Buiten sporten bij slechte luchtkwaliteit | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 今天的空气让人觉得沉闷，空气质量可能很差。

   De lucht voelt vandaag zwaar aan, en de luchtkwaliteit kan slecht zijn.

   今天

   vandaag

   空气

   lucht

   让人觉得

   iemand laten voelen

   沉闷

   benauwd; drukkend

   空气质量

   luchtkwaliteit

   可能

   mogelijk; kunnen

   差

   slecht

   Uitgebreide uitleg

   今天 betekent hier “vandaag”. Het is een tijdsbepaling die vaak aan het begin van de zin staat, maar ook elders kan voorkomen. Voorbeeld: 今天很热。 — “Vandaag is het warm.” 空气 betekent “lucht”. Het is een zelfstandig naamwoord; in 空气质量 vormt het samen met 质量 een vaste samenstelling voor “luchtkwaliteit”. Voorbeeld: 空气很新鲜。 — “De lucht is fris.” 让人觉得 is een herbruikbaar patroon: 让 + iemand + 觉得 + indruk/oordeel = “iemand het gevoel geven dat …”. In deze zin is 人 algemeen: het gaat niet om een specifiek genoemde persoon. 让 betekent “laten” of “ervoor zorgen dat”, en 觉得 betekent “vinden/het gevoel hebben”. Voorbeeld: 这首歌让人觉得快乐。 — “Dit lied geeft je een gelukkig gevoel.” 沉闷 betekent hier dat de lucht zwaar, drukkend of benauwd aanvoelt. Het beschrijft de ervaren atmosfeer, niet noodzakelijk een meetbare eigenschap van de lucht. Voorbeeld: 房间里很沉闷。 — “Het is benauwd in de kamer.” 空气质量 betekent “luchtkwaliteit”. 质量 is het zelfstandig naamwoord “kwaliteit”; samen specificeert 空气 waarvan de kwaliteit wordt besproken. Voorbeeld: 这里的空气质量很好。 — “De luchtkwaliteit is hier erg goed.” 可能 betekent “mogelijk” of “kan”. Het drukt onzekerheid uit en staat in deze zin vóór het oordeel 很差. Voorbeeld: 明天可能下雨。 — “Morgen kan het regenen.” 差 betekent hier “slecht” en beoordeelt de luchtkwaliteit. Het is het tegenovergestelde van 好 (“goed”). 很差 betekent “erg slecht”; 很 versterkt hier het oordeel en betekent niet noodzakelijk letterlijk “zeer” als afzonderlijke vergelijking. Voorbeeld: 他的中文不差。 — “Zijn Chinees is niet slecht.” Samen betekent 今天的空气让人觉得沉闷: “De lucht van vandaag geeft je een zwaar of benauwd gevoel.” Daarna volgt met 空气质量可能很差: “de luchtkwaliteit kan erg slecht zijn.” De twee delen staan naast elkaar en zijn verbonden door de komma: eerst wordt de ervaren zwaarte van de lucht genoemd, daarna een voorzichtige beoordeling van de luchtkwaliteit. De volledige vertaling is: “De lucht voelt vandaag zwaar aan, en de luchtkwaliteit kan slecht zijn.”

2. 那户外运动可能就不是个好主意了。

   Dan is buiten sporten misschien geen goed idee.

   那

   dan; in dat geval

   户外运动

   buiten sporten

   可能

   misschien; mogelijk

   就

   dan; als gevolg daarvan

   不是

   niet zijn; geen zijn

   好

   goed

   主意

   idee

   了

   markeert een nieuwe situatie of conclusie

   Uitgebreide uitleg

   那 staat hier aan het begin van de zin als verbindend woord met de betekenis “dan” of “in dat geval”. Het verwijst naar de voorafgaande situatie, niet naar 户外运动 als een aanwijzend bijvoeglijk woord. In combinatie met 就 vormt het een veelgebruikt gevolgtrekkingspatroon: 那……就…… — “dan/in dat geval …”. 户外运动 betekent hier “buiten sporten” en benoemt de activiteit die wordt beoordeeld. Het is een zelfstandig naamwoordelijk begrip. Voorbeeld: 户外运动很健康。 — “Buiten sporten is gezond.” 可能 drukt onzekerheid uit: “misschien” of “mogelijk”. Het staat vóór de beoordeling en maakt die niet stellig. Voorbeeld: 他可能不来。 — “Misschien komt hij niet.” 就 geeft hier het gevolg of de conclusie aan: “dan” of “dus”. Samen met het voorafgaande 那 verbindt het de beoordeling met de eerdere situatie. Het heeft hier niet de betekenis van een tijdsaanduiding. 不是 is de ontkenning van 是, het koppelwerkwoord “zijn”: 是 betekent “zijn” en 不是 betekent “niet zijn”. Hier ontkent 不是 dat iets een goed idee is. Voorbeeld: 这不是问题。 — “Dit is geen probleem.” 好 betekent hier “goed” als beoordeling van een idee. Het is geen vergelijkende vorm. Een relevante vergelijking is 更好 — “beter”. Voorbeeld: 这是个好办法。 — “Dit is een goede oplossing.” 主意 betekent “idee”, vooral een plan of voorgestelde manier om iets te doen. Samen vormen 好 en 主意 de vaste, herbruikbare naamwoordgroep 好主意 — “goed idee”. 了 aan het einde markeert hier een nieuwe situatie of conclusie. Het hoeft niet “verleden tijd” te betekenen. De eerdere informatie leidt tot een nieuwe beoordeling. Samen vormen 那 en 就 de gevolgtrekking “dan/in dat geval”, waarna 可能 de onzekerheid toevoegt. 户外运动 is het onderwerp van de beoordeling, en 不是个好主意 betekent “geen goed idee zijn”. Het maatwoord 个 hoort bij de naamwoordgroep, maar drukt hier niet zelfstandig een expliciete telhoeveelheid uit. De volledige zin betekent daarom: “Dan is buiten sporten misschien geen goed idee.”

3. 我本来打算去公园跑步。

   Ik was van plan om in het park te gaan hardlopen.

   我

   ik

   本来

   oorspronkelijk

   打算

   van plan zijn

   去

   gaan

   公园

   park

   跑步

   hardlopen

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik” en is de eerste persoon enkelvoud. Het woord verandert in deze functie niet naar geslacht; het verwijst naar de spreker. Voorbeeld: 我喜欢茶。— “Ik houd van thee.” 本来 geeft aan dat iets oorspronkelijk zo was of de aanvankelijke bedoeling was. In deze zin markeert het dus de oorspronkelijke planning; het zegt op zichzelf niet dat het plan zeker is uitgevoerd of niet is uitgevoerd. Voorbeeld: 我本来想休息。— “Ik was oorspronkelijk van plan uit te rusten.” 打算 is een werkwoord met de betekenis “van plan zijn”. Het staat vaak vóór de geplande handeling: 打算 + werkwoordelijk deel. Voorbeeld: 我打算明天学习。— “Ik ben van plan morgen te studeren.” 去 betekent hier “gaan” en staat vóór de bestemming of activiteit waarheen iemand gaat. Het contrasteert met 来, “komen”: 来 duidt doorgaans beweging naar het relevante deiktische centrum aan, bijvoorbeeld de plaats van de spreker. Voorbeeld: 我去商店。— “Ik ga naar de winkel.” 公园 betekent “park”. Het is een zelfstandig naamwoord en geeft hier na 去 de bestemming aan. Voorbeeld: 我们去公园。— “Wij gaan naar het park.” 跑步 betekent “hardlopen” of “joggen”. Het is de naam van een activiteit; 跑 betekent “rennen”, terwijl 步 in deze samenstelling het element “stap” is. Voorbeeld: 她每天跑步。— “Zij gaat elke dag hardlopen.” Samen vormen 我本来打算 en 去公园跑步 de structuur “ik was oorspronkelijk van plan om in het park te gaan hardlopen”. 去公园 geeft de bestemming aan en 跑步 de activiteit waarvoor men daarheen gaat. De hele zin betekent daarom: “Ik was van plan om in het park te gaan hardlopen.”

4. 如果污染让你不舒服，那就选择室内锻炼吧。

   Als de vervuiling je hindert, kies dan liever voor een training binnen.

   如果

   als

   污染

   vervuiling

   让

   ervoor zorgen dat

   你

   je/jij

   不舒服

   je niet goed voelen

   那就

   dan, in dat geval

   选择

   kiezen

   室内

   binnen, binnenshuis

   锻炼

   trainen, lichaamsbeweging

   吧

   zachte aansporing

   Uitgebreide uitleg

   如果 introduceert een voorwaarde: “als …”. Het staat hier aan het begin van de voorwaardelijke bijzin. Een bruikbaar patroon is 如果 A，就 B = “als A, dan B”. Voorbeeld: 如果下雨，就不去公园。 — “Als het regent, ga ik niet naar het park.” 污染 betekent hier “vervuiling” en is een zelfstandig naamwoord. Het kan in andere zinnen bijvoorbeeld het onderwerp zijn: 污染影响健康。 — “Vervuiling beïnvloedt de gezondheid.” 让 betekent hier “ervoor zorgen dat” of “iemand iets laten ervaren”. Het verbindt een oorzaak met een persoon en diens toestand: A 让 B + toestand = “A zorgt ervoor dat B …”. Voorbeeld: 这首歌让我开心。 — “Dit liedje maakt me blij.” 你 is het persoonlijke voornaamwoord voor “jij/je”. In deze zin is het de persoon die de toestand ervaart. 你 is de gewone vorm; 您 is een beleefde of eerbiedige vorm in contexten waarin die aanspreekvorm nodig is. 不舒服 betekent hier “zich niet goed voelen” of “ongemak ervaren”. 不 ontkent het daaropvolgende element; samen vormt 不舒服 hier de toestand “niet prettig voelen”. Voorbeeld: 我今天不舒服。 — “Ik voel me vandaag niet goed.” 那就 vormt samen een gevolgschakelaar: “dan” of “in dat geval”. 那 pakt hier de voorafgaande voorwaarde op; 就 markeert het daaropvolgende gevolg. Samen met de eerste helft ontstaat het patroon 如果 A，那就 B. 选择 is het werkwoord “kiezen”. De vorm verandert hier niet voor persoon of aantal. Voorbeeld: 你可以选择室内活动。 — “Je kunt een activiteit binnen kiezen.” 室内 betekent “binnen” of “in een binnenruimte”. Hier bepaalt het de plaats of het type van 锻炼: het gaat om trainen binnenshuis, niet om een activiteit buiten. Voorbeeld: 室内运动也很有用。 — “Sporten binnen is ook nuttig.” 锻炼 betekent “trainen” of “lichaamsbeweging doen”. Het kan als werkwoord worden gebruikt, zoals in 锻炼身体 (“het lichaam trainen”), en ook als zelfstandig naamwoord voor training of lichaamsbeweging. In deze zin volgt het op 选择 en benoemt het de gekozen activiteit. 吧 staat aan het einde en maakt van de mededeling een voorstel of aansporing met een zachte toon. Het betekent hier niet letterlijk een afzonderlijk Nederlands woord; “kies dan liever” geeft de functie natuurlijk weer. De zin bouwt zich op als 如果污染让你不舒服 (“als de vervuiling ervoor zorgt dat je je niet goed voelt”) + 那就选择室内锻炼吧 (“kies dan voor trainen binnen”). Samen betekent hij: “Als de vervuiling je hindert, kies dan liever voor een training binnen.”

5. 我可以去健身房，虽然那里没有公园那么让人放松。

   Ik zou naar de sportschool kunnen gaan, hoewel dat minder ontspannend voelt dan het park.

   我

   ik

   可以

   kunnen

   去

   gaan

   健身房

   sportschool

   虽然

   hoewel

   那里

   daar

   没有 … 那么

   niet zo ... als

   公园

   park

   让人

   iemand laten...

   放松

   ontspannen

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”. Dit is de eerste persoon enkelvoud; de vorm verandert niet naar gelang de grammaticale rol. Voorbeeld: 我喜欢运动。 = “Ik houd van sporten.” 可以 geeft hier mogelijkheid aan: “kunnen”. Samen met 我 en de daaropvolgende handeling drukt het uit dat de spreker naar de sportschool zou kunnen gaan. Het kan in andere contexten ook toestemming betekenen; de context bepaalt dat. 去 is het werkwoord “gaan”. De basisvorm blijft in het Chinees gelijk voor persoon en tijd; tijd blijkt vaak uit de context of uit extra woorden. Het patroon 去 + plaats betekent “naar een plaats gaan”, zoals in 去学校 = “naar school gaan”. 健身房 betekent “sportschool” of “fitnessruimte”. Het is het doel van de beweging in 去健身房: naar de sportschool gaan. 虽然 betekent “hoewel” en leidt een toegevende bijzin in. Het volgende deel noemt dus een omstandigheid die niet verhindert wat in het eerste deel wordt gezegd. Voorbeeld: 虽然很累，我还是去。 = “Hoewel ik erg moe ben, ga ik toch.” 那里 betekent “daar”, met een plaatsbetekenis. In deze zin verwijst het, overeenkomstig de vaste vertaling, naar de plaats van de sportschool. 那里 wordt gebruikt om naar een plaats op enige afstand of een eerder genoemde plaats te verwijzen; 这里 betekent “hier”. De combinatie 没有 ... 那么 ... vormt hier een vergelijking: “niet zo ... als ...”. In 那里没有公园那么让人放松 is de plaats bij 那里 minder ontspannend dan de plaats bij 公园. 没有 betekent in deze constructie dus niet simpelweg “bestaat niet”; het markeert dat iets een vergelijking niet evenaart. Voorbeeld: 今天没有昨天那么冷。 = “Vandaag is het niet zo koud als gisteren.” 公园 betekent “park”. In deze vergelijking is het park de maatstaf: de andere plaats wordt ermee vergeleken. 让人 betekent letterlijk “mensen laten” en vormt met een daaropvolgende eigenschap een veroorzakende constructie: iets zorgt ervoor dat mensen zich op een bepaalde manier voelen. 让 is hier het werkwoord “laten” en 人 betekent “persoon/mensen”. Voorbeeld: 这首歌让人开心。 = “Dit lied maakt mensen blij.” 放松 betekent “ontspannen” of “relaxed zijn”. In 让人放松 gaat het om het effect op mensen: iets laat mensen zich ontspannen voelen. Het is hier geen vergelijking op zichzelf; de vergelijking ontstaat doordat 让人放松 binnen 没有 ... 那么 staat. Samen betekent 我可以去健身房 dat de spreker naar de sportschool zou kunnen gaan. 虽然 leidt daarna de tegenstelling in: 那里没有公园那么让人放松 zegt dat die plaats niet zo ontspannend is als het park. De volledige betekenis is daarom: “Ik zou naar de sportschool kunnen gaan, hoewel dat minder ontspannend voelt dan het park.”

6. 在室内锻炼比吸入污染的空气更健康。

   Binnen trainen is gezonder dan vervuilde lucht inademen.

   在室内

   binnenshuis

   锻炼

   trainen

   比

   dan

   吸入

   inademen

   污染的

   vervuilde

   空气

   lucht

   更健康

   gezonder

   Uitgebreide uitleg

   在室内 geeft de plaats aan: “binnenshuis” of “binnen”. 在 markeert hier de locatie en 室内 betekent “binnenruimte”. Samen staat deze woordgroep vóór 锻炼 en bepaalt waar het trainen plaatsvindt. 锻炼 is het werkwoord “trainen” of “lichaamsbeweging doen”. De vorm verandert hier niet voor persoon of getal. In 在室内锻炼 vormt het met de plaatsbepaling de betekenis “binnenshuis trainen”. Voorbeeld: 我每天锻炼。 — “Ik train elke dag.” 比 introduceert in deze zin de vergelijking. Een bruikbaar patroon is A 比 B + adjectief: “A is …er dan B”. Het element vóór 比 is wat wordt vergeleken met het element erna. 吸入 is het werkwoord “inademen” of “naar binnen ademen”. Het staat hier vóór zijn object 污染的空气, zodat 吸入污染的空气 betekent: “vervuilde lucht inademen”. Voorbeeld: 不要吸入烟雾。 — “Adem geen rook in.” 污染的 beschrijft het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. 污染 betekent “vervuilen/verontreinigen”; met 的 wordt hier een beschrijvende bepaling gevormd: 污染的空气 is “vervuilde lucht”. De vorm 污染的 is in deze zin dus niet het hoofdwerkwoord van de hele zin, maar een bepaling bij 空气. 空气 betekent “lucht”. In 污染的空气 verwijst het naar lucht die vervuild is; 的 verbindt die beschrijving met het zelfstandig naamwoord. 更健康 betekent “gezonder”. 健康 is het basisadjectief “gezond”, en 更 maakt er een vergelijkende betekenis van: “meer/gezonder”. In combinatie met 比 maakt dit de vergelijking expliciet. Voorbeeld: 睡眠比咖啡更健康。 — “Slaap is gezonder dan koffie.” De volledige opbouw is 在室内锻炼 + 比 + 吸入污染的空气 + 更健康: “Binnenshuis trainen is gezonder dan vervuilde lucht inademen.” De twee handelingen worden dus als geheel met elkaar vergeleken; 更健康 geeft aan dat de eerste handeling de gezondere van de twee is.

7. 如果我需要在外面走路，我应该戴口罩吗？

   Moet ik een masker dragen als ik buiten moet lopen?

   如果

   als; indien

   我

   ik

   需要

   nodig hebben; moeten

   在外面

   buiten

   走路

   lopen

   应该

   zou moeten

   戴

   dragen

   口罩

   masker

   吗

   vraagpartikel

   Uitgebreide uitleg

   如果 opent een voorwaardelijke bijzin: “als …”. Het patroon 如果 A，B betekent “als A, dan B”; 如果 staat hier vóór de voorwaarde. Voorbeeld: 如果下雨，我不出去。 — “Als het regent, ga ik niet naar buiten.” 我 betekent hier “ik” en is het onderwerp van zowel de voorwaarde als de vraag. Chinese persoonlijke voornaamwoorden veranderen niet naar persoon of getal door verbuiging; 我 blijft dus “ik”. 需要 betekent hier “nodig hebben” en in deze context “moeten omdat iets nodig is”. Het is een werkwoord en verandert niet van vorm voor persoon of tijd. Het patroon 需要 + werkwoord drukt uit dat de handeling nodig is. Voorbeeld: 我需要休息。 — “Ik moet rusten / Ik heb rust nodig.” 在外面 betekent “buiten”. 在 geeft hier de plaatsrelatie aan en 外面 betekent “de buitenkant/buiten”; samen vormen ze de plaatsbepaling “buiten”. Voorbeeld: 他在外面。 — “Hij is buiten.” 走路 betekent “lopen” in de zin van zich te voet verplaatsen. 走 kan in andere contexten ook “gaan” betekenen, terwijl 走路 specifiek lopen of te voet gaan benoemt. Voorbeeld: 我每天走路。 — “Ik loop elke dag.” 应该 geeft aan dat iets volgens de spreker passend, verstandig of aanbevolen is: “zou moeten”. Het staat vóór het werkwoord waarop het betrekking heeft, zoals in 应该休息 — “zou moeten rusten”. Het is geen verleden-tijdsvorm en verandert niet naar persoon. In combinatie met 我 vertaal je het hier als “ik zou moeten”, niet als “ik zouden moeten”. 戴 betekent “dragen” voor iets dat men op of aan het lichaam draagt, zoals een masker, bril of hoed. Het is hier het werkwoord voor de handeling; 戴 verandert niet naar persoon of tijd. Voorbeeld: 她戴眼镜。 — “Zij draagt een bril.” 口罩 betekent “masker”. Het is een zelfstandig naamwoord. In het Chinees krijgt het geen meervoudsuitgang en geen grammaticaal lidwoord zoals “een” of “het”; de hoeveelheid volgt uit de context. 吗 is het vraagpartikel voor een ja-neevraag. Het staat aan het einde van een mededelende zin en verandert die in een vraag; het draagt zelf niet de betekenis “of”. Voorbeeld: 你需要休息吗？ — “Moet je rusten?” Samen vormt 如果我需要在外面走路 de voorwaarde “als ik buiten moet lopen”. Daarna vraagt 我应该戴口罩吗 of de spreker in die situatie een masker zou moeten dragen. De hele vraag betekent dus: “Moet ik een masker dragen als ik buiten moet lopen?” De vorm 如果 A，B maakt de voorwaarde expliciet, 应该 drukt de beoordeling of aanbeveling uit en 吗 markeert de volledige zin als vraag.

8. 口罩可能有帮助，而且当地的健康建议可能会提出额外的预防措施。

   Een masker kan helpen, en lokaal gezondheidsadvies kan extra voorzorgsmaatregelen aanraden.

   口罩

   masker

   可能

   mogelijk; kan

   有帮助

   helpen; nuttig zijn

   而且

   en bovendien

   当地的

   lokaal

   健康建议

   gezondheidsadvies

   可能

   mogelijk; kan

   会

   zal; naar verwachting

   提出

   voorstellen; aanraden

   额外的

   extra; aanvullend

   预防措施

   voorzorgsmaatregelen

   Uitgebreide uitleg

   口罩 betekent hier “masker”, meer bepaald een masker dat men draagt. Het is een zelfstandig naamwoord; het Chinees markeert het meervoud hier niet met een aparte vorm. Voorbeeld: 我戴口罩。 — “Ik draag een masker.” 可能 geeft mogelijkheid aan: “mogelijk” of “kan”. In het eerste deel staat het vóór 有帮助 en maakt het de uitspraak niet zeker. Voorbeeld: 明天可能下雨。 — “Morgen kan het regenen.” 有帮助 betekent “helpen” of “nuttig zijn”: iets heeft een gunstig effect. Voorbeeld: 休息有帮助。 — “Rust helpt.” 而且 betekent “en bovendien”. Het verbindt hier een tweede aanvullende mededeling met de eerste. 当地的 betekent “lokaal” of “plaatselijk”. 的 maakt 当地 tot een bepaling vóór het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Hier beschrijft het 健康建议: het gaat om gezondheidsadvies dat lokaal is, zonder te zeggen wie het heeft uitgevaardigd. 健康建议 betekent “gezondheidsadvies”. 健康 betekent hier “gezondheid/gezond” en 建议 betekent “advies” of “aanbeveling”. Samen vormt dit een zelfstandig naamwoordelijk begrip. Voorbeeld: 请遵循健康建议。 — “Volg het gezondheidsadvies.” De tweede 可能 geeft opnieuw mogelijkheid aan. Hij staat vóór 会提出; daardoor wordt ook de tweede mededeling als mogelijk voorgesteld. De herbruikbare structuur is 可能 + werkwoordelijke uitdrukking: “mogelijk …” of “kan …”. 会 staat hier vóór 提出. In combinatie met het voorafgaande 可能 draagt het bij aan de verwachting dat het advies maatregelen naar voren zal brengen; de mogelijkheid komt in deze zin uit 可能会, niet uit 会 alleen. Voorbeeld: 天气变化会影响计划。 — “Veranderingen in het weer zullen het plan beïnvloeden.” 提出 betekent “naar voren brengen” of, bij advies en maatregelen, “aanraden/voorstellen”. Voorbeeld: 专家提出新建议。 — “De deskundige doet een nieuwe aanbeveling.” 额外的 betekent “extra” of “aanvullend”. 的 maakt de beschrijving attributief: zij staat vóór het zelfstandig naamwoord dat ermee wordt beschreven. Het zegt dat de maatregelen bijkomend zijn, niet welke maatregelen het precies zijn. 预防措施 betekent “voorzorgsmaatregelen” of “preventieve maatregelen”. 措施 betekent “maatregel”; 预防 specificeert dat het om preventie gaat. Voorbeeld: 这些是预防措施。 — “Dit zijn voorzorgsmaatregelen.” Als geheel betekent de zin: “Een masker kan helpen, en lokaal gezondheidsadvies kan extra voorzorgsmaatregelen aanraden.” Eerst vormen 可能 en 有帮助 de mededeling dat een masker mogelijk nuttig is. 而且 voegt de tweede mededeling toe; daarin bepalen 当地的 en 健康建议 welk advies bedoeld is, en vormen 可能会提出 plus 额外的预防措施 de betekenis dat dit advies mogelijk extra preventieve maatregelen zal aanbevelen.

9. 等空气质量好转后再跑步，似乎更安全。

   Het lijkt veiliger om het hardlopen uit te stellen tot de luchtkwaliteit verbetert.

   等 … 后

   wachten tot …; nadat …

   空气质量

   luchtkwaliteit

   好转

   verbeteren

   再

   daarna; pas dan

   跑步

   hardlopen

   似乎

   lijken; schijnbaar

   更安全

   veiliger

   Uitgebreide uitleg

   等……后 vormt hier een tijdspatroon: “wachten tot …; daarna …”. 等 markeert de voorwaarde of het tijdstip waarop de hoofdhandeling nog niet moet plaatsvinden, en 后 betekent “nadat/erna”. In deze zin staat de toestand 空气质量好转 tussen beide delen. Herbruikbaar patroon: 等 + gebeurtenis/toestand + 后 + handeling. 空气质量 betekent hier “luchtkwaliteit”. 空气 is “lucht” en 质量 is “kwaliteit”, maar samen is dit de vaste samenstelling voor de kwaliteit van de lucht. Voorbeeld: 空气质量很差。 — “De luchtkwaliteit is erg slecht.” 好转 betekent “verbeteren” of “beter worden”, met nadruk op een verandering naar een betere toestand. Het is hier de toestand die eerst bereikt moet worden. Voorbeeld: 情况正在好转。 — “De situatie verbetert.” 再 betekent hier “daarna” of “pas dan”: de handeling 跑步 wordt uitgesteld totdat de genoemde toestand is bereikt. Het drukt in deze combinatie een volgorde uit, niet simpelweg een willekeurig “opnieuw”. Voorbeeld: 吃完饭再走。 — “Ga pas weg nadat je gegeten hebt.” 跑步 betekent “hardlopen”. Het is een werkwoordelijke activiteit die ook als onderwerp of onderdeel van een andere constructie kan functioneren. Voorbeeld: 我每天跑步。 — “Ik hardloop elke dag.” 似乎 betekent “het lijkt erop dat” of “schijnbaar”. Het presenteert de beoordeling als een indruk of conclusie, niet als een rechtstreeks vastgestelde zekerheid. Voorbeeld: 他似乎很累。 — “Hij lijkt erg moe.” 更安全 betekent “veiliger”. 安全 is “veilig”; 更 maakt daarvan een vergelijking: “veiliger” of letterlijk “meer veilig”. Het woord dat de vergelijking draagt is 安全, niet een aangrenzend zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 这样做更安全。 — “Zo doen is veiliger.” Samen betekent 等空气质量好转后再跑步: “pas gaan hardlopen nadat de luchtkwaliteit is verbeterd”. 似乎更安全 voegt de voorzichtige beoordeling “lijkt veiliger” toe. De volledige betekenis is dus: “Het lijkt veiliger om het hardlopen uit te stellen tot de luchtkwaliteit verbetert.”

10. 这样可以避免运动变成另一个健康问题。

    Zo voorkom je dat sporten een ander gezondheidsprobleem veroorzaakt.

    这样

    zo; op deze manier

    可以

    kunnen; mogelijk zijn

    避免

    vermijden

    运动

    sporten; bewegen

    变成

    worden; veranderen in

    另一个

    een ander

    健康

    gezondheid; gezond

    问题

    probleem; kwestie

    Uitgebreide uitleg

    这样 betekent hier “zo” of “op deze manier”. 这 verwijst in deze vaste uitdrukking naar de bedoelde manier; in de context gaat het om de eerder genoemde aanpak. Het is een manierbepaling, geen zelfstandig benoemde persoon of zaak. Voorbeeld: 这样做比较好。 — “Zo doen is beter.” 可以 drukt hier uit dat iets mogelijk of haalbaar is en geeft in combinatie met 避免 de betekenis “zo kun je vermijden”. Het onderwerp wordt in het Chinees niet expliciet genoemd; de Nederlandse vertaling maakt dat handelende onderwerp als “je” duidelijk. Voorbeeld: 你可以休息。 — “Je kunt rusten.” 避免 is het werkwoord “vermijden”. Het staat na 可以 in zijn ongemarkeerde vorm; Chinees markeert hier geen aparte infinitiefuitgang. Voorbeeld: 避免剧烈运动。 — “Vermijd intensieve lichaamsbeweging.” 运动 kan als werkwoord “sporten/bewegen” en als zelfstandig naamwoord “sport of lichaamsbeweging” betekenen. Hier staat het vóór 变成 en fungeert het als datgene wat in iets anders kan veranderen; de vaste vertaling kiest daarom voor “sporten”. Voorbeeld: 运动很重要。 — “Bewegen is belangrijk.” 变成 betekent “worden” of “veranderen in”. 成 maakt duidelijk dat er een nieuwe toestand of uitkomst ontstaat. Het patroon A 变成 B betekent “A wordt B”. Voorbeeld: 水变成冰。 — “Water wordt ijs.” 另一个 betekent “een ander” in de betekenis van nog een afzonderlijk exemplaar of geval. 个 is hierbij het telwoord voor de daaropvolgende zaak; de uitdrukking als geheel bepaalt hier niet simpelweg een los getal, maar contrasteert dit probleem met een eerder of anders gedacht probleem. Voorbeeld: 这是另一个问题。 — “Dit is een ander probleem.” 健康 betekent “gezondheid” als zelfstandig naamwoord en “gezond” als bepalend element. In 健康问题 staat het vóór het zelfstandig naamwoord en specificeert het het soort probleem: een probleem met de gezondheid. Het is hier dus niet de bewering dat het probleem zelf gezond is. Voorbeeld: 健康很重要。 — “Gezondheid is belangrijk.” 问题 betekent “probleem” of, afhankelijk van de context, “kwestie/vraag”. Hier gaat het om een gezondheidsprobleem. Voorbeeld: 这个问题很严重。 — “Dit probleem is ernstig.” Samen vormt 这样可以避免 de betekenis “zo kun je vermijden”. 运动变成另一个健康问题 betekent letterlijk dat sporten in een ander gezondheidsprobleem verandert. De hele zin zegt dus: “Zo voorkom je dat sporten een ander gezondheidsprobleem veroorzaakt.”