Leren koken met meer zelfvertrouwen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 烹饪课比我预想的更有用。

   De kookcursus was nuttiger dan ik had verwacht.

   烹饪课

   kookcursus

   比

   dan / vergeleken met

   我

   ik

   预想

   verwachten

   更有用

   nuttiger

   Uitgebreide uitleg

   烹饪课 betekent hier “kookcursus”. 烹饪 betekent “koken” in een wat formelere stijl; 课 betekent “les” of “cursus”. Samen vormt het een zelfstandig naamwoord: “kookles/kookcursus”. Voorbeeld: 烹饪课很有趣。 = “De kookcursus is interessant.” 比 is het vergelijkingswoord. Het patroon A 比 B + bijvoeglijk woord betekent dat A meer van die eigenschap heeft dan B: “A is …er dan B”. 比 staat dus vóór het vergelijkingspunt, niet vóór het bijvoeglijk woord dat wordt vergeleken. 我 betekent “ik” en is de eerste persoon enkelvoud. In 我预想的 is 我 degene die de verwachting heeft. Het is niet noodzakelijk dat het Nederlands in elke vertaling hetzelfde losse voornaamwoord behoudt; hier wordt het weergegeven als “ik”. 预想 betekent “verwachten” of “vooraf denken dat iets zo zal zijn”. Het is hier de werkwoordelijke kern van 我预想的: “wat ik verwachtte”. De vorm 预想 zelf markeert in het Chinees geen verleden tijd. De verleden tijd in de vaste Nederlandse vertaling komt uit de bedoelde context en vertaling, niet uit een aparte verleden uitgang in 预想. 的 maakt van 我预想 een bepaling die als vergelijkingspunt kan functioneren: 我预想的 betekent letterlijk ongeveer “datgene wat ik verwachtte”. Dit is een veelgebruikt patroon waarbij een werkwoordelijke bepaling vóór 的 een zelfstandig gebruikte nominale frase vormt. Voorbeeld: 这不是我预想的。 = “Dit is niet wat ik verwachtte.” 更有用 betekent “nuttiger”. 有用 betekent “nuttig”; 更 versterkt de vergelijking en betekent “meer”, zodat 更有用 “meer nuttig/nuttiger” betekent. Het Chinese bijvoeglijke woord verandert hier niet van vorm voor getal of geslacht. Zonder 更 kan 有用 eenvoudig “nuttig” betekenen; met 比 en 更 wordt de hogere graad expliciet. De volledige structuur is 烹饪课 比 我预想的 更有用: “De kookcursus is nuttiger dan wat ik verwachtte.” 烹饪课 is het eerste vergelijkingslid, 我预想的 het tweede, en 更有用 beschrijft het verschil in bruikbaarheid. In natuurlijk Nederlands wordt dit: “De kookcursus was nuttiger dan ik had verwacht.”

2. 你从厨师那里学到了什么技巧？

   Welke techniek heb je van de chef geleerd?

   你

   jij

   从 … 那里

   van … vandaan

   厨师

   chef

   学到了

   geleerd; verworven

   什么

   welke; wat voor

   技巧

   techniek; vaardigheid

   Uitgebreide uitleg

   你 betekent hier “jij/je”. In het Chinees verandert dit voor persoon of aantal niet: 你 kan naar één aangesproken persoon verwijzen; 你们 verwijst naar meerdere personen. Voorbeeld: 你学中文。 = “Je leert Chinees.” 从 en 那里 vormen samen 从……那里, “van … vandaan” of “bij …”. 从 markeert het vertrekpunt of de bron, en 那里 betekent letterlijk “daar”. In deze zin staat de bron vóór het werkwoord: 从厨师那里学到 = “van de chef leren”. 从 kan ook een plaatselijk vertrekpunt aangeven, bijvoorbeeld 从学校回家 = “van school naar huis gaan”. 厨师 betekent “chef/kok”. Het is een zelfstandig naamwoord: 厨 verwijst naar koken of keuken en 师 naar iemand met een vak of vaardigheid, maar leer het geheel als het gewone woord voor een kok of chef. Voorbeeld: 厨师在厨房里工作。 = “De chef werkt in de keuken.” 学到了 bestaat uit het werkwoord 学 (“leren”) en 到, dat hier als resultaatcomplement aangeeft dat het leren resultaat heeft gehad: iets is daadwerkelijk geleerd of verworven. 了 markeert in deze context de voltooide gebeurtenis; het maakt 学到了 geschikt voor “hebt geleerd”. Het is dus niet alleen een algemene gewoonte zoals 学中文 (“Chinees leren”), maar een concreet bereikt leerresultaat. Voorbeeld: 我学到了一个新方法。 = “Ik heb een nieuwe methode geleerd.” 什么 betekent vóór een zelfstandig naamwoord “welke” of “wat voor”. In 什么技巧 vraagt het naar de identiteit of soort van de techniek, niet naar een vooraf vastgelegd aantal. Het kan ook zelfstandig “wat” betekenen, maar hier bepaalt 技巧 waarnaar gevraagd wordt. Voorbeeld: 你喜欢什么音乐？ = “Van welke muziek houd je?” 技巧 betekent “techniek” of “vaardigheid”: een manier waarop je iets doeltreffend uitvoert. Het is algemener dan een enkel concreet voorwerp en kan bijvoorbeeld een kooktechniek aanduiden. Voorbeeld: 这个技巧很有用。 = “Deze techniek is erg nuttig.” Samen vormt 你从厨师那里学到了什么技巧？ de vraag: “Welke techniek heb je van de chef geleerd?” De volgorde is: degene aan wie de vraag wordt gesteld (你), de bron van het leren (从厨师那里), het voltooide leerresultaat (学到了), en ten slotte waarnaar gevraagd wordt (什么技巧).

3. 她教我们如何慢慢调味，并且经常品尝。

   Ze liet ons zien hoe we beetje bij beetje kruiden en vaak proeven.

   她

   zij

   教

   leren; tonen hoe

   我们

   ons; wij

   如何

   hoe

   慢慢

   geleidelijk; langzaam

   调味

   kruiden; op smaak brengen

   并且

   en bovendien

   经常

   vaak

   品尝

   proeven

   Uitgebreide uitleg

   她 betekent hier ‘zij’ en verwijst naar een vrouwelijke persoon. In het Chinees is 她 een derde-persoons enkelvoudig voornaamwoord; de vrouwelijke schrijfwijze onderscheidt haar in schrift van 他, maar de uitspraak is hetzelfde. Voorbeeld: 她来了。= ‘Zij is gekomen.’ 教 betekent hier ‘leren’ in de zin van iemand iets aanleren of laten zien hoe iets moet. Het kan zowel ‘onderwijzen’ als ‘iemand iets leren’ betekenen. In een bruikbaar patroon staat de leerling er vaak achter: 教我们 = ‘ons leren’. 我们 betekent ‘wij’ of ‘ons’, afhankelijk van zijn rol in de zin. Hier is het de groep die de handeling leert uitvoeren en dus het object van 教. Het voornaamwoord kan in het Chinees zowel de spreker alleen met anderen als een groep zonder de spreker aanduiden; deze zin maakt die fijnere keuze niet expliciet. 如何 betekent ‘hoe’ en leidt hier een ingebedde vraag naar de manier van handelen in: 教我们如何…… = ‘ons leren hoe we …’. Het is een vraagwoord binnen de zin, geen zelfstandige vraag aan de luisteraar. Een vergelijkbaar patroon is: 我知道如何做。= ‘Ik weet hoe ik het moet doen.’ 慢慢 betekent ‘langzaam’ of ‘geleidelijk’. Hier beschrijft het hoe 调味 gebeurt: de smaak wordt stap voor stap opgebouwd. De vorm is een reduplicatie van 慢 en functioneert hier als bijwoord; 慢 betekent op zichzelf ‘langzaam’. Voorbeeld: 请慢慢说。= ‘Spreek alstublieft langzaam.’ 调味 betekent ‘kruiden’ of ‘iets op smaak brengen’. Het is hier een werkwoord en vormt samen met 慢慢 de handeling 慢慢调味: ‘geleidelijk op smaak brengen’. 调味 kan bijvoorbeeld betrekking hebben op het toevoegen van kruiden of andere smaakmakers; de zin specificeert niet welke. 并且 verbindt de volgende handeling met wat eraan voorafgaat en betekent ‘en bovendien’ of eenvoudig ‘en’. Het maakt de tweede handeling onderdeel van dezelfde beschrijving. In dit soort gebruik staat het voor de tweede verbonden handeling, hier vóór 经常品尝. 经常 betekent ‘vaak’ en geeft de frequentie van de volgende handeling aan. Het verandert niet de tijdsvorm van het werkwoord; het zegt alleen dat品尝 regelmatig gebeurt. Voorbeeld: 他经常喝茶。= ‘Hij drinkt vaak thee.’ 品尝 betekent ‘proeven’, met de nadruk op bewust proeven of de smaak beoordelen. Het is een werkwoord. In de zin staat het zonder zichtbaar object, zodat niet wordt gezegd wat er precies wordt geproefd. Voorbeeld: 她品尝汤。= ‘Zij proeft de soep.’ Samen vormt 教我们如何慢慢调味 de structuur ‘ons leren hoe we geleidelijk op smaak brengen’. Daarna verbindt 并且 de tweede handeling: 经常品尝, ‘vaak proeven’. De hele uiting betekent dus: ‘Zij leerde ons hoe we beetje bij beetje kruiden en vaak proeven.’ De Chinese zin gebruikt geen expliciete verledenstijdsvorm; de Nederlandse verleden tijd volgt hier uit de vaste vertaling en de bedoelde beschrijving van de eerdere les.

4. 这是一种实用的习惯，不只是一个食谱。

   Dat is een praktische gewoonte, niet alleen een recept.

   这是一种

   dit is een soort …

   实用

   praktisch

   习惯

   gewoonte

   不只是

   niet alleen maar

   食谱

   recept

   Uitgebreide uitleg

   这是一种 vormt hier de kern “dit/dat is een soort …”. 这 is een aanwijzend voornaamwoord: het wijst naar iets dat in de context herkenbaar is, zonder dat de zin zelf precies zegt waarnaar. 是 betekent “zijn/is” en verbindt het aangewezen onderwerp met de beschrijving. 一种 betekent “een soort”; 种 is hier de maatwoordachtige vorm voor een type of soort. Dat drukt hier een soortclassificatie uit, niet noodzakelijk een telbare hoeveelheid. 实用 betekent hier “praktisch” of “bruikbaar”. Met 的 wordt het een bepaling vóór het zelfstandig naamwoord: 实用的习惯 = “een praktische gewoonte”. 实用 is een beschrijvend woord; zonder 的 kan het in andere constructies ook rechtstreeks als predicaat voorkomen, maar vóór dit zelfstandig naamwoord markeert 的 de bepaling duidelijk. 习惯 betekent “gewoonte”. Het kan een terugkerende handeling of een vaste manier van doen aanduiden. In een andere zin kan het bijvoorbeeld als werkwoord “gewend raken” betekenen; in deze zin is het een zelfstandig naamwoord, omdat het door 一种 wordt geclassificeerd. 不只是 betekent “niet alleen”. 只 drukt beperking uit (“alleen”), en 不 ontkent die beperking. Het patroon 不只是 A laat ruimte voor meer dan A; het zegt dus niet dat A afwezig is. Voorbeeld: 她不只是老师。 — “Zij is niet alleen lerares.” 食谱 betekent “recept”, in de betekenis van een recept voor eten of een bereidingsinstructie. Het is hier het tweede element van de tegenstelling met 习惯; 一个 ervoor betekent “een”, maar de zin benadrukt vooral dat het niet uitsluitend als recept moet worden gezien. Samen zegt de zin dat het aangewezen onderwerp een praktische gewoonte is en niet uitsluitend een recept: “Dat is een praktische gewoonte, niet alleen een recept.”

5. 我还学会了如何更好地控制分量。

   Ik heb ook geleerd hoe ik de portiegrootte beter kan bepalen.

   我还

   ik ook

   学会了

   geleerd hebben

   如何

   hoe

   更好地

   beter

   控制

   bepalen

   分量

   portiegrootte

   Uitgebreide uitleg

   我还 betekent hier “ik ook” of “ik heb bovendien”. 我 is de eerste-persoonsvorm “ik”; 还 voegt hier een extra punt toe. Voorbeeld: 我还想学习。 — “Ik wil ook nog leren.” 学会了 betekent hier “iets geleerd hebben en het nu kunnen”. Het werkwoord is 学会 (“leren en onder de knie krijgen”); 学 betekent algemener “leren”, terwijl 学会 het bereiken van die vaardigheid uitdrukt. 了 staat hier na het werkwoord en laat zien dat het leren als afgerond wordt voorgesteld. Voorbeeld: 我学会了做饭。 — “Ik heb leren koken.” 如何 betekent “hoe” en leidt een ingebedde vraag naar een manier of methode in. Het is in veel vergelijkbare zinnen een compactere, wat formelere variant van 怎么. Voorbeeld: 我知道如何开始。 — “Ik weet hoe ik moet beginnen.” 更好地 betekent “beter” en beschrijft hoe de daaropvolgende handeling wordt uitgevoerd. 好 betekent “goed”; 更 maakt er een vergelijking van (“meer/beter”), en 地 maakt de beschrijving bijwoordelijk. De combinatie 更好地 + werkwoord betekent dus “iets beter doen”. Voorbeeld: 我们可以更好地准备。 — “We kunnen ons beter voorbereiden.” 控制 betekent hier “beheersen, regelen” of, passend bij de vertaling, “bepalen”. Het is een werkwoord en kan ook worden gebruikt voor het beheersen van een proces, hoeveelheid of situatie. Voorbeeld: 请控制速度。 — “Regel de snelheid.” 分量 betekent hier “portiegrootte” of “hoeveelheid per portie”. Het zelfstandig naamwoord verwijst in deze zin naar de hoeveelheid voedsel die een portie vormt. In andere contexten kan 分量 ook algemener een hoeveelheid of omvang aanduiden. Voorbeeld: 这份菜的分量很大。 — “De portie van dit gerecht is groot.” Samen vormt 我还学会了如何更好地控制分量 een zin waarin 我 de handelende persoon is, 还 een extra leerresultaat toevoegt en 学会了 aangeeft dat die vaardigheid inmiddels is verworven. 如何更好地控制分量 specificeert wat er geleerd is: hoe je de portiegrootte beter kunt bepalen. De volledige betekenis is daarom: “Ik heb ook geleerd hoe ik de portiegrootte beter kan bepalen.”

6. 你的菜得到反馈了吗？

   Heb je feedback op je gerecht gekregen?

   你的

   jouw

   菜

   gerecht

   得到

   krijgen; ontvangen

   反馈

   feedback

   了吗

   al ...?

   Uitgebreide uitleg

   你的 bestaat uit 你 (“jij”) en 的, een bezitsmarker. Samen betekent het “jouw”. Het patroon A的B betekent doorgaans “B van A” of “A’s B”; bijvoorbeeld 我的菜 = “mijn gerecht”. 的 drukt hier bezit of een relatie uit, niet een meervoud. 菜 betekent hier “gerecht” of “bereid gerecht”. Het kan in andere contexten ook naar groente of eten verwijzen, maar in deze zin gaat het volgens de vertaling om het gerecht waarop feedback is gegeven. Het woord staat na 你的 in het patroon jouw + zelfstandig naamwoord. 得到 is een werkwoord met de basisvorm 得到, “verkrijgen” of “ontvangen”. Het wordt vaak gevolgd door wat iemand verkrijgt, zoals 得到反馈 (“feedback krijgen”). In het Chinees verandert deze vorm hier niet naar persoon of getal. Voor “feedback krijgen” is ook 收到反馈 gebruikelijk; 收到 legt iets sterker de nadruk op het ontvangen van een bericht of reactie. 反馈 is het zelfstandig naamwoord “feedback” of “terugkoppeling”. In deze zin is het datgene wat wordt verkregen: 得到反馈 = “feedback krijgen”. Een bruikbaar voorbeeld is 我得到了很多反馈。 — “Ik heb veel feedback gekregen.” 了吗 bestaat uit het zinsfinale vraagpartikel 吗 en 了 dat hier aangeeft dat de bedoelde gebeurtenis of verandering als gerealiseerd wordt bevraagd. Samen maakt ...了吗？ er een ja-neevraag van met de strekking “is ... al gebeurd?” of “heb je ... gekregen?”. 了 is hier niet simpelweg een vaste verledenstijdsvorm; de precieze tijd volgt uit de situatie. Bijvoorbeeld: 你吃饭了吗？ — “Heb je al gegeten?” Samen vormt 你的菜得到反馈了吗？ de vraag naar het krijgen van feedback op jouw gerecht. Letterlijk is 你的菜 het onderwerp (“jouw gerecht”) en 得到反馈 de handeling of toestand (“feedback krijgen”); in natuurlijk Nederlands wordt dit weergegeven als “Heb je feedback op je gerecht gekregen?”. De vaste vertaling maakt duidelijk dat de aangesprokene degene is die de feedback heeft gekregen, terwijl 你的菜 het gerecht aanduidt waarop die feedback betrekking heeft.

7. 酱汁做得不错，但是我把意大利面煮得太久了。

   De saus is goed gelukt, maar ik heb de pasta te lang gekookt.

   酱汁

   saus

   做得不错

   goed gelukt

   但是

   maar

   我

   ik

   意大利面

   pasta

   煮

   koken

   太久

   te lang

   Uitgebreide uitleg

   酱汁 betekent hier “saus”. Het is een zelfstandig naamwoord voor de saus in het gerecht. Voorbeeld: 酱汁很香。 = “De saus ruikt lekker.” 做得不错 betekent hier “goed gelukt”. 做 is het werkwoord “maken/doen”; in deze zin gaat het om het bereiden van de saus. In 做得不错 leidt 得 een aanvulling in die beoordeelt hoe de handeling uitpakt: 做 + 得 + 不错 = “goed gemaakt/goed gelukt”. 不错 betekent hier positief “best goed”. Voorbeeld: 你做得很好。 = “Je hebt het heel goed gedaan.” 但是 is een voegwoord met de betekenis “maar”. Het verbindt twee mededelingen met een tegenstelling. 我 is het persoonlijk voornaamwoord “ik”. Hier is het de handelende persoon bij 煮. Deze vorm verandert in het Chinees niet naar persoon of getal. 意大利面 betekent “pasta”. Het is een zelfstandig naamwoord en is hier het object van 煮: datgene wat gekookt wordt. Voorbeeld: 我喜欢意大利面。 = “Ik hou van pasta.” 煮 betekent hier “koken”, toegepast op pasta. Het werkwoord krijgt geen persoonsuitgang. In de constructie 把意大利面煮得太久 wordt het object met 把 vóór het werkwoord geplaatst; 得太久 beschrijft vervolgens de duur en de beoordeling van de handeling. 太久 betekent “te lang”. 太 geeft aan dat een passende grens of mate wordt overschreden, en 久 betekent “lang” in tijdsduur. Samen beschrijven ze hier de duur van het koken, niet een eigenschap van de pasta. Vergelijk 煮得很久 (“heel lang koken”) met 煮得太久 (“te lang koken”): 太 voegt het ongewenste overschrijden van de passende duur toe. De slotvorm 了 staat in de bron na 太久, dus aan het einde van de zin. Hier presenteert zij de situatie als een inmiddels ontstane of vastgestelde toestand: het koken heeft tot het resultaat “te lang gekookt” geleid. Zij is hier niet simpelweg een persoons- of voltooiingsuitgang van 煮; het Chinees drukt voltooiing niet uit door een persoonsuitgang op het werkwoord. De vaste vertaling geeft die situatie weer als “ik heb de pasta te lang gekookt”. De zin is opgebouwd als 酱汁 + 做得不错, gevolgd door 但是, en daarna 我 + 把 + 意大利面 + 煮得太久 + 了. De eerste mededeling zegt dat de saus goed gelukt is; de tweede zegt dat de spreker de pasta te lang heeft gekookt. Samen betekent de hele zin: “De saus is goed gelukt, maar ik heb de pasta te lang gekookt.”

8. 只要掌握好时间，就很容易改进。

   Dat is makkelijk te verbeteren door beter op de tijd te letten.

   只要 … 就

   zolang … dan …

   掌握好

   goed beheersen

   时间

   tijd

   很容易

   heel gemakkelijk

   改进

   verbeteren

   Uitgebreide uitleg

   只要 … 就 … vormt hier een voorwaardelijk patroon: “als/zolang …, dan …”. 只要 introduceert de voldoende voorwaarde en 就 markeert het gevolg. De twee delen hoeven niet als twee losse Nederlandse woorden vertaald te worden. Voorbeeld: 只要练习，就会进步。 = “Als je maar oefent, ga je vooruit.” 掌握好 betekent hier “iets goed beheersen of goed onder controle hebben”. 掌握 is het werkwoord “beheersen”; 好 staat erachter als resultaatscomplement en geeft aan dat het beheersen goed geslaagd of adequaat is. In het Chinees kan een werkwoord zo worden uitgebreid met een resultaat, bijvoorbeeld 安排好 = “goed regelen”. Het onderwerp is in deze zin niet expliciet genoemd. 时间 betekent “tijd”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan in andere contexten bijvoorbeeld de beschikbare tijd of het tijdstip aanduiden; hier gaat het volgens de vertaling om goed op de tijd letten of de tijd goed beheren. Voorbeeld: 我没有时间。 = “Ik heb geen tijd.” 很容易 betekent “heel gemakkelijk” of, in deze constructie natuurlijker, “gemakkelijk”. 容易 is het beschrijvende woord “gemakkelijk”; 很 versterkt het hier en helpt een natuurlijke beschrijvende zin te vormen. Het is niet hetzelfde als 简单, dat vaak “eenvoudig” betekent. Voorbeeld: 这个问题很容易。 = “Deze vraag is heel gemakkelijk.” 改进 betekent “verbeteren”. Het is een werkwoord dat aangeeft dat iets beter wordt gemaakt; het kan ook als zelfstandig naamwoord “verbetering” functioneren, maar dat is niet de functie hier. Voorbeeld: 我们需要改进方法。 = “We moeten de methode verbeteren.” Samen vormen de delen: 只要掌握好时间 = “als je de tijd goed beheert”, en 就很容易改进 = “dan is het gemakkelijk om te verbeteren”. Het onderwerp van 改进 wordt in het Chinees niet uitgesproken; de vaste Nederlandse vertaling maakt de bedoelde algemene lezing expliciet met “dat”. De volledige betekenis is daarom: “Dat is makkelijk te verbeteren door beter op de tijd te letten.”

9. 这门课让我更有信心邀请朋友来吃晚饭。

   Door de cursus heb ik meer vertrouwen gekregen om vrienden uit te nodigen voor het avondeten.

   这

   deze

   门

   classificator voor cursussen

   课

   cursus; les

   让我

   laat mij; geeft mij de mogelijkheid

   更

   meer

   有信心

   zelfvertrouwen hebben

   邀请

   uitnodigen

   朋友

   vrienden; vriend

   来

   komen

   吃

   eten

   晚饭

   avondeten

   Uitgebreide uitleg

   这 betekent hier “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het aanwijst. In het Chinees verandert deze vorm niet naar getal of grammaticaal geslacht. Bijvoorbeeld: 这本书 = “dit boek”; 本 is daar de classificator voor boeken. 门 is in 这门课 de classificator die bij cursussen en bepaalde vakken hoort. Een classificator staat tussen een aanwijzend woord of getal en het zelfstandig naamwoord: 一门课 = “een cursus”. De classificator draagt hier niet zelf de betekenis “cursus”. 课 betekent “cursus” of “les”. Samen vormen 这门课 de nominale groep “deze cursus”. Het is deze cursus die in de zin als oorzaak of aanleiding wordt voorgesteld. 让我 bestaat uit 让 en 我. 让 betekent hier “ervoor zorgen dat” of “iemand ertoe brengen”; 我 is “ik/mij”. Het patroon 让 + persoon + werkwoordelijke of beschrijvende uitdrukking geeft aan welk effect iets op die persoon heeft. 这本书让我开心 betekent bijvoorbeeld: “Dit boek maakt me blij.” 让我 betekent dus niet alleen letterlijk “laat mij”; de combinatie geeft hier het effect op de spreker weer. 更 betekent “meer” of “nog meer” en versterkt de vergelijking met een eerdere toestand. Het hoort hier bij 有信心, niet bij 邀请. 更有信心 betekent daarom “meer vertrouwen hebben” of “zelfverzekerder zijn”. Een bruikbaar patroon is 更 + beschrijving, bijvoorbeeld 更容易 = “gemakkelijker”. 有信心 betekent letterlijk “vertrouwen hebben”. 有 is het werkwoord “hebben”, terwijl 信心 “vertrouwen” of “zelfvertrouwen” betekent. In deze zin gaat het om meer vertrouwen om de genoemde handeling uit te voeren. 我有信心 betekent: “Ik heb vertrouwen.” 邀请 betekent “uitnodigen”. De vorm is hier niet zichtbaar vervoegd voor persoon of tijd; de tijd en de relatie met de cursus blijken uit de hele zin. Het patroon 邀请 + persoon + ... betekent “iemand uitnodigen om ...”. Bijvoorbeeld: 我邀请他吃饭 = “Ik nodig hem uit om te eten.” 朋友 betekent “vriend” of, afhankelijk van de context, “vrienden”. Chinees markeert meervoud bij gewone zelfstandige naamwoorden niet verplicht met een aparte uitgang. Hier ondersteunt de vaste Nederlandse vertaling de meervoudige lezing “vrienden”. 来 betekent hier “komen” en staat vóór 吃晚饭. In deze opeenvolging geeft het aan dat de uitgenodigde personen komen om daarna de genoemde activiteit te doen: 来 + werkwoord. Bijvoorbeeld: 请来看看 = “Kom alsjeblieft eens kijken.” Het is hier geen zelfstandig extra doel naast 吃, maar vormt met de daaropvolgende activiteit de uitnodiging om te komen eten. 吃 betekent “eten”. In 吃晚饭 is het het werkwoord in de vaste, alledaagse combinatie “avondeten eten”. Het kan ook algemener worden gebruikt, bijvoorbeeld 吃面包 = “brood eten”. 晚饭 betekent “avondeten” of “de avondmaaltijd”. 晚 betekent hier “avond-” en 饭 verwijst in deze combinatie naar een maaltijd, niet alleen naar gekookte rijst. 吃晚饭 betekent dus “avondeten” als activiteit of “het avondeten eten”. De volledige structuur is 这门课 + 让我 + 更有信心 + 邀请朋友来吃晚饭: “Deze cursus heeft ervoor gezorgd dat ik meer vertrouwen heb om vrienden uit te nodigen om te komen avondeten.” 这门课 is de aanleiding, 让我 introduceert het effect op de spreker, en 更有信心 beschrijft de toegenomen zekerheid. Daarna benoemt 邀请 de handeling; 朋友 zijn de uitgenodigde personen en 来吃晚饭 geeft aan dat zij komen om samen avond te eten. De Nederlandse vertaling drukt hetzelfde resultaat uit met “door de cursus heb ik meer vertrouwen gekregen”.

10. 那这门课就值得了，即使你只学到了几样东西。

    Dan was het de moeite waard, ook al heb je maar een paar dingen geleerd.

    那

    dan

    这

    deze

    课

    les; cursus

    就

    dan; dus

    值得

    de moeite waard zijn

    即使

    ook al; zelfs als

    你

    je; jij

    只

    maar; slechts

    学到了

    geleerd hebben

    几样

    enkele; een paar (stuks of soorten)

    东西

    dingen; zaken

    Uitgebreide uitleg

    那 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het sluit aan bij de voorafgaande situatie en leidt een conclusie in. Een bruikbaar patroon is 那 + conclusie: “dan …”. 这 betekent “deze”. Het staat bij 课, terwijl 门 in 这门课 het maatwoord is. 课 betekent “les” of “cursus”; 这门课 betekent dus “deze cursus”. 门 wordt onder meer gebruikt bij cursussen en bepaalde onderwijs- of vakonderdelen. 就 geeft hier de gevolgtrekking aan: “dan”, “dus” of “in dat geval”. 那……就…… is een veelgebruikt patroon voor “als dat zo is, dan …”. 就 betekent hier niet zelf “de moeite waard”. 值得 betekent “de moeite waard zijn” of “het waard zijn”. Het kan ook voor een werkwoord staan: 值得看 betekent bijvoorbeeld “het is de moeite waard om te kijken” of “is het bekijken waard”. Voorbeeld: 这本书值得看。 — “Dit boek is het lezen waard.” 即使 leidt een toegevende voorwaarde in: “ook al” of “zelfs als”. Een bruikbaar patroon is 即使 A，也 B: “zelfs als A, dan nog B”. Hier staat de hoofdconclusie vóór de 即使-clausule, maar de concessieve betekenis blijft hetzelfde. 你 is het persoonlijk voornaamwoord voor “je” of “jij”. Hier is het de persoon die in de volgende clausule leert. Dit voornaamwoord verandert niet volgens grammaticaal geslacht. 只 betekent “alleen” of, bij een beperkte hoeveelheid, “maar”. Hier beperkt het de hoeveelheid die geleerd is: “maar een paar dingen”. 学到了 bestaat uit 学到 en 了. 学 betekent “leren” of “studeren”; 学到 betekent “iets leren of verwerven”. In deze vorm presenteert 了 het verwerven als afgerond. Dit is geen gewone vervoeging voor verleden tijd; Chinees gebruikt onder meer aspect en context om zo’n gebeurtenis weer te geven. Voorbeeld: 我学到了一个新词。 — “Ik heb een nieuw woord geleerd.” 几样 geeft een kleine, niet precies genoemde hoeveelheid aan. 几 betekent hier “enkele” of “een paar”; 样 is een maatwoord dat onder meer soorten of afzonderlijke items kan aanduiden. Het betekent niet noodzakelijk precies twee. Samen met het daaropvolgende 东西 betekent 几样东西 hier “een paar dingen”. 东西 betekent “dingen” of “zaken”. Het kan naar voorwerpen verwijzen, maar ook algemener naar zaken of inhoud. In deze zin gaat het om dingen die men heeft geleerd. In 那这门课就值得了 betekent 那 “dan”, 这门课 “deze cursus” en 就值得 “is dan de moeite waard”. De slot-了 in 值得了 is geen verleden­tijdsuitgang; hier markeert zij een nieuwe of bereikte beoordeling: de cursus geldt dan als de moeite waard. De daaropvolgende 即使-clausule geeft de concessie: zelfs wanneer je maar een paar dingen hebt geleerd, blijft de conclusie gelden. De hele uiting betekent: “Dan was deze cursus de moeite waard, ook al heb je maar een paar dingen geleerd.”