De gedeelde wasruimte eerlijk gebruiken | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 所有洗衣机又都满了。

   Alle wasmachines zitten weer vol.

   所有

   alle

   洗衣机

   wasmachine

   又

   weer

   都

   allemaal

   满了

   vol zijn

   Uitgebreide uitleg

   所有 betekent hier ‘alle’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord. Het geeft aan dat de uitspraak de volledige groep omvat. Een vergelijkbaar patroon is 所有学生 (‘alle leerlingen’). In deze zin wordt die groep verder door 都 als geheel betrokken bij de toestand. 洗衣机 betekent ‘wasmachine’. Het is een zelfstandig naamwoord: 洗衣 verwijst naar wassen en 机 naar een machine, maar samen vormt 洗衣机 één vast woord voor een wasmachine. Een bruikbaar telpatroon is 一台洗衣机 (‘één wasmachine’), met 台 als maatwoord voor machines. 又 betekent hier ‘weer’ of ‘opnieuw’. Het verwijst naar een toestand die opnieuw optreedt, zonder op zichzelf te zeggen hoe vaak dat is gebeurd. Bijvoorbeeld: 他又来了。 — ‘Hij is weer gekomen.’ 都 betekent hier ‘allemaal’ en maakt de uitspraak distributief: de genoemde wasmachines verkeren stuk voor stuk in de genoemde toestand. 所有 en 都 vervullen dus niet precies dezelfde functie: 所有 begrenst de groep, terwijl 都 aangeeft dat de predicatie voor de hele groep geldt. Een herbruikbaar patroon is 这些机器都很旧 — ‘Deze machines zijn allemaal erg oud.’ 满了 betekent ‘is/zit vol’. 满 is het adjectivische element ‘vol’; 了 staat hier achter de toestand en markeert dat de toestand nu is ingetreden of veranderd. Het betekent dus niet simpelweg een verleden tijd. Zonder 了 is 洗衣机都满 een beschrijving van ‘de wasmachines zijn vol’; met 了 klinkt het als ‘de wasmachines zijn vol geraakt/zitten nu vol’. Samen vormen de delen: 所有洗衣机 — ‘alle wasmachines’, 又 — ‘weer’, 都 — ‘allemaal’, en 满了 — ‘zijn/zitten vol geworden’. De volledige betekenis is: ‘Alle wasmachines zitten weer vol.’

2. 查一下时间表，看看下一批衣物什么时候洗完。

   Kijk op het schema wanneer de volgende was klaar is.

   查一下

   even opzoeken / controleren

   时间表

   schema / tijdschema

   看看

   kijken / controleren

   下一

   volgende

   批

   partij / ronde

   衣物

   kleding / wasgoed

   什么时候

   wanneer

   洗完

   klaar zijn met wassen

   Uitgebreide uitleg

   查一下 betekent hier: iets kort opzoeken of controleren. 查 is de basisvorm ‘opzoeken/controleren’; 一下 maakt de handeling licht of kort en drukt hier geen letterlijk aantal uit. Voorbeeld: 查一下地址。 — ‘Zoek het adres even op.’ 时间表 betekent ‘tijdschema’. 时间 betekent ‘tijd’ en 表 betekent hier ‘schema’ of ‘tabel’; samen vormen ze het zelfstandig naamwoord ‘tijdschema’. In deze zin is het het schema waarop de relevante tijden staan. 看看 komt van 看 ‘kijken’ in herhaalde vorm. De herhaling geeft vaak een korte, ontspannen handeling aan: even kijken of controleren. Het is niet hetzelfde als het zelfstandige werkwoord 查; hier volgt het kijken op het raadplegen van het schema en leidt het de volgende controle in. Voorbeeld: 看看菜单。 — ‘Kijk even naar het menu.’ 下一 betekent ‘volgende’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord of de maatuitdrukking die het bepaalt. In 下一批 gaat het om de batch die als volgende wordt aangeduid. 下 alleen betekent niet in alle contexten ‘volgende’; de combinatie 下一 heeft hier die temporele of ordinale functie. 批 is een maatwoord voor een groep of zending die als één partij wordt behandeld. In 下一批衣物 helpt het om 衣物 als één volgende lading wasgoed te ordenen. Het is geen aanduiding van een exact aantal stuks. 衣物 is een zelfstandig naamwoord voor kleding of wasgoed. Het is een wat algemener en neutraler woord dan een specifiek kledingstuk; in deze zin verwijst het volgens de vertaling naar de volgende was of lading kleding. Voorbeeld: 这些衣物要先分类。 — ‘Deze kleding moet eerst worden gesorteerd.’ 什么时候 betekent ‘wanneer’ en vraagt naar het tijdstip of moment waarop iets gebeurt. Het kan aan het begin of binnen een vraagzin staan; hier staat het binnen het deel dat onderzoekt wanneer de was klaar zal zijn. Voorbeeld: 你什么时候回来？ — ‘Wanneer kom je terug?’ 洗完 bestaat uit 洗 ‘wassen’ plus 完, een resultaatscomplement dat aangeeft dat de handeling voltooid is. Het betekent hier dus ‘het wassen af hebben’ of ‘klaar zijn met wassen’. 完 zegt hier niet dat iets schoon is, maar dat het wasproces voltooid is. Vergelijk 洗 ‘wassen’ met 洗完 ‘klaar zijn met wassen’. Voorbeeld: 衣服洗完了。 — ‘De kleren zijn klaar met wassen.’ De zin heeft eerst de aansporing 查一下时间表: raadpleeg het tijdschema even. Daarna geeft 看看 een tweede, daarop gerichte controle aan: kijk wanneer 下一批衣物 — de volgende lading kleding — 洗完 is. Samen betekent de volledige uiting: ‘Kijk op het schema wanneer de volgende was klaar is.’

3. 其中一台应该很快就洗完了，但启动它的人不在这里。

   Eén wasmachine zou binnenkort klaar moeten zijn, maar de persoon die hem heeft aangezet is er niet.

   其中一台

   één daarvan

   应该

   zou moeten

   很快

   binnenkort

   洗完

   klaar zijn met wassen

   但

   maar

   启动

   aanzetten

   它

   het

   的人

   persoon na een omschrijving

   Uitgebreide uitleg

   其中一台 betekent hier “één van de machines daarin”; de vertaling maakt duidelijk dat het om één wasmachine gaat. 其中 verwijst naar een eerder genoemde of contextueel bekende groep. 一台 gebruikt 台 als maatwoord voor onder andere machines en apparaten. Het getal één wordt hier dus echt uitgedrukt; 其中 alleen zou geen aantal aangeven. 应该 staat vóór de werkwoordelijke uitdrukking en geeft hier een verwachting of waarschijnlijkheid weer: volgens de inschatting zal het gebeuren. Het kan in andere zinnen ook een advies of verplichting uitdrukken, maar die lezing past hier niet bij de vaste vertaling. Een bruikbaar patroon is onderwerp + 应该 + werkwoordelijke uitdrukking. 很快 betekent “binnenkort” of “heel snel”, afhankelijk van de context. Samen met het daaropvolgende 就 benadrukt het dat het verwachte resultaat snel komt. 就 betekent op zichzelf niet simpelweg “snel”; het markeert hier vooral dat het resultaat al snel optreedt. 洗完 bestaat uit 洗 “wassen” en het resultaatscomplement 完 “voltooien”. Daardoor betekent het niet alleen “wassen”, maar “klaar zijn met wassen”. In deze zin is de bedoelde lezing volgens de vertaling dat één wasmachine binnenkort klaar is met haar wasprogramma. Het daaropvolgende 了 markeert de bereikte nieuwe toestand of voltooiing; het hoeft niet uitsluitend naar het verleden te verwijzen. 但 verbindt twee inhoudelijk tegengestelde delen en betekent “maar”. Het tweede deel beperkt of contrasteert dus de verwachting uit het eerste deel. 启动 betekent “aanzetten” of “starten”, vooral voor een apparaat of systeem. In deze context gaat het om het starten van de machine. Een nabij contrast is 打开, dat vaak “openmaken” of “aanzetten” betekent wanneer iets geopend of ingeschakeld wordt; 启动 legt sterker de nadruk op het starten van een werking of programma. 它 is het Chinese derdepersoonvoornaamwoord voor een niet-menselijk referent. Het toont in deze vorm geen grammaticaal geslacht en verandert niet naar grammaticaal geslacht. Hier verwijst het, volgens de vaste vertaling, naar de machine die is aangezet. In de gesproken taal klinken 他, 她 en 它 hetzelfde; het schrift maakt het onderscheid. 的人 staat aan het einde van een bepaling die een persoon omschrijft. In 启动它的人 staat eerst de volledige bepaling 启动它 en daarna 的人: letterlijk “de persoon die het heeft gestart”. Het patroon is dus werkwoordelijke bepaling + 的人, waarbij 的 de voorafgaande bepaling aan 人 koppelt. 人 betekent hier “persoon”; de informatie over wat die persoon deed komt uit het voorafgaande deel. De hele zin wordt opgebouwd als 其中一台 + 应该 + 很快就 + 洗完了, “één van de machines zou binnenkort klaar moeten zijn met wassen”. Daarna volgt met 但 het contrast: 启动它的人 is “de persoon die hem heeft aangezet”, en 不在这里 betekent “is hier niet”. Samen betekent de vaste uiting: “Eén wasmachine zou binnenkort klaar moeten zijn, maar de persoon die hem heeft aangezet is er niet.”

4. 先等几分钟，再挪动对方的衣物。

   Geef die persoon een paar minuten voordat je de was verplaatst.

   先

   eerst

   等

   wachten

   几分钟

   een paar minuten

   再

   daarna

   挪动

   verplaatsen

   对方

   de andere persoon

   衣物

   kleding; wasgoed

   Uitgebreide uitleg

   先 geeft aan wat eerst gebeurt. In combinatie met 再 vormt het een veelgebruikt volgordepatroon: 先 A，再 B = “eerst A, daarna B”. 先 zelf verandert niet naar persoon of tijd. 等 betekent hier “wachten”. Het is een werkwoord; de vorm verandert in het Chinees niet voor persoon of enkelvoud/meervoud. Voor een eenvoudige instructie kan het direct aan het begin staan, zoals in 先等一下 (“wacht eerst even”). 几分钟 betekent “een paar minuten”. 几 duidt hier een kleine, niet precies genoemde hoeveelheid aan; het is dus geen exact aantal. 分钟 is de tijdseenheid “minuut”. Samen vormt dit de tijdsduur van het wachten. 再 betekent hier “daarna” of “pas vervolgens”. Het markeert dat de daaropvolgende handeling na het wachten komt. Het is niet hetzelfde als 又, dat meestal “weer/opnieuw” betekent. 挪动 betekent “verplaatsen” of “verschuiven”: iets naar een andere plek bewegen. Het woord zegt op zichzelf niet dat het voorwerp wordt gewassen of weggegooid. Een bruikbaar voorbeeld is 请挪动椅子 — “verplaats de stoel alstublieft”. 对方 verwijst hier, overeenkomstig de vaste vertaling, naar de andere persoon. Het is een zelfstandig naamwoord voor de andere betrokken kant en verandert hier niet door persoon of getal. In 对方的衣物 verbindt 的 de persoon met wat bij die persoon hoort: “de kleding/was van die persoon”. 衣物 betekent “kleding” of, in deze situatie, “wasgoed”. Het is een zelfstandig naamwoord en draagt hier het lijdend voorwerp van 挪动: datgene wat wordt verplaatst. 衣物 is een vrij neutrale, wat formelere verzamelterm voor kledingstukken; het beweert niet dat er één specifiek kledingstuk is. De hele zin volgt dus het patroon 先 + handeling 1 + tijdsduur，再 + handeling 2: wacht eerst een paar minuten en verplaats daarna de kleding van die andere persoon. De niet-uitgedrukte uitvoerder wordt in de vertaling natuurlijk als “je” weergegeven; de zin is een directe instructie over de volgorde van deze twee handelingen.

5. 我等多久再挪动衣物才算公平？

   Hoe lang is het redelijk om te wachten voordat ik de was verplaats?

   我

   ik

   等

   wachten

   多久

   hoe lang

   再

   daarna; vervolgens

   挪动

   verplaatsen

   衣物

   was; kleding

   才算公平

   pas eerlijk gelden

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik” en is het onderwerp van 等: de spreker wacht zelf. Het is de eerste persoon enkelvoud; in het Chinees verandert deze vorm niet naar geslacht of getal. Voorbeeld: 我等你。 — “Ik wacht op je.” 等 betekent hier “wachten”. De vorm is niet gemarkeerd voor tijd of persoon; de tijd blijkt uit de context en uit andere woorden. Een bruikbaar patroon is 等 + duur: 我等十分钟。 — “Ik wacht tien minuten.” 多久 vraagt naar de duur: “hoe lang”. Het staat na 等, zodat de vraag gaat over de duur van het wachten. Dit verschilt van 几分钟 (“een paar minuten”), dat juist een niet-precieze duur noemt. Voorbeeld: 你要等多久？ — “Hoe lang moet je wachten?” 再 betekent hier “daarna” of “vervolgens”. Het geeft aan dat de tweede handeling na de eerste komt: eerst wachten, daarna verplaatsen. In dit patroon staat het vóór de tweede handeling: 等一会儿再走。 — “Wacht even en ga daarna weg.” 挪动 betekent “verplaatsen”, met de nadruk op iets van zijn plaats bewegen. Het is één tweesyllabisch werkwoord; behandel het hier als één woord en niet als twee afzonderlijke werkwoorden. Voorbeeld: 请挪动椅子。 — “Verplaats de stoel alstublieft.” 衣物 betekent hier “was” of “kleding”, dus de kledingstukken die verplaatst worden. Het is een wat formeler verzamelwoord en benoemt niet noodzakelijk één kledingstuk. Voorbeeld: 衣物已经干了。 — “De was is al droog.” 才算公平 drukt uit dat iets pas als eerlijk geldt wanneer aan de voorafgaande voorwaarde is voldaan. 才 betekent hier “pas”, 算 betekent “gelden als” of “worden beschouwd als”, en 公平 betekent “eerlijk”. Het patroon ...才算... is herbruikbaar: 这样才算公平。 — “Zo is het pas eerlijk.” Samen vormt 我等多久再挪动衣物才算公平？ de vraag hoe lang de spreker moet wachten voordat die de was verplaatst, zodat dat als eerlijk wordt beschouwd. De vaste vertaling “Hoe lang is het redelijk om te wachten voordat ik de was verplaats?” geeft dezelfde voorwaardelijke betekenis natuurlijk weer.

6. 如果还有其他人在等，留出一小段宽限时间就够了。

   Een korte extra wachttijd is genoeg als andere mensen wachten.

   如果

   als

   还有

   er nog zijn

   其他人

   andere mensen

   在等

   aan het wachten zijn

   留出

   vrijhouden

   一小段

   een korte periode

   宽限时间

   extra wachttijd

   就够了

   dan voldoende zijn

   Uitgebreide uitleg

   如果 opent een voorwaardelijke bijzin: “als …”. Een veelgebruikt patroon is 如果 A，就 B = “als A, dan B”. Voorbeeld: 如果下雨，就不走。 = “Als het regent, gaan we niet.” 还有 betekent hier dat iets of iemand er nog is of nog overblijft. 还 draagt het idee “nog” en 有 betekent “hebben/er zijn”; samen beschrijft de vorm het voortbestaan of de aanwezigheid. Voorbeeld: 还有时间。 = “Er is nog tijd.” 其他人 betekent “andere mensen”: 其他 = “andere” en 人 = “mens/persoon”. Het meervoud wordt hier niet door een afzonderlijke uitgang gemarkeerd; de context maakt duidelijk dat het om mensen naast de al besproken betrokkenen gaat. 在等 betekent “aan het wachten zijn”. 等 is het werkwoord “wachten”; 在 vóór het werkwoord markeert dat de handeling op dat moment bezig is. Voorbeeld: 他们在等。 = “Zij zijn aan het wachten.” 留出 betekent “vrijhouden” of “ruimte/tijd reserveren”. 留 betekent “achterlaten/behouden” en 出 geeft hier aan dat de benodigde ruimte of tijd wordt vrijgemaakt. Het is een werkwoordelijke combinatie die vaak een hoeveelheid tijd of ruimte als object neemt. Voorbeeld: 请留出十分钟。 = “Houd alstublieft tien minuten vrij.” 一小段 is een maatuitdrukking voor een korte afgebakende periode of lengte: 一 = “één”, 小 = “klein/kort” en 段 is de maatterm voor een segment of stukje. Hier gaat het om een korte periode, niet noodzakelijk om een exact geteld aantal minuten. Voorbeeld: 等一小段时间。 = “Wacht een korte tijd.” 宽限时间 betekent “extra wachttijd” of “een respijtperiode”. 宽限 drukt uit dat iemand extra tijd krijgt voordat een grens of verwachting geldt; 时间 betekent “tijd”. In deze zin benoemt de combinatie de tijd die men extra laat verstrijken. 就够了 betekent “dan is het voldoende” of “dat is genoeg”. 够 betekent “genoeg zijn”; 了 markeert hier dat de beoordeling als afgerond of vaststaand wordt gepresenteerd. 就 verbindt de voorwaarde met de voldoende oplossing en geeft de strekking “dan volstaat juist dat”. Voorbeeld: 这样就够了。 = “Zo is het genoeg.” Samen vormt 如果还有其他人在等 de voorwaarde “als er nog andere mensen wachten”. Daarna zegt 留出一小段宽限时间就够了 dat het vrijhouden van een korte extra wachttijd voldoende is. Het geheel betekent dus: “Als er nog andere mensen wachten, is een korte extra wachttijd genoeg.”

7. 我会设个提醒，这样我的衣物一洗完，我就马上回来。

   Ik zet een herinnering, zodat ik terugkom zodra mijn was klaar is.

   我会

   ik zal

   设个提醒

   een herinnering instellen

   这样

   zo; op die manier

   我的衣物

   mijn wasgoed

   洗完

   klaar zijn met wassen

   一洗完 … 我就

   zodra …, dan …

   马上

   meteen

   回来

   terugkomen

   Uitgebreide uitleg

   我会 geeft hier aan dat de spreker van plan is iets te doen: “ik zal …”. 会 staat vóór het werkwoord en kan in deze context een toekomstige handeling of voornemen aangeven. Het onderwerp 我 is “ik”. Voorbeeld: 我会回来。 — “Ik kom terug / Ik zal terugkomen.” 设个提醒 betekent hier “een herinnering instellen”. 设 is het werkwoord “instellen” of “plaatsen”; 个 is hier een maatwoord bij een concrete herinnering en maakt de formulering natuurlijk, zonder op zichzelf een specifiek aantal te benadrukken. 提醒 betekent “herinnering” als zelfstandig naamwoord; hetzelfde woord kan in andere contexten ook “herinneren” betekenen. Voorbeeld: 我设个提醒。 — “Ik stel een herinnering in.” 这样 verwijst naar de zojuist genoemde handeling en betekent “op die manier” of “zo”. Het leidt hier het gevolg of doel in: door een herinnering in te stellen, kan de volgende timing worden aangehouden. 我的衣物 betekent “mijn wasgoed” of letterlijk “mijn kledingstukken”. 我的 drukt bezit uit: 我 (“ik”) + 的, dus “van mij”. 衣物 is een zelfstandig naamwoord voor kleding of wasgoed als verzameling; het is hier niet nodig om één afzonderlijk kledingstuk aan te wijzen. Voorbeeld: 我的衣物在这里。 — “Mijn wasgoed is hier.” 洗完 beschrijft dat het wassen voltooid is. 洗 is de basisvorm “wassen”; 完 staat erachter als voltooiingscomplement en laat zien dat de handeling volledig afgerond is. Het is dus niet simpelweg “wassen”, maar “klaar zijn met wassen”. In deze zin wordt de toestand van het wasgoed bedoeld: zodra het wassen van het wasgoed klaar is. Een vergelijkbaar patroon is 吃完 — “helemaal opgegeten hebben / klaar zijn met eten”. 一洗完 en 我就 vormen samen het patroon 一……就……: “zodra …, dan …” of “direct nadat …”. 一 markeert hier het beginpunt van de voorwaarde in deze vaste constructie; het betekent niet zelfstandig “één” als getal. 洗完 geeft aan wat eerst voltooid moet zijn, en 我就 begint de handeling die onmiddellijk daarop volgt. Voorbeeld: 我一到家就休息。 — “Zodra ik thuiskom, rust ik uit.” 马上 betekent “meteen” of “onmiddellijk”. Het versterkt de snelle opeenvolging die al door 一……就…… wordt uitgedrukt. Het hoort bij de daaropvolgende handeling, niet bij het voorafgaande wassen. 回来 betekent “terugkomen”. 来 is de basisrichting “komen”; 回 voegt het idee van terugkeer naar een relevant uitgangs- of referentiepunt toe. Het is daarom specifieker dan alleen 来 (“komen”). Voorbeeld: 她明天回来。 — “Zij komt morgen terug.” Samen betekent de zin: “Ik stel een herinnering in, zodat ik meteen terugkom zodra mijn wasgoed klaar is met wassen.” Eerst noemt de spreker het voornemen om een herinnering in te stellen. 这样 verbindt dat met de timing erna; 一洗完……我就…… maakt het wassen het voorafgaande moment en 马上回来 de onmiddellijk volgende terugkeer.

8. 这样更容易要求其他人也这么做。

   Daardoor is het makkelijker om hetzelfde van alle anderen te vragen.

   这样

   op deze manier

   更容易

   gemakkelijker

   要求

   vragen; eisen

   其他人

   andere mensen

   也

   ook

   这么做

   het zo doen

   Uitgebreide uitleg

   这样 verwijst hier naar de manier die uit de situatie of het voorafgaande blijkt: “op deze manier”. Het is een aanwijzend woord voor een manier of toestand. Een bruikbaar patroon is 这样 + werkwoord: 这样做更好。 = “Het is beter om het zo te doen.” 更容易 betekent hier “gemakkelijker”. 容易 is het bijvoeglijk naamwoord “gemakkelijk”; 更 maakt de vergelijking expliciet: 更 + bijvoeglijk naamwoord = “meer ... / ...er”. De vorm 更容易 zegt dus dat iets makkelijker is dan een relevante andere manier of situatie. Het onderwerp van deze vergelijking wordt in deze zin niet afzonderlijk genoemd. 要求 betekent hier “vragen om” of “eisen dat”. Het is een werkwoord dat vaak een persoon of groep als doelwit neemt en daarna de gevraagde handeling noemt. In dit geval is 其他人 het doelwit en is 也这么做 de handeling die van hen wordt gevraagd. In een voorbeeld als 老师要求学生安静。 betekent het geheel: “De leraar vraagt de leerlingen stil te zijn.” 其他人 betekent “andere mensen”. 其他 betekent “andere/overige” en 人 betekent “mens of persoon”. Het woord verwijst hier naar de mensen van wie men wil vragen dat ze dezelfde handeling uitvoeren; de zin specificeert niet afzonderlijk welke personen dat zijn. 也 betekent “ook”. Het voegt de genoemde mensen toe aan iemand of een groep die de handeling al uitvoert of voor wie die handeling al geldt. Het verandert niet wie de handeling uitvoert: in 其他人也这么做 zijn het nog steeds 其他人 die het ook op deze manier doen. 这么做 betekent “het zo doen” of “op deze manier handelen”. 这么 wijst naar de manier, en 做 is het werkwoord “doen”. Samen vormt dit een herbruikbare constructie voor een eerder genoemde of begrijpelijke handeling: 请这么做。 = “Doe het zo, alstublieft.” In deze zin verwijst 这么 naar dezelfde manier als 这样 eerder in de zin; het werkwoord 做 staat er expliciet bij. Samen is de opbouw: 这样 (“op deze manier”) + 更容易 (“is gemakkelijker”) + 要求其他人也这么做 (“van andere mensen vragen dat zij het ook zo doen”). De volledige betekenis is: “Daardoor is het makkelijker om van alle anderen te vragen dat ze hetzelfde doen.” De vergelijking met 更 maakt duidelijk dat deze manier het vragen gemakkelijker maakt, en 也这么做 maakt duidelijk dat de andere mensen dezelfde manier of handeling moeten volgen.

9. 如果我也把自己的衣物留在那里，我就不能抱怨别人留下的衣物。

   Ik kan niet klagen over achtergelaten was als ik die van mij daar ook laat liggen.

   如果 … 就

   als ..., dan ...

   我也

   ik ook

   把

   het object naar voren plaatsen

   自己的

   eigen

   衣物

   kleding; was

   留

   achterlaten; laten liggen

   在那里

   daar

   不能

   niet kunnen

   抱怨

   klagen

   别人

   anderen

   留下的

   achtergelaten

   衣物

   kleding; was

   Uitgebreide uitleg

   如果 ... 就 vormt een voorwaardelijk patroon: “als ..., dan ...”. 如果 opent de voorwaarde en 就 leidt het gevolg in. In deze zin staat de voorwaarde voorop; het gevolg is dat de spreker niet kan klagen. 我也 betekent hier “ik ook”. 我 verwijst naar de spreker en 也 voegt diens handeling toe aan een al aanwezige reeks of vergelijking. 也 staat doorgaans vóór het werkwoord of de werkwoordgroep waarop “ook” betrekking heeft. 把 markeert een veelgebruikt Chinees patroon waarin een bepaald object vóór het werkwoord wordt geplaatst: 把 + object + werkwoord + verdere informatie. Het effect is hier dat 自己的衣物 als object centraal wordt gezet en daarna de handeling 留在那里 volgt. 把 betekent op zichzelf niet “plaatsen” in deze zin. 自己的 betekent “eigen”. 自-vormen verwijzen vaak terug naar de referent van het onderwerp; hier gaat het, volgens de vertaling, om de kleding van de spreker zelf. 自己 kan ook zonder 的 als zelfstandig voornaamwoord voorkomen, maar hier bepaalt 自己的 het volgende zelfstandig naamwoord. 衣物 is een zelfstandig naamwoord voor kleding of wasgoed. Het is een verzamelende benaming, dus niet noodzakelijk één afzonderlijk kledingstuk. Voorbeeld: 请把衣物放在这里。 — “Leg de kleding hier, alstublieft.” 留 is hier het werkwoord “achterlaten” of “laten liggen”. De vorm blijft in het Chinees niet veranderen voor persoon of getal; tijd en aspect worden vaak door context of afzonderlijke woorden duidelijk. In 把自己的衣物留在那里 beschrijft het de handeling van de spreker met diens eigen kleding. 在那里 betekent “daar”. 那 verwijst naar iets dat als “daar” wordt aangewezen, en 里 geeft de binnen- of plaatsrelatie aan; samen met 在 vormt dit de plaatsbepaling “daar”. De precieze locatie wordt door de vaste zin niet benoemd. 不能 betekent hier “niet kunnen”. 能 drukt vermogen of mogelijkheid uit; de ontkenning 不 maakt daar 不能 van. Dit is hier geen eenvoudig bevel “mag niet”, maar de gevolgtrekking dat de spreker niet kan klagen als diezelfde spreker de eigen kleding ook laat liggen. 抱怨 is een werkwoord: “klagen” of “zich beklagen over”. Het kan gevolgd worden door waarover iemand klaagt, zoals in 抱怨天气 — “over het weer klagen”. 别人 betekent “andere mensen” of “anderen”. Het is een zelfstandig voornaamwoord en verwijst hier naar mensen naast de spreker. Het onderdeel 别 draagt in dit woord de betekenis “ander”, niet de losse ontkenning “niet”. 留下的 bevat het werkwoord 留下 (“achterlaten”) plus 的. De woordgroep 留下的衣物 betekent letterlijk “de kleding die is achtergelaten”: 留下 beschrijft de handeling en 的 maakt de hele voorafgaande beschrijving tot een bepaling bij het volgende zelfstandig naamwoord. Dit is iets anders dan het losse 留 eerder in de zin: 留 staat daar als het werkwoord “laten liggen”, terwijl 留下 hier de handeling “achterlaten” in de bepaling bij 衣物 uitdrukt. Het laatste 衣物 is opnieuw het zelfstandig naamwoord “kleding” of “wasgoed”. In 别人留下的衣物 is het het hoofdwoord van de woordgroep; de voorafgaande bepaling maakt duidelijk dat het gaat om kleding die anderen hebben achtergelaten. De hele structuur is 如果 + voorwaarde + ， + 就 + gevolg. De voorwaarde is 我也把自己的衣物留在那里: als de spreker de eigen kleding daar eveneens laat liggen. Het gevolg is 我就不能抱怨别人留下的衣物: dan kan de spreker niet klagen over kleding die anderen hebben achtergelaten. Zo drukt de zin een consistente maatstaf uit: de spreker past dezelfde handeling ook op zichzelf toe.

10. 大家都留意洗衣程序的时间，共用洗衣房就会运转得更顺利。

    Het gebruik van de gedeelde wasruimte verloopt soepeler als mensen de duur van hun wasprogramma in de gaten houden.

    大家

    iedereen

    都

    allemaal

    留意

    opletten op

    洗衣程序

    wasprogramma

    时间

    duur

    共用

    gemeenschappelijk gebruikt

    洗衣房

    wasruimte

    就会

    dan zal/zullen

    运转

    functioneren

    更顺利

    soepeler

    Uitgebreide uitleg

    大家 betekent hier “iedereen” of “alle mensen” in de bedoelde groep. Het verwijst naar een groep personen. Voorbeeld: 大家都来了。 = “Iedereen is gekomen.” 都 betekent hier “allemaal” en werkt samen met 大家: 大家都留意 = “iedereen let op”. Het maakt duidelijk dat de uitspraak voor de hele genoemde groep geldt. Voorbeeld: 他们都知道。 = “Zij weten het allemaal.” 留意 is een werkwoord met de betekenis “opletten op” of “in de gaten houden”. Het onderwerp staat ervoor en datgene waarop men let, staat erna. Voorbeeld: 请留意时间。 = “Let alstublieft op de tijd.” 洗衣程序 betekent “wasprogramma”. Het geheel is een zelfstandig naamwoord voor het programma waarmee was wordt gedaan. Voorbeeld: 这个洗衣程序很短。 = “Dit wasprogramma is kort.” 时间 betekent hier “duur” of “tijdsduur”: de tijd die het wasprogramma in beslag neemt. In 洗衣程序的时间 verbindt 的 het wasprogramma met die duur: “de duur van het wasprogramma”. 时间 kan in andere contexten ook “tijd” of een tijdstip betekenen. Voorbeeld: 会议的时间很长。 = “De duur van de vergadering is lang.” 共用 betekent hier “gemeenschappelijk gebruikt” en staat vóór 洗衣房 als bepaling: 共用洗衣房 betekent “de gedeelde/gemeenschappelijke wasruimte”. In deze zin is het dus niet de handeling “de wasruimte samen gebruiken”; 洗衣房 is het onderwerp van het daaropvolgende 运转. Voorbeeld: 这是共用厨房。 = “Dit is een gemeenschappelijke keuken.” 洗衣房 betekent “wasruimte” of “wasserijruimte”. 房 maakt deel uit van de benaming van een ruimte; leer hier het volledige woord 洗衣房 als “wasruimte”. Voorbeeld: 洗衣房在一楼。 = “De wasruimte is op de eerste verdieping.” 就会 vormt met het voorafgaande deel een gevolg: “dan zal/zullen”. 就 koppelt de voorwaarde direct aan het gevolg, terwijl 会 hier een verwacht gevolg uitdrukt. Een bruikbaar patroon is ...，就会...: “als/wanneer ..., dan zal ...”. Voorbeeld: 你早点出发，就会赶上车。 = “Als je vroeg vertrekt, haal je de bus.” 运转 betekent “draaien” of “functioneren” wanneer het over een systeem of voorziening gaat. Hier beschrijft het hoe de gedeelde wasruimte functioneert. Voorbeeld: 这个系统运转正常。 = “Dit systeem functioneert normaal.” 更顺利 betekent “soepeler” of “vlotter”. 顺利 is de basisvorm met de betekenis “soepel, zonder problemen verlopend”; 更 maakt er een vergelijking van: “meer/ nog”. De vergelijking kan zonder expliciet genoemde tweede situatie worden gebruikt. Voorbeeld: 这样安排会更顺利。 = “Als we het zo regelen, zal het soepeler verlopen.” Samen betekent 大家都留意洗衣程序的时间: “iedereen let op de duur van het wasprogramma”. 共用洗衣房 betekent “de gedeelde wasruimte”. Met 就会运转得更顺利 ontstaat de gevolgrelatie: als mensen op de duur van hun wasprogramma letten, zal de gedeelde wasruimte soepeler functioneren. 得 verbindt 运转 met de beschrijving van de manier waarop dat gebeurt: 运转得更顺利 = “soepeler functioneren”. De volledige betekenis is: “Het gebruik van de gedeelde wasruimte verloopt soepeler als mensen de duur van hun wasprogramma in de gaten houden.”