Veilig vragen stellen over medicijnen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 我不确定自己是否看懂了这个药品标签。

   Ik weet niet zeker of ik dit etiket van het medicijn begrijp.

   我

   ik

   不确定

   niet zeker zijn

   自己

   zelf

   是否

   of ... of niet

   看懂

   begrijpen door te lezen

   了

   voltooide handeling of nieuwe toestand

   这个

   dit/deze

   药品

   medicijn

   标签

   etiket

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik” en is het onderwerp van de zin. Het staat vaak vóór de persoons- of toestandsinformatie. Voorbeeld: 我看懂了。 = “Ik heb het begrepen.” 不确定 betekent hier “niet zeker zijn”. 确定 is de basisvorm met de betekenis “zeker zijn” of “vaststaan”; 不 maakt dit negatief. De constructie 不确定 + ... kan een inhoud introduceren waarover de spreker onzeker is. 自己 betekent “zelf” en verwijst hier terug naar de spreker als degene die iets begrepen heeft. In combinatie met een onderwerp kan het een reflexieve verwijzing naar dat onderwerp markeren. Voorbeeld: 她相信自己。 = “Zij gelooft in zichzelf.” 是否 leidt hier de onzekere inhoud in: “of ... of niet”. Het is een compacte, wat formelere manier om een ja-of-neevraag als ingebedde inhoud weer te geven. Voorbeeld: 我不知道他是否来了。 = “Ik weet niet of hij gekomen is.” 看懂 betekent hier “door het lezen begrijpen”. 看 betekent op zichzelf “kijken” of “lezen”, terwijl 懂 het bereikte begrip aanduidt. Samen vormt 看懂 een resultaatsconstructie: het lezen leidt tot begrijpen. Dit verschilt van alleen 看, dat niet beweert dat de tekst begrepen is. Voorbeeld: 我看不懂这个说明。 = “Ik begrijp deze uitleg niet bij het lezen.” 了 staat na 看懂 en markeert hier dat het begrijpen als afgeronde gebeurtenis of bereikte toestand wordt bekeken. In 看懂了 ligt dus “begrepen hebben” besloten; het betekent niet automatisch dat de hele hoofdzin positief is, want 是否 maakt juist onzeker of dat resultaat bereikt is. 这个 betekent “dit/deze” en bestaat uit een aanwijzend element plus een maatwoord voor een enkel concreet aangewezen ding. Het wijst naar het zelfstandig naamwoord dat erop volgt. Het drukt op zichzelf geen extra inhoud uit over de aard van dat ding. 药品 betekent “medicijn” of “farmaceutisch product”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan een product aanduiden dat voor medisch gebruik bestemd is. In deze zin specificeert het welk soort 标签 wordt bedoeld. 标签 betekent “etiket” of “label”. Het kan ook een opschrift of aanduiding op een product zijn. Hier gaat het om het etiket dat bij het medicijn hoort, niet om het medicijn zelf. Samen vormen 这个药品标签 en 看懂了 de inhoud “dit etiket van het medicijn begrepen hebben”. De structuur 我不确定自己是否 ... betekent letterlijk dat de spreker niet zeker is of hij of zij zelf die handeling met succes heeft uitgevoerd. De hele uiting betekent daarom: “Ik weet niet zeker of ik dit etiket van het medicijn begrijp.”

2. 在你服用下一剂之前，给药剂师打电话。

   Bel de apotheker voordat je de volgende dosis inneemt.

   在 … 之前

   voordat

   你

   je

   服用

   innemen

   下一剂

   de volgende dosis

   药剂师

   apotheker

   打电话

   bellen

   Uitgebreide uitleg

   在 … 之前 markeert dat de hoofdhandeling vóór een andere handeling plaatsvindt. In deze zin staat 在 vóór de gebeurtenis en 之前 erna: 在 + gebeurtenis + 之前 = “voordat …”. Voorbeeld: 在出发之前 — “voordat we vertrekken”. 你 betekent hier “je/jij” en verwijst naar de aangesproken persoon. Deze vorm verandert in het Chinees niet naar grammaticaal geslacht of getal. Voorbeeld: 你来了 — “je bent gekomen”. 服用 betekent hier “innemen”, in de context van een dosis of geneesmiddel. Het werkwoord verandert niet voor persoon of getal. 吃 is algemener en kan “eten” betekenen; 服用 is specifiek geschikt voor medicijnen. Voorbeeld: 请按时服用药物。 — “Neem het geneesmiddel op tijd in.” 下一剂 betekent “de volgende dosis”. 下一 betekent “volgende”; 剂 is hier het maatwoord voor een dosis geneesmiddel. 上一剂 betekent bijvoorbeeld “de vorige dosis”. 药剂师 betekent “apotheker”, de persoon die in deze zin gebeld moet worden. Voorbeeld: 药剂师可以解释用法。 — “De apotheker kan het gebruik uitleggen.” 打电话 betekent “bellen” of “telefoneren”. Dit is een vaste werkwoordelijke combinatie; 打 heeft hier niet de gewone betekenis “slaan”. Voorbeeld: 我晚上打电话。 — “Ik bel ’s avonds.” Samen vormt 在你服用下一剂之前 de tijdsbepaling “voordat je de volgende dosis inneemt”. Daarna volgt 给药剂师打电话: 给 geeft aan op wie de handeling gericht is, namelijk de apotheker, en 打电话 betekent “bellen”. De volledige zin is daarom: “Bel de apotheker voordat je de volgende dosis inneemt.” De gebiedende betekenis komt uit de directe werkwoordelijke formulering en de context; er staat geen afzonderlijk Chinees woord voor “moeten” in deze zin.

3. 我还想问问自己是否应该避免吃某些食物。

   Ik wil ook vragen of ik bepaalde voedingsmiddelen moet vermijden.

   我还想

   ik wil ook nog

   问问

   vragen

   自己

   zelf

   是否

   of … wel of niet

   应该

   moeten

   避免

   vermijden

   吃

   eten

   某些

   bepaalde

   食物

   voedsel

   Uitgebreide uitleg

   我还想 bevat 我 “ik”, 还 “ook/nog” en 想 “willen” of “van plan zijn”. Hier geeft 想 aan dat de spreker iets wil doen; het is niet hetzelfde als 要, dat vaak een sterkere bedoeling of noodzaak uitdrukt. Voorbeeld: 我想休息。 — “Ik wil rusten.” 问问 gebruikt het werkwoord 问 “vragen” in een herhaalde vorm. De herhaling maakt de handeling hier licht of verkennend: de spreker wil iets even nagaan of zichzelf iets afvragen. Het is dus geen tweede, afzonderlijk vraagwoord. Voorbeeld: 我问问老师。 — “Ik vraag het even aan de leraar.” 自己 betekent “zelf” of “zichzelf”. In deze zin verwijst het naar de spreker als degene aan wie de vraag wordt voorgelegd: de spreker vraagt zich af welke keuze hij of zij moet maken. Het woord legt zelfgerichtheid uit, maar voegt geen andere deelnemer toe. 是否 betekent “of … wel of niet” en leidt een ingebedde ja-neevraag in. Het is een compacte, eerder formele of geschreven variant van 是不是; het stelt hier de kwestie voor of de spreker iets moet vermijden. Voorbeeld: 我不知道他是否来了。 — “Ik weet niet of hij gekomen is.” 应该 drukt uit wat volgens de spreker passend, verstandig of aanbevolen is: “moeten” in de zin van “horen te”. Het staat vóór het werkwoord waarop die beoordeling betrekking heeft. Voorbeeld: 你应该休息。 — “Je zou moeten rusten.” 避免 betekent “vermijden” en is een zelfstandig werkwoord. Het kan vóór een handeling of situatie staan die men probeert niet te laten gebeuren. Voorbeeld: 请避免开车。 — “Vermijd alstublieft autorijden.” 吃 betekent “eten”. Het is het werkwoord dat na 避免 komt: wat men probeert te vermijden, is het eten van bepaalde voedingsmiddelen. Voorbeeld: 我不吃辣的。 — “Ik eet geen pikant eten.” 某些 betekent “bepaalde” of “sommige”. Het beperkt de volgende naamwoordgroep zonder te zeggen welke leden precies bedoeld zijn. Het geeft hier dus geen exacte lijst en ook geen vast aantal aan. 食物 betekent “voedsel” of “voedingsmiddelen”. In deze zin is het de categorie waarop 某些 de beperking toepast. Samen vormen 某些食物 de groep voedingsmiddelen die mogelijk vermeden moet worden. De delen bouwen als volgt op: 我还想 geeft de wens van de spreker aan, 问问自己 maakt daar een zelfgerichte, verkennende vraag van, en 是否应该避免吃某些食物 formuleert de inhoud ervan. 是否 opent de indirecte ja-neevraag; daarbinnen staat 应该 vóór 避免, en 避免吃某些食物 betekent “bepaalde voedingsmiddelen vermijden door ze niet te eten”. Het geheel betekent: “Ik wil ook vragen of ik bepaalde voedingsmiddelen moet vermijden.”

4. 这件事值得确认，尤其是如果标签上提到了用餐。

   Dat is de moeite waard om te controleren, vooral als het etiket maaltijden vermeldt.

   这件事

   deze kwestie

   值得

   de moeite waard zijn

   确认

   controleren; bevestigen

   尤其是

   vooral

   如果

   als; indien

   标签上

   op het etiket

   提到了

   vermeldde

   用餐

   maaltijden nuttigen

   Uitgebreide uitleg

   这件事 betekent hier “deze kwestie/deze zaak”. 这 betekent “deze” en 件 is het maatwoord dat bij 事 (“zaak, kwestie”) hoort. Het patroon 这 + maatwoord + zelfstandig naamwoord is herbruikbaar, bijvoorbeeld: 这件衣服很好。 — “Dit kledingstuk is mooi.” 值得 drukt uit dat iets de moeite waard is of het verdient om gedaan te worden. In 值得确认 staat het vóór 确认 en vormt het patroon 值得 + werkwoord: “het is de moeite waard om te controleren/bevestigen”. 值得 blijft in deze constructie onveranderd; de handeling erna specificeert wat de moeite waard is. 确认 betekent hier “controleren en bevestigen”. Het is een werkwoord; het kan ook direct een object hebben, bijvoorbeeld: 请确认地址。 — “Controleer en bevestig het adres alstublieft.” 尤其是 betekent “vooral, in het bijzonder”. Het benadrukt het daaropvolgende voorwaardelijke geval en maakt dat geval specifieker dan de algemene bewering ervoor. 如果 leidt een voorwaarde in: 如果 + voorwaarde, gevolg. Een bruikbaar voorbeeld is: 如果下雨，我们就在家。 — “Als het regent, blijven we thuis.” In de vaste zin is de voorwaarde dat het etiket iets over 用餐 vermeldt. 标签上 betekent “op het etiket”. 标签 is “etiket/label” en 上 geeft hier de plaats aan: letterlijk “op het etiket”. Samen vormen ze de plaatsaanduiding bij de volgende handeling; ze zeggen waar het vermelden plaatsvindt. 提到了 betekent hier “vermeldde/heeft vermeld”. Het werkwoord 提到 betekent “iets noemen of vermelden”; 了 markeert dat het vermelden als een afgeronde gebeurtenis wordt gezien. 了 betekent hier niet op zichzelf noodzakelijk “in het verleden”; de tijd hangt ook van de context af. Bijvoorbeeld: 说明提到了注意事项。 — “De instructies vermeldden de aandachtspunten.” 用餐 betekent “maaltijden nuttigen” of “eten als maaltijd”. 用 betekent hier niet simpelweg “gebruiken”; samen vormt 用餐 een vaste, vrij formele uitdrukking voor eten of een maaltijd nuttigen. In deze zin is het datgene waarnaar het etiket verwijst; het Chinees specificeert daarbij niet zelfstandig een bepaald aantal maaltijden. Samen vormt 这件事值得确认 de algemene bewering “deze kwestie is de moeite waard om te controleren”. 尤其是如果标签上提到了用餐 voegt het specifieke voorwaardelijke geval toe: vooral wanneer het etiket eten of maaltijden vermeldt. De volledige betekenis is dus: “Dat is de moeite waard om te controleren, vooral als het etiket maaltijden vermeldt.”

5. 我服用后有轻微的头痛。

   Ik kreeg lichte hoofdpijn nadat ik het had ingenomen.

   我

   ik

   服用

   innemen

   后

   na …

   有

   hebben / krijgen

   轻微的

   licht

   头痛

   hoofdpijn

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik”: de spreker verwijst naar zichzelf. Dit voornaamwoord markeert geen grammaticaal geslacht. Voor een expliciete meervoudige “wij” wordt vaak 我们 gebruikt. 服用 is een werkwoord voor het innemen van een middel, vooral in medische of formelere context. Het voorwerp staat hier niet uitgeschreven; volgens de vaste vertaling is het “het” dat werd ingenomen. In een andere zin kan het voorwerp wel direct volgen, bijvoorbeeld: 请服用一片药。 — “Neem één tablet in.” 后 betekent “na” en volgt hier op de handeling 服用: 服用后 betekent letterlijk “na het innemen”. Dit is een bruikbaar patroon: werkwoord + 后 geeft aan dat iets na die handeling gebeurt. Het onderwerp van de handeling kan in het Chinees uit de context worden begrepen; hier is dat dezelfde spreker als bij 我. 有 betekent in deze zin “hebben” of “krijgen” in de betekenis dat iemand een lichamelijk verschijnsel ervaart. Het is dus niet alleen het algemene patroon “er is”; met een persoon als onderwerp kan het ook een klacht of symptoom introduceren. 轻微的 betekent “licht” of “mild”. 轻微 is de beschrijvende vorm en 的 verbindt die beschrijving met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Het is 轻微 dat de ernst van de hoofdpijn beschrijft, niet 头痛. 头痛 betekent “hoofdpijn”. In deze zin staat het na 有 en fungeert het als de ervaren klacht. Bijvoorbeeld: 我有严重的头痛。 — “Ik heb zware hoofdpijn.” Daar staat 严重的 tegenover 轻微的. Samen vormt 我服用后 het tijdskader “nadat ik het had ingenomen”, en 有轻微的头痛 de klacht “had ik lichte hoofdpijn”. De hele zin betekent daarom: “Ik kreeg lichte hoofdpijn nadat ik het had ingenomen.”

6. 所以我应该提一下这件事。

   Dus moet ik dat ook noemen.

   所以

   dus

   我应该

   ik zou moeten

   提一下

   even noemen

   这

   deze/dit

   件

   maatwoord voor zaken

   事

   zaak of kwestie

   Uitgebreide uitleg

   所以 staat aan het begin en verbindt deze uitspraak met wat eraan voorafgaat: “dus” of “daarom”. Het markeert een gevolg. Voorbeeld: 下雨了，所以我不去。 — “Het regent, dus ga ik niet.” 我应该 bestaat uit 我 (“ik”) en 应该 (“horen te”, “zou moeten”). Hier drukt 应该 uit dat de handeling passend of aangewezen is; het is geen directe gebiedende wijs. Chinese werkwoorden veranderen niet van vorm voor de persoon: 我应该 en 他应该 gebruiken allebei 应该. Voorbeeld: 你应该休息。 — “Je zou moeten rusten.” 提一下 gebruikt het werkwoord 提 (“noemen”, “ter sprake brengen”) met 一下. Na een werkwoord maakt 一下 de handeling vaak lichter of bescheidener; hier betekent de combinatie natuurlijk “even noemen”. 一下 drukt niet noodzakelijk precies één keer uit. Voorbeeld: 我想提一下这个问题。 — “Ik wil dit probleem even noemen.” 这 is een aanwijzend woord vóór het zelfstandig naamwoord en betekent hier “deze/dit”. De vorm geeft in het Chinees niet zelfstandig grammaticaal geslacht of meervoud aan. Voorbeeld: 这本书 — “dit boek”. 件 is hier een maat- of classificator die tussen 这 en 事 staat. In 这件事 helpt het de woordgroep “deze kwestie” te vormen; het drukt hier geen zelfstandig aantal uit. 事 is een zelfstandig naamwoord voor een zaak, kwestie of aangelegenheid. In 这件事 betekent het “kwestie” of “zaak”. Het is hier niet gewoon een voorwerp in de betekenis “ding”. Voorbeeld: 这事很重要。 — “Deze kwestie is belangrijk.” De delen bouwen de zin lineair op: 所以 geeft het gevolg aan, 我应该 zegt dat de spreker dit behoort te doen, 提一下 maakt duidelijk dat het om iets even noemen gaat, en 这件事 benoemt wat genoemd moet worden. Als geheel betekent 所以我应该提一下这件事。: “Dus zou ik deze kwestie ook even moeten noemen.”

7. 问问这会不会是副作用，以及要留意哪些警告信号。

   Vraag of het een bijwerking kan zijn en op welke waarschuwingssignalen je moet letten.

   问问

   navraag doen

   这

   dit

   会不会

   of ... kan

   是

   zijn

   副作用

   bijwerking

   以及

   en ook

   要

   moeten

   留意

   opletten

   哪些

   welke

   警告信号

   waarschuwingssignalen

   Uitgebreide uitleg

   问问 betekent hier: even navraag doen of iets vragen. 问 is het werkwoord “vragen”; de herhaling maakt de handeling kort en informeel en kan een verzoek verzachten. Voorbeeld: 问问医生。 — “Vraag het even aan de arts.” 这 is het aanwijzende woord “dit”. De vertaling ondersteunt hier de verwijzing naar de besproken kwestie. 这 kan zelfstandig staan of vóór een zelfstandig naamwoord komen, bijvoorbeeld 这件事 (“deze kwestie”). 会不会 is een A-not-A-vraagpatroon: 会 + 不 + 会, letterlijk een vorm van “kan het wel of niet?”. Hier gaat het om mogelijkheid, niet om een gewone voorspelling van de toekomst. Voorbeeld: 会不会下雨？ — “Zou het kunnen regenen?” 是 is het koppelwerkwoord “zijn”. In 会不会是副作用 verbindt het de besproken kwestie met de classificatie 副作用: “of het een bijwerking kan zijn”. 副作用 is een zelfstandig naamwoord voor een ongewenst neveneffect van een middel of behandeling. 作用 betekent algemener “werking” of “effect”; 副作用 is specifiek een bijwerking. Voorbeeld: 这种药可能有副作用。 — “Dit medicijn kan bijwerkingen hebben.” 以及 verbindt hier de tweede inhoud met de eerste: “en ook”. Het is formeler en vaker schriftelijk dan het gewone 和. Hier verbindt het twee ingebedde vragen: of het een bijwerking kan zijn, en op welke signalen men moet letten. 要 betekent hier “moeten”. In de ingebedde vraag geeft het aan welke signalen iemand in deze situatie in de gaten moet houden. Het betekent hier niet “willen”. Voorbeeld: 你要注意安全。 — “Je moet op de veiligheid letten.” 留意 is het werkwoord “opletten op” of “in de gaten houden”. Het onderwerp is niet uitgedrukt; de Nederlandse vertaling gebruikt je als natuurlijke aanspreekvorm. Voorbeeld: 留意天气变化。 — “Let op veranderingen in het weer.” 哪些 betekent “welke” of “welke ... dan ook uit een reeks”. Het verwijst hier naar de te identificeren waarschuwingssignalen. 哪些 kan naar meerdere gekozen zaken verwijzen, maar Chinees markeert dat niet als een aparte verbuigingscategorie. Het contrast 哪个 wordt doorgaans gebruikt voor één keuze: 哪个信号？ — “Welk signaal?” 警告信号 is een zelfstandig naamwoordelijk geheel: “waarschuwingssignaal” of, met 哪些, “waarschuwingssignalen”. 警告 draagt hier de betekenis “waarschuwing” en 信号 betekent “signaal”; samen gaat het om signalen die op gevaar of een probleem wijzen. Samen vormt 问问 een informeel verzoek om informatie in te winnen. Daarna volgen twee verbonden ingebedde vragen: 这会不会是副作用 (“of dit een bijwerking kan zijn”) en 要留意哪些警告信号 (“op welke waarschuwingssignalen je moet letten”). De volledige betekenis is: “Vraag of het een bijwerking kan zijn en op welke waarschuwingssignalen je moet letten.”

8. 靠猜让我觉得有风险，尤其是在用药时。

   Gokken voelt riskant, vooral met medicijnen.

   靠猜

   door te gokken

   让我觉得

   mij het gevoel geven dat

   有风险

   riskant zijn

   尤其

   vooral

   用药

   medicijnen gebruiken

   时

   wanneer; tijdens

   Uitgebreide uitleg

   靠猜 betekent hier: je op gissen verlaten. 靠 kan vóór een werkwoord of zelfstandig naamwoord staan met de betekenis “afhankelijk zijn van” of “steunen op”; 猜 betekent “raden/gissen”. Samen vormt dit een compacte manier om “door te gokken” uit te drukken. Voorbeeld: 别靠猜。 — “Vertrouw niet op gokken.” 让我觉得 is het patroon 让 + persoon + 感觉/觉得 ...: “iemand ertoe brengen iets te voelen of te vinden”. 让 betekent hier “laten”; 我 is de persoon die iets ervaart, en 觉得 betekent “vinden” of “het gevoel hebben”. In deze zin is 我 dus de spreker, niet degene die gokt. Voorbeeld: 这让我觉得不安。 — “Hierdoor voel ik me ongemakkelijk.” 有风险 betekent “riskant zijn” of letterlijk “risico hebben”. 有 betekent “hebben” of “er is”, en 风险 is het zelfstandig naamwoord “risico”. Het adjectiefachtige Nederlandse “riskant” wordt hier dus uitgedrukt met een constructie die letterlijk een risico aanwezig laat zijn. Voorbeeld: 这样做有风险。 — “Dit doen is riskant.” 尤其 betekent “vooral” en markeert een geval dat extra nadruk krijgt binnen wat al genoemd is. Het staat vaak vóór het specifieke geval waarop de nadruk valt. 用药 betekent hier “medicijnen gebruiken” of “medicatie innemen”. 用 betekent “gebruiken” en 药 betekent “medicijn”; samen is dit een vaste, compacte combinatie voor het gebruik van medicatie. Het zegt op zichzelf niet hoeveel medicijnen iemand gebruikt. Voorbeeld: 用药前请阅读说明。 — “Lees vóór het gebruik van medicijnen de bijsluiter.” 时 volgt hier op 用药 in het patroon werkwoord + 时, “wanneer/tijdens het ...”. Het maakt van de voorafgaande handeling een tijdsomstandigheid: 用药时 betekent “wanneer je medicijnen gebruikt” of “tijdens het medicijngebruik”. Samen ontstaat de structuur 靠猜 让 我 觉得 有风险，尤其在 用药 时: “Door te gokken krijg ik het gevoel dat het riskant is, vooral wanneer het om medicijngebruik gaat.” De komma leidt het extra benadrukte geval in; 尤其 benadrukt dus 用药时, zonder dat de zin beweert dat gokken alleen in die situatie riskant is.

9. 专业人士可以更清楚地解释这些风险。

   Een deskundige kan de risico's duidelijker uitleggen.

   专业人士

   deskundige

   可以

   kunnen

   更清楚地

   duidelijker

   解释

   uitleggen

   这些

   deze

   风险

   risico's

   Uitgebreide uitleg

   专业人士 betekent hier “een deskundige” of “een professional”. Het is een zelfstandig naamwoord; het Chinees markeert hier geen grammaticaal enkelvoud of meervoud aan de vorm zelf. De vaste vertaling kiest in deze zin voor een enkelvoudige deskundige. 可以 geeft aan dat iets mogelijk is of kan gebeuren: hier “kan uitleggen”. Het is een modaal werkwoord en verandert niet naar persoon of getal. Het zegt op zichzelf niet dat de uitleg al gegeven is. 更清楚地 betekent “duidelijker”. 清楚 is de basisvorm voor “duidelijk”; 更 maakt de vergelijking “meer/duidelijker”, en 地 maakt de voorafgaande beschrijving geschikt om de manier van handelen aan te geven. Vergelijk: 清楚地解释 = “duidelijk uitleggen” en 更清楚地解释 = “duidelijker uitleggen”. 解释 is het werkwoord “uitleggen”. De vorm verandert hier niet om tijd of persoon aan te geven; 可以 draagt de modaliteit, terwijl de context bepaalt wanneer de handeling plaatsvindt. Voorbeeld: 请解释这个问题。 — “Leg deze kwestie alstublieft uit.” 这些 betekent “deze” in een meervoudige verwijzing. 这 betekent “deze/dit” en 些 geeft aan dat het om meer dan één gaat. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord en verwijst hier, in overeenstemming met de vaste vertaling, naar de risico’s die daarna worden genoemd. 风险 betekent “risico” of, in deze zin, “risico’s”. Het zelfstandig naamwoord zelf krijgt in het Chinees geen aparte meervoudsvorm; het meervoud blijkt hier uit 这些 en uit de vertaling. Voorbeeld: 这个风险很大。 — “Dit risico is groot.” Samen vormen de delen 专业人士 + 可以 + 更清楚地解释 + 这些风险 de betekenis: “Een deskundige kan deze risico’s duidelijker uitleggen.” De kernvolgorde is onderwerp + mogelijkheid + manier waarop de handeling gebeurt + datgene waarop de handeling gericht is. 更 maakt duidelijk dat de uitleg vergeleken met een andere manier of eerdere uitleg duidelijker is; de zin specificeert niet waarmee die vergelijking precies wordt gemaakt.

10. 我可以在打电话之前把问题写下来。

    Ik kan de vragen opschrijven voordat ik bel.

    我可以

    ik kan

    在 … 之前

    voordat …; vóór …

    打电话

    bellen

    问题

    vragen

    写下来

    opschrijven

    Uitgebreide uitleg

    我可以 betekent hier “ik kan”: 我 is “ik” en 可以 drukt hier de mogelijkheid uit om iets te doen, niet toestemming. Een herbruikbaar patroon is onderwerp + 可以 + werkwoord, bijvoorbeeld: 我可以休息。 — “Ik kan rusten.” 在……之前 betekent “voordat …” of “vóór …”. De gebeurtenis tussen 在 en 之前 vindt eerder plaats dan de gebeurtenis waarmee zij wordt vergeleken. Hier is dat 打电话: 在打电话之前 betekent “voordat ik bel”. Een bruikbaar patroon is 在 + gebeurtenis + 之前. 打电话 betekent hier “bellen”. Dit is een vaste combinatie; 打 betekent hier niet afzonderlijk “slaan”, maar vormt met 电话 de uitdrukking “bellen”. Voorbeeld: 我打电话。 — “Ik bel.” 问题 betekent in deze zin “vragen”, overeenkomstig de vaste vertaling. De vorm zelf laat hier geen zichtbaar meervoud zien. In andere contexten kan 问题 ook “kwestie” of “probleem” betekenen, maar die betekenis past hier niet bij de gegeven vertaling. 写下来 betekent “opschrijven”. 写 is “schrijven”; 下来 geeft hier aan dat wat geschreven wordt als resultaat wordt vastgelegd. Daardoor is 写下来 specifieker dan alleen 写 (“schrijven”). Voorbeeld: 请写下来。 — “Schrijf het alstublieft op.” In 把问题写下来 staat het object 问题 vóór de werkwoordelijke kern in de 把-constructie. Zo wordt duidelijk gemaakt dat de vragen worden behandeld met het genoemde resultaat: ze worden opgeschreven. 把 betekent hier niet op zichzelf “opschrijven”; dat resultaat komt uit de combinatie met 写下来. De volledige structuur is 我可以 + 在打电话之前 + 把问题写下来: de spreker kan de vragen opschrijven vóór het bellen. De hele zin betekent dus: “Ik kan de vragen opschrijven voordat ik bel.”

11. 这样应该会更容易听懂通话内容。

    Dat zou het gemakkelijker moeten maken om het gesprek te volgen.

    这样

    op deze manier; zo

    应该会

    zou waarschijnlijk; zou moeten

    更容易

    gemakkelijker

    听懂

    begrijpen door te luisteren

    通话

    telefoongesprek

    内容

    inhoud

    Uitgebreide uitleg

    这样 betekent hier ‘op deze manier’ of ‘zo’. Het verwijst naar een manier die in de context beschikbaar is; de vorm zelf specificeert niet zelfstandig waarnaar het verwijst. Een bruikbaar patroon is 这样 + werkwoord: 这样做更好。= Zo doen is beter. 应该会 bestaat uit twee modale elementen. 应该 drukt hier een verwachting of redelijke voorspelling uit: ‘zou waarschijnlijk moeten’. 会 geeft aan dat iets zal gebeuren of waarschijnlijk zal gebeuren. Samen blijft de uitspraak gematigd: het resultaat wordt verwacht, niet als absolute zekerheid voorgesteld. 应该 kan in andere zinnen ook ‘horen te’ of ‘moeten’ betekenen; de combinatie met 会 geeft hier de voorspellende lezing. 更容易 betekent ‘gemakkelijker’. 容易 is de basisvorm ‘gemakkelijk’; 更 maakt er een vergelijking van. Het vergelijkingspunt wordt hier niet uitgesproken: iets wordt gemakkelijker dan onder een andere, uit de context begrepen manier of toestand. De vorm 更容易 beschrijft dus niet zelfstandig een specifiek persoon of object. 听懂 betekent ‘door te luisteren begrijpen’. Dit is opgebouwd uit 听, ‘luisteren’ of ‘horen’, en 懂, ‘begrijpen’. 懂 geeft hier het bereikte resultaat van het luisteren aan: niet alleen geluid waarnemen, maar de inhoud begrijpen. Vergelijk: 我听见了。= Ik heb het gehoord; 我听懂了。= Ik heb het begrepen. 通话 betekent ‘telefoongesprek’ of ‘gesprek via een verbinding’. Het is hier een zelfstandig naamwoord dat specificeert wat men probeert te begrijpen. Het is niet hetzelfde als alleen 电话, dat algemener ‘telefoon’ of, afhankelijk van de context, ‘telefoongesprek’ kan betekenen. 内容 betekent ‘inhoud’. In 通话内容 vormt het samen met 通话 een zelfstandig naamwoordelijk geheel: ‘de inhoud van het telefoongesprek’. Het tweede element 内容 benoemt dus wat er in dat gesprek wordt meegedeeld. Samen vormt de zin de structuur 这样 + 应该会 + 更容易 + 听懂 + 通话内容: ‘Op deze manier zou het gemakkelijker moeten zijn om de inhoud van het telefoongesprek te begrijpen door ernaar te luisteren.’ De vaste Nederlandse vertaling geeft dezelfde verwachte verbetering weer: zo wordt het volgen van het gesprek waarschijnlijk gemakkelijker.