Voedsel in de gemeenschappelijke koelkast opruimen | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 共用冰箱里又有过期食物了。

   Er ligt weer eten over de datum in de gemeenschappelijke koelkast.

   共用

   gemeenschappelijk

   冰箱

   koelkast

   里

   in; binnenin

   又

   weer; opnieuw

   有

   er is; er ligt

   过期

   over de datum

   食物

   eten; voedsel

   了

   geeft een nieuwe toestand aan

   Uitgebreide uitleg

   共用 betekent hier “gemeenschappelijk gedeeld”. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord en beschrijft welk soort koelkast het is. Het kan ook als werkwoord worden gebruikt in een patroon als 共用一个房间 (“een kamer delen”), maar hier is het een bepaling bij 冰箱. 冰箱 betekent “koelkast” en is een zelfstandig naamwoord. Samen vormen 共用冰箱 en daarna 里 de plaatsaanduiding “in de gemeenschappelijke koelkast”. 里 betekent “binnenin” en wordt na een plaats- of zelfstandig naamwoord gezet om de binnenkant aan te geven: 房间里 betekent “in de kamer”. In deze zin markeert 冰箱里 dus de locatie van wat er aanwezig is. 又 betekent hier “weer” of “opnieuw”. Het verwijst naar een herhaalde situatie. Het is niet zelf het werkwoord en zegt niet welk voorwerp opnieuw aanwezig is; het voegt het idee van herhaling toe aan de hele daaropvolgende mededeling. 有 betekent in deze constructie “er is” of “er ligt/er bevindt zich”. Het introduceert iets dat op een bepaalde plaats aanwezig is. Een bruikbaar patroon is 地点 + 有 + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld: 桌子上有一本书。 — “Er ligt een boek op tafel.” 过期 betekent “over de datum zijn” of “verlopen zijn”. Het beschrijft hier de toestand van 食物. Als woord kan het vóór een zelfstandig naamwoord staan, zoals 过期食品 (“voedsel dat over de datum is”), of na het onderwerp in een beschrijving: 牛奶过期了 — “De melk is over de datum.” 食物 betekent “eten” of “voedsel” en is het aanwezige zelfstandig naamwoord na 有. Het kan zowel naar voedsel in het algemeen als naar een hoeveelheid voedsel verwijzen; deze zin specificeert geen aantal. 了 staat aan het einde en markeert hier een nieuwe of veranderde situatie: er is nu weer voedsel met deze toestand aanwezig. In combinatie met 有 betekent 有……了 niet simpelweg alleen verleden tijd; het presenteert de aanwezigheid als een relevante nieuwe stand van zaken. Bijvoorbeeld: 冰箱里有牛奶了。 — “Er staat nu melk in de koelkast.” Samen vormt 冰箱里有过期食物 de structuur “in de koelkast is er voedsel dat over de datum is”. 又 voegt “weer” toe, en het slot-了 maakt duidelijk dat dit als een nieuwe of opnieuw vastgestelde toestand wordt meegedeeld. De volledige betekenis is daarom: “Er ligt weer eten over de datum in de gemeenschappelijke koelkast.”

2. 如果再放在那里太久，可能会变成卫生问题。

   Het kan een hygiëneprobleem worden als het daar nog veel langer blijft liggen.

   如果

   als

   再

   nog langer; opnieuw

   放在那里

   daar laten liggen

   太久

   te lang

   可能会

   kan mogelijk

   变成

   worden; veranderen in

   卫生问题

   hygiëneprobleem

   Uitgebreide uitleg

   如果 opent een voorwaardelijke bijzin: “als …”. Het patroon 如果 + situatie，... is direct herbruikbaar. Voorbeeld: 如果下雨，我们不去。 — “Als het regent, gaan we niet.” 再 staat hier vóór de handeling en geeft aan dat die nog verder of opnieuw doorgaat: “nog langer”. Het betekent in deze zin niet zelfstandig “weer” als een afgeronde herhaling; de combinatie met 太久 maakt de duur belangrijk. 放在那里 betekent hier dat iets daar blijft liggen of daar wordt gelaten. 放 is het werkwoord “plaatsen/leggen/laten”, en 在那里 geeft de plaats aan: “daar”. Het onderwerp is in het Chinees weggelaten; de vertaling maakt duidelijk dat het om het eerder besproken voorwerp gaat, zonder het in deze zin opnieuw te noemen. 太久 betekent “te lang”. 久 beschrijft een lange tijdsduur; 太 maakt duidelijk dat die duur een grens overschrijdt. Een bruikbaar patroon is 等太久 — “te lang wachten”. 可能会 drukt samen een onzekere mogelijke toekomstige uitkomst uit: “kan mogelijk …”. 可能 geeft mogelijkheid aan en 会 markeert hier de verwachte of mogelijke ontwikkeling. Bijvoorbeeld: 天气可能会变冷。 — “Het kan kouder worden.” 变成 betekent “worden” of “veranderen in”. Het beschrijft een overgang naar een nieuwe toestand of categorie. Het patroon 变成 + zelfstandig naamwoord is herbruikbaar: 水变成冰。 — “Water wordt ijs.” 卫生问题 is een samenstelling met de betekenis “hygiëneprobleem”: 卫生 verwijst naar hygiëne en 问题 naar een probleem. Samen benoemen ze het mogelijke nieuwe probleem, niet de handeling waardoor het ontstaat. Samen geeft 如果再放在那里太久 de voorwaarde “als het daar nog veel langer blijft liggen”. Daarna geeft 可能会变成卫生问题 de mogelijke uitkomst “kan het een hygiëneprobleem worden”. De volledige zin betekent dus: “Het kan een hygiëneprobleem worden als het daar nog veel langer blijft liggen.”

3. 有些容器没有贴标签，所以没人知道是谁的。

   Op sommige bakjes staat geen naam, dus niemand weet van wie ze zijn.

   有些

   sommige

   容器

   bakje; container

   没有

   er staat geen; niet hebben

   贴标签

   een label plakken; etiketteren

   所以

   dus

   没人

   niemand

   知道

   weten

   是谁的

   van wie het is

   Uitgebreide uitleg

   有些 betekent hier ‘sommige’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord 容器. Het wijst op een deel van een groep, zonder te zeggen hoeveel. Een vergelijkbaar patroon is 有些人 (‘sommige mensen’); 一些 kan in veel contexten ook ‘enkele/sommige’ betekenen, maar is niet automatisch identiek in alle gebruikssituaties. 容器 betekent ‘bakje/container’: een voorwerp waarin iets kan zitten. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin verwijst het volgens de vertaling naar de bakjes waarover wordt gesproken. 没有 geeft hier aan dat iets ontbreekt: er is geen label aanwezig. Het bestaat uit 没 (‘niet’, bij een situatie of gebeurtenis die niet aanwezig is of niet heeft plaatsgevonden) en 有 (‘hebben; er zijn’). In het Mandarijn staat 没有 vaak vóór wat ontbreekt, bijvoorbeeld 没有时间 (‘geen tijd hebben’). Het betekent hier niet op zichzelf ‘niemand heeft’; dat volgt pas uit het onderwerp in het volgende deel. 贴标签 betekent ‘een label plakken/etiketteren’. 贴 is het werkwoord ‘plakken; aanbrengen’ en 标签 is ‘label’. Samen vormen ze een bruikbare werkwoordgroep. In de zin staat deze groep na 没有, dus de betekenis is dat de bakjes niet zijn gelabeld of dat er geen label op is aangebracht. Voorbeeld: 请贴标签。 — ‘Plak er een label op.’ 所以 verbindt een gevolg met wat eraan voorafgaat en betekent ‘dus; daarom’. Het deel ervoor geeft de reden en het deel erna het gevolg: doordat er geen labels zijn, weet niemand van wie de bakjes zijn. 没人 betekent ‘niemand’. Het is 没 plus 人 (‘persoon/mens’) en fungeert hier als onderwerp van 知道. De vorm zegt dat geen enkele persoon de genoemde kennis heeft; 没人知道 is een veelgebruikt patroon voor ‘niemand weet’. Dit is niet hetzelfde als 没有人 in grammaticale opbouw, hoewel beide vaak ‘niemand’ betekenen; 没人 is de compacte vorm. 知道 betekent ‘weten’ of ‘weten dat’. Het is een werkwoord voor kennis van een feit of antwoord. In 没人知道是谁的 krijgt het daarna volgende deel de rol van datgene wat niemand weet. Voorbeeld: 我不知道。 — ‘Ik weet het niet.’ 是谁的 betekent hier ‘van wie ze zijn’. De vorm 谁 is het vraagwoord ‘wie’. In het patroon 是 + persoon + 的 vraagt of benoemt 的 de eigenaar of betrekking: 是谁的？ betekent ‘Van wie is het?’ Het onderwerp van deze ingebedde vraag wordt in de vaste zin niet opnieuw uitgesproken; de Nederlandse vertaling maakt duidelijk dat het om de bakjes gaat. 是 betekent ‘zijn/is’ en koppelt de onbekende eigenaar aan die bakjes. Dit is geen losse vraag aan de gesprekspartner, maar een ingebed vraagdeel na 知道. De hele zin volgt zo het patroon 有些 + zelfstandig naamwoord + 没有 + werkwoordgroep， 所以 + onderwerp + 知道 + ingebedde vraag. 有些容器 zijn ‘sommige bakjes’. 没有贴标签 zegt dat daarop geen labels zijn aangebracht. Na 所以 volgt het gevolg: 没人知道 — niemand weet — en 是谁的 specificeert wat men niet weet: van wie de bakjes zijn. Samen betekent de zin: ‘Op sommige bakjes staat geen naam, dus niemand weet van wie ze zijn.’

4. 我们应该贴一张通知，请大家写上自己的名字和日期。

   We moeten een bericht ophangen waarin we mensen vragen hun naam en de datum toe te voegen.

   我们

   wij

   应该

   zouden moeten

   贴

   ophangen; opplakken

   通知

   bericht; mededeling

   请大家

   iedereen vragen

   写上

   erbij schrijven; invullen

   自己的

   eigen

   名字

   naam

   日期

   datum

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij” en is het onderwerp. Chinese persoonlijke voornaamwoorden hebben verschillende vormen voor persoon en getal, zoals 我 (“ik”) tegenover 我们 (“wij”), maar het werkwoord krijgt daardoor geen persoons- of meervoudsuitgang. 应该 drukt hier een aanbeveling of verwachting uit: “zouden moeten”. Het staat vóór het werkwoord waarop het betrekking heeft. Bijvoorbeeld: 我们应该休息。 — “We zouden moeten rusten.” Het is geen verleden tijd; de tijd blijkt uit de context. 贴 betekent hier iets zichtbaar ophangen of ergens opplakken. Het is een werkwoord dat in deze zin samenwerkt met het voorwerp 一张通知: “een mededeling ophangen”. In een andere context kan 贴 bijvoorbeeld ook “opplakken” betekenen, afhankelijk van wat er wordt aangebracht. 通知 is hier een zelfstandig naamwoord: “mededeling” of “bericht”. Het kan in andere zinnen ook als werkwoord “iemand op de hoogte brengen” betekenen, maar in deze zin wordt het als het op te hangen bericht gebruikt. Het telwoord-classificatorpaar 一张 betekent hier “één exemplaar/een vel” en past bij iets plats zoals een bericht of vel papier; 一 drukt in deze context dus wel één exemplaar uit. 请大家 bestaat uit 请 (“vragen; verzoeken”) en 大家 (“iedereen” of “alle aanwezigen”). Samen leidt het de gevraagde handeling in: “iedereen vragen om …”. 请 staat vóór de persoon die de handeling moet uitvoeren en daarna volgt de handeling, zoals in 请大家坐下。 — “Willen jullie allemaal gaan zitten?” 写上 betekent niet alleen “schrijven”, maar “erop schrijven” of “invullen”. 写 is het basiswerkwoord “schrijven”; 上 is hier een resultaats-/richtingscomponent die duidelijk maakt dat de informatie op het bedoelde bericht of oppervlak terechtkomt. Vergelijk 写名字 (“een naam schrijven”) met 把名字写上 (“de naam erop schrijven/zetten”). 自己的 betekent “eigen” en verwijst naar degene die bij de betreffende persoon hoort. 自己 kan ook zelfstandig “zelf” betekenen, maar hier staat het vóór een zelfstandig naamwoord en werkt het als bezitsbepaling. 自己的名字 is dus “de eigen naam”, en in deze zin gaat het om de eigen naam van de mensen aan wie het verzoek is gericht. 名字 betekent “naam”, doorgaans de persoonlijke naam. Het is het zelfstandig naamwoord dat door 自己的 wordt bepaald. Een bruikbaar patroon is 写上 + [informatie], bijvoorbeeld 请写上电话号码。 — “Schrijf het telefoonnummer erop.” 日期 betekent “datum”: de datum die bij het bericht of de ingevulde informatie hoort. Het is een zelfstandig naamwoord; het krijgt hier geen meervoudsuitgang. Een voorbeeld is 请写上日期。 — “Schrijf de datum erop.” De volledige structuur is 我们应该 + 贴 + 一张通知， 请大家 + 写上 + 自己的名字和日期 (“wij zouden moeten + een bericht ophangen, en iedereen vragen + de eigen naam en datum erop te schrijven”). 和 verbindt de twee ingevulde zaken: 名字 en 日期. De vaste betekenis is daarom: “We moeten een bericht ophangen waarin we mensen vragen hun naam en de datum toe te voegen.”

5. 我们要不要把放了一周以上的东西都扔掉？

   Zullen we alles weggooien wat ouder is dan een week?

   我们

   we

   要不要

   zullen we ...?

   放

   ergens laten staan; bewaren

   一周以上

   een week of langer

   东西

   dingen; spullen

   都

   allemaal

   扔掉

   weggooien

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “we”: de spreker rekent zichzelf en minstens één andere betrokkene mee. Deze vorm markeert geen geslacht; het Chinees heeft hier ook geen aparte meervoudsverbuiging van het voornaamwoord. 要不要 vormt een keuzevraag met 要 en 不要: “zullen we …?” of “willen we … niet?” In deze zin vraagt de spreker of de voorgestelde handeling uitgevoerd zal worden. Voorbeeld: 我们要不要现在走？ — “Zullen we nu gaan?” 放 betekent hier dat iets ergens is neergezet, ligt of bewaard wordt. De vorm verandert hier niet om tijd, persoon of meervoud uit te drukken. In 放了一周以上的东西 beschrijft de vorm de spullen die gedurende die tijd hebben gelegen of bewaard zijn; zonder verdere context hoeft niet te worden vastgelegd of 东西 grammaticaal als onderwerp of object van 放 wordt opgevat. Voorbeeld: 这些书放在这里很久了。 — “Deze boeken liggen hier al lang.” 一周以上 geeft een grens van één week of meer aan; 以上 staat na de maat en omvat de genoemde grens. In deze zin bepaalt dit deel hoe lang de spullen al zijn neergezet of bewaard. De vaste Nederlandse vertaling formuleert dezelfde bedoelde selectie als “ouder dan een week”. 东西 is een algemeen zelfstandig naamwoord voor “dingen” of “spullen”. Het verwijst hier niet naar afzonderlijk genoemde voorwerpen. Voorbeeld: 这些东西很有用。 — “Deze spullen zijn erg nuttig.” 都 betekent “allemaal” en slaat hier op de volledige groep die door 放了一周以上的东西 wordt aangeduid. Het maakt duidelijk dat de hele relevante groep wordt meegenomen. 扔掉 betekent “weggooien”. 扔 is “gooien”; 掉 werkt hier als resultaatscomplement en benadrukt dat het voorwerp daardoor verwijderd is. Voorbeeld: 请把坏掉的食物扔掉。 — “Gooi het bedorven eten weg.” De structuur 把 + voorwerp + werkwoord zet het concrete voorwerp voorop als datgene waarop de handeling gericht is. In 把放了一周以上的东西都扔掉 wordt eerst bepaald welke spullen bedoeld zijn, daarna geeft 都 aan dat ze allemaal worden genomen, en 扔掉 noemt de handeling met haar resultaat. Samen betekent de hele uiting: “Zullen we alles weggooien wat ouder is dan een week?” Het gaat om een voorstel om alle spullen uit de relevante groep weg te gooien.

6. 只有先给每个人一个明确的截止时间，才能这么做。

   Dat doen we pas nadat we iedereen een duidelijke deadline hebben gegeven.

   只有

   alleen; pas als

   先

   eerst

   给

   geven

   每个人

   iedereen

   明确的

   duidelijk

   截止时间

   deadline

   才能

   pas kunnen

   这么做

   het zo doen

   Uitgebreide uitleg

   只有 staat hier aan het begin van een voorwaardelijke beperking: iets is alleen mogelijk onder de voorwaarde die volgt. Samen met 才能 vormt het de herbruikbare constructie 只有 A，才能 B = “alleen als A, kan/zal B”. 先 betekent hier “eerst” en zet de volgorde vast: de handeling na 先 moet vóór de andere handeling plaatsvinden. Voorbeeld: 先看说明，再开始。 — “Lees eerst de instructies en begin daarna.” 给 betekent in deze zin “geven”. In het patroon 给 + ontvanger + zaak markeert het de ontvanger: iets aan iemand geven. Het kan ook in andere contexten eenvoudig “geven” betekenen. Voorbeeld: 给我一杯水。 — “Geef me een glas water.” 每个人 betekent “iedereen” in de betekenis “elke persoon”. 每 drukt een verdeling over alle afzonderlijke personen uit; 个人 is de uitdrukking voor “persoon” in deze combinatie. Voorbeeld: 每个人都有一张票。 — “Iedereen heeft een kaartje.” 明确的 betekent “duidelijk” of “helder bepaald”. 明确 is hier de beschrijving en 的 verbindt die beschrijving met het zelfstandig naamwoord erna. Voorbeeld: 这是一个明确的目标。 — “Dit is een duidelijk doel.” 截止时间 betekent “deadline” of “uiterste tijdstip”. Het is een zelfstandig naamwoord voor het tijdstip waarop iets uiterlijk moet gebeuren. In deze zin is het datgene wat aan iedere persoon wordt gegeven. Voorbeeld: 请记住截止时间。 — “Onthoud de deadline.” 才能 combineert 才 en 能. 能 drukt mogelijkheid of kunnen uit; 才 geeft hier aan dat die mogelijkheid pas bestaat nadat aan de genoemde voorwaarde is voldaan. Het betekent dus niet alleen algemeen “kunnen”, maar “pas kunnen”. 这么做 betekent “het zo doen” of “op deze manier handelen”. 这么 verwijst naar de bedoelde manier en 做 is het werkwoord “doen”. Het onderwerp van deze werkwoordsgroep staat niet uitgedrukt in de Chinese zin; de vaste Nederlandse vertaling geeft dit weer als “dat doen we”. Voorbeeld: 我们不能这么做。 — “We kunnen het niet zo doen.” De delen worden van links naar rechts opgebouwd: 先给每个人一个明确的截止时间 betekent “eerst iedereen een duidelijke deadline geven”. 只有 maakt die hele handeling tot voorwaarde, en 才能这么做 zegt dat men het pas daarna zo kan doen. De volledige betekenis is daarom: “Dat kan alleen als we eerst iedereen een duidelijke deadline hebben gegeven.”

7. 也许我们可以在群聊里建议每周清理一次。

   Misschien kunnen we in de groepschat een wekelijkse opruimronde voorstellen.

   也许

   misschien

   我们可以

   wij kunnen

   在群聊里

   in de groepschat

   建议

   voorstellen

   每周

   elke week

   清理

   opruimen

   一次

   één keer

   Uitgebreide uitleg

   也许 betekent hier “misschien” en maakt de uitspraak voorzichtig of onzeker. Het staat vóór de rest van de zin en kan bijvoorbeeld ook in 也许明天会下雨 staan: “Misschien regent het morgen.” 我们可以 bestaat uit 我们 (“wij/we”) en 可以 (“kunnen; mogen”). 我们 is het onderwerp; 可以 drukt hier mogelijkheid of een voorstelbare optie uit, niet een verleden tijd. In 我们可以现在开始 betekent het: “We kunnen nu beginnen.” 在群聊里 betekent “in de groepschat”. 在 markeert hier de plaats of context, en 里 betekent letterlijk “binnen/in”; samen met 群聊 vormt dit een gewone plaatsbepaling. Het patroon 在 + plaats + 里 kan ook in 在办公室里 voorkomen: “op kantoor/in het kantoor.” 建议 is het werkwoord “voorstellen” of “adviseren”. In deze zin is het een zelfstandig werkwoord na 可以: “kunnen voorstellen”. Het kan ook een voorstel aan iemand inleiden, bijvoorbeeld 我建议早点走: “Ik stel voor dat we vroeg vertrekken.” 每周 betekent “elke week” en geeft aan dat iets wekelijks gebeurt. 每 betekent “elke/ieder” en staat vóór een tijdseenheid, zoals in 每天 (“elke dag”). 清理 is het werkwoord “opruimen” of “schoonmaken”. In deze zin benoemt het de geplande opruimactiviteit. Het kan ook in 清理房间 staan: “een kamer opruimen.” 一次 betekent hier “één keer” en geeft de frequentie van 清理 aan. 次 is een maatwoord voor het aantal keren dat een handeling plaatsvindt; 一次 is dus letterlijk “één keer”. Het patroon 每周清理一次 betekent “elke week één keer opruimen”. Samen ontstaat de structuur 也许 + onderwerp + 可以 + plaats/context + werkwoord + frequentie: “Misschien kunnen wij in de groepschat voorstellen om elke week één keer op te ruimen.” De vaste vertaling geeft dit weer als: “Misschien kunnen we in de groepschat een wekelijkse opruimronde voorstellen.”

8. 这样每周的清理时间就很明确，不会突然进行。

   Daardoor wordt de wekelijkse opruimronde voorspelbaar in plaats van onverwacht.

   这样

   daardoor; op die manier

   每周

   elke week; wekelijks

   清理

   opruimen; schoonmaken

   时间

   tijd

   很明确

   heel duidelijk

   不会

   zal niet; gebeurt niet

   突然

   plotseling; onverwacht

   进行

   plaatsvinden; worden uitgevoerd

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier ‘daardoor’ of ‘op die manier’ en verwijst naar de zojuist genoemde afspraak. Het is een aanwijzend bijwoord dat een gevolg of werkwijze introduceert. Voorbeeld: 这样就方便了。— ‘Zo wordt het handig.’ 每周 betekent ‘elke week’ en werkt hier als tijdsbepaling bij 清理. Het kan ook vóór een zelfstandig naamwoord staan, zoals in 每周会议 (‘wekelijkse vergadering’). Het drukt een herhaald wekelijks patroon uit. 清理 betekent hier ‘opruimen’ of ‘schoonmaken’. Het is een werkwoord, maar staat in 每周的清理时间 vóór 时间 als bepaling van de activiteit: ‘de tijd voor het opruimen’. 的 verbindt die voorafgaande bepaling met 时间. Voorbeeld: 我们清理房间。— ‘Wij ruimen de kamer op.’ 时间 betekent ‘tijd’ en verwijst hier naar het voor de activiteit bestemde moment of de bestemde periode. 每周的清理时间 betekent letterlijk ‘de wekelijkse tijd voor het opruimen’. 很明确 betekent ‘heel duidelijk’ of ‘duidelijk afgebakend’. 明确 is het beschrijvende woord; 很 staat ervoor en maakt deze predicatieve beschrijving natuurlijk. Voorbeeld: 时间很明确。— ‘Het tijdstip is heel duidelijk.’ 不会 betekent hier ‘zal niet’ of ‘zal niet gebeuren’. 会 kan een toekomstige verwachting of waarschijnlijkheid uitdrukken; 不 ontkent die mogelijkheid. Hier leidt 不会 het tweede gevolg in: de activiteit zal niet plotseling plaatsvinden. 突然 betekent ‘plotseling’ en beschrijft een onverwachte, abrupte manier waarop iets gebeurt. Het is hier een bijwoord bij 进行, niet een beschrijving van de opruimactiviteit zelf. Voorbeeld: 他突然离开了。— ‘Hij vertrok plotseling.’ 进行 betekent ‘uitvoeren’ of ‘plaatsvinden’ en wordt vaak gebruikt voor activiteiten of processen. Hier gaat het, met de opruimactiviteit als begrepen inhoud, om het plaatsvinden of uitvoeren daarvan. 突然进行 betekent in deze context ‘plotseling plaatsvinden/worden uitgevoerd’. Samen geeft 这样 aan dat het volgende het gevolg is van de eerder genoemde wekelijkse afspraak. 每周的清理时间 is de tijd die voor het wekelijkse opruimen is bestemd; 就 markeert dit als het daaruit voortvloeiende resultaat. 很明确 zegt dat die planning duidelijk en voorspelbaar is. 不会突然进行 contrasteert daarmee: de opruimactiviteit vindt niet onverwacht of plotseling plaats. De volledige betekenis is: ‘Daardoor wordt de wekelijkse opruimronde voorspelbaar in plaats van onverwacht.’

9. 大家可以在清理日之前清理自己的架子。

   Mensen kunnen hun planken vóór de schoonmaakdag opruimen.

   大家

   iedereen

   可以

   kunnen

   在 … 之前

   vóór …

   清理日

   schoonmaakdag

   清理

   opruimen

   自己的

   eigen

   架子

   planken

   Uitgebreide uitleg

   大家 betekent hier “iedereen” of “alle mensen” als onderwerp van de zin. Het verwijst naar de groep die in deze context samen wordt aangesproken; 大家 is een zelfstandig voornaamwoord/zelfstandig gebruikte groepsaanduiding en staat vóór 可以. Voorbeeld: 大家都来了。— “Iedereen is gekomen.” 可以 staat vóór de werkwoordelijke handeling en geeft aan dat die handeling mogelijk of toegestaan is: “kunnen”. Chinese werkwoorden veranderen hier niet voor persoon of meervoud. Voorbeeld: 你可以进去。— “Je mag naar binnen.” 在清理日之前 vormt een tijdsbepaling: “vóór de schoonmaakdag”. De vaste volgorde is 在 + tijdstip/gebeurtenis + 之前; 之前 betekent “ervoor” of “vóór die tijd”. Het is hier geen plaatsbepaling: 清理日 is het tijdstip waarnaar de handeling wordt gerelateerd. Voorbeeld: 请在八点之前到。— “Kom vóór acht uur.” 清理日 is een zelfstandig naamwoord voor “schoonmaakdag”: 清理 betekent “opruimen/schoonmaken” en 日 betekent “dag”. In de vaste uitdrukking benoemt 清理日 dus de dag die voor het schoonmaken is aangewezen. Dit is een uitleg van de samenstelling; de eerste 清理 in de zin is daarentegen het werkwoord van de handeling. 清理 komt als werkwoord vóór het voorwerp en betekent hier “opruimen”. Het kan ook “schoonmaken” betekenen wanneer de context het schoonmaken van iets benadrukt. In deze zin wordt dezelfde vorm zowel in 清理日 als zelfstandig werkwoord gebruikt, maar de functie verschilt: in 清理日 maakt hij deel uit van een naamwoordelijke samenstelling, terwijl de latere 清理 de handeling aanduidt. Voorbeeld: 我们清理房间。— “Wij ruimen de kamer op.” 自己的 betekent “eigen”. 自己 drukt zelfheid of terugverwijzing naar de betrokken persoon/personen uit, en 的 maakt de bezitsrelatie zichtbaar. Samen bepaalt 自己的 dat de planken bij de genoemde mensen horen: “hun eigen”. Voorbeeld: 请带上自己的书。— “Neem je eigen boek mee.” 架子 betekent hier “plank(en)” of “rek(ken)”, afhankelijk van de concrete vorm van het voorwerp. Het is het voorwerp van 清理; het woord zelf markeert niet op zichzelf een enkelvoud of meervoud. In de vaste vertaling gaat het om hun planken. De structuur is: 大家 + 可以 + 在清理日之前 + 清理 + 自己的架子. Eerst wordt de groep genoemd, daarna de mogelijkheid of toestemming, vervolgens de uiterste tijd en ten slotte de handeling met haar voorwerp. Als geheel betekent de zin: “Mensen kunnen hun planken vóór de schoonmaakdag opruimen.” De formulering is geschikt als praktische, neutrale mededeling.

10. 这样大家使用冰箱就会更公平、更安全。

    Daardoor wordt het gebruik van de koelkast eerlijk en veilig voor iedereen.

    这样

    daardoor

    大家

    iedereen

    使用

    gebruiken

    冰箱

    koelkast

    就会

    dan zal/zullen

    更公平

    eerlijker

    更安全

    veiliger

    Uitgebreide uitleg

    这样 betekent hier ‘daardoor’ of ‘op deze manier’. Het verwijst naar de vooraf genoemde manier van handelen en vormt zo de verbinding met het gevolg. Een bruikbaar patroon is 这样……就……: ‘als/op deze manier …, dan …’. 大家 betekent ‘iedereen’ of ‘alle mensen’ in de betreffende groep. Het staat hier als onderwerp van 使用冰箱: iedereen gebruikt de koelkast. In het Chinees verandert 大家 niet naar persoon of getal. 使用 is het werkwoord ‘gebruiken’. Het is een vrij formeel en algemeen bruikbaar woord; in deze zin komt het vóór het object 冰箱. Voorbeeld: 我们使用这个房间。 — ‘Wij gebruiken deze kamer.’ 冰箱 betekent ‘koelkast’. Het is hier het object van 使用: iedereen gebruikt de koelkast. 冰箱 is een zelfstandig naamwoord; de twee tekens vormen samen het woord en moeten hier niet als twee afzonderlijke woorden worden behandeld. 就会 markeert het gevolg: ‘dan zal/zullen …’ of ‘dan wordt …’. 就 koppelt de voorafgaande voorwaarde of manier aan het gevolg, terwijl 会 hier een verwachte toekomstige uitkomst aangeeft. Samen met het onderwerp en de daaropvolgende beschrijvingen ontstaat het patroon A 就会 B: ‘dan zal A tot B leiden’. 更公平 betekent ‘eerlijker’. 公平 is het bijvoeglijk naamwoord ‘eerlijk’ of ‘rechtvaardig’, en 更 maakt daarvan een vergelijking: ‘meer eerlijk’. In deze zin beschrijft het de uitkomst voor het gebruik van de koelkast. Voorbeeld: 这个安排更公平。 — ‘Deze regeling is eerlijker.’ 更安全 betekent ‘veiliger’. 安全 is het bijvoeglijk naamwoord ‘veilig’, en 更 geeft opnieuw de vergelijking ‘veiliger’ aan. 更 hoort dus bij het daaropvolgende bijvoeglijk naamwoord; het is niet zelf de vorm van 安全. Voorbeeld: 这样做更安全。 — ‘Het is veiliger om het zo te doen.’ Samen betekent 这样大家使用冰箱就会更公平、更安全: ‘Daardoor wordt het gebruik van de koelkast eerlijker en veiliger voor iedereen.’ 这样 verbindt de voorafgaande manier van handelen met het gevolg. Daarna geeft 大家使用冰箱 aan dat iedereen de koelkast gebruikt, en 就会 leidt de verwachte uitkomst in. De twee vergelijkende beschrijvingen 更公平 en 更安全 staan naast elkaar en beschrijven die uitkomst.