Rustig praten over schoonmaak in de gedeelde keuken | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 晚饭后，共用厨房又被弄得很乱。

   De gedeelde keuken was na het avondeten weer rommelig achtergelaten.

   晚饭后

   na het avondeten

   共用

   gedeeld; gemeenschappelijk gebruikt

   厨房

   keuken

   又

   weer

   弄

   doen; maken

   乱

   rommelig

   Uitgebreide uitleg

   晚饭后 betekent hier “na het avondeten”. 晚饭 is het avondeten en 后 betekent “na” wanneer het achter een tijdstip of gebeurtenis staat. Het patroon X后 is herbruikbaar: 下课后 = “na de les”. 共用 betekent “gemeenschappelijk gebruiken” of “delen”. Voor 厨房 beschrijft het welke keuken bedoeld is: een keuken die door meerdere mensen gezamenlijk wordt gebruikt. Het is hier dus geen apart woord voor een willekeurige gedeelde eigenschap, maar een beschrijving van het gebruik. 厨房 betekent “keuken”. Het is een zelfstandig naamwoord; samen met 共用 vormt het 共用厨房, “de gedeelde keuken”. 又 betekent hier “weer” en geeft aan dat een vergelijkbare toestand opnieuw voorkomt. Het staat vóór de gebeurtenisbeschrijving 被弄得很乱. 弄 is een algemeen werkwoord met de betekenis “doen”, “maken” of “ergens mee omgaan”. In deze zin betekent het niet zelfstandig “rommelig”; het krijgt die uitkomst via 弄得很乱. Het patroon 弄得 + toestand beschrijft dat iets in die toestand terechtkomt, bijvoorbeeld 把房间弄得很干净 = “de kamer heel schoon maken”. 被 markeert een lijdende constructie. 共用厨房又被弄得很乱 betekent daardoor dat de keuken de ondergane handeling is: iemand heeft haar rommelig gemaakt of achtergelaten. Wie dat deed, wordt hier niet genoemd. Een handelende persoon kan na 被 worden toegevoegd, maar dat gebeurt niet in de vaste zin. 很乱 betekent “erg rommelig” of, in deze constructie, “rommelig”. 乱 is het bijvoeglijke woord voor “rommelig” of “wanordelijk”; 很 staat er als graadmarkeerder voor. In een beschrijvend gezegde is 很 in het Chinees vaak een natuurlijke verbinding tussen onderwerp en adjectief en hoeft het niet altijd als sterk Nederlands “erg” te worden opgevat. 很干净 betekent bijvoorbeeld “schoon” of “erg schoon”, afhankelijk van de context. Samen vormt 被弄得很乱 de betekenis “rommelig zijn gemaakt/achtergelaten”. De hele zin zegt dus: na het avondeten was de gedeelde keuken weer rommelig achtergelaten. De tijdsbepaling 晚饭后 staat vooraan, daarna komt de beschreven keuken 共用厨房, en 又被弄得很乱 geeft de herhaalde uitkomst en de lijdende gebeurtenis.

2. 我们应该提起这件事，但不要把责任归咎于某一个人。

   We moeten dit ter sprake brengen zonder één persoon de schuld te geven.

   我们应该

   wij zouden moeten

   提起

   ter sprake brengen

   这

   deze

   件事

   kwestie

   但

   maar

   不要

   niet doen; doe niet

   把

   geeft het object van de handeling aan

   责任

   verantwoordelijkheid

   归咎于

   de schuld toeschrijven aan

   某一个

   een bepaalde

   人

   persoon

   Uitgebreide uitleg

   我们应该 bestaat uit 我们 (“wij”) en 应该 (“zouden moeten”). 我们 verwijst naar de spreker samen met minstens één andere persoon; het Chinees maakt hier geen onderscheid tussen inclusief en exclusief “wij”. 应该 drukt hier een aanbeveling uit. Een bruikbaar patroon is 主语 + 应该 + werkwoord: 我们应该讨论这个问题。 — “We zouden dit probleem moeten bespreken.” 提起 betekent hier “ter sprake brengen” of “noemen”. Het is het werkwoord dat aangeeft dat een onderwerp wordt aangesneden. In 应该提起 volgt het op de modale vorm 应该. 这件事 betekent “deze kwestie” of “deze zaak”. 这 is een aanwijzend woord. 件 is hier het maatwoord bij 事; samen verwijst 这件事 naar één concrete kwestie of gebeurtenis. 事 betekent “zaak”, “kwestie” of “gebeurtenis”. Een herbruikbaar patroon is 这 + 件 + 事: 这件事很重要。 — “Deze kwestie is belangrijk.” 但 verbindt de twee delen met een tegenstelling: “maar”. 不要 betekent hier “doe niet” en vormt vóór een werkwoord een verbod of sterke afrading. In deze zin moet het niet worden opgevat als een gewone optelsom van 不 (“niet”) en een afzonderlijke betekenis van 要; samen functioneren ze hier als de vaste negatieve aansporing 不要 + werkwoord. Bijvoorbeeld: 不要担心。 — “Maak je geen zorgen.” 把 leidt het object in een 把-constructie in: het volgende zelfstandig naamwoord wordt als object vóór het werkwoord geplaatst, zodat de behandeling of toewijzing ervan centraal staat. Het patroon hier is 把 + object + werkwoordelijke constructie. 责任 betekent “verantwoordelijkheid”. In deze zin is het het object dat in de daaropvolgende constructie aan iemand wordt toegeschreven. Bijvoorbeeld: 每个人都有责任。 — “Iedereen heeft verantwoordelijkheid.” 归咎于 is een vaste constructie met de betekenis “de schuld aan iemand toeschrijven” of “iemand de schuld geven”. 归咎 is het werkwoordelijke deel en 于 maakt de relatie “aan” expliciet. Het patroon is hier 把 + object + 归咎于 + persoon. 某一个人 betekent “een bepaalde persoon” of “één specifieke persoon”. 某一个 duidt een niet nader genoemde, afzonderlijk bedoelde persoon aan; de identiteit wordt niet gegeven. 人 betekent “persoon” of “mens”. In deze zin is deze groep het doelwit na 归咎于, niet een geïdentificeerde persoon. Een vergelijkbaar oefenpatroon is 不要责怪某一个人。 — “Geef niet één bepaalde persoon de schuld.” Als geheel betekent 我们应该提起这件事 “we zouden deze kwestie ter sprake moeten brengen”. 但不要把责任归咎于某一个人 voegt daaraan toe dat men de verantwoordelijkheid niet aan één specifieke persoon moet toeschrijven. De volledige betekenis is: “We moeten dit ter sprake brengen zonder één persoon de schuld te geven.”

3. 也许提醒大家各自的清洁责任会有帮助。

   Misschien zou een herinnering aan de schoonmaaktaken helpen.

   也许

   misschien

   提醒

   herinneren aan

   大家

   iedereen

   各自

   ieder voor zich

   清洁

   schoonmaak-

   责任

   verantwoordelijkheid

   会有帮助

   zou helpen

   Uitgebreide uitleg

   也许 drukt hier onzekerheid uit: “misschien”. Het staat aan het begin en maakt de hele mededeling voorzichtig. Voorbeeld: 也许他今天不来。 — “Misschien komt hij vandaag niet.” 提醒 betekent hier “herinneren aan” of “iemand ergens aan herinneren”. Het is een werkwoord; het kan ook in patronen staan zoals 提醒某人一件事 (“iemand aan iets herinneren”) en 提醒某人做某事 (“iemand eraan herinneren iets te doen”). Voorbeeld: 请提醒我带钥匙。 — “Herinner me er alsjeblieft aan de sleutel mee te nemen.” 大家 verwijst naar alle betrokken mensen als groep: “iedereen” of “allemaal”. Het is geen werkwoordsvorm en verandert niet naar persoon of getal. In 提醒大家 is de groep degenen aan wie de herinnering wordt gericht. 各自 geeft een verdeling aan: ieder heeft zijn eigen, overeenkomstige aandeel of verantwoordelijkheid. Het maakt duidelijk dat 清洁责任 per persoon wordt opgevat, niet noodzakelijk als één gezamenlijke taak. Voorbeeld: 大家回到各自的座位。 — “Iedereen gaat terug naar zijn eigen plaats.” 清洁 betekent hier “schoonmaak-” en bepaalt nader wat voor soort 责任 bedoeld wordt. Als zelfstandig naamwoord kan 清洁 ook “schoonmaak” betekenen. Voorbeeld: 清洁工作已经完成。 — “Het schoonmaakwerk is al gedaan.” 责任 is het zelfstandig naamwoord “verantwoordelijkheid” of “taak waarvoor iemand verantwoordelijk is”. Samen vormen 清洁责任 en 各自的清洁责任 respectievelijk “schoonmaakverantwoordelijkheid” en “ieders eigen schoonmaakverantwoordelijkheid”. Het partikel 的 verbindt de bepaling 各自 met het daaropvolgende naamwoordelijk geheel. 会有帮助 betekent “zal/kan helpen” of, in deze vertaling, “zou helpen”. 会 staat hier vóór 有帮助 en drukt een verwachte of mogelijke uitwerking uit; 有帮助 betekent letterlijk “nuttig zijn” of “hulp bieden”. Voorbeeld: 这样做会有帮助。 — “Dit zal helpen.” In combinatie met 也许 wordt de verwachting afgezwakt: “misschien zou het helpen”. De opbouw is: 也许 (misschien) + 提醒大家 (iedereen eraan herinneren) + 各自的清洁责任 (ieders eigen schoonmaakverantwoordelijkheid) + 会有帮助 (zou helpen). Samen betekent de zin: “Misschien zou het helpen om iedereen aan zijn of haar eigen schoonmaakverantwoordelijkheid te herinneren.”

4. 提到餐具、台面和垃圾，把话说具体一些。

   Maak het concreet door de afwas, het aanrecht en het afval te noemen.

   提到

   noemen

   餐具

   servies en bestek

   台面

   aanrecht; werkblad

   垃圾

   afval; vuilnis

   把话说具体一些

   iets concreter formuleren

   Uitgebreide uitleg

   提到 betekent hier “noemen”. De vorm heeft geen zichtbare tijds- of persoonsverbuiging. In deze zin werkt de woordgroep als een aansporing: noem concreet bepaalde dingen. Een bruikbaar patroon is 提到 + onderwerp, bijvoorbeeld: 提到时间表。 = “Noem het rooster.” 餐具 betekent hier “servies en bestek” als soortnaam. Het is een zelfstandig naamwoord; deze vorm verandert niet om enkelvoud of meervoud aan te geven. In 提到餐具 is het datgene wat genoemd moet worden. 台面 betekent “aanrecht” of “werkblad”: een oppervlak waarop men werkt. Het is een zelfstandig naamwoord en vormt hier het tweede genoemde concrete onderwerp. 垃圾 betekent “afval” of “vuilnis”. Ook deze vorm verandert hier niet voor het aantal. Samen met 餐具 en 台面 vormt het het laatste deel van de opsomming. 、 scheidt opgesomde elementen; 和 verbindt het laatste element met de voorafgaande reeks. 把话说具体一些 is een constructie met 把. 话 betekent hier “wat je zegt” of “de formulering”, en 说 betekent “zeggen” of “formuleren”. In een 把-constructie wordt het object vooraan geplaatst om te laten zien waarop de daaropvolgende handeling en het resultaat gericht zijn. 具体 betekent “concreet”; 一些 maakt de graad “wat concreter” of “iets concreter”. Het patroon 把 + object + werkwoord + beschrijving van het resultaat is herbruikbaar. Voorbeeld: 把计划说清楚一些。 = “Formuleer het plan wat duidelijker.” De hele zin begint met wat er genoemd moet worden: 餐具、台面和垃圾, “servies/bestek, aanrecht en afval”. Daarna geeft 把话说具体一些 het doel aan: formuleer wat je zegt concreter door die specifieke zaken te noemen. De volledige betekenis is dus: “Maak het concreet door het servies/de afwas, het aanrecht en het afval te noemen.”

5. 我们应该先贴出一个时间表，还是先在群聊里谈谈？

   Zullen we eerst een rooster ophangen of in de groepschat praten?

   我们

   wij; ons

   应该

   zouden moeten

   先

   eerst

   贴出

   ophangen; plaatsen

   时间表

   rooster; tijdschema

   还是

   of (bij een keuzevraag)

   在群聊里

   in de groepschat

   谈谈

   erover praten

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij/ons”: de spreker rekent zichzelf tot de groep. Deze vorm geeft niet aan of de aangesprokene wel of niet wordt meegerekend; dat volgt uit de context. In het Chinees verandert 我们 niet naar grammaticaal geslacht. 应该 geeft aan dat iets volgens de spreker verstandig of aangewezen is: “zouden moeten”. Het staat vóór de handeling die als voorstel of aanbeveling wordt gepresenteerd. Een voorbeeld is: 我们应该早点走。 — “We zouden eerder moeten vertrekken.” 先 betekent “eerst” en markeert de volgorde. Het eerste voorkomen staat vóór 贴出, dus het ophangen of plaatsen van het rooster wordt als eerste optie genoemd. Het tweede voorkomen staat vóór 在群聊里谈谈, zodat ook de andere optie als “eerst erover praten” wordt geformuleerd. Het herhalen van 先 maakt de twee volgordemogelijkheden duidelijk vergelijkbaar. 贴出 betekent hier “ophangen” of “plaatsen/posten”, met de nadruk op iets zichtbaar beschikbaar maken. Het is opgebouwd rond het werkwoord 贴 (“plakken; aanbrengen”) met 出 als aanvullend element dat het naar buiten brengen of publiceren uitdrukt. De vorm 贴出 is dus niet het woord voor het rooster zelf. Een voorbeeld is: 请贴出通知。 — “Hang de mededeling op / plaats de mededeling.” 时间表 betekent “rooster” of “tijdschema”: een overzicht waarin tijden en geplande activiteiten staan. Het is een zelfstandig naamwoord. In 贴出一个时间表 is 一个 een onbepaald bepalingswoord; het maakt op zichzelf geen precieze telling tot de hoofdboodschap, maar begeleidt hier een concrete instantie van een rooster. 还是 verbindt in deze zin twee mogelijkheden binnen een keuzevraag: “of”. In het Chinees wordt 还是 typisch gebruikt wanneer de spreker de gesprekspartner tussen genoemde opties laat kiezen. Dat verschilt van 或者, dat vaak in een gewone mededeling mogelijkheden opsomt. Het patroon is hier A，还是B？ — “A, of B?” 在群聊里 geeft de plaats of omgeving van de handeling aan: “in de groepschat”. 在 introduceert de locatie, 群聊 betekent “groepschat” en 里 betekent letterlijk “binnen/in”. Samen bepaalt dit waar het praten plaatsvindt; 里 is hier geen onderdeel van het woord 群聊. 谈谈 betekent hier “even erover praten” of “bespreken”. De basisvorm is 谈, “praten; bespreken”. De herhaalde vorm 谈谈 maakt de handeling vaak lichter, korter of meer voorstelmatig: het gaat om even praten, niet noodzakelijk om een lang gesprek. Een voorbeeld is: 我们谈谈这个问题。 — “Laten we dit probleem even bespreken.” De hele zin volgt het patroon 我们应该先 A，还是先 B？: “Zouden we eerst A doen, of eerst B?” 我们应该 maakt er een gezamenlijk voorstel van. De twee 先-delen zetten de volgorde-opties tegenover elkaar: eerst 贴出一个时间表 — “een rooster ophangen/plaatsen” — of eerst 在群聊里谈谈 — “in de groepschat erover praten”. De vaste betekenis is daarom: “Zullen we eerst een rooster ophangen of eerst in de groepschat praten?”

6. 先发一条平和的消息，这样就不会显得咄咄逼人。

   Begin met een rustige boodschap, zodat die niet agressief overkomt.

   先

   eerst

   发

   sturen

   平和

   rustig; kalm

   消息

   bericht

   这样

   zo; op die manier

   就不会

   dan niet; zal niet

   显得

   overkomen; lijken

   咄咄逼人

   agressief; intimiderend

   Uitgebreide uitleg

   先 geeft aan dat iets eerder gebeurt dan een andere stap: “eerst”. In combinaties zoals 先……，再…… betekent het “eerst … en daarna …”. Voorbeeld: 先看说明，再开始。 = “Lees eerst de instructies en begin daarna.” 发 betekent hier een bericht versturen of plaatsen. De vorm is niet zichtbaar verbogen voor persoon of tijd; de context en de tijdsbepaling geven de bedoeling. In 发一条消息 is 发 het werkwoord en 消息 het object. Voorbeeld: 我发消息给他。 = “Ik stuur hem een bericht.” 平和 beschrijft hier de toon van de boodschap: rustig en niet-confronterend. Het is een beschrijvend woord; het draagt in deze zin geen afzonderlijke persoons- of getalsuitgang. Een bruikbaar contrast is 平和 tegenover 激烈 (“heftig”), maar die tegenstelling is alleen een algemene woordenschatillustratie, niet een extra feit over de bronzin. Voorbeeld: 她用平和的语气说话。 = “Zij spreekt op rustige toon.” 消息 betekent “bericht”, bijvoorbeeld een tekstbericht of een mededeling. Het is een zelfstandig naamwoord. In 一条消息 staat 条 als maatwoord voor dit soort bericht; 一 maakt daar de uitdrukking “één bericht” van, maar het geselecteerde woord 消息 zelf betekent alleen “bericht”. Voorbeeld: 这条消息很重要。 = “Dit bericht is belangrijk.” 这样 verwijst naar de zojuist genoemde manier of handeling en betekent “zo” of “op die manier”. De vorm bestaat hier als vaste aanwijzende bijwoordelijke uitdrukking; hij benoemt niet zelfstandig een bepaald voorwerp. In deze zin verbindt 这样 de keuze voor een rustige boodschap met het gevolg dat daarna wordt genoemd. 就不会 combineert 就 met 不会. 就 markeert hier het daaropvolgende gevolg, ongeveer “dan” of “op die manier”. 不会 ontkent dat iets zal gebeuren of waarschijnlijk zal gebeuren: “zal niet”. Het is dus niet alleen 不 (“niet”); 会 draagt de mogelijkheid/toekomstige verwachting, en 不会 ontkent die. Voorbeeld: 这样就不会迟到。 = “Zo kom je niet te laat.” 显得 betekent “overkomen als” of “lijken”. Het beschrijft hoe iets voor anderen overkomt, niet noodzakelijk wat het innerlijk werkelijk is. Het onderwerp kan in het Chinees onuitgesproken blijven; volgens de vaste vertaling gaat het hier om de boodschap die niet agressief overkomt. Voorbeeld: 这句话显得太直接。 = “Deze zin komt te direct over.” 咄咄逼人 is een vaste vierkarakteruitdrukking voor een toon of houding die agressief, aanvallend of intimiderend overkomt. In deze zin beschrijft zij het soort indruk dat de boodschap niet moet wekken. Een natuurlijke combinatie is 显得咄咄逼人: “agressief overkomen”. Samen betekent 先发一条平和的消息 “eerst een rustige boodschap sturen”. 这样 verwijst naar die voorafgaande aanpak, en 就不会显得咄咄逼人 geeft het beoogde gevolg: de boodschap komt dan niet agressief of intimiderend over. De volledige betekenis is daarom: “Begin met een rustige boodschap, zodat die niet agressief overkomt.”

7. 可以在消息里请大家尊重共用空间。

   In het bericht kunnen we iedereen vragen om de gedeelde ruimte te respecteren.

   可以

   kunnen

   消息

   bericht

   请

   vragen; verzoeken

   大家

   iedereen

   尊重

   respecteren

   共用

   gedeeld; gemeenschappelijk gebruikt

   空间

   ruimte

   Uitgebreide uitleg

   可以 geeft hier mogelijkheid of toestemming aan: “kunnen”. Het staat vóór de handeling. In een patroon als 可以 + werkwoord volgt wat mogelijk of toegestaan is. Voorbeeld: 可以开始了。 — “We kunnen beginnen.” 消息 betekent hier “bericht”. Dit zelfstandig naamwoord kan zowel een geschreven bericht als andere nieuws- of mededelingenbetekenissen hebben; in deze zin gaat het, overeenkomstig de vertaling en de context, om een bericht. Voorbeeld: 我收到一条消息。 — “Ik heb een bericht ontvangen.” 请 betekent hier “vragen” of “verzoeken” en leidt de gevraagde handeling in. Het is niet hetzelfde als 可以: 可以 maakt de mogelijkheid of toestemming uit, terwijl 请 het verzoek uitdrukt. Voorbeeld: 请安静。 — “Wees alstublieft stil.” 大家 betekent “iedereen” in de zin van alle betrokken mensen. Het is een zelfstandig voornaamwoord/nominale uitdrukking en verwijst hier naar de groep die men in het bericht aanspreekt. Voorbeeld: 大家都来了。 — “Iedereen is gekomen.” 尊重 betekent “respecteren”. Het kan vóór een persoon, groep, regel of zaak staan die respect krijgt. Voorbeeld: 我们应该尊重别人。 — “We zouden anderen moeten respecteren.” 共用 betekent “gedeeld gebruiken” of “gemeenschappelijk gebruikt”. In 共用空间 beschrijft het de ruimte als een ruimte die door meerdere mensen wordt gebruikt. Het is hier dus niet het zelfstandige naamwoord voor de ruimte zelf, maar het bepalende deel vóór 空间. 空间 betekent “ruimte”. Samen vormen 共用空间 de woordgroep “gedeelde ruimte”: 共用 beperkt de betekenis van 空间 tot ruimte die gezamenlijk wordt gebruikt. Voorbeeld: 请保持共用空间整洁。 — “Houd de gedeelde ruimte netjes.” De delen worden van links naar rechts opgebouwd als 可以 + 在消息里 + 请大家尊重共用空间. 在消息里 betekent “in het bericht”; 在 met de plaatsaanduiding 消息里 geeft de plaats of context aan. Binnen het laatste deel is 请 het verzoek, 大家 degene tot wie dat verzoek gericht is, 尊重 de gevraagde handeling en 共用空间 datgene wat gerespecteerd moet worden. Als geheel betekent de zin: “In het bericht kunnen we iedereen vragen om de gedeelde ruimte te respecteren.”

8. 用平和的措辞，避免使用“总是”和“从不”这样的词。

   Gebruik rustige woorden en vermijd woorden als ‘altijd’ en ‘nooit’.

   用

   gebruiken

   平和的

   rustig, kalm

   措辞

   bewoording

   避免使用

   vermijden te gebruiken

   总是

   altijd

   从不

   nooit

   这样

   zulke, dergelijke

   词

   woord

   Uitgebreide uitleg

   用 betekent hier dat je iets als middel of manier gebruikt. In het patroon 用 + zelfstandig naamwoord + werkwoordelijk doel geeft het aan waarmee of op welke manier je iets doet. Voorbeeld: 用简单的话解释。 — Leg het met eenvoudige woorden uit. 平和的 beschrijft hier de gewenste toon van de bewoordingen: rustig en niet aanvallend. 的 verbindt deze beschrijving met het zelfstandig naamwoord dat erop volgt. Het bijvoeglijke element staat dus vóór 措辞. 措辞 betekent woordkeuze of formulering; het gaat om hoe iets onder woorden wordt gebracht, niet alleen om één afzonderlijk woord. Voorbeeld: 请注意你的措辞。 — Let alsjeblieft op je woordkeuze. Samen vormen 用平和的措辞 de herbruikbare structuur 用 + [beschrijving]的 + [zelfstandig naamwoord]: iets met een bepaalde soort formulering doen. 避免使用 betekent dat je het gebruik van iets probeert te voorkomen. 避免 is het werkwoord ‘vermijden’, gevolgd door 使用, ‘gebruiken’. Voorbeeld: 请避免使用复杂的词。 — Vermijd alsjeblieft ingewikkelde woorden. In de zin wordt dus niet alleen een object genoemd dat je moet vermijden; specifiek het gebruiken ervan moet worden vermeden. 总是 betekent hier ‘altijd’: het beschrijft dat iets telkens of zonder uitzondering gebeurt. Voorbeeld: 他总是很准时。 — Hij is altijd erg punctueel. 从不 betekent ‘nooit’ en ontkent dat iets ook maar één keer gebeurt binnen de bedoelde situatie. Het is een andere uitdrukking dan 总是: 总是 bevestigt voortdurende regelmaat, terwijl 从不 die handeling volledig ontkent. Voorbeeld: 她从不迟到。 — Zij komt nooit te laat. 这样 staat hier vóór 词 en betekent ‘zulke’ of ‘dergelijke’. In de structuur “总是”和“从不”这样的词 staat het ná de voorbeelden 总是 en 从不; samen met 的 helpt het die voorbeelden te typeren als woorden van dit soort. Het verwijst dus niet zelfstandig naar één specifiek eerder genoemd zelfstandig naamwoord. 词 betekent ‘woord’. In “总是”和“从不”这样的词 is het het hoofdwoord van de naamwoordgroep: 总是 en 从不 worden als voorbeelden van zulke woorden aangeduid. 和 verbindt de twee voorbeelden met elkaar, terwijl 的 de beschrijvende groep aan 词 koppelt. De volledige structuur is 用 + rustige bewoordingen，避免使用 + zulke woorden: gebruik een rustige woordkeuze en vermijd woorden zoals ‘altijd’ en ‘nooit’. De komma verbindt hier twee instructies met dezelfde impliciete aangesprokene. De volledige betekenis is daarom: gebruik rustige bewoordingen en vermijd woorden als ‘altijd’ en ‘nooit’.

9. 这样消息听起来就不像是在攻击别人。

   Daardoor klinkt het bericht niet als een aanval.

   这样 … 就

   daardoor

   消息

   bericht

   听起来

   klinken

   不像

   niet lijken op; niet klinken als

   是在

   in een handeling zijn

   攻击

   aanvallen

   别人

   anderen

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier “op die manier” en verwijst, binnen de gegeven context, naar het gebruik van rustige formuleringen. Samen met 就 maakt het een gevolg duidelijk: “daardoor”. 这样 is hier geen zelfstandig naamwoord. 消息 betekent hier “bericht”. Het kan in andere contexten ook “nieuws” betekenen, maar de vaste vertaling maakt hier de betekenis “bericht” relevant. 听起来 betekent “klinken” of “zo overkomen bij het horen”. 起来 helpt hier om de indruk of waarneembare manier uit te drukken; het betekent niet dat iemand letterlijk naar het bericht luistert. Voorbeeld: 这句话听起来很自然。 — “Deze zin klinkt heel natuurlijk.” 不像 betekent hier “niet lijken op” en in deze context “niet klinken als”. Het is de ontkende vorm van 像 (“lijken op”). Voorbeeld: 这不像一个好办法。 — “Dit lijkt geen goede oplossing.” 是在 staat vóór de daaropvolgende handeling en kadert die als een handeling die iemand aan het uitvoeren is. In 不像是在攻击别人 helpt het de vergelijking “alsof iemand anderen aanvalt” te vormen. 在 kan ook zonder 是 vóór een werkwoord staan om een lopende handeling aan te geven; 是 geeft in deze vorm extra nadruk aan die lezing. 攻击 is het werkwoord “aanvallen”. De vorm markeert op zichzelf geen verleden of tegenwoordige tijd; de tijd en de vergelijkende betekenis komen uit de omliggende constructie. Voorbeeld: 他没有攻击任何人。 — “Hij viel niemand aan.” 别人 betekent “anderen” of “andere mensen”. Het is een zelfstandig gebruikte aanduiding; de zin specificeert niet welke mensen daarmee bedoeld zijn. Samen vormen de delen de structuur 这样 + ... + 就 + ... + 不像 + 是在 + werkwoord + 别人: “daardoor klinkt het bericht niet alsof het anderen aanvalt”. Dat is dezelfde betekenis als de vaste vertaling: “Daardoor klinkt het bericht niet als een aanval.”

10. 当语气保持尊重时，明确的厨房规则更有效。

    Duidelijke keukenregels werken beter als de toon respectvol blijft.

    当 … 时

    wanneer …

    语气

    toon

    保持

    behouden; blijven

    尊重

    respectvol

    明确

    duidelijk

    厨房

    keuken

    规则

    regels

    更

    meer

    有效

    effectief

    Uitgebreide uitleg

    当 … 时 geeft een tijdsvoorwaarde aan: “wanneer/als …”. In deze zin staat 当 vóór de voorwaarde en 时 erna. Patroon: 当 + voorwaarde + 时，hoofdzin. Voorbeeld: 当下雨时，我在家。 = “Als het regent, ben ik thuis.” 语气 betekent hier “toon”, dus de manier waarop iets gezegd of geschreven klinkt. Het verwijst niet naar de letterlijke inhoud van de boodschap. Voorbeeld: 他的语气很温和。 = “Zijn toon is heel mild.” 保持 betekent “behouden” of “blijven” in de zin van een toestand handhaven. Hier verbindt het de toon met de toestand 尊重: de toon blijft respectvol. Een nuttig patroon is 保持 + toestand, bijvoorbeeld 保持安静 = “stil blijven / de stilte bewaren”. 尊重 betekent hier “respectvol”. Het beschrijft de toestand of kwaliteit die bij 语气 behouden blijft. Hetzelfde woord kan in andere zinnen ook “respecteren” betekenen als werkwoord; de functie in deze zin is anders. Voorbeeld: 我们要尊重别人。 = “We moeten anderen respecteren.” 明确 betekent “duidelijk” of “helder”. Als beschrijvend woord staat het vóór het zelfstandig naamwoord 规则: 明确的规则 = “duidelijke regels”. Het teken 的 maakt hier de verbinding tussen de beschrijving en het zelfstandig naamwoord zichtbaar. 厨房 betekent “keuken”. Het is hier een zelfstandig naamwoord dat 规则 nader bepaalt: 厨房规则 betekent “keukenregels”, regels die met de keuken te maken hebben. Voorbeeld: 厨房很干净。 = “De keuken is erg schoon.” 规则 betekent “regel” of, in het meervoud, “regels”. De vorm verandert in deze zin niet speciaal om het meervoud aan te geven; de meervoudsbetekenis volgt uit de context en de vertaling. 明确的厨房规则 is als geheel “duidelijke keukenregels”. 更 markeert een vergelijking: “meer” of “-er”. Het maakt 有效 vergelijkend: iets werkt beter dan in een relevante vergelijkingstoestand. Voorbeeld: 这个方法更简单。 = “Deze methode is eenvoudiger.” 有效 betekent “effectief” of “doeltreffend”. In combinatie met 更 betekent 更有效 “effectiever” of natuurlijker in deze zin “werkt beter”. 有效 beschrijft dus het resultaat of de werking van 规则, niet hun duidelijkheid. Samen vormt de zin: 明确的厨房规则 = “duidelijke keukenregels”; 更有效 = “zijn effectiever/werken beter”; en 当语气保持尊重时 = “als de toon respectvol blijft”. De volledige betekenis is: “Duidelijke keukenregels werken beter als de toon respectvol blijft.”