Voorbeeld: 这个消息让她很高兴。 — “Dit nieuws maakt haar erg blij.” 人 betekent “mensen” of, algemener, “iemand/mensen” als menselijke betrokkenen. In 让人很烦 verwijst het niet naar een met naam genoemde persoon, maar algemeen naar mensen: de wijziging is erg irritant voor mensen. 烦 betekent hier “geïrriteerd” of “lastig/vervelend om mee om te gaan”. In combinatie met 让人 beschrijft het het effect op mensen: 让人很烦 betekent “mensen erg irriteren” of natuurlijker “erg frustrerend zijn”. 很 versterkt de beschrijving; het maakt van 烦 geen aparte verleden- of toekomende vorm. 危险 betekent “gevaarlijk” en beschrijft in 危险的情况 het zelfstandig naamwoord 情况. Het patroon 的 verbindt de beschrijving met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 危险的情况 = “gevaarlijke omstandigheden”. Voorbeeld: 这是危险的地方。 — “Dit is een gevaarlijke plek.” 情况 betekent “situatie” of, in de vaste vertaling, “omstandigheden”. Het woord benoemt de toestand of omstandigheden waarin iets gebeurt; het draagt hier zelf geen meervoudsuitgang. 更糟 betekent “erger”. 更 maakt de vergelijking expliciet, terwijl 糟 de basisbeschrijving “slecht/miserabel” levert. De vergelijkingsstructuur is A 比 B 更糟: “A is erger dan B”. In deze zin wordt het vergelijkingspunt niet met 比 genoemd; uit de tegenstelling blijkt dat gevaarlijke omstandigheden als erger worden voorgesteld dan de late wijzigingen. Voorbeeld: 今天的情况更糟。 — “De situatie van vandaag is erger.” De eerste helft bouwt op als 临时改动 (“late wijzigingen”) + 让人很烦 (“maken mensen erg gefrustreerd”). 但 zet daar een tegenstelling tegenover: 危险的情况 (“gevaarlijke omstandigheden”) + 更糟 (“zijn erger”). Samen betekent de hele uiting: “Late wijzigingen zijn frustrerend, maar gevaarlijke omstandigheden zijn erger.”

10. 天气改变计划时，清楚的沟通很重要。

    Duidelijke communicatie is belangrijk wanneer het weer het plan verandert.

    天气

    het weer

    改变

    veranderen

    计划

    plan

    时

    wanneer

    清楚的

    duidelijk

    沟通

    communicatie

    重要

    belangrijk

    Uitgebreide uitleg

    天气 betekent hier “het weer” en is het onderwerp van 改变. Het zelfstandig naamwoord kan in het Chinees zonder lidwoord worden gebruikt; de context bepaalt of het Nederlands “het weer” of algemener “weer” weergeeft. 改变 is het werkwoord “veranderen” en neemt hier 计划 als object: het weer verandert het plan. De vorm verandert niet voor persoon of getal. Het patroon A 改变 B betekent “A verandert B”. Dit is iets anders dan 变化, dat meestal een verandering of het veranderen zelf beschrijft en niet op dezelfde manier een object hoeft te nemen. 计划 betekent “plan”. Het kan zowel een zelfstandig naamwoord als een werkwoord zijn; in deze zin is het een zelfstandig naamwoord, omdat het object van 改变 is. Het vaste vertaalwoord “het plan” volgt uit de gegeven vertaling; het Chinees zelf drukt hier niet afzonderlijk een bepaald lidwoord uit. 时 staat na de voorwaardelijke/tijdsbepalende zin 天气改变计划 en betekent hier “wanneer”. Het is een compacte, wat formelere schrijftaalvorm voor “wanneer/op het moment dat”; 的时候 is een veelgebruikte langere variant. Het patroon ...时，... plaatst de hoofdzin na de komma in de tijdscontext van de eerste zin. 清楚的 betekent “duidelijk” en beschrijft 沟通. In 清楚的 + zelfstandig naamwoord verbindt 的 een beschrijving met het zelfstandig naamwoord. 清楚 kan ook na een werkwoord staan, bijvoorbeeld 说清楚 (“iets duidelijk uitleggen”); dat is een andere plaatsing en functie dan hier. 沟通 betekent “communicatie” in deze zin. Het kan ook als werkwoord worden gebruikt in de betekenis “communiceren/overleggen”. Hier is het een zelfstandig naamwoord, omdat 清楚的 het beschrijft en de hele groep het onderwerp van 重要 vormt. 重要 betekent “belangrijk”. In het Chinees kan een beschrijvend woord rechtstreeks als gezegde optreden: 沟通很重要 betekent “communicatie is belangrijk”, zonder een afzonderlijk werkwoord dat overeenkomt met Nederlands “is”. 很 maakt de beschrijving natuurlijker; het betekent hier niet noodzakelijk “heel” als nadruk. Samen vormt 天气改变计划时 de tijdsbepaling “wanneer het weer het plan verandert”. Daarna volgt 清楚的沟通很重要: “duidelijke communicatie is belangrijk”. De volledige betekenis is dus: “Duidelijke communicatie is belangrijk wanneer het weer het plan verandert.”